جلال میرزایی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: ایران، به‌عنوان یکی از اعضای مؤسس اوپک و قدرت کلیدی در GECF (مجمع کشورهای صادرکننده گاز)، با دومین ذخایر بزرگ نفت و گاز جهان و تسلط بر تنگه هرمز، نقشی حیاتی در تأمین ۲۰ درصد نفت صادراتی جهان و امنیت آن دارد. تحلیلگران هشدار داده‌اند که توقف صادرات ایران یا بسته شدن احتمالی تنگه هرمز می‌تواند قیمت نفت برنت را به ۱۳۰ دلار در هر بشکه رسانده و تورم جهانی را تشدید کند. ایران، علی‌رغم تحریم‌ها، با تأکید بر تعادل بازار و عرضه پایدار، شریکی قابل اعتماد در انرژی جهانی باقی مانده است. گاز طبیعی ایران نیز، با رفع موانع، می‌تواند امنیت انرژی منطقه‌ای را تقویت کند. تصور حذف ایران از بازار انرژی با تحریم یا اقدام نظامی، غیرواقعی است. تجربه نشان داده که ثبات بازار نفت تنها با حضور فعال ایران امکان‌پذیر است. همکاری جهانی، لغو تحریم‌ها و تقویت دیپلماسی در اوپک و مجمع کشورهای صادرکننده گاز، برای امنیت انرژی ضروری است. ایران، نه تهدید، بلکه شریکی غیرقابل جایگزین برای تضمین ثبات بازارهای جهانی است. برقراری صلح در منطقه و همکاری با ایران، به نفع همه بازیگران جهانی خواهد بود.

حفظ جایگاه ایران در بازار جهانی انرژی علی‌رغم تحریم‌ها

جلال میرزایی در ادامه اظهار داشت: «ایران با وجود محدودیت‌های شدید تحریمی، به‌ویژه پس از تشدید فشارها در دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، توانسته جایگاه خود را در بازار جهانی انرژی حفظ کند.»

به گفته وی، «این موفقیت مرهون تلاش‌های مدیران و متخصصان وزارت نفت است که با وجود کمبود سرمایه‌گذاری خارجی، تولید و صادرات نفت و گاز را حفظ کرده‌اند، به نحوی که ایران موفق شده روزانه حدود دو میلیون و دویست هزار بشکه نفت صادر کند، ضمن آنکه نیازهای داخلی را نیز تأمین کرده است. این دستاورد در شرایطی حاصل شده که ایران، برخلاف برخی کشورهای همسایه، نتوانسته سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در بخش بالادستی نفت و گاز انجام دهد.»

استاد علوم سیاسی یادآور می شود که «مدیریت هوشمند منابع موجود و بهره‌گیری از تخصص داخلی، کلیدی برای تداوم حضور ایران در بازار انرژی جهانی بوده است و این رویکرد، همراه با انعطاف‌پذیری در یافتن بازارهای جدید، به ایران امکان داده تا در برابر فشارهای تحریمی مقاومت کرده و نقش خود را به‌عنوان یک بازیگر کلیدی در تأمین انرژی جهانی حفظ کند، اگرچه برای تداوم این روند، نیاز به سیاست‌گذاری‌های دقیق‌تر و حمایت از بخش خصوصی داخلی است.»

در بحث استقلال انرژی، میرزایی تصریح می کند که انرژی هسته‌ای و تجدیدپذیرها، نقش مکمل یکدیگر را ایفا می‌کنند و برخلاف برخی تبلیغات، این دو حوزه می‌توانند به‌طور هم‌افزا به خودکفایی انرژی ایران کمک کنند».

وی اشاره می‌کند که «کشورهای همسایه، مانند امارات و عربستان، با سرمایه‌گذاری‌های کلان در انرژی‌های تجدیدپذیر، ظرفیت تولید خود را به سه برابر ایران رسانده‌اند، اما ایران در این زمینه با چالش‌های تبلیغاتی و اجرایی مواجه است». به گفته وی، «یکی از مشکلات اصلی، تمرکز بیش از حد بر تبلیغات پیش از اجرای پروژه‌ها، به خصوص پرژه های مربوط به تولید انرژی از توان و دانش صلح آمیز هسته‌ای است که اغلب حواشی را در مسیر توسعه ایجاد کرده و هزینه‌ها را افزایش می‌دهد».

به باور این کارشناس، «انرژی هسته‌ای، به‌عنوان یک فناوری پیشرفته، نه‌تنها به تأمین انرژی پایدار کمک می‌کند، بلکه جایگاه ایران را به‌عنوان یک کشور پیشرو در علم و فناوری تقویت می‌کند. در عین حال، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، مانند خورشیدی و بادی، می‌تواند وابستگی به سوخت‌های فسیلی را کاهش داده و به تنوع‌بخشی سبد انرژی ایران کمک کند».

میرزایی تأکید دارد که «هماهنگی بین این دو حوزه، همراه با کاهش رویکردهای تبلیغاتی غیرضروری بویژه در حوزه هسته‌ای، می‌تواند استقلال انرژی ایران را تضمین کند.»

ظرفیت همکاری‌های منطقه‌ای برای تبدیل ایران به قطب انرژی

از نظر میرزایی، همکاری‌های منطقه‌ای، به‌ویژه توافق‌نامه‌های انرژی با کشورهایی مانند چین و هند، ‌می‌تواند ظرفیت بالایی برای تبدیل ایران به قطب انرژی آینده فراهم نماید. وی معتقد است که «با اراده سیاسی قوی در دولت و هماهنگی شورای عالی سران سه قوه، و بسترسازی لازم ایران می‌تواند با جذب سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی نفت و گاز، ظرفیت تولید خود را افزایش دهد. به عنوان مثال، افزودن یک میلیون بشکه به تولید روزانه نفت و افزایش تولید گاز، می‌تواند تأثیرگذاری ایران در بازارهای انرژی، به‌ویژه در شرق آسیا، را تقویت کند».

با این حال، استاد علوم سیاسی به موانع موجود، از جمله محدودیت‌های مالی و تحریم‌ها، اشاره کرده و تأکید می‌کند که «با رفع این موانع و گنجاندن این اولویت‌ها در بودجه سال آینده و اتخاذ سیاست‌های منسجم و انعقاد توافق‌نامه‌های منطقه‌ای، مانند همکاری با چین، نه‌تنها به جذب سرمایه‌گذاری کمک می‌کند، بلکه بازارهای جدیدی برای صادرات انرژی ایران فراهم می‌آورد. این همکاری‌ها، با تکیه بر موقعیت ژئوپلیتیک ایران به‌عنوان نقطه اتصال شرق و غرب، می‌توانند جایگاه کشورمان را به‌عنوان یک قدرت انرژی منطقه‌ای و جهانی تثبیت کنند.»

تأثیر جنگ ۱۲ روزه و تهدیدات آینده بر بازار انرژی ایران

در ادامه، میرزایی با اشاره به تحولات ناشی از جنگ ۱۲ روزه تحمیلی علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵ و تاثیر آن بر معادلات انرژی منطقه‌ای و جهانی اظهار داشت: «برخی تحلیل‌ها حاکی از احتمال حملات آینده به پالایشگاه‌ها و زیرساخت‌های نفتی ایران است که می‌تواند تولید و صادرات را مختل کند. میرزایی این نگرانی‌ها را ناشی از خط رسانه‌ای دشمنان داخلی و خارجی می‌داند که با هدف القای ادامه‌دار بودن جنگ، به دنبال خروج سرمایه و کاهش سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی ایران هستند». وی معتقد است که «این خط رسانه‌ای می‌تواند اقتصاد ایران را به رکود کشانده و رشد اقتصادی را منفی کند.»

میرزایی تأکید دارد که «نباید به این التهابات دامن زد و فضای کشور را دچار تنش کرد، همچنانکه به جای تمرکز بر این تهدیدات در فضای عمومی، نیروهای مسلح و دستگاه‌های امنیتی باید با آمادگی کامل، این چالش‌ها را مدیریت کنند».

استاد علوم سیاسی معتقد است: «حفظ آرامش در فضای داخلی و تمرکز بر توسعه زیرساخت‌های انرژی، کلید مقابله با این تهدیدات است. ایران با اتکا به توان داخلی و همکاری‌های منطقه‌ای، می‌تواند از تأثیرات منفی این خط رسانه‌ای جلوگیری کرده و جایگاه خود را در بازار جهانی انرژی حفظ کند.»