شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
محمد خواجویی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «ایران در میانه یک نزاع بزرگ قرار دارد و همه شواهد دال بر این است که با توجه به باز بودن پروندههای مورد مناقشه بین دو طرف، در کوتاه مدت و بلندمدت، احتمال نزاع و درگیری وجود خواهد داشت؛ بنابراین در شرایط کنونی، برای طرح گزارهها و نتایج قطعی خیلی زود است.»
وی با اشاره به ضربات اخیر رژیم اسرائیل علیه ایران به ویژه از ناحیه ترورهای هدفمند و هدف قرار دادن ساختارها، تاسیسات نظامی و مراکز هستهای کشور افزود: «بخشی از ضربات متقابلی که ایران به این رژیم وارد آورد، به قدرت ساختاری آن به ویژه در حوزه نهادهای نظامی مربوط میشود. یعنی بهرغم ترور چهرههای تراز اول نظامی کشور، اما ساختار نظامی ایران موفق شد با وجود این اوضاع، استحکام و انسجام خود را حفظ کند و تا آخرین دقایق اعلام توقف جنگ، حملات خود علیه رژیم اسرائیل را تداوم بخشید.»
خواجویی قدرت آفندی را عامل دوم پاسخ نظامی سخت ایران به رژیم اسرائیل عنوان کرد و توضیح داد: «قدرت موشکی ایران، یکی از مهمترین مولفههای تاثیرگذار بر روند جنگ اخیر بود. این عملیات نظامی ایران نشان داد که قدرت موشکی ایران یک قدرت تثبیت شده است و میتواند در معادلات جنگ اثرگذار باشد.»
این کارشناس با بیان اینکه مسئله بعدی به انسجام ملی ایران بازمیگردد، گفت: «به رغم برخی نارضایتیها در داخل جامعه ایران، اما جنگ اخیر نشان داد که هویت ملی در ایران بسیار قوی است و در جنگها ظهور و بروز بیشتری پیدا میکند. درواقع، همگرایی اخیر بین ایرانیها در میانه جنگ با وجود اختلاف در مواضع سیاسیشان، نشاندهنده این انسجام ملی بود که بسیار کمک کرد تا دستکم در این شرایط شاهد نوعی از هم گسیختگی در داخل نباشیم.»
وی افزود: «رژیم اسرائیل روی این گزینه حساب ویژهای باز کرده بود تا بتواند از این منظر ضرباتی را به ایران وارد کند.»
خواجویی در پاسخ به این پرسش که نقش نیروهای مقاومت و متحدان منطقهای ایران در ایجاد بازدارندگی مؤثر چگونه بوده است؟ توضیح داد: «طی دو دهه اخیر، راهبرد بازدارندگی ایران متکی بر دو ستون بود؛ اول، حمایت از گروههای مقاومت در منطقه و دوم قدرت موشکی و پهپادی کشور. این مدل طی نزدیک به 20 سال اخیر بسیار تاثیرگذار بود.»
به گفته این کارشناس، به دنبال تحولاتی که در یک سال و نیم اخیر رخ داد و به تضعیف گروههای مقاومت منجر شد، وضعیتی شکل گرفت که تحلیل و برآورد آمریکا و رژیم اسرائیل این بود که ایران در موضع ضعف قرار گرفته و میتوان به آن ضربه زد.
وی تشریح کرد: «حمله نظامی مستقیم رژیم اسرائیل به ایران و ورود دو طرف به یک جنگ مستقیم، نتیجه تضعیف گروههای متحد ایران در منطقه بود. اما این به معنای پایان ماجرا نیست. چرا که بسیاری از این گروهها به رغم ضرباتی که متحمل شدند همچنان فعالند و بقای آنها همواره متکی به الزامات ملی و منطقهای بوده است.»
خواجویی ادامه داد: «بسیاری از این گروهها در شرایطی شکل گرفتند که اشغالگری وجود داشت و سیاستهای تمامیتخواهانه و توسعه طلبانه رژیم اسرائیل رو به گسترش بود. لذا تا زمانی که این سیاستها تداوم داشته باشد، این گروهها هم بقا خواهند داشت.»
کارشناس مسائل غرب آسیا در در پاسخ به این پرسش که آیا این درگیریها نشاندهنده شکست راهبرد «تحریک از راه دور» رژیم اسرائیل است؟، گفت: «هنوز برای صحبت درباره این مسائل زود است. زیرا این نزاع پایان نیافته و شواهد دال بر این است که احتمال وقوع درگیری بین ایران و رژیم اسرائیل همچنان پابرجاست.»
وی توضیح داد: «وقتی از منظر رژیم اسرائیل، شرایط تحلیل شود به این نتیجه میرسیم که این رژیم سالها در یک تنگنایی قرار گرفته بود که این تنگنا از طرف محور مقاومت به رهبری ایران به آن تحمیل شده بود و رژیم اسرائیل به نوعی تحت محاصره گروههای مقاومت در منطقه قرار داشت. شرایط بعد از هفت اکتبر به گونهای بود که این رژیم تلاش کرد این روند را معکوس کرده و به نوعی به سمت تضعیف موثرترین محور علیه این رژیم گام بردارد.»
خواجویی ادامه داد: «لذا رژیم اسرائیل تلاش کرد که از این شکست یک پیروزی را رقم بزند و ضرباتی را به گروههای مقاومت در منطقه وارد کرد و در پس آن به این نتیجه رسید که اکنون فرصت انتقام است تا به سمت ایران به عنوان عنصر اصلی در محور مقاومت بیاید.»
این کارشناس در نهایت گفت که به نظر میرسد رژیم اسرائیل همچنان انگیزه ادامه این نزاع را دارد تا بتواند به دستاوردهای راهبردی برسد؛ آنچه که برای این رژیم مهم است اینکه محور مقاومت نتواند احیا شود و بتواند یک معادله جدید امنیتی در مقابل ایران شکل دهد. اما رژیم اسرائیل برای رسیدن به این اهداف با چالشها و دستاندازهای بسیاری مواجه است و ایران برغم تحمل برخی ضربات، همچنان در حوزه آفندی یک عامل تاثیرگذار است که میتواند مانع از تحمیل معادله جدید امنیتی بر علیه کشورمان شود.»
0 Comments