محمدعلی خطیبی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درباره گزارش آژانس بین‌المللی انرژی مبنی بر اینکه تقاضای نفت خام در پایان این دهه به‌طور قابل توجهی کاهش یافته و دنیا به سمت انرژی هایی با آلایندگی کمتر می‌روند، با تاکید بر اینکه سوخت‌های فسیلی ذاتا تمام شدنی هستند و این یک واقعیت است که منابع نفت و گاز هم تمام می‌شوند، اظهار داشت: بشر باید به فکر تولید انرژی‌های پایدار از جمله انرژی خورشیدی، بادی، هسته‌ای و … باشد. انرژی‌های فسیلی، تجدید شونده نیستند، ولی انرژی خورشیدی، گرمایی، بادی و … در ‌طبیعت وجود دارند و مرتب تجدید می‌شوند.

وی درباره زمان اعلام شده در گزارش آژانس بین‌المللی انرژی گفت: بعید است این زمان‌بندی به واقعیت نزدیک باشد، چراکه باید کمی درباره زمان این مساله و کاهش تولید و تقاضا برای نفت خام تامل کرد. این پیش‌بینی شاید برای برخی از کشورهای غربی تا حدی درست باشد، چرا که آژانس بین‌المللی انرژی به سخنگوی کشورهای غربی تبدیل شده است و از سال‌های گذشته نیز شاهد هستیم این کشورها به‌دنبال جایگزینی انرژی‌های تجدید شونده هستند. از دهه ۶۰ میلادی، کشورهای اروپایی تمام تلاششان را برای جایگزینی انرژی انجام داده‌اند، اما این مساله در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین چندان جدی نیست، و این جایگزینی با این سرعت و کیفیت دنبال نمی‌شود. بنابراین، موضوع جایگزینی انرژی یکسان نبوده و منطقه به منطقه و در هر بلوک اقتصادی و سیاسی متفاوت است.

خطیبی با اشاره به پیش‌بینی‌ها مبنی بر اینکه وارد نیمه دوم عمر انرژی‌های فسیلی شده‌ایم و طبیعی است تولید نفت خام کاهش یابد، افزود: در بین صادرکنندگان نفت خام شاهد هستیم که دیگر آنها هم تمایلی به صادرات به میزان بالا ندارند و این یک واقعیت است، چون تولید در نیمه اول عمر یک مخزن نفتی می‌تواند قابل توجیه باشد، اما در نیمه دوم عمر ‌این‌گونه نیست و باید تولید در زمان مدیریت شود.

این کارشناس مسائل انرژی تصریح کرد: در ایران هم شاهد این نگاه راهبردی هستیم؛ در همین دولت سیزدهم، رویکرد به سمت انرژی تجدیدپذیر به‌شدت بیشتر شد و بخش قابل توجهی را برای این انرژی‌ها در نظر گرفتند و روند طبیعی هم همین مسیر را حکم می‌‌کند، اما اینکه این موضوع برای ایران یا کشورهای تولید کننده و صادر کننده نفت فوریت داشته باشد، این‌طور نیست. در برخی کشورها از جمله کشورهای اروپایی این رویکرد و حساسیت نسبت به جایگزینی انرژی‌های تجدیدپذیر با انرژی فسیلی، جدی و پررنگ است، اما در همه مناطق دنیا این‌طور نیست. در عین حال، در همان کشورهای معدودی که تمایل به استفاده از انرژی تجدیدپذیر دارند هم منابع برای انجام آن محدود است.

نماینده پیشین ایران در اوپک اظهار داشت: اگرچه هم تولید کننده و هم مصرف کنندگان انرژی‌های فسیلی باید آینده انرژی خود را به انرژی‌های تجدیدپذیر گره بزنند، اما بعید است در پایان این دهه، تقاضا برای نفت خام آن‌قدر کاهش یابد که نفت روی دست تولید کنندگان آن بماند. از طرفی، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر هم باید مقرون به صرفه باشد. اگر قیمت استفاده از آن‌ها بالا باشد، دولت‌ها باید سوبسید دهند تا مصرف کننده بتواند نفت خام را جایگزین کند، در غیر این صورت، پیشبرد این موضوع آسان نخواهد بود.

خطیبی گفت: کشورهای غربی از یکی دو دهه قبل دررابطه با جایگزینی انرژی‌های تجدید ناپذیر پیشتاز هستند و تکنولوژی‌هایی را نیز به دست آورده‌اند، اما حاضر نیستند آن‌ها را در اختیار دیگران قرار دهند و بعضا نیز به قیمت گزاف آن را ارائه می‌دهند. همچنانکه درباره انرژی هسته‎ای شاهد هستیم، بسیاری از کشورهای غربی برای تولید برق هسته‌ای توسط دیگر کشورها خارج از بلوک خودشان تا چه حد سخت‌گیری می‌کنند و به راحتی حاضر نیستند این تکنولوژی را در اختیار دیگران قرار دهند و اگر دیگران هم بخواهند در این رابطه گام بردارند، در مسیر حرکت آنها سنگ‌اندازی می‌کنند. بنابراین جایگزین کردن انرژی‌های تجدیدپذیر موضوع ساده‌ای نیست.

وی تصریح کرد: از طرف دیگر با توجه به گرانی تکنولوژی‌های تأمین انرژی‌های تجدید پذیر و مشکلات بومی کردن آن در همه کشورهای مصرف کننده سوخت‌های فسیلی، تا چند دهه دیگر مصرف نفت خام در دنیا مرسوم و تقاضا برای آن قابل توجه است و نفت همچنان خریدار خواهد داشت.