حسن بهشتی پور با بیان اینکه باید روابط روسیه و ارمنستان را از روابط این کشور با شخص پاشینیان، نخست وزیر فعلی و دولت او جدا دانست، خاطرنشان کرد: روسیه از عملکرد آقای پاشینیان ناخشنود است و انتقادات جدی نسبت به نزدیک شدن او به اتحادیه اروپا در درجه اول و بعد آمریکا دارد. اما مساله این است که روابط این دو کشور، جنبه‌های بسیار گسترده و مهم سیاسی، اقتصادی، نظامی، امنیتی و فرهنگی دارد. ضمن اینکه مواضع مقامات روسیه از پوتین گرفته تا نخست وزیر و وزیرخارجه این کشور، نیز نشان می‌دهد که آنها همچنان روی ارمنستان به عنوان متحدی استراتژیک حساب می‌کنند.

وی ادامه داد: از آنجا که آنها عملکرد دولت پاشینیان را قبول ندارند، طبیعتا اقداماتی را که در حمایت از دولت او و مورد انتظار او باشد، انجام نمی‌دهند؛ اما به این معنا نیست که روسیه به طور کلی ارمنستان را کنار گذاشته و به خاطر پاشینیان همه روابط مهم راهبردی را که در 30 سال گذشته با ارمنستان داشته، نادیده می‌گیرد.

این کارشناس مسائل روسیه و قفقاز با تاکید بر اینکه ارمنستان اکنون ضدروسیه نیست، بلکه منتقد این کشور است، گفت: ایروان انتظار داشت روسیه در جریان جنگ قره باغ از ارمنستان حمایت کند و نیروهای امنیت دسته جمعی را که در فروردین 1401در قزاقستان استفاده کرد، در ارمنستان نیز به کاربگیرد؛ اما روسیه عنوان کرد طبق اسناد بین المللی، قره باغ جزئی از خاک جمهوری آذربایجان است و نمی‌تواند آن رفتاری را که در قبال قزاقستان داشته، در رابطه با تنش میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان نیز انجام دهد.

بهشتی پور با یادآوری اینکه روسیه روابط خوبی با ارمنستان و آذربایجان دارد و نمی‌خواهد خود را به خاطر دولت غربگرای ارمنستان، وارد یک درگیری کند، اظهارداشت: ارمنستان معتقد است مسکو نه تنها هیچ فشاری به حامیان باکو، از جمله آنکارا، وارد نمی‌کند، بلکه روابط نزدیکی هم با آن دارد. هر چند پاشینیان به صراحت عنوان کرد که در 30 سال گذشته، ارمنستان از سیاست روس‌گرایی هیچ بهره ای نبرده‌ است، اما باید در نظر داشت، در تمام مدتی که آنها توانسته بودند هفت منطقه آذربایجان را اشغال کنند و قره باغ را نگه دارند، از پشتیبانی روسیه برخوردار بودند.

وی با بیان اینکه اکنون میان دولت حاکم در ارمنستان و روسیه فاصله ای افتاده، اعمال شدیدترین تحریم‌های بین المللی علیه روسیه و درگیری این کشور در جنگ با اوکراین را عاملی برای کمرنگ شدن نقش روسیه در قفقاز دانست و گفت: در شرایط فعلی، تمام رشته‌هایی که ارمنستان و روسیه را به هم پیوند می‌دهند، پاره نشده‌اند. ارمنستان با هدف اینکه به باکو نشان دهد تنها نیست، به آمریکا پناه برد و مانور مشترک نظامی هم با این کشور برگزار کرد. همچنین با تقویت لابی ارامنه در فرانسه، شاهد حمایت قوی فرانسه از ارمنستان هستیم. با اینکه پاشینیان ترجیح داده در شرایط فعلی، موازنه‌ای در روابط خود با غرب و روسیه برقرارکند، اما هرگز تمام تخم مرغ‌هایش را در سبد غرب نخواهد گذاشت.

این تحلیلگر مسائل روسیه و قفقاز، ضمن تاکید براینکه وضعیت ارمنستان، مانند اوکراین نخواهد شد و روسیه از جانب نزدیکی ارمنستان به غرب، مانند اوکراین احساس خطر و تهدید نمی‌کند، توضیح داد: با وجود مرزهای طولانی مشترک روسیه و اوکراین، امنیت روسیه به امنیت این کشور گره خورده و سال‌های سال، این منطقه حائلی با غرب بوده است، اما ارمنستان، که بسیار کوچک‌تر از اوکراین است و جمعیت 2میلیون نفری دارد، هیچ مرز مشترکی با روسیه ندارد. بنابراین شرایط اوکراین و ارمنستان به لحاظ ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک و حتی ژئواکونومیک، با یکدیگر متفاوت است.

بهشتی پور تاکید کرد: قطعا ارمنستان پایگاه بسیار مهم برای روسیه در قفقاز جنوبی است و حتما به نسبت نفوذ ناتو در آن حساس خواهد بود، اما نفوذ روسیه در ارمنستان بسیار گسترده تر از نفوذ این کشور در اوکراین است.

وی با بیان اینکه ارمنستان و اوکراین، هر دو دچار دودستگی و دوگانگی در رابطه با غرب و روسیه شده‌اند، گفت: به نظر می‌رسد تنش‌ها در روابط مسکو و ایروان بلندمدت نیست و روسیه منتظر است تا تغییراتی که انتظار دارد، در انتخابات بعدی ارمنستان ایجاد شود و تیم جدیدی در مدیریت این کشور به قدرت برسد که اگر رابطه نزدیکی با روسیه نداشته باشد، حداقل حامی غرب نیز نباشد. اکنون روسیه تلاش می‌کند با جناح‌های مخالف پاشینیان در ارمنستان کار کند.

این کارشناس مسائل روسیه و قفقاز دررابطه با تلاش کشورهای اروپایی و آمریکا برای افزایش نقش و نفوذ خود در ارمنستان درطول دوره فعالیت پاشینیان در قدرت و احتمال افزایش فشارها علیه روسیه در بلندمدت، خاطرنشان کرد: روسیه و غرب نمی‌توانند به طور صد درصدی اراده خود را در ارمنستان پیش ببرند. رقابت آمریکا و اتحادیه اروپا با روسیه پیش از این نیز وجود داشت، اما از سال 2018، به بعد جلوه های حساس تری پیدا کرده است و در آینده شاهد تلاش‌ها برای نفوذ بیشتر در ارمنستان خواهیم بود.

بهشتی پور گفت: قطعا غرب نمی‌تواند روسیه را در ارمنستان به راحتی کنار بگذارد و روسیه نیز در منطقه منفعل نیست. همچنان نفوذ روسیه در ارمنستان، بیش از نفوذ غرب است، اما با این حال، چال‌شها میان غرب و روسیه، همچنان در ارمنستان ادامه دارد و هیچ کدام از طرف‌ها، نمی‌توانند دیگری را حذف کنند.