دکتر عباس سروستانی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به اهداف و دستاوردهای سفر رئیس جمهور فرانسه به پکن تصریح کرد: از زمان آغاز جنگ اوکراین، سیاستمداران ارشد اروپایی سفرهای متعددی به پکن داشته‌اند، اما سفر مکرون تفاوت‌هایی دارد و او بازی سه سر بُردی نیز برای فرار از مشکلات داخلی آغاز کرده است.

وی با بیان اینکه فرانسه یک عضو عادی اتحادیه اروپا نیست، بلکه از ستون‌های اصلی همگرایی اتحادیه و یکی ازپنج عضو اصلی شورای امنیت سازمان ملل است،گفت: با اینکه اوایل سال گذشته، طرح 12ماده‌ای صلح چین در خصوص اوکراین موردپذیرش قرار نگرفت؛ اما عطش سران کشورهای اروپایی برای تماس با چین، نشان‌دهنده افزایش وزن ژئوپلیتیک پکن در مناسبات جهانی و نظم چندقطبی است که شاهد شکل‌گیری آن هستیم.

این تحلیلگر مسائل اروپا با یادآوری اینکه فرانسه همواره شریک ناسازگاری برای ناتو بوده و مواضع متفاوتی نیز درارتباط با جنگ اوکراین داشته است، به سه برابر شدن کسری تجاری اروپا در روابط تجاری‌اش با پکن درسال گذشته اشاره کرد و ادامه داد: مکرون در سفر به پکن، حامل پیام چماق و هویج برای چین بود. اروپا می‌داند که با رد طرح صلح 12 ماده‌ای «شی جین پینگ»، قطعا سیاست‌های پکن تهاجمی‌تر می‌شود، اما در همین حال، مکرون نسبت به ارسال سلاح به روسیه از سوی چین هشدار داد.

سروستانی توضیح داد: پکن می‌داند غربی‌ها بعد از روسیه به سراغ چین خواهند رفت و دغدغه ژئوپلیتیکی در ارتباط با تایوان و یا در دریای چین جنوبی برایش ایجادمی کنند، بنابراین تمام تلاش چین این است که اجازه ندهد پوتین در این جنگ شکست بخورد.

وی با اشاره به تحلیل‌ها دراین خصوص که مکرون نتوانست در رویکرد چین نسبت به جنگ اوکراین، تغییر آشکاری ایجاد کند، اضافه کرد: امتیازی که فرانسه نسبت به آلمان و بریتانیا دارد این است که کشوری هسته‌ای است که عضو هیچ یک از پیمان‌های منع سلاح‌های هسته‌ای نشده. در واقع فرانسه از این ظرفیت خود برای هشدار دادن به چین استفاده کرد. ضمن اینکه فرانسه به طور سنتی روابط حسنه‌ای با روسیه داشت و از ابتدا خواهان حل مسالمت‌آمیز بحران بود. مواضع دیپلماتیک اروپا در قبال اوکراین از زمانی شکل گرفت که فرانسه ریاست شش ماهه اتحادیه اروپا را برعهده گرفت.

این کارشناس مسائل اروپا، سفر مکرون به چین را در راستای مواضع اعتدالی پاریس و تلاشی برای حل دیپلماتیک بحران اوکراین دانست و ضمن اشاره به اظهارات مکرون درخصوص اینکه مسئله تایوان ارتباطی به اروپا ندارد و نباید در آن مداخله کند، اضافه کرد: یکی از دلایلی که مکرون رئیس کمیسیون اروپا را با خود در این سفر همراه کرد این بود که بر اتحادیه اروپا فشار وارد کند تا مواضعشان را نسبت به چین و روسیه تعدیل کنند.

وی با بیان اینکه چین و اتحادیه اروپا در روابط خود با انبوهی از منافع و درکنار آن با چالش‌ها مواجه هستند، گفت: چین با میانجیگری میان ایران و عربستان، وزن قابل توجهی در مناسبات بین‌المللی پیدا کرد و اروپایی‌ها نیز امیدوارند بتوانند از این پتانسیل و ظرفیت برای حل بحران اوکراین استفاده کنند. ضمن اینکه چین در سال‌های گذشته تحت تاثیر سیاست کووید صفر، محدودیت‌هایی در روابط تجاری داشت و بسیاری از شرکت‌های اروپایی که روابط تجاری خوبی با چین داشتند متضرر شدند. اکنون آن‌ها امیدوارند گفتگوهای تجاری دوباره آغاز شود.

سروستانی افزایش احتمال پیروزی جمهوری خواهان در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را عامل افزایش تمایل کشورهای اروپایی برای نزدیک‌تر شدن به چین برشمرد و افزود: اتحادیه اروپا و چین به دنبال ایجاد سازوکار تجاری مشابه پیمان ترانس آتلانتیک میان خود و با عنوان توافقنامه جامع سرمایه گذاری هستند. این مسائل نشان می‌دهد اتحادیه اروپا نمی‌تواند چین را نادیده بگیرد و درعین حال هم تلاش می‌کند وابستگی کاملی به آن نداشته باشد.

به گفته این تحلیلگر مسائل اروپا، جنگ اوکراین همه دستاوردهای مکرون در حوزه‌های محیط زیست، سیاست‌های مالیاتی و وضع مالیات بر شرکت‌های فناوری بزرگ و حداقل دستمزد را تحت تاثیر قرارداده و اکنون او تلاش می‌کند با گشایش‌های تجاری، در سیاست‌های داخلی خود گشایشی ایجاد کند.

سروستانی با تاکید براینکه اروپا با وجود همه انتقادهایی که به پکن دارد، به آن به عنوان وزنه استراتژیک جهانی نیازمند است، درخصوص عدم تغییر مواضع چین نسبت به جنگ اوکراین پس از سفر مکرون به پکن، اظهار داشت: چین با وجود روابط خوبی که با روسیه دارد، هیچ گاه نمی‌تواند پوتین را مجاب کند که از مواضع خود دست بکشد؛ چرا که بحث موجودیت روسیه مطرح است و مناطق روس‌نشین به عنوان مناطق حائل میان اوکراین و روسیه برای روسیه اهمیت زیادی دارند.

وی با بیان اینکه استراتژی پوتین این است که اگر زمانی اوکراین عضو ناتو شود، این مناطق به عنوان حائل عمل کنند، خاطرنشان کرد: پوتین رهاکردن استان‌های تصرف شده را جزء موارد غیرقابل مذاکره می‌داند؛ در این شرایط، چین نمی‌تواند نقش تاثیرگذاری در میانجی گری روسیه و اوکراین ایفا کند.

سروستانی ضمن اشاره به پیگیری مباحث مربوط به استقلال استراتژیک اروپا ازآمریکا توسط فرانسه خصوصا بعد از خروج از افغانستان، ادامه داد: با توجه به تحولات اخیر، به نظر می‌رسد طرح استقلال راهبردی به طور کلی شکست خورده و اروپا بدون اتکا به ابرقدرتی جهانی، قادر نیستند بحران‌های امنیتی خود را حل کند؛ به همین دلیل دست به دامن چین شده‌اند. به نظر می‌رسد سفر مکرون به پکن، مقدمه شروع مذاکراتی است که حتی در این شرایط، ممکن است فرسایشی نیز شود و شاید تا یک سال آینده به نتیجه برسد و مولفه‌های متعددی نیز در آن نقش دارند.

این کارشناس مسائل اروپا، با بیان اینکه نمی‌توان با قاطعیت گفت فرانسه و چین می‌توانند بحران اوکراین را حل کنند، اضافه کرد: به نظر می‌رسد این مذاکرات آغاز دوره‌ای جدید از گفتگوها خواهد بود. ازآنجا که فرانسه تلاش می‌کند اهمیت خود را درحفظ صلح جهانی برجسته کند؛ به دنبال این است که با کشورهای بزرگ روابط دوجانبه داشته باشد. مکرون برخلاف اولاف شولتس که سال گذشته در سفر به چین، کشورهای اتحادیه را با خود همراه نکرد که انتقادات زیادی نیز درپی داشت، خانم فون درلاین را همراه برد تا ضمن تثبیت رهبری خود در اروپا، روابط دوجانبه فرانسه و چین را تقویت کند.

سروستانی تاکیدکرد: شاهد دوره نوینی از روابط میان فرانسه و پکن هستیم که درآن چین تلاش می‌کند فرانسه را به عامل نفوذ خود در اتحادیه اروپا تبدیل کند، مسئله‌ای که عنصری کلیدی برای رهبری آینده جهان است.