جدیدترین مطالب
اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سالهای اخیر گسترش یافته، اما همکاریهای روسیه با آفریقا در حوزههایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا میداند.»
آسیبپذیری زیرساختهای اروپا در برابر تشدید جنگ ترکیبی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با تشدید جنگ ترکیبی روسیه علیه اروپا در ماههای اخیر، سیاستگذاران و تحلیلگران بیش از گذشته این پرسش را مطرح میکنند که ولادیمیر پوتین تا کجا حاضر است پیش برود؟ این وضعیت گمانهزنیهایی را درباره احتمال حمله محدود روسیه به ناتو برانگیخته است؛ حملهای که هدف آن میتواند آزمودن اراده اعضای این ائتلاف و تضعیف اعتبار تعهدات ناتو در زمینه امنیت جمعی باشد.»
تأثیر بنبست سیاسی در رژیم صهیونیستی بر آینده جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بنبست در تشکیل کابینه جدید رژیم صهیونیستی، همزمان با تداوم فضای تقابل نظامی بین ایران و آمریکا و فرایند دیپلماتیک مربوطه، متغیر مهمی در محاسبات امنیتی غرب آسیا به شمار میرود. اگرچه تحولات سیاسی رژیم صهیونیستی بهتنهایی تعیینکننده سرنوشت جنگ نیست، اما میتواند بر زمانبندی، سطح و شیوه ادامه تقابل نظامی اثر بگذارد.
تمرکز آمریکا بر آسیای مرکزی با هدف خارج ساختن آن از مدار روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر اخیر مارکو روبیو به سمرقند با همراهی یک هیئت تجاری بزرگ نشان میدهد که واشنگتن تا چه اندازه برای آسیای مرکزی اهمیت قائل شده است. منطقهای که مسکو مدتها آن را قلمرو اختصاصی خود میدانست، در حال فاصله گرفتن از مدار روسیه است؛ و آمریکا با پیشنهاداتی در حوزههای منابع معدنی، مسیرهای ترانزیتی و ایجاد شراکت در بخش غربی دریای خزر وارد میدان شده است.»
مسیرهای متفاوت آمریکا و چین در زمینه تنظیم مقررات برای «ابر هوش»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «آمریکا و چین هر دو در حال اقدام برای مقابله با خطرات ناشی از «ابر هوش» هستند که قدرتش به طور مستمر در حال افزایش است و به طور معمول با عنوان «هوش مصنوعی» شناخته میشوند. بااینحال، رویکردی که دو کشور در این خصوص دنبال میکنند، بازتاب تفاوتهای عمیق در نظامهای سیاسی و اولویتهای راهبردی آنها است.»
أحدث المقالات
اجلاس سران روسیه و آفریقا؛ گسترش تعاملات با دستاوردهای محدود
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور روسیه در آفریقا طی سالهای اخیر گسترش یافته، اما همکاریهای روسیه با آفریقا در حوزههایی فراتر از امنیت همچنان از نظر دامنه و میزان پیشرفت نامتوازن و دستاوردهای اقتصادی آن محدود است. سومین اجلاس سران روسیه و آفریقا که ابتدا قرار بود در لیبی برگزار شود، روزهای ۲۸ و ۲۹ اکتبر در مسکو برگزار شد. کرملین این نشست را آزمونی برای سنجش نفوذ فزاینده روسیه در قاره آفریقا میداند.»
آسیبپذیری زیرساختهای اروپا در برابر تشدید جنگ ترکیبی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با تشدید جنگ ترکیبی روسیه علیه اروپا در ماههای اخیر، سیاستگذاران و تحلیلگران بیش از گذشته این پرسش را مطرح میکنند که ولادیمیر پوتین تا کجا حاضر است پیش برود؟ این وضعیت گمانهزنیهایی را درباره احتمال حمله محدود روسیه به ناتو برانگیخته است؛ حملهای که هدف آن میتواند آزمودن اراده اعضای این ائتلاف و تضعیف اعتبار تعهدات ناتو در زمینه امنیت جمعی باشد.»
تأثیر بنبست سیاسی در رژیم صهیونیستی بر آینده جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بنبست در تشکیل کابینه جدید رژیم صهیونیستی، همزمان با تداوم فضای تقابل نظامی بین ایران و آمریکا و فرایند دیپلماتیک مربوطه، متغیر مهمی در محاسبات امنیتی غرب آسیا به شمار میرود. اگرچه تحولات سیاسی رژیم صهیونیستی بهتنهایی تعیینکننده سرنوشت جنگ نیست، اما میتواند بر زمانبندی، سطح و شیوه ادامه تقابل نظامی اثر بگذارد.
تمرکز آمریکا بر آسیای مرکزی با هدف خارج ساختن آن از مدار روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر اخیر مارکو روبیو به سمرقند با همراهی یک هیئت تجاری بزرگ نشان میدهد که واشنگتن تا چه اندازه برای آسیای مرکزی اهمیت قائل شده است. منطقهای که مسکو مدتها آن را قلمرو اختصاصی خود میدانست، در حال فاصله گرفتن از مدار روسیه است؛ و آمریکا با پیشنهاداتی در حوزههای منابع معدنی، مسیرهای ترانزیتی و ایجاد شراکت در بخش غربی دریای خزر وارد میدان شده است.»
مسیرهای متفاوت آمریکا و چین در زمینه تنظیم مقررات برای «ابر هوش»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «آمریکا و چین هر دو در حال اقدام برای مقابله با خطرات ناشی از «ابر هوش» هستند که قدرتش به طور مستمر در حال افزایش است و به طور معمول با عنوان «هوش مصنوعی» شناخته میشوند. بااینحال، رویکردی که دو کشور در این خصوص دنبال میکنند، بازتاب تفاوتهای عمیق در نظامهای سیاسی و اولویتهای راهبردی آنها است.»
کاهش سطح آب دریای خزر؛ آسیبی ژئوپلیتیک برای کشورهای ساحلی

تأثیر کاهش سطح آب خزر بر مرزهای دریایی و امنیت ملی
دکتر سامان قاسمی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به روند نگرانکننده کاهش سطح آب دریای خزر اظهار داشت: «بر اساس دادههای ماهوارهای، سطح آب دریای خزر، طی سه دهه اخیر بیش از یک متر و نیم کاهشیافته و این روند، در صورت تداوم، میتواند مرزهای دریایی کشورها را دچار تغییرات بنیادین کند.» او توضیح داد: «کاهش سطح آب، علاوه بر تبعات زیستمحیطی، پیامدهای ژئوپلیتیکی گستردهای دارد؛ زیرا مرزهای آبی خزر بر پایه تراز آب تعریف شدهاند و با جابهجایی این تراز، احتمال بروز اختلاف بر سر جزایر، سکوها و مسیرهای دسترسی افزایش مییابد.»
این تحلیلگر افزود: «در بسیاری از اسناد موجود، خط مبدأ تعیین مرزها به سطح متوسط آب وابسته است و کاهش این سطح، محاسبات مرزی را تغییر میدهد. ازاینرو، کشورهای ساحلی باید پیش از آنکه بحران به نقطه تنش برسد، بر سر چارچوبی ثابت برای مدیریت پیامدهای اقلیمی بر مرزها توافق کنند.» به گفته قاسمی، «در کنار این تغییرات، تهدیدات ثانویهای نیز در حال شکلگیری است؛ از جمله افزایش ریزگردهای نمکی، آسیب به تنوع زیستی و مهاجرتهای اقلیمی. این روندها امنیت ملی کشورها را تهدید میکنند و میتوانند به رقابت بر سر منابع و آبهای باقیمانده منجر شوند.»
همکاریهای دوجانبه و چندجانبه در مدیریت بحرانهای زیستمحیطی
کارشناس حوزه ژئوپلیتیک با تأکید بر ضرورت همکاری منطقهای گفت: «دریای خزر، نظامی پیچیده از منافع مشترک است و هیچ کشوری بهتنهایی قادر به مدیریت بحرانهای آن نیست، بنابراین نیازمند سازوکارهای چندجانبهای است که در آن ایران، روسیه، آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان برای مقابله با آلودگی زیستمحیطی، احیای ذخایر ماهی و پایش اقلیمی بهصورت هماهنگ اقدام کنند.»
قاسمی یادآور شد: «ایران میتواند در محور جنوبی خزر نقش پیشرو ایفا کند. تجربه همکاری تهران و مسکو در حوزه پایش اقلیمی و استفاده از فناوریهای سنجش از دور، الگویی برای سایر کشورهاست. همچنین تشکیل کارگروههای تخصصی در حوزههای محیطزیست، شیلات و مدیریت منابع آب زیرزمینی میتواند اعتمادسازی و همافزایی را تقویت کند.» او هشدار داد: «اگر همکاریهای زیستمحیطی با اهداف ژئوپلیتیک همسو نشود، کشورها ممکن است در آینده به سمت رقابت و محدودسازی متقابل حرکت کنند؛ بنابراین، توافقات محیطزیستی خزر باید نه بهعنوان تعهدی نمادین، بلکه بهعنوان بخشی از دکترین امنیتی کشورهای ساحلی نهادینه شود.»
به گفته این کارشناس، «ایران از نظر علمی و فنی ظرفیت بالایی برای ارائه طرحهای مشترک در حوزه احیای تالابها، کاهش آلودگی نفتی و مقابله با فرونشست دارد. مشارکت فعال در پروژههای زیستمحیطی مشترک، علاوه بر منافع اکولوژیک، میتواند ابزار دیپلماسی نرم ایران در شمال کشور باشد.»
توسعه زیرساختهای انرژی و حملونقل در ساحل جنوبی خزر
قاسمی با تأکید بر پیوند میان محیطزیست و اقتصاد دریایی تصریح کرد: «حفاظت از خزر و توسعه زیرساختهای ساحلی دو روی یک سکهاند. توسعه ناپایدار در ساحل جنوبی خزر به منزله تهدیدی برای امنیت انرژی است، درحالیکه توسعه هوشمندانه بر پایه ارزیابی زیستمحیطی میتواند هم امنیت انرژی و هم موقعیت ژئوپلیتیک ایران را تقویت کند.» او گفت: «پروژههای بندری نظیر امیرآباد، آستارا و انزلی باید همزمان با سیستمهای نظارت اقلیمی و زیرساختهای پایدار توسعه یابند. همکاری با کشورهای منطقه برای استانداردسازی مسیرهای حملونقل، استفاده از سوختهای سبز و مقابله با آلودگیهای نفتی ضروری است.»
قاسمی در پایان خاطرنشان کرد: «دریای خزر صرفاً یک منبع طبیعی نیست، بلکه پهنهای ژئواستراتژیک است که میتواند نقش تنگههای حیاتی را در آینده ایفا کند. تغییر اقلیم، رقابت انرژی و پروژههای فراملی در آسیای مرکزی، خزر را در نقطه تلاقی محیطزیست، امنیت و ژئوپلیتیک قرار داده است. ایران برای جلوگیری از آسیب بیشتر، باید هرچه سریعتر دکترین جامع امنیت دریایی خود را بر پایه پایداری اقلیمی تدوین کند.»
0 Comments