ناکامی در غزه، پاشنه آشیل نتانیاهو

محمدصالح صدقیان در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: ناکامی ارتش رژیم صهیونیستی در دستیابی به هدف از پیش اعلام‌شده نتانیاهو، یعنی آزادی اسرای رژیم اسرائیل در غزه، به بزرگ‌ترین چالش سیاسی او تبدیل شده است. پس از حوادث اکتبر ۲۰۲۳، نتانیاهو عملیات نظامی گسترده‌ای را با هدف آزادسازی اسرا آغاز کرد، اما با گذشت بیش از یک سال، اکثریت قریب به اتفاق این اسرا همچنان آزاد نشده‌اند. این شکست، که با وعده‌های اولیه نتانیاهو در تضاد است، اعتماد عمومی به رهبری او را به شدت کاهش داده است. به گفته رئیس مرکز عربی مطالعات ایران، «نظرسنجی معاریو نشان می‌دهد که تنها ۴۸ درصد از شرکت‌کنندگان، نتانیاهو را در زمینه تعهد به آزادی اسرا قابل اعتماد می‌دانند، که می‌تواند نشانه‌ای از اعتماد شکننده به رهبری او باشد.»

کارشناس ارشد مسائل غرب آسیا تاکید کرد: این ناکامی، انتقادات گسترده‌ای را از سوی اپوزیسیون، از جمله چهره‌هایی مانند یائیر لاپید، بنی گانتز و حتی متحدان سابق مانند نفتالی بنت، به دنبال داشته است. او معتقد است: نتانیاهو، برای جلوگیری از فروپاشی دولتش، به ادامه وضعیت کنونی تمایل دارد، زیرا هرگونه آتش‌بس یا توافق می‌تواند به تشدید فشارهای داخلی و سقوط کابینه او منجر شود. این راهبرد، که به باور صدقیان از طرف برخی مراکز مطالعاتی آمریکا نیز مورد انتقاد قرار گرفته، نشان‌دهنده ضعف راهبردی کابینه نتانیاهو در مدیریت بحران‌های نظامی و سیاسی است. کاهش محبوبیت کابینه نتانیاهو به پایین‌ترین سطح از آغاز ۲۰۲۵، این شکنندگی را بیش از پیش عیان کرده است.

پرونده‌های قضایی؛ شمشیر داموکلس بر سر نتانیاهو

یکی از عوامل کلیدی در تزلزل موقعیت نتانیاهو، پرونده‌های قضایی اوست. صدقیان در این باره خاطرنشان می‌کند: نتانیاهو پیش از حوادث اکتبر ۲۰۲۳ نیز با پرونده‌های اتهامات فساد مالی مواجه بود. این پرونده‌ها، که به محدود شدن صلاحیت‌های قضایی او انجامید، موجی از اعتراضات را در خیابان‌های تل‌آویو و قدس اشغالی به راه انداخت. این اعتراضات، که گاه با شعارهایی علیه اصلاحات قضایی پیشنهادی نتانیاهو همراه بود، نشان‌دهنده شکاف عمیق میان او و بخش‌هایی از جامعه اسرائیلی است.

به زعم تحلیلگر مسائل غرب آسیا، «اگرچه شواهدی از توافقی پنهانی بین نتانیاهو و برخی نهادهای قضایی برای کاهش فشارها وجود دارد، اما این راهکار نتوانسته نارضایتی عمومی را مهار کند». صدقیان به تلاش‌های برخی تیم‌های حقوقی در رژیم صهیونیستی اشاره می‌کند که درصددند از ناکامی در موضوع اسرا و پرونده‌های قضایی به‌عنوان اهرمی برای کنار زدن نتانیاهو از قدرت استفاده کنند. با این حال، صدقیان این سناریو را به دلیل تجربه سیاسی بالای نتانیاهو چندان محتمل نمی‌داند، اگرچه تداوم فشارهای قضایی می‌تواند به‌تدریج پایگاه سیاسی او را متزلزل کند. این وضعیت، به‌ویژه در شرایطی که حزب صهیونیسم دینی به رهبری بتسلئیل اسموتریچ، طبق نظرسنجی معاریو، با ۱.۶ درصد آرا از حد نصاب ۳.۲۵ درصد پارلمان بازمانده، ائتلاف حاکم را بیش از پیش شکننده کرده است.

اختناق رسانه‌ای و تلاش ناکام نتانیاهو برای پنهان‌سازی بحران

صدقیان در ادامه به محدودیت‌های شدید رسانه‌ای در رژیم صهیونیستی به‌عنوان عاملی کلیدی در تشدید بحران داخلی اشاره دارد. او با استناد به اعترافات خبرنگاران در فلسطین اشغالی، از کنترل سخت‌گیرانه بر رسانه‌ها سخن می‌گوید. به گفته رئیس مرکز عربی مطالعات ایران، «رسانه‌های عبری زبان از انتشار تصاویر کامل اعتراضات یا نمایش وضعیت واقعی شهرها منع شده‌اند، و حتی زوایای فیلم‌برداری آن‌ها به شدت محدود است. این اختناق رسانه‌ای، که با هدف پنهان‌سازی ابعاد بحران اعمال می‌شود، به بی‌اعتمادی عمومی دامن زده و شکاف میان دولت و جامعه را عمیق‌تر کرده است.»

صدقیان تصریح می‌کند: گزارش‌های مراکز مطالعاتی آمریکا، تصویری بحرانی از رژیم صهیونیستی ارائه می‌دهند، جایی که ناکامی‌های نظامی، قضایی و سیاسی در هم تنیده شده‌اند. این محدودیت‌های رسانه‌ای، به‌ویژه پس از کاهش بی‌سابقه محبوبیت کابینه نتانیاهو در سال ۲۰۲۵، نشان‌دهنده تلاشی ناکام برای مدیریت افکار عمومی است. او اعتقاد دارد: این سیاست، به‌جای کاهش تنش‌ها، به تشدید نارضایتی و تقویت اعتراضات خیابانی منجر شده است. تظاهرات مستمر، که گاه با انگیزه‌های سیاسی و گاه با محوریت ناکامی در آزادسازی اسرا برگزار می‌شود، گواهی بر این مدعاست.

چشم‌انداز انتخابات و افول حتمی جایگاه نتانیاهو

به گفته صدقیان، چشم‌انداز سیاسی نتانیاهو در صورت برگزاری انتخابات زودهنگام، به شدت تیره است. نظرسنجی معاریو نشان می‌دهد که در صورت ورود نفتالی بنت با حزب جدید، کرسی‌های نتانیاهو به ۲۱ و ائتلافش به ۴۴ کاهش خواهد یافت، در حالی که بنت ۲۵ کرسی کسب خواهد کرد. این تحول، با توجه به کسب ۷۱ کرسی توسط احزاب مخالف (شامل ۶۶ کرسی احزاب یهودی و ۱۰ کرسی احزاب عربی)، سقوط دولت نتانیاهو را قطعی می‌کند. درواقع، ناکامی‌های نظامی، پرونده‌های قضایی و فشارهای فزاینده اپوزیسیون در سرزمین های اشغالی، شانس پیروزی نتانیاهو را به حداقل رسانده است.

این تحلیلگر همچنیین به کم‌رنگ شدن رابطه نتانیاهو با دونالد ترامپ اشاره می‌کند، که زمانی نقطه قوت او بود. اگرچه نتانیاهو همچنان از ادبیات دوستی با ترامپ برای تقویت جایگاه خود استفاده می‌کند، اما این رابطه دیگر تأثیرگذاری سابق را ندارد، به‌ویژه که لابی‌های یهودی در آمریکا، هرچند حامی نتانیاهو هستند، حمایت قاطع گذشته از وی را نشان نمی‌دهند. این وضعیت، به‌ویژه با توجه به فشارهای اپوزیسیون و ظهور رقبایی مانند بنت، که طبق نظرسنجی معاریو پایگاه اجتماعی روبه رشدی دارد، چشم‌انداز سیاسی نتانیاهو را تیره کرده است. به همین دلیل صدقیان پیش‌بینی می‌کند که «تداوم این بحران‌ها، به‌ویژه اگر با ناکامی‌های بیشتر در مدیریت مسائل داخلی همراه شود، می‌تواند به انتخابات زودهنگام منجر شده و پایان دوران سیاسی نتانیاهو را رقم بزند.»

صدقیان تاکید می‌کند: رژیم صهیونیستی تحت رهبری بنیامین نتانیاهو در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع تاریخ سیاسی خود به سر می‌برد. ناکامی در آزادی اسرا، پرونده‌های قضایی، محدودیت‌های رسانه‌ای و کاهش حمایت‌های سیاسی جایگاه او را تضعیف کرده‌اند. محمد صالح صدقیان در تحلیل خود تأکید می‌کند که نتانیاهو، با تکیه بر تجربه سیاسی، تاکنون توانسته در برابر این فشارها مقاومت کند، اما نتایج نظرسنجی‌های اخیر حاکی از  نزول پایگاه اجتماعی و سیاسی وی می‌باشد.

هم چنین رئیس مرکز عربی مطالعات ایران متذکر می شود: ظهور رقبایی مانند نفتالی بنت، کاهش کرسی‌های ائتلاف حاکم و نارضایتی عمومی، احتمال سقوط کابینه و برگزاری انتخابات زودهنگام را تقویت کرده است. با این حال، پیروزی نتانیاهو در چنین انتخاباتی، با توجه به ناکامی‌های انباشته و فشارهای داخلی، به شدت نامحتمل به نظر می‌رسد. آینده رژیم صهیونیستی در گرو توانایی یا ناتوانی نتانیاهو در مدیریت این بحران‌های چندوجهی است، اما نشانه‌ها حاکی از آن است که دوران او به پایان خود نزدیک می‌شود.