رییس جمهوری آمریکا دو هفته دیگر باید تصمیم خود را درباره برجام اعلام کند، 12می سررسید وعده ای است که سه ماه و نیم پیش ترامپ به اروپایی ها هشدار داد برای اصلاح مفاد برجام اقدام کنند.
این در حالی است که در این مدت مقامات سیاسی، حقوقی، فنی و امنیتی ایران محکم بر سر مواضع خود در برجام ایستاده و اعلام کرده اند که در درجه اول نه تنها این توافق و سیستم دفاع موشکی ایران غیرقابل مذاکره است، بلکه روابط تهران با کشورهای منطقه نیز هیچ ارتباطی به توافق هسته ای و آمریکایی ها ندارد.
عبدالرضا فرجی راد استاد ژئوپلیتیک در گفت و گویی درمورد آینده برجام باتوجه به سفر امانوئل مکرون رییس جمهوری فرانسه و آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان به واشنگتن اظهارداشت: هر دو رهبر اروپایی در دیدار و گفت و گو با دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا بر حفظ برجام تاکید کرده اند، اما در حاشیه دیدارهایشان هم مواردی را بیان کردند که مثلا باید با ایران در مورد مسائل دیگر هم مذاکره و توافق های دیگری هم انجام شود و به ایران فشار آورد.
وی تصریح کرد: مکرون و مرکل با مواضعی که در آمریکا اعلام کردند درصدد جلب رضایت و خرسندی آمریکا به عنوان شریک راهبردی اروپا هستند و می خواهند سیاست های خود را با سیاست های ترامپ هماهنگ کنند.
این صاحبنظر مسایل بین المللی اظهارداشت: با توجه به تعریف و تمجیدی هم که ترامپ از این دو رهبر اروپایی در زمان سفر اخیر آنها به آمریکا انجام داد، مشخص است که آنها مذاکرات و شاید توافقاتی در زمینه برجام انجام داده اند، مثلا توافق کرده اند تا پیش از اعلام تصمیم ترامپ در 12 می (22 اردیبهشت)، برخی از مواضع را در مورد مسائل ایران اعلام کنند تا ببینند چه تاثیراتی روی تهران داشته و مواضع جمهوری اسلامی ایران را ارزیابی کرده و بر اساس رویدادهای هفته آینده در این زمینه، تصمیم نهایی را بگیرند.
فرجی راد تصریح کرد: این طور نیست که اروپایی ها به ویژه فرانسوی ها در موضوع برجام با ترامپ 100درصد اختلاف نظر داشته باشند، از طرفی این طور هم نیست که اروپا و آمریکا 100 درصد در مواضع برجامی بر ضد ایران با هم توافق داشته باشند و همه این ها بازی سیاسی است، بلکه من معتقدم مواضع و تصمیم اروپا چیزی بینابین خواهد بود.

ترامپ منتظر دیدار و توافق با رهبر کره شمالی است
سفیر پیشین ایران در نروژ و مجارستان، همچنین توافق و دیدار روز جمعه مون جائه-این رییس جمهوری کره جنوبی و کیم جونگ اون رهبر کره شمالی و بیانیه خلع سلاح کامل شبه جزیره کره در «پانمونجوم» را پیش درآمد و نیمی از روند مذاکرات واشنگتن و پیونگ یانگ دانست.
فرجی راد افزود: حل کردن مساله کره شمالی برای ترامپ بسیار مهم است؛ او منتظر دیدار و توافق با رهبر کره شمالی است؛ این دیدار و توافق که احتمالا نزدیک به همان زمانی که ترامپ می خواهد نظر خود را در مورد ادامه اجرای برجام و تمدید لغو تحریم ها بر ضد ایران اعلام کند، ارتباط زیاد و موثری بر روند برجام و مسائل آمریکا و ایران دارد.
این استاد ژئوپلیتیک تاکید کرد: ترامپ نظر خود را در رابطه با ایران و برجام پیش از دیدار با رهبر کره شمالی اعلام نمی کند، اگر این ملاقات انجام شود و مانند دیدار رهبران دو کره موفقیت آمیز باشد، طبیعتا ترامپ فشار را بر ایران بیشتر می کند و ممکن است از برجام خارج شود.
فرجی راد گفت: ترامپ می خواهد به دنیا و مردم آمریکا بفهماند که تهدید و تحریم جواب می دهد و اثبات کند که تهدیدهای وی بوده است که پیونگ یانگ پذیرفته خلع سلاح شود و تاکید دارد که در مورد ایران هم باید همین طور رفتار شود.
وی تصریح کرد: رییس جمهوری آمریکا مذاکره با رهبر کره شمالی و خلع سلاح اتمی این کشور را موفقیت بزرگ برای خود می داند و سعی می کند فشارهای خود را بر اروپایی ها – که آن زمان دیگر دستشان خالی است – برای فشارآوردن به ایران حفظ کند تا در مورد آغاز اعمال تحریم ها بر تهران با آمریکا هماهنگ شوند.
این کارشناس مسائل بین المللی همچنین بیان کرد: ترامپ با توجه به مشکلات و شرایط داخلی که با آن رو به رو است، دنبال این است که یک موردی از ملاقات با رهبر کره شمالی برای کاهش فشار افکار عمومی آمریکا به دست بیاورد و در کنار این هم بتواند مساله ایران را هم آن طوری که خودش می خواهد حل و فصل کند؛ هدف اصلی ترامپ از این کار همراه کردن افکار عمومی آمریکا و دولت های اروپایی برای خروج از برجام است.
فرجی راد همچنین توضیح داد: از طرفی ممکن است ملاقات و مذاکرات ترامپ و رهبر کره شمالی با موفقیت انجام نشود – که احتمال آن هم کم است – به طور مثال شاید او نتواند یک توافق نهایی با کره شمالی به دست آورد، در این حالت آمریکایی ها تبلیغات را به سمتی می برند که در واقع بگویند ما برگ برنده داریم و توانستیم با تهدید کره شمالی را که به دنبال سلاح هسته ای است به مذاکره وادار کرده و خلع سلاح کنیم، پس چطور نخواهیم توانست ایران را که دنبال غنی سازی است، متوقف کنیم و با همین روش تهدید و تحریم مسائلی مانند سیستم دفاع موشکی و مسائل منطقه ای را حل می کنیم.

اروپا از طرف ایران و آمریکا تحت فشار است
این تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک با یادآوری این که «مواضع محکم ایران درباره خروج احتمالی آمریکا از برجام اروپایی ها را نگران کرده است»، گفت: در حال حاضر اروپا هم از طرف ایران و هم از طرف آمریکا تحت منگنه و فشار قرار گرفته است، و در صورت مذاکره مستقیم واشنگتن و پیونگ یانگ، فشار بر اروپا بیشتر خواهد شد.
فرجی راد درباره آمادگی ایران و لزوم برنامه ریزی های اقتصادی برای شرایط پس از اعلام تصمیم ترامپ، بیان کرد: در صورت تمدید نشدن لغو تحریم ها، طبیعتا مشکلات جدی اقتصادی برای ایران پیش می آید، اما این طور هم نیست آن را مساله ای غیرقابل حل بدانیم.
وی تاکید کرد: نمی شود و نباید هم از مواضع خود در این زمینه عقب نشینی کنیم، اگر در یک توافق بین المللی که همه توافق کرده اند ما عقب نشینی کنیم، آنها (آمریکایی ها) متوقف نمی شوند، بلکه جلوتر هم می آیند، زیرا استراتژی اعلامی آمریکای امروز، براندازی است.
این تحلیلگر مسائل ژئوپلیتیک به سیاست و استراتژی که تیم ترامپ برای تغییر نظام در ایران تدوین کرده اند، اشاره و تصریح کرد: ما باید ضمن این که با همه طرف ها مذاکره می کنیم، اما بر این توافق (برجام) محکم بایستیم و از گفت و گو هم دست بر نداریم اما باید از یک حالت محافظه کارانه در حوزه اقتصادی خارج شویم.
فرجی راد اظهار داشت: حتی اگر ترامپ از برجام هم خارج نشود، بسیاری از مشکلات کنونی اقتصاد کشور باقی می ماند که روز به روز توان و قدرت کشور را تحلیل می برد؛ فشار بر بانک های بین المللی بیشتر می شود و همین سرمایه گذاری خارجی مختصر هم دیگر صورت نمی گیرد.
سفیر پیشین ایران در نروژ و مجارستان تاکید کرد: باید هم از نظر تبلیغی و هم از نظر اجرایی برای حل کردن مسائل موجود اقتصادی کشور اقدامات اساسی انجام شود؛ درست است سرمایه و تکنولوژی غربی ها برای سرمایه گذاری در ایران اهمیت دارد، اما باید با سرعت بالاتری و در اولویت با کشورهای همسایه و سپس با کشورهایی مانند چین و هند نیز بر روی تبادل پول ملی کار کنیم.
وی خاطرنشان کرد: باید با شتاب بیشتری به حداقل های معیشت روزانه و زندگی روزمره مردم در شرایط کنونی اقتصادی ایران توجه ویژه شود، کار آن چنان پیچده ای هم نیست، باید با توافق با کشورهای همسایه و از جمله چین، روسیه و هند به مبادله کالا با پول های ملی اقدام کرد و شاید بتوان برخی از سرمایه گذاری های خارجی را با بعضی از کشورها با تحویل نفت انجام داد.
فرجی راد بر لزوم حفظ برجام به عنوان یک توافق بین المللی تاکید کرد و گفت: باید از مذاکرات مستمر با کشورهای موثر و تبلیغات مستمر غفلت نکنیم، البته به شرط آنکه دیگران نیز توافق را حفظ کنند.

منبع: ایرنا