امیرحسین عسکری در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه بزرگترین رزمایش هوایی ناتو، موسوم به «پدافند هوایی 23» پس از چهارسال تدارک، در حالی بر فراز آلمان برگزار می‌شود که 25 کشور از جمله فنلاند، سوئد و ژاپن نیز در آن حضور دارند، تصریح کرد: این بزرگترین رزمایش هوایی در نوع خود از زمان بنیانگذاری پیمان نظامی ناتو است. در شش فرودگاه نظامی آلمان ۲۵۰ هواپیما مستقر شدند و آمریکا به تنهایی ۱۰۰ فروند هواپیما به این رزمایش ارسال کرده بود.

وی افزود: آسمان شمال آلمان و دریای شمال، در شرق و در یک نوار کوچکتر در جنوب آلمان، منطقه بحرانی فرض شده بود و تلاش شده بود نشان دهند در این آسمان پر ازدحام هوایی هم ناتو می‌تواند تا حد زیادی بدون اختلال، از حریم هوایی خود دفاع کند.

مدیر مرکز پژوهشی – خبری مطالعات اروپا با بیان اینکه هرچند این رزمایش پیام بازدارنده‌ای به همراه داشت، اما گفته شد پس از خروج پرآشوب آمریکا از فرودگاه کابل در سال ۲۰۲۱، برنامه ریزی شده بود، گفت: در این رزمایش ضمن اینکه چگونگی ارتباط هواپیماهای کشورهای عضو ناتو با یکدیگر و هماهنگی خدمه پرواز هواپیماهای باری و سوخت که هر دو به طور گسترده در جنگ اوکراین استفاده می‌شوند، آزمایش شدند، تخلیه از یک میدان هوایی نیز تمرین شد. این اقدام پاسخی مستقیم به تخلیه آشفته ایالات متحده در فرودگاه بین‌المللی حامد کرزی کابل در اوت 2021 بود.

عسکری با بیان اینکه نشان دادن اتحاد ناتو در مواجهه با تجاوز و تقویت بازدارندگی از مهمترین اهداف این رزمایش بود، ادامه داد: حتی یک مقام نظامی آلمان عنوان کرد هدف از پیشنهاد این رزمایش در سال 2018، پایان الحاق کریمه بود. بنابراین ناتو ضمن نمایش توانایی‌ها و همبستگی ائتلاف، تاکید دارد اگر مسکو تلاشی برای تهاجم به اعضای این پیمان داشته باشد، از آن‌ها دفاع خواهد کرد.

وی اضافه کرد: در این رزمایش، آلمان این حمله را از شرق شبیه سازی کرده است؛ حمله ای که تلاش می‌کند به سمت دریای بالتیک پیش روی کند که طی آن ناتو ماده پنجم خود را فعال کرده و به دفاع از کشور مورد تهاجم برآمده است. با اینکه جنگ روسیه علیه اوکراین، ناتو، خصوصا جناح شرقی آن را، تقویت کرده است، اما نیاز این پیمان نظامی به تقویت قدرت نظامی خود برای اعضای آن واضح است، همانطور که اخیرا آلمان متعهد به ایجاد تغییر چشمگیری در سیاست دفاعی و افزایش بودجه نظامی خود شده است.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل یادآور شد: با اینکه گفته می‌شد هدف این رزمایش روسیه نیست، اما در طول این رزمایش بارها مقامات نظامی، از پاسخی قاطع به روسیه و شخص پوتین سخن گفتند. با این حال، این مانور هیچ پروازی را در نزدیکی مرزهای روسیه و یا در خطوطی مانند کالینینگراد که با کشورهای عضو ناتو در مرز لهستان و لیتوانی هم مرز است، صورت نداد.

عسکری با اشاره به تکمیل حضور دائمی آمریکا در اروپا در شرایط فعلی و تقویت حضور ناتو در اروپا، و پیامدهای آن، گفت: این رزمایش در حالی برگزار می‌شود که ناتو مدعی افزایش حضور هواپیماهای روسیه در مرزهای خود است و ادعا کرده که جت‌های جنگنده ناتو در روزهای اخیر ماموریت‌های متعددی برای بررسی هواپیماهای نظامی ناشناس روسیه بر فراز دریای بالتیک انجام داده اند.

وی درعین حال با بیان اینکه ناتو و غرب دربرابر شرق دو راهبرد را دنبال می‌کنند، تهدید نظامی روسیه و انسداد ژئوپلیتیکی چین، خصوصا در مسیرهای مورد نظر چین در طرح کمربند – جاده را در این راستا عنوان کرد و افزود: در این بُعد، غرب تلاش دارد نشان دهد همچنان قدرت مسلط و قائل به قوه قهریه است و اگر لازم باشد پیمان آتلانتیک شمالی را در برابر روسیه، چین و متحدانشان قرارخواهد داد. در واقع بُعد نظامی، تکمیل کننده و در امتداد تلاشها برای انسداد جغرافیای سیاسی است که علیه چین اعمال می‌شود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل، با تاکید بر اینکه این رزمایش مشترک می‌تواند پیام اتحاد ائتلاف ناتو را به مخالفانش بدهد، در عین حال اظهارداشت: شاید اروپا در کوتاه مدت بتواند در برابر روسیه بایستد، اما در نهایت پیوستگی سرزمینی میان اروپا و روسیه و نیازمندی‌های متقابل، باعث می‌شود در بلندمدت کشورهای اروپایی نتوانند در برابر روسیه جبهه واحدی تشکیل دهند. اکنون در مجارستان و حتی فرانسه مواضعی منتقدانه علیه شرایط فعلی مطرح است. با توجه به اینکه بحران انرژی می‌تواند زمستان امسال برای اروپا تکرار شود، این اتحاد بسیار شکننده است.

عسکری اضافه کرد: پیامی که ناتو و خصوصا آمریکا تلاش دارد با این رزمایش به پوتین و شی جین پینگ، منتقل نماید چندان منسجم نیست؛ چرا که در همین روزهای انجام رزمایش، در فرانسه، مجارستان و لهستان صداهای متفاوتی شنیده می‌شود. این گسل‌ها در غرب فعال هستند و اروپا شاید در ظاهر اتحادی را به نمایش بگذارد، اما در عمل، این انسجام حداکثری دچار گسست می باشد.

وی با اشاره به هشدارها نسبت به احتمال گسترش جنگ اوکراین در صورت تقویت نظامی گری در اروپا و یا ارسال نیروهای کشورهای عضو ناتو به اوکراین برای مقابله با روسیه، گفت: با اینکه لهستان کشوری ضدروسیه و تمام عیار ضد پوتین است، اما زمانی که مساله جنگ اوکراین مطرح شد، کشاورزان لهستانی به ورود گندم اوکراینی و حتی دادن شغل به آنها، اعتراضات شدیدی داشتند. این گسل‌ها حتی در جوامع محافظه کاری مانند لهستان وجود دارد. این وضعیت در میان کشورهای دیگر اروپایی هم وجود دارد.

عسکری استقرار تسلیحات هسته ای روسیه به مینسک را باعث افزایش سطح هزینه‌های غرب عنوان کرد و افزود: نظامی شدن اروپا در حالی تشدید می‌شود که آمریکا به واسطه روس هراسی در اروپا، به راحتی سطح هزینه‌های نظامی ناتو را به کشورهای اروپایی تحمیل کرد و این مساله ای است که تنها در راستای منافع آمریکا ارزیابی می‌شود. با این حال عوامل جدی در اروپا وجود دارند که همچنان گسل‌های واگرایی را در اتحادی ضدروسی تقویت می‌کنند.