جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
تحلیلی بر اقدام مجلس نمایندگان آمریکا برای تحریم دیوان کیفری بینالمللی

محمد خواجویی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درباره دلایل این اقدام مجلس نمایندگان آمریکا گفت: «عملیات هفتم اکتبر و تحولات بعد از آن، آمریکا را در یک وضعیت بغرنج و متناقض قرار داده است. به این معنا که این عملیات، قدرت بازدارندگی رژیم اسرائیل را مخدوش کرد و یک ضربه بیسابقه به این رژیم از نظر راهبری، نظامی و امنیتی وارد آورد.»
وی افزود: «طبیعتا این مسئله برای آمریکا که رژیم اسرائیل متحد اصلی آن در منطقه است، خوشایند نیست. بر اساس همین ملاحظه، وقتی رژیم اسرائیل تصمیم گرفت قدرت بازدارندگی خود را از طریق اقدامات نظامی در غزه جبران و تصویر خود را احیا کند، آمریکا به جد از اقدامات تلآویو حمایت کرد. در همان روزهای نخست، مقامات آمریکایی به سرزمینهای اشغالی سفر کرده و اعلام کردند که اسرائیل حق دفاع از خود را دارد. زیرا از نظر راهبردی این مسئله که متحد آمریکا در منطقه ضربه بخورد و منافعش زیر سوال برود، ضربه به منافع واشنگتن و جایگاه آن در منطقه تلقی میشود. این ملاحظه باعث شد که در طول ماههای اخیر، آمریکا حامی اقدامات رژیم اسرائیل برای احیای قدرت بازدارندگیاش باشد.»
به گفته خواجویی، این حمایتهای سیاسی و نظامی در اشکال مختلف دنبال شد. حتی در شورای امنیت سازمان ملل نیز آمریکا، قطعنامههای علیه اسرائیل را وتو کرد تا رژیم اسرائیل بتواند به وضعیت قبل از هفت اکتبر بازگردد.
این کارشناس تاکید کرد: «اما از طرفی آمریکا ملاحظات دیگری نیز داشته و دارد. از جمله اینکه یکی از سیاستهای آمریکا در منطقه بویژه در سالهای اخیر این بود که به نوعی بتواند تنشها در منطقه را کنترل کند و مانع از گسترش آنها شود. آمریکا در چارچوب راهبرد کلانی که دارد، در تلاش است حضور نظامی خود را کمرنگ کند و به تدریج به نوعی تمرکز خود را به نقاط دیگری از جمله شرق آسیا معطوف کند. بر اساس این ملاحظه آمریکا تلاشهایی را انجام داد تا تنشها در همان منطقه غزه محدود بماند. به عبارتی واشنگتن به تلآویو چراغ سبز نشان داد که عملیات گستردهای را در غزه انجام دهد اما از گسترش جنگ به مناطق دیگر صرفنظر کند.»
وی ادامه داد: «آمریکا هشدارهایی به کشورهای منطقه داده بود که وارد درگیریهای گسترده نشوند. این ملاحظه آمریکا یعنی جلوگیری از افزایش تنش منجر به آن شده بود که واشنگتن ناچار شود در مواردی با برخی از اقدامات رژیم اسرائیل مخالفت کند. اقداماتی که نگرانی ایجاد میکرد که ابعاد تنش در منطقه را گسترش دهد. از طرفی حمایت تمام عیار از رژیم اسرائیل به دلیل بدنامی این رژیم به واسطه جنایاتش، به تصویر دولت آمریکا در داخل و خارج ایالات متحده ضربه اساسی وارد کرد و طبیعتا در شرایطی که آمریکا و دولت بایدن انتخاباتی را پیشرو دارند یکی از ملاحظات شان این بود که این موضوع تاثیر سلبی روی بدنه رای حامی بایدن نداشته باشد. از جمله در برخی ایالات که رای مسلمانان بسیار اثرگذار است مانند میشیگان.»
خواجویی معتقد است که این حمایتهای آمریکا از رژیم اسرائیل تاثیرات منفی روی پایگاه رای افرادی میگذارد که در انتخابات قبلی به بایدن رای داده بودند. همچنین این ملاحظه باعث شد که کاخ سفید در مواردی به ظاهر با گسترش حملات این رژیم در رفح مخالفت کند یا ارسال سلاح برای آن را مشروط کند.
کارشناس مسائل غرب آسیا توضیح داد: « قرار گرفتن آمریکا در یک موضع که هم حامی بازگشت رژیم اسرائیل به شرایط قبل و احیای قدرت آن باشد و هم در عین حال جلوی حملات این رژیم را بگیرد، برای دولت آمریکا یک وضعیت بغرنج ایجاد کرده و دولت بایدن در این شرایط ناکام بوده است. این مسئله که ابعاد جنگ در منطقه گسترش یافت، طرفهای مختلفی را در منطقه درگیر کرد و حملات رژیم اسرائیل همچنان ادامه دارد، به این معنا است که آمریکا در بازی کردن در موضع وسط و در موضع به اصطلاح طرف میانجی ناکام بوده و نتوانسته این دو امر متناقض را در کنار هم حل نماید.»
خواجویی تاکید کرد: «در نهایت چیزی که مشاهده میکنیم این است که فاکتور اول یعنی حمایت آمریکا از رژیم اسرائیل به عنوان متحد اصلی این کشور در منطقه نقش بیشتری در تعیین رفتار ایالات متحده داشته است. از جمله دلایل آن، اولویتهای راهبردی واشنگتن در منطقه است. آمریکا اولویت خود را پیروزی رزیم اسرائیل در منطقه میداند و اگر این موضوع هزینههای زیادی هم به دنبال داشته باشد باز برای کاخ سفید در اولویت است. بنابراین در این حرکت میانه آمریکا باز کفه ترازو به سمت حمایت از رژیم اسرائیل حرکت کرده و مسائل دیگر مانند انتقاد از این رژیم و کنترل تنشها، خیلی رقیق و جزئی بوده و نتوانسته رژیم اسرائیل را از اقدامات رادیکال بازدارد.»
به گفته این کارشناس، این نگاه و سیاست آمریکا مسبوق به سابقه است و این کشور هیچگاه در طول دهههای گذشته نتوانسته طرف میانجی در نزاع بین فلسطینیها و اسرائیلیها باشد. زیرا مسئله حمایت از منافع رژیم اسرائیل در دولتهای مختلف آمریکا یک اصل تغییرناپذیر بوده است.
وی تاکید کرد:«یکی از مهمترین دلایلی که نزاع بین فلسطین و اسرائیل در هشت دهه گذشته ادامه داشته همین بوده که آمریکا نتوانسته نقش وسط، بیطرف و میانجی را ایفا و تلاش کند که تنش خاتمه پیدا کند. در نهایت باوجود تلاشهای آمریکا برای نقشآفرینی وسط باز هم اگر بازیگری ایالات متحده را از بالا نگاه کنیم، متوجه میشویم که واشنگتن در این بحران اخیر غزه باز در کنار رژیم اسرائیل قرار گرفته است که یکی از نشانههای مهم آن، اقدام اخیر مجلس نمایندگان آمریکا برای تحریم دیوان کیفری بینالمللی با هدف حمایت از مقامات رژیم اسرائیل است.»
0 Comments