شورای راهبردی آنلاین - گفتگو: تحلیلگر مسائل بین‌الملل گفت: حمله هوایی رژیم اسرائیل به قطر، به بهانه هدف قرار دادن رهبران حماس، می‌تواند نقطه عطفی در معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس باشد. این اقدام، نه تنها حاکمیت قطر را به چالش کشید، بلکه امنیت کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را نیز زیر سوال برده است. با توجه به اینکه رژیم اسرائیل، متحد نزدیک آمریکا به شمار می‌رود، این تجاوز، حساسیت‌ها را دوچندان کرده و شک و تردیدها نسبت به تعهد واشنگتن در تضمین امنیت و حفاظت از شرکای منطقه‌ای خود را افزایش داده است.
در چنین شرایطی، ایران می‌تواند با توجه به نگرانی کشورهای عربی از کم‌اثر بودن تضمین‌های امنیتی آمریکا، گفت‌وگوها و همکاری‌های منطقه‌ای در خلیج فارس را پیگیری نماید.
از سوی دیگر، تجاوز رژیم اسرائیل به قطر، عملاً توافق‌های عادی‌سازی، از جمله پیمان ابراهیم، را به مخاطره انداخته و شانس توسعه همکاری‌ها میان تل‌آویو و برخی کشورهای عربی را کاهش داده است. فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابطشان با این رژیم افزایش یافته است. به این ترتیب، حمله رژیم اسرائیل به دوحه نه تنها معادلات امنیتی، بلکه چشم‌انداز سیاسی و دیپلماتیک منطقه را وارد مرحله‌ای پیچیده کرده و نشان می‌دهد که بازیگران منطقه‌ای باید رویکردهای سنتی وابسته به قدرت‌های فرامنطقه‌ای را بازنگری کنند.
حسین کنعانی مقدم در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی اظهار داشت: «حمله هوایی رژیم اسرائیل به دوحه و هدف قرار دادن مراکز مرتبط با حماس، نه تنها حاکمیت قطر را به شدت به چالش کشیده، بلکه معادلات امنیتی و دیپلماتیک خلیج فارس را وارد مرحله‌ای جدید کرده است». به باور او «اقدام تل‌آویو با همراهی آمریکا نشان می‌دهد که حضور نیروهای خارجی در منطقه، به جای تأمین امنیت، به عاملی برای ناامنی بدل شده است.» از منظر این کارشناس، «پایگاه‌های نظامی آمریکا در قطر، بحرین و امارات که قرار بود تضمینی برای امنیت کشورهای حاشیه خلیج فارس باشد، در عمل نتوانست مانع تجاوز رژیم اسرائیل شود و این واقعیت، شکاف عمیقی میان وعده‌ها و عملکرد واشنگتن ایجاد کرده است.»
کنعانی مقدم تأکید می‌کند که «ایران پیش‌تر پیشنهاداتی برای همکاری‌های امنیتی منطقه‌ای ارائه کرده بود و حالا با آشکار شدن ناکارآمدی تضمین‌های آمریکا، کشورهای عربی احتمالاً از این همکاری‌ها استقبال خواهند کرد». تحلیلگر ارشد مسائل بین‌الملل می‌گوید: «اکنون دولت‌های عربی به این نتیجه رسیده‌اند که بدون مقابله با اقدامات رژیم اسرائیل، امنیت منطقه اطمینان بخش نیست، از همین رو احتمال دارد از شکل‌گیری «پیمان امنیت جمعی در منطقه» استقبال کنند که باید مورد پیگیری قرار گیرد.»
فروپاشی پیمان‌های عادی‌سازی و چرخش منطقه‌ای به سمت شرق
کنعانی مقدم معتقد است که «حملات اخیر رژیم اسرائیل، عملاً پیمان ابراهیم و توافق‌های عادی‌سازی را به بحران کشانده و به همین واسطه فشار داخلی بر امارات و بحرین برای بازنگری در روابط با رژیم اسرائیل افزایش یافته است». او اشاره می‌کند که «دیوارهای پیمان ابراهیم فرو ریخته و تمام وعده‌ها و طرح‌های صلح اعراب و رژیم اسرائیل تحت تأثیر اقدامات تل‌آویو و واشنگتن قرار گرفته است.»
به گفته این تحلیلگر، «پیامدهای سیاسی این حمله می‌تواند تغییر جهت کشورهای عربی به سمت شرق باشد و تقویت روابط با روسیه و چین را تسریع کند.» او تصریح می‌کند که «کشورهایی مانند عربستان و امارات، پیش‌تر برای تنوع‌بخشی به تجهیزات دفاعی خود و کاهش وابستگی به آمریکا به سمت سلاح‌ها و فناوری‌های روسی و چینی حرکت کرده بودند و حالا با تجاوز به قطر، این روند تشدید خواهد شد».
کنعانی مقدم می‌افزاید: «روند تحولات نشان می‌دهد که حمله رژیم اسرائیل به قطر، آغاز یک مرحله تازه در تعاملات منطقه‌ای است؛ مرحله‌ای که در آن قدرت‌های محلی باید بیش از پیش به توانایی‌های خود و همکاری‌های منطقه‌ای تکیه کنند و نقش بازیگران فرامنطقه‌ای به چالش کشیده خواهد شد». به باور وی، «آینده امنیت و ثبات خلیج فارس مستلزم اتحاد کشورهای مربوطه و برنامه‌ریزی مشترک برای مقابله با تهدیدات منطقه‌ای است، در غیر این صورت، کشورهای دیگر خلیج فارس نیز ممکن است هدف حملات مشابه قرار گیرند.»
0 Comments