دکتر مریم وریج کاظمی درگفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، با اشاره به یادداشت تفاهم همکاری در زمینه انرژی میان جمهوری آذربایجان و چین، تصریح کرد: این تفاهم، برای همکاری در توسعه پروژه‌هایی از جمله اکتشاف و توسعه منابع انرژی‌های تجدیدپذیر با ظرفیت 2گیگاوات و همچنین تبادل تجربه در زمینه انتقال انرژی الکتریکی از راه دور از طریق کابل‌های جریان مستقیم فشارقوی به امضا رسید. ضمن اینکه این تفاهم، از پایداری مالی و کارایی بخش انرژی حمایت می‌کند و به ترویج استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر در جمهوری آذربایجان نیز کمک خواهد کرد.

وی همکاری در ارزیابی فرصت ها برای سرمایه‌گذاری در انرژی خورشیدی در مقیاس کاربردی، انرژی باد خشکی و فراساحلی، ذخیره انرژی و سیستم‌های انرژی هوشمند یکپارچه و همچنین هیدروژن سبز را از دیگر مفاد توافقنامه عنوان کرد و گفت: در این سند امکان مطالعه برای اتصال این پروژه‌ها به شبکه، ارزیابی اثرات زیست‌محیطی آن، بررسیهای زمین‌شناسی و توپوگرافی مناطق تحت مطالعه هم فراهم شده است.

این پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک، بخش انرژی را اولویت اصلی روابط پکن و باکو دانست و افزود: با توجه به اینکه چین در زمینه انرژی‌های جایگزین، پیشرفت‌های زیادی داشته، می‌تواند به جمهوری آذربایجان برای تنوع بخشی به اقتصاد و کاهش وابستگی به منابع نفت وگاز کمک زیادی خصوصا درحوزه معرفی فناوری‌های جدید، نوسازی زیرساخت‌ها، ارتقاء سرمایه‌گذاری متقابل و تبادل‌اطلاعات و دانش مرتبط با آن داشته باشد.

وریج کاظمی با بیان اینکه باکو باید اطمینان حاصل کند که منابع انرژی‌اش نیازهای مستقیم و غیرمستقیمش را نه تنها برای حفظ رشد اقتصادی، بلکه برای حمایت از ابتکارات اقتصادی منطقه‌ای و جهانی برآورده می‌کند، یادآور شد: با توجه به چشم‌انداز کاهش مصرف انرژی‌های فسیلی و افزایش تدریجی زیرساخت‌های مرتبط با استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در کشورهای مصرف‌کننده انرژی‌های هیدروکربنی، جمهوری آذربایجان تمایل دارد برای عدم وابستگی اقتصادی به انرژی نفت وگاز و حفاظت از محیط زیست، مشارکت‌ها و همکاری‌های تجاری را در بخش انرژی‌های سبز توسعه دهد. در این میان، چین نیز با هدف تسهیل، ترویج و تشویق توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در جمهوری آذربایجان ضمن پیگیری اهداف اصلی دیگر در حال سرمایه‌گذاری گسترده است.

وی اضافه کرد: چین به دلیل موقعیت استراتژیک جمهوری آذربایجان، به ‌عنوان بازیگری کلیدی در حوزه حمل‌ونقل بین اروپا و آسیا از طریق مسیر حمل‌ونقل بین‌المللی ترانس خزر که به «کریدور میانی» معروف است، در نظر دارد از طریق این کشور توازن استراتژیکی میان خود و سایر رقبای منطقه‌ای ایجاد کند.

به گفته این تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک؛ باتوجه به اینکه باکو، رقیب سرسخت مسکو در بخش ترانزیت گاز محسوب می‌شود که در شرایط دشوار روسیه از سیاست مهار علیه این کشور استفاده کرده، ورود چین به بازار انرژی آذربایجان می‌تواند تا حد زیادی توسعه نفوذ قدرتهای منطقه‌ای و جهانی را که درصدد رقابت و کشمکش با روسیه،به عنوان متحد استراتژیک چین، هستند،کنترل کند. فرصت‌های اقتصادی رفتارهای منطقه‌ای را شکل می‌دهند و چین نیز در تلاش است تا از طریق مبادلات اقتصادی-تجاری-انرژی حضور جدی در قفقاز و شرق اروپا داشته باشد.

وریج کاظمی با بیان اینکه علاقه جمهوری آذربایجان برای سرمایه‌گذاری گسترده چین تاثیر زیادی در بازسازی روابط با کشورهای پیرامونی و همگرایی بیشتر در راستای بهره‌وری موثرتر از کریدورهای ترانزیت انرژی دارد، اظهار داشت: چین با هدف توسعه و ایجاد تنوع در بازارهای مصرف و کاهش هزینه‌ها، کشورهایی را که در کانون منابع انرژی و کریدورهای ترانزیتی هستند مورد توجه قرارمی‌دهد. گرچه افزایش تولید انرژی جمهوری آذربایجان، کسری سوخت چین را کاهش نمی‌دهد، اما در بازار پُرنوسان و گران قیمت انرژی، تا حدی به آن کمک خواهد کرد.

وی خاطرنشان کرد: توافق اخیر بین جمهوری آذربایجان و چین، ضمن اینکه مباحث مرتبط با واردات و صادرات نفت وگاز و توسعه انرژی‌های نو را پوشش می‌دهد، به پیشبرد رویکرد چین در حل وفصل یا کاهش تنش‌ها در قفقاز کمک می‌کند. فرسایش بیشتر ثبات و امنیت در این منطقه، می‌تواند ضمن تغییر نقشه درگیری، کشورهای پیرامونی را که هم پیمان چین هستند، تحت تاثیر تبعات منفی قراردهد. از نگاه پکن، تعامل با کشورهای منطقه، باعث تقویت انعطاف پذیری آنان و کمک به حفظ صلح و ثبات خواهد شد.

این پژوهشگرمسائل ژئوپلیتیک؛ با بیان اینکه ثبات منطقه‌ای برای بازیگران محلی، کشورهای همسایه مانند روسیه، ترکیه و ایران و یک بلوک سیاسی-اقتصادی مانند اتحادیه اروپا اساسی است، اضافه کرد: گسترش روابط چین با جمهوری آذربایجان با تاثیر برتعرفه‌های وارداتی و ایجاد ممنوعیت یا محدودیت‌های صادراتی، به توقف کمک‌های مالی خارجی می‌انجامد. در واقع توافق با چین فرصت طلایی برای جمهوری آذربایجان به وجود می‌آورد تا از نظم جدید منطقه‌ای که پس از جنگ قره باغ ایجاد شده است، بهره‌مند شود.

وریج کاظمی ضمن تشریح موقعیت جمهوری آذربایجان در مرکز عبور چندین خط لوله و پروژه بزرگ انرژی، ادامه داد: باکو تمایل دارد کلیه ارتباطات اقتصادی و کریدور حمل و نقل و ارتباطی منطقه را، با اولویت قراردادن خط لوله گاز طبیعی ترانس-آناتولی، کریدور میانی، کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی شمال – جنوب و ابتکار کمربند و جاده، بازسازی کند و به عنوان یک مرکزیت لجستیکی و رابط اوراسیا ایفای نقش نماید. این فرصت درکنار ابزار انرژی این کشور، فرصتی برای چین نیز ایجاد می‌کند تا در منطقه حضور فعالی داشته باشد.

وی تاکید کرد: هرچند آمریکا و هند در این منطقه، موانعی را برای چین ایجاد خواهند کرد؛ اما چین با انعقاد توافقنامه‌هایی از جمله توافق اخیر در حوزه انرژی، تاکتیک‌های متنوعی را برای حضور خود به وجود می‌آورد. تاکتیک‌هایی که ممکن است معادله امنیتی منطقه را به شدت تغییر دهد.