محمدباقر صداقت در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اظهارات سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید درخصوص تمایل آمریکا برای تداوم حضور نظامی در عراق و سوریه به بهانه مبارزه با داعش، تصریح کرد: در سفر چندی پیش وزیر دفاع آمریکا به بغداد نیز، به استمرار حضور نظامی آمریکا در عراق به درخواست بغداد و با همراهی شیاع السودانی تاکید شد.

وی با بیان اینکه پیش از سقوط صدام، همواره تداوم حضور نظامی آمریکا با واکنش منفی در افکار عمومی عراقی‌ها همراه بوده، به مذاکرات انجام شده در سال 2008 و توافق خروج نیروهای نظامی در سال 2011 و بازگشت آن‌ها در 2014، تحت ائتلافی بین‌المللی، در پوشش مبارزه با داعش و تروریسم به عراق، اشاره کرد و افزود: سال 2020 با ترور سردار شهید حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس، نایب رئیس ارکان حشدالشعبی عراق، نقطه عطفی در تاریخ حضور نظامی آمریکایی‌ها در عراق ایجاد شد. از آن زمان واکنش دولت نسبت به حضور آمریکایی‌ها منفی شد، پارلمان مصوبه‌ای برای اخراج نیروهای خارجی تصویب کرد و نیروهای مقاومت با هدف قرار دادن ادوات نیروهای آمریکایی، به شدت به آن‌ها واکنش نشان دادند.

این کارشناس مسائل عراق، با یادآوری گفتگوهای راهبردی دولت الکاظمی با کاخ سفید و تصمیم آمریکا برای کاهش نیروهای نظامی مستقر در عراق و تغییر ماموریت به حضور مستشاری گفت: در تمام مدت حضور 20 ساله آمریکایی‌ها در عراق، هیچ گاه این حضور به درخواست دولت عراق و با استقبال عمومی همراه نبوده؛ اما دولت در هیچ دوره‌ای توان مخالفت در برابر این حضور را نداشته است. دولت عراق، دولتی نوپا است که بودجه‌اش را که حاصل فروش نفت است، از آمریکا دریافت می‌کند، چراکه پول فروش نفت ابتدا به حساب بانک‌های آمریکایی واریز می‌شود و درصورت صلاحدید آن‌ها این پول به بغداد تحویل داده می‌شود.

صداقت با بیان اینکه هرگاه آمریکا احساس می‌کرده دولت عراق به دنبال اقداماتی در تعارض با منافع واشنگتن است، از اهرم مالی برای اعمال فشار علیه بغداد استفاده کرده، اضافه کرد: آخرین نمونه این اعمال فشار را در جریان افزایش قیمت دلار در عراق و عدم ارسال  ارز‌های ناشی از فروش نفت به بغداد، شاهد بودیم. این اقدام با عنوان مبارزه با پولشویی انجام شد؛ اما درواقع آمریکا به دنبال کسب تضمین و اطمینان خاطر، نسبت به عملکرد دولت شیاع السودانی بود.

وی تاکید کرد: دولت عراق، نمی‌تواند در برابر منافع آمریکایی‌ها و نسبت به حضور آن‌ها در منطقه و عراق، خلاف خواست واشنگتن، حرکت کند و از سوی دیگر حضور نیروهای نظامی آمریکایی در عراق نیز در راستای منافع عراق نبوده و تنها با هدف تامین منافع آمریکا انجام شده است.

این کارشناس مسائل عراق اظهار داشت: راهبرد آمریکا این است که ضمن حفظ تسلط بر شاهراه انرژی جهانی در خاورمیانه و خلیج‌فارس، همجواری خود با ایران را به عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌ها علیه سیاست‌های آمریکا در منطقه ادامه دهد و درصورت امکان پل ارتباطی ایران با محور مقاومت در عراق، سوریه، لبنان و فلسطین را قطع کند.

صداقت گفت: عراق تنها پل ارتباطی زمینی است که ایران را به نیروهای همسوی خود، با عنوان محور مقاومت در سوریه، لبنان و فلسطین متصل می‌کند. ضمن اینکه حضور آمریکایی‌ها در این منطقه می‌تواند برای بازداری ایران و تضعیف محور مقاومت اهمیت داشته باشد. از سوی دیگر در منطقه، عراق آسیب‌پذیرترین کشور منطقه است و با توجه به وابستگی اقتصادی این کشور به آمریکا، به واسطه دراختیارداشتن تمام پول نفت عراق، راه تنفس این کشور دراختیار آمریکا است و آن‌ها نمی‌توانند در برابر دولت آمریکا مخالفت کنند و نسبت به دیگر کشورهای منطقه استقلال کمتری دارند.

وی با تشریح ویژگیهای ژئوپلیتیکی عراق در منطقه از جمله هم مرزی آن با ایران، عربستان، سوریه و ترکیه، ارتباط آبی با خلیج‌فارس، ذخایر نفتی و گازی آن و وجود پایگاه‌های صهیونیستی در کردستان عراق، ادامه داد: این ویژگی‌ها، عراق را به مستعدترین کشور منطقه برای حفظ پایگاه‌های آمریکایی تبدیل کرده است. از سوی دیگر پایگاه‌های آمریکا در عراق، هر یک امتیازات خاص خود را دارد که در این بین، پایگاه عین الاسد، یکی از بهترین زیرساخت‌های نظامی را دارد و با توجه به سرمایه‌گذاری‌هایی که در طول سال‌های گذشته انجام داده‌اند، این پایگاه به یکی از بهترین پایگاه‌هایشان در منطقه تبدیل شده است. حفظ چنین پایگاهی در منطقه برای آمریکا بسیار حائز اهمیت است.

این تحلیلگر مسائل عراق، به تاکید آمریکایی‌ها بر اینکه به راحتی حاضر به تحویل این پایگاه نیستند، اشاره کرد و گفت: عراق از ایران به لحاظ فرهنگی و مشترکات مردمی، اجتماعی و سیاسی بیشترین تاثیر را می‌گیرد. از نگاه کاخ سفید، در صورت خالی شدن عراق از نیروهای آمریکایی، این کشور به بازیگر قدرتمندی به نام ایران تحویل می‌شود.

صداقت با تاکید بر اینکه تصور عراق، خالی از نیروهای آمریکایی بسیار بعید به نظر می‌رسد، خاطرنشان کرد: آمریکایی‌ها به سمت خروج نیروهای نظامی خود از عراق پیش نخواهند رفت، حتی با وجود احتمال باز شدن جبهه جدید برای آمریکایی‌ها در جنوب چین و محدودیت‌های اقتصادی برای افزایش بودجه نظامی، بسیار بعید به نظر می‌رسد که آمریکا به لحاظ نظامی عراق را ترک کند.

وی ضمن اشاره به پیامدهای تداوم حضور نظامی آمریکا در عراق، گفت: ایجاد ناامنی‌های مستمر در عراق توسط آمریکا برای توجیه حضور نظامی‌شان در منطقه و اقناع افکار عمومی در دستور کار آنهاست. آن‌ها ثابت کرده اند هرجا لازم باشد چالش‌های امنیتی برای توجیه حضور نظامی‌شان ایجاد شود، از آن کوتاهی نمی‌کنند؛ یا گروه‌های تروریستی مختلف تاسیس می‌کنند و یا از گروه‌های تروریستی موجود حمایت می‌کنند؛ تا با تکیه بر قدرت رسانه‌ای خود، احساس نیاز نزد افکار عمومی ایجاد شود.

این تحلیلگر مسائل عراق تضعیف استقلال حاکمیت عراق را از دیگر پیامدهای تداوم حضور آمریکایی‌ها در عراق دانست و اضافه کرد: تا زمانی که آمریکا لازم بداند، حضور نظامی خود را در عراق تداوم دهد، حکومت عراق در این زمینه هیچ توان مقابله ای با آن‌ها نخواهد داشت؛ در گذشته نیز هر جا دولت عراق اقدام به تامین منافع آن‌ها نکرد با واکنش نیروهای آمریکایی مواجه شده است. در دولت عادل عبدالمهدی پس از امضای تفاهم‌نامه‌ها میان عراق و چین، حملات متعدد نظامی آمریکا به پایگاه‌های ارتش، پلیس و حشدالشعبی عراق افزایش یافت و درنهایت با همزمانی آن‌ها با تظاهرات، دولت ناچار به استعفا شد.