مرتضی رحمانی موحد در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درباره تحرکات سال‌های اخیر ژاپن در حوزه‌های دفاعی و نظامی و همچنین افزایش همکاری‌های امنیتی با کشورهای منطقه و فرامنطقه اظهار داشت: توسعه فعالیت‌های نظامی ژاپن از ابتدای دولت شینزو آبه، نخست‌وزیر فقید ژاپن آغاز شد. این فرایند آن قدر جدی بود که حتی در زمان دونالد ترامپ برخی از ناترازی‌ها بین دو کشور را ژاپنی‌ها از طریق تامین تسلیحات ازجمله خرید کروز و هواپیمای اف 35 جبران کردند تا علاوه بر تقویت توان نظامی خود، مقابل زیاده‌خواهی‌های ترامپ نیز مقاومت کرده و اجازه ندادند به بخش‌های دیگر اقتصادشان ازجمله تعرفه‌های خودرو آسیب وارد شود.

سفیر پیشین ایران در ژاپن با اشاره به تغییر قوانین داخلی ژاپن به‌ویژه ماده 9 قانون اساسی که اجازه نظامی‌گری به ژاپن نمی‌دهد، گفت: با وجود این قانون، ژاپنی‌ها توانستند با تفسیر و توجیهاتی این فرایند را به‌نوعی، دفاع از خود تلقی کرده و بازآفرینی کنند و زمینه را برای چرخش به سمت افزایش توان نظامی فراهم کنند. در سال‌های اخیر، این روند، توسعه قابل توجهی داشته و پیش‌بینی می‌شود تا 2027، ژاپن حدود 300 میلیارد دلار به تقویت قدرت نظامی‌اش اختصاص دهد تا بعد از چین و آمریکا، سومین کشوری باشد که از ظرفیت مالی‌ خود برای توسعه بخش دفاعی یا نظامی استفاده می‌کند.

این کارشناس مسائل شرق آسیا تصریح کرد: در این شرایط، ما شاهد افزایش بودجه نظامی ژاپن، تغییر قوانین داخلی، گسترش مناسبات دفاعی دو و چندجانبه منطقه‌ای هستیم.

وی با بیان اینکه ژاپن به‌طور سنتی از ناحیه فعالیت‌های نظامی، هسته‌ای و موشکی کره شمالی نگرانی داشته و دارد، گفت: اخیرا ژاپن به‌واسطه توسعه حضور و نفوذ چین در بخش‌هایی از اقیانوس و دریای چین بر روی این مساله تمرکز کرده است که این حضور از خط قرمزهای توکیو این کشور عبور نکند، ضمن آنکه ان کشور با کره جنوبی نز در شرق آسیا رقابت دارد؛ این سه عامل باعث شده تا ژاپنی‌ها به ارتقاء روابط دفاعی‌ با آمریکا توجه ویژه داشته باشند.

این کارشناس مسائل شرق آسیا درباره ورود ژاپن به ترتیبات امنیتی منطقه‌ای اظهار داشت: ورود ژاپن به این ترتیبات ازجمله همکاری اخیرش با فیلیپین و برخی از کشورهای آسیای جنوب شرقی در چارچوب درخواست آمریکا از این کشور برای افزایش مشارکت در ماموریت‌های امنیتی منطقه است. بر این اساس، شاهد تجدیدنظر در عناصر امنیت دفاعی ژاپن هستیم که بسیار محسوس در حال انجام است.

رحمانی موحد گفت: هرچند ژاپن معتقد است این تمهیدات و ترتیبات، تدافعی بوده و مبتنی بر ارزیابی شرایط امنیتی خود و منطقه است، اما برای دوازدهمین سال متوالی است که این کشور هزینه‌های دفاعی خود را افزایش داده است. همچنین در بخش‌های مختلف نظامی همچون پرتاب موشک به فضا، همکاری با شرکت‌های داخلی ژاپن برای تولید تجهیزات نظامی، احداث پناهگاه‌ها برای مقابله با تهدید موشک‌ها و پهپادها و کاهش ریسک‌های مختل کننده امنیت در منطقه شاهد افزایش همکاری‌ها و فعالیت‌های ژاپن هستیم.

وی با اشاره به تصمیم این کشور برای لغو محدودیت صادرات تسلیحات تصریح کرد: این محدودیت‌ها عمدتا شامل لغو محدودیت صادرات هواپیمای پیشرفته، نیمه هادی‌ها و تراشه‌ها، انتقال بخش‌هایی از تولیدات نظامی‌ به بخش خصوصی و همچنین تعامل و تقویت کانون پشتیبانی در اقیانوس آرام می‌شوند که امنیت سایبری را تامین می‌کند.

سفیر پیشین ایران در توکیو با تاکید بر اینکه روند افزایش بودجه نظامی و تقویت مشارکت در فعالیت‌های نظامی ژاپن از سال 2016 به سمتی می‌رود که این کشور به سرعت توان نظامی مستقل و مقتدر خود را ارتقا دهد، گفت: البته همکاری ژاپن با آمریکا به هیچ وجه کاهش نمی‌یابد و امروز آمریکا مرکز فرماندهی‌اش در ژاپن را ارتقاء داده است.

وی گفت: روند تقویت فعالیت‌های نظامی ژاپن یک برنامه 25 ساله است تا شاید بتواند به‌نوعی تحقیری که بعد از جنگ جهانی دوم متحمل شد را ترمیم کند تا نقش‌آفرینی‌ بیشتر ژاپن در سطح منطقه و بین‌الملل را بسترسازی نماید. ژاپنی‌ها سعی دارند با اتکا به ارزش‌ها و دارایی‌های نظامی شان نشان دهند که این توانایی را دارند و به نظر می‌رسد این روند به‌شکلی در جریان است که ژاپن را به یکی از قدرت‌های نظامی منطقه و جهان تبدیل خواهد کرد.