کامران کرمی، در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: تا زمانی که رویکرد تهاجمی بر کابینه کنونی رژیم اسرائیل حکمفرما است، مجالی برای پیشبرد عادی‌سازی وجود ندارد.

آنچه در ادامه ادامه میخوانید متن کامل این گفتگوست:

پرسش: بلينكن در سفر اخیرش به عربستان به دنبال چه بود؟

سفر بلینکن به عنوان بخشی از تور منطقه ای وزیرخارجه آمریکا به منطقه خاورمیانه محسوب می‌شود که حول محور اصلی توافق آتش بس در غزه تلاش دارد، دیدگاه های بعضا متفاوت بازیگران اصلی عربی را به یکدیگر نزدیک کند تا زمینه برای دیگر اضلاع دستورکار سفر بلینکن یعنی توافق عادی سازی عربستان و رژیم اسرائیل و آینده اداره غزه ذیل تشکیل کشور مستقل فلسطینی فراهم شود. سفرهای چندباره وزیرخارجه آمریکا به پایتخت‌های عربی از جمله ریاض بخشی از این چارچوب در حال رفت و برگشت با هدف پیشبرد عناصر اصلی راهبرد دولت بایدن برای غرب آسیا است.

پرسش: به نظر شما روند توافق عادی‌سازی قبل و بعد از هفت اكتبر چه تفاوت‌هايی كرده است؟

هفت اکتبر را باید یک عامل جدید در تبیین آنچه در منطقه غرب آسیا می‌گذرد، لحاظ کرد. به عبارت دیگر، اگر تا پیش از هفت اکتبر ظاهرا زمینه برای عادی سازی روابط بین عربستان سعودی و رژیم اسرائیل در چارچوب یک توافق امنیتی بین ریاض و واشنگتن بدون اضطرار تشکیل کشور مستقل فلسطینی در حال آماده شدن بود، بعد از هفت اکتبر چنین فرآیندی تبدیل به یک پازل گردیده که هر قطعه بدون سایر قطعات بی‌معنا و عقیم است. مصاحبه اخیر جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا مبنی بر اینکه امکان توافق دوجانبه با ریاض بدون عادی‌سازی و تشکیل کشور مستقل فلسطینی وجود ندارد، نشاندهنده اعتبار هفت اکتبر به عنوان یک رخداد تعیین کننده در محاسبات بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای است. در محاسبات سیاست خارجی ریاض نیز تشکیل کشور مستقل فلسطینی ضمن اعتباربخشی دوباره به جایگاه سیاسی عربستان در جهان عرب، به عنوان یک اهرم قوی مذاکراتی برای فشار بر آمریکا و رژیم اسرائیل نگریسته می‌شود.

پرسش: آيا رژیم اسراييل شرط عربستان را می‌پذيرد؟

واقعیت‌های سیاسی، نظامی و امنیتی حاکم بر فضای کنونی رژیم اسرائیل، چشم‌انداز عادی‌سازی روابط بین ریاض و تل آویو را دورتر از هر زمان دیگر نسبت به ماه‌های اخیر قرار داده است. تا زمانی که رویکرد تهاجمی بر کابینه کنونی رژیم اسرائیل حکمفرما است، مجالی برای پیشبرد عادی سازی وجود ندارد، حتی اگر رسانه‌های غربی توافق امنیتی عربستان و آمریکا را به عنوان پیش شرط ورود به این روند برجسته سازند و از پیشرفت‌های آن سخن بگویند. خود این پیش شرط نیز با پیچیدگی‌های زیادی همراه است، بویژه در سنای آمریکا و مسئله راهبردی حمایت بی قید و شرط از عربستان سعودی که داستان پرتکرار هزینه‌های مداخله در خاورمیانه را مجددا به عرصه مباحث نظری در ایالات متحده کشانده است. مسئله حیاتی برای آمریکا این است که بله گفتن به یک متحد خاورمیانه‌ای، نه گفتن به سایرین را دشوارتر می‌سازد.

پرسش: آمريكا به دنبال يك توافق سه جانبه است، عناصر اين توافق چيست و چقدر احتمال دارد با توجه به صحبت‌های ساليوان عملی شود؟

عناصر این توافق سه جانبه، ایجاد چتر حمایتی از سوی آمریکا برای عربستان در قالب یک معاهده امنیتی است که خود شامل سه ضلع توافق امنیتی دوجانبه، خریدهای تسلیحاتی پیشرفته و برنامه غنی سازی صلح آمیز است. عنصر دوم این معادله عادی‌سازی روابط بین عربستان سعودی و رژیم اسرائیل در چارچوب توافقات آبراهام است که پیش‌تر در سپتامبر 2020 بین امارات و بحرین با رژیم اسرائیل امضا شد و عنصر سوم این معادله چگونگی اداره آینده غزه در چارچوب تشکیل کشور مستقل فلسطینی به پایتختی قدس شرقی است.

در دوره پسا هفت اکتبر با ارزش افزوده تشکیل کشور مستقل فلسطینی و مانور ریاض بر آن، سایر عناصر نمی‌تواند بدون این متغیر به چارچوب مدنظر شکل دهد. صحبت‌های جیک سالیوان، مبنی بر اینکه بدون عادی سازی روابط، سایر قطعات پازل معنا ندارد، نیز ناظر بر دیگر جنبه‌های پیچیده‌ای است که نزدیک کردن دیدگاه‌ها را از هر زمان دیگری سخت‌تر کرده است. واقعیت این است بدون یک تحول معنادار در سیاست نظامی و امنیتی رژیم اسرائیل، توافق سه جانبه صرفا در حد ایده باقی خواهد ماند.