دکتر حامد وفایی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، درباره تشدید تنش‌ها میان چین و تایوان با توجه به رزمایش اخیر چین و همچنین اظهارات رییس جمهور تایوان علیه این کشور اظهار داشت: هر کشوری که بخواهد با چین ارتباط داشته باشد، باید اصل چین واحد را بپذیرد، همچنانکه بسیاری از کشورها از جمله آمریکا آن را قبول دارند، وگرنه چین از هرگونه رابطه با این کشور اجتناب می‌کرد. از نظر چین، تایوان یکی از استان‌های چین است، اما آمریکایی‌ها رویکرد دوگانه‌ای در این رابطه دارند، از یک طرف چین واحد را می‌پذیرند، اما از طرف دیگر بر استقلال تایوان تاکید می‌کنند، کمک‌های نظامی فراوان به سمت آن گسیل می‌کنند و از ادعاهای آن برای استقلال نیز حمایت می‌کنند.

وی افزود: وضعیت تعلق مالکیت تایوان به چین به نوعی مشابه تعلق مالکیت جزایر سه گانه در خلیج فارس به ایران است. در تایوان، برخی از احزاب آن، به جمهوری خلق چین نزدیک‌تر هستند و برخی احزاب نیز مواضع رادیکال‌تری نسبت به دولت مرکزی دارند. رییس جمهور فعلی تایوان نیز مواضع تندی نسبت به جمهوری خلق چین دارد و به صراحت گفته است که تایوان یک کشور مستقل است و چین نمی‌تواند به آن فشار بیاورد. او در اظهارات خود حتی برخی از خطوط قرمز چین را زیر پا گذاشته است.

این استاد دانشگاه با اشاره به رزمایش اخیر چین در اطراف جزیره تایوان تصریح کرد که این رزمایش در پاسخ به مواضع و تحرکات اخیر رییس جمهور تایوان انجام شد.

وفایی درباره نقش آمریکا در افزایش تنش میان چین و تایوان اظهار داشت: در سال‌های اخیر، ایالات متحده ذیل راهبرد ایندوپاسیفیک که چین را اصلی ترین تهدید راهبردی خود می‌داند، سعی کرده تمرکزش را نسبت به منطقه خاورمیانه به جنوب شرق آسیا منتقل کند و در این چارچوب، پیمان‌های نظامی و امنیتی زیادی را نیز با کشورهای شرق آسیا منعقد کرده است. چینی‌ها نیز با در پیش گرفتن راهبرد «پهنه و راه» سعی دارند تا از فضای امنیتی که امریکایی‌ها برایشان در منطقه تدارک دیده‌اند، خارج شوند. راهبرد پهنه و راه، یک ایده جامع شامل یک راه ابریشم دریایی و یک پهنه در خشکی از شرق به سمت غرب است که به آن «راه ابریشم جدید» چینی‌ها نیز می‌گویند.

وی افزود: راهبرد آمریکا در جنوب شرق آسیا ، کشاندن بازی به ابعاد امنیتی ـ نظامی است که در آن، نسبت به چین برتری چشمگیری دارد، اما چین تلاش دارد این فضا را به سمت معادلات ژئواکونومیک سوق دهد. اتفاقا در فضای معادلات اقتصادی، چین توانسته دستاوردهای قابل توجه داشته باشد که مراودات این کشور با ژاپن و کشورهای حوزه آ سه آن از آن جمله هستند. هم‌چنین چینی‌ها توانستند در دوره ترامپ عملا گوی سبقت را در حوزه ژئواکونومیک از آمریکا بربایند، اما در حوزه امنیتی و نظامی هم‌چنان در مقایسه با آمریکا ضعف‌هایی دارند.

این کارشناس مسائل شرق آسیا با تاکید بر اینکه آمریکا از تایوان به عنوان یک ابزار موثر برای مهار چین و احیانا ضربه زدن به این کشور استفاده می‌کند، گفت: سیاست چین در رابطه با تایوان بر دو پایه است؛ اول اینکه به لحاظ تاریخی بر این نکته تاکید داشته‌اند که هیچ وقت اولین گلوله را به سمت تایوان شلیک نخواهند کرد و رزمایش‌هایی هم که در این منطقه برگزار می‌کنند، نمایشی و تبلیغاتی بوده و برای وارد کردن فشار به جزیره تایوان است. بنابراین تا زمانی که از طرف تایوان، تهدید حقیقی علیه حاکمیت ملی چین صورت نگیرد، چینی‌ها به سمت رویکرد نظامی علیه تایوان حرکت نخواهند کرد. دومین سیاست چین در قبال تایوان، تاکید بر سیاست «یک کشور و دو نظام» است، سیاستی که درباره هنگ کنگ نیز اتخاذ شده است. چینی‌ها علاقه‌مندند که این سیاست برای تایوان هم اجرا شود؛ البته جریانی که امروز سکان رهبری تایوان را در اختیار دارد با این سیاست چین مخالف است.

وی با بیان اینکه چینی‌ها همواره با مساله تایوان هوشمندانه برخورد کرده‌اند، افزود: هر از گاهی بحث‌ها میان چین و تایوان داغ می‌شود و خیلی‌ها فکر می‌کنند که به زودی در این منطقه جنگ خواهد شد که البته تصور اشتباهی است. چرا که بیشتر مردم تایوان، چینی هستند و خانواده‌هایشان در سرزمین اصلی هستند و مراودات اقتصادی گسترده با هم دارند.

وفایی با اشاره به تلاش آمریکا برای امنیتی‌سازی جنوب شرق آسیا به عنوان یک تهدید برای چین اظهار داشت: چین به دنبال امنیتی‌زدایی از این منطقه و سوق دادن معادلات به سمت ژئواکونومیک است. چینی‌ها با هوشیاری فضا را دنبال می‌کنند و تا وقتی که از سوی تایوان، گلوله‌ای به سمت چین شلیک نشود، وارد تله امنیتی نمی‌شوند که آمریکا طراحی کرده است. به عبارتی، فضای تایوان و چین به فضای اوکراین و روسیه شبیه است که روسیه در تله امنیتی غرب و ناتو که آن را طراحی کرده بود، وارد شد.

این استاد دانشگاه، تنش میان چین و تایوان را موضوع تازه‌ای ندانست و گفت: درحالیکه چین بر حل مسالمت‌آمیز مساله تایوان تاکید دارد، اما غرب به دنبال این است که فضا را امنیتی کند. افکار عمومی تایوان با وجود اینکه نگرانی‌هایی دارند، اما نسبت به این فضاسازی‌ها آگاهی دارند. در زرمایش قبلی هم که چین موشک‌های کروز شلیک کرد، در تصاویر ثبت شده شاهد بودیم که مردم تایوان در حالت عادی و طبیعی زندگی خود بودند و نگرانی از بابت آغاز جنگ نداشتند. چین، تایوان را بخشی از خاک خود می‌داند و تمام تلاشش بر این است که در تله امنیتی که آمریکا تدارک دیده است، نیفتد.