جعفر قنادباشی، کارشناس مسائل غرب آسیا در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی به بررسی روند مذاکرات صلح یمن پرداخت که از روز پنج‌شنبه با تلاش‌های سازمان ملل به‌منظور پایان دادن به بحران این کشور در استکهلم سوئد آغاز ‌شد.

برای تحلیل ابعاد و زمینه‌های این مذاکرات و پیش‌بینی مسیر آینده آن، شما را به مطالعه متن کامل این مصاحبه که در پی آمده است، دعوت می‌کنیم.

پرسش: گفتگوهای جدید در مورد یمن با گفتگوهای سپتامبر / شهریور چه تفاوت‌هایی دارد؟

نخستین تفاوت گفتگوهای اخیر با گفتگوهای سپتامبر (شهریور) به ترکیب یا نحوه حضور هیئت‌های شرکت‌کننده مربوط است؛ زیرا در گفتگوهای ششم سپتامبر (15 شهریور)، به علت کارشکنی‌های عربستان و امارات، نمایندگان یمنی (شورای عالی سیاسی یمن) امکان حضور در محل مذاکرات را پیدا نکردند و تنها نمایندگان ائتلاف ضدیمن و تنی چند از مقامات سازمان ملل بودند که در این گفتگوها شرکت داشتند؛ لذا گفتگوهای ششم سپتامبر قبل از آنکه تشکیل شود، گفتگویی شکست‌خورده تلقی شد. این در حالی است که در گفتگوهایی که از روز پنجشنبه ششم دسامبر (15 آذر) آغاز شد، هیئت یمنی باوجود انواع دشواری‌ها توانسته است بر سر میز مذاکرات حاضر شود.

و اما دومین تفاوت به محل گفتگوها مربوط است؛ چراکه در گفتگوهای جدید، محل مذاکرات از «ژنو» به «استکهلم» پایتخت سوئد تغییر پیداکرده است. البته به‌طورکلی می‌توان گفت که مذاکرات استکهلم همان مذاکرات ژنو است که این بار به علت حضور نمایندگان یمنی جنبه رسمی به خود گرفته است.

پرسش: انصار الله و گروه مقابل در چه وضعیتی برای مذاکره قرار دارند؟

– جنبش انصار الله یا به عبارت بهتر، شورای عالی سیاسی یمن (دولت قانونی)، باوجود موفقیت‌های چشمگیر در نبردهای الحدیده و همچنین دیگر پیروزی‌های حیرت‌انگیز نظامی در جبهه‌های شرقی، بر ضرورت برقراری هرچه سریع‌تر صلح تأکید می‌کنند و برقراری صلح را به‌منظور فراهم شدن زمینه‌های کمک‌رسانی به مجروحان و بیمارانِ نیازمند دارو ضروری می‌داند. این در حالی است که گروه مقابل یعنی ائتلاف ضد یمن بر این تصور است که با ادامه نبردهای پنج‌ماهه در الحدیده و تداوم محاصره اقتصادی بالاخره خواهد توانست برگه‌های برنده‌ای را جهت کسب امتیازاتی ولو ناچیز دریافت کند. البته اصرار امارات و عربستان بر ضرورت ادامه جنگ، علت بسیار مهم دیگری دارد و آن این است که مقامات ابوظبی، ریاض و همچنین حامیان آن‌ها، توقف جنگ یمن را در شرایط کنونی به معنی اعتراف و اذعان به پیروزی جنبش انصار الله می‌دانند که می‌تواند پیامدهای منفی و گسترده‌ای را برای ارتجاع منطقه، دنیای غرب و رژیم صهیونیستی در پی داشته باشد؛ به‌خصوص که در اولین مرحله، حکومت‌های عربستان و امارات را در داخل با نظامیان شکست‌خورده‌ای مواجه می‌سازد که از جبهه‌های جنگ بی‌ثمر در یمن بازگشته و مطالبات بی‌پاسخی را مطرح خواهند کرد.

پرسش: خواسته‌های انصار الله چیست و ائتلاف سعودی چگونه واکنشی به این خواسته‌ها خواهد داشت؟

جنبش انصار الله همچون گذشته و به‌طورکلی، خواستار تمهیداتی است تا هرچه سریع‌تر به پایان درگیری‌ها (توقف بمباران‌های هرروزه مناطق مسکونی) و برچیده شدن محاصره جهت کمک‌رسانی مجروحان و بیماران بیانجامد و هم‌زمان ترتیباتی اصولی جهت ازسرگیری گفتگوهای یمنی- یمنی تعیین شود.

البته بنا به شرایط موجود، جنبش انصار الله در این گفتگوها، خواهان اتخاذ تصمیماتی است تا به اقداماتی جدی در خصوص بحران انسانی و اقتصادی منجر شود؛ کما اینکه، حصول توافقاتی در خصوص تبادل اسرا میان کمیته‌های مردمی و مزدوران ائتلاف ضد یمن، ازجمله خواسته‌های انصار الله در این مرحله است؛ بنابراین گفتگو در خصوص مسائل سیاسی به‌ویژه مسئله ریاست جمهوری یمن و مسائل نظامی و امنیتی ازجمله موضوعاتی است که از دیدگاه انصار الله به مراحل بعدی گفتگوها موکول می‌شود.

اما ائتلاف سعودی در این مذاکرات نه‌تنها خواهان به رسمیت شناخته شدن گروه‌های دست‌نشانده خود به‌عنوان طرف‌های دیگر یمنی است، بلکه خواهان آن است تا طرف مقابل را به واگذاری بندر کلیدی و راهبردی الحدیده ناگزیر سازد و به‌عبارت‌دیگر همه آنچه از طریق نظامی نتوانسته است به آن‌ها دست پیدا کند، از طریق تحمیل خواسته‌های خود در مذاکرات کسب کند.

پرسش: باید منتظر چه نتیجه‌ای از این مذاکرات بود؟

چنانچه مذاکرات استکهلم به تعیین ترتیباتی برای مذاکرات صلح و تعیین روند مشخصی برای این نوع مذاکرات بیانجامد، می‌توان از آن به‌عنوان مذاکراتی نسبتاً موفق یادکرد؛ البته انتظار انصار الله و اکثریت مردم یمن آن است که این مذاکرات به برقراری آتش‌بس، فراهم شدن شرایط جهت ورود دارو و مواد غذایی منجر شود و متجاوزان به یمن ناگزیر شوند تا به کشتار غیرنظامیان و حمله به مناطق غیرنظامی پایان دهند.

پرسش: ائتلاف متجاوز به یمن، با توجه به اوضاع و نگاه افکار عمومی، در چه وضعیتی قرار دارد؟

در حال حاضر ائتلاف متجاوزان به یمن از دیدگاه افکار عمومی، در بدترین وضعیت ممکن قرار دارد؛ وضعیتی که بخشی بزرگی از آن، از جنایات سه سال و نیمه این ائتلاف، در این کشور جنگ‌زده و کشتارهای فجیع غیرنظامیان سرچشمه می‌گیرد. البته قتل فجیع جمال خاشقچی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی نیز با جریحه‌دار کردن احساسات عمومی سبب شده است تا موضوع کشتار غیرنظامیان یمنی به‌صورت پررنگ‌تری در رسانه‌های جهانی و منطقه‌ای مطرح شود؛ چنانکه حتی سازمان ملل ناگزیر شده تا از بی‌تفاوتی‌های گذشته خود، قدری دست بردارد و بر ضرورت پایان جنگ یمن تأکید کند.