رضا زبیب، سفیر جمهوری اسلامی ایران در اسپانیا در گفت‌وگویی با سایت شورای راهبردی روابط خارجی، به بررسی دلایل عدم مشارکت اسپانیا در جنگ آمریکا علیه ایران، وضعیت روابط تهران – مادرید و جایگاه این کشور اروپایی  در تحولات اخیر منطقه غرب آسیا پرداخت.

زبیب در ابتدای این گفت‌وگو با گرامیداشت یاد شهدای جنگ تحمیلی سوم، به ویژه رهبر فقید انقلاب اسلامی و همچنین دکتر سیدکمال خرازی و همسر ایشان، به تشریح مواضع دولت اسپانیا در قبال این جنگ پرداخت.

تداوم سیاست «نه به جنگ» در اسپانیا

وی با اشاره به رویکرد دولت چپ‌گرای اسپانیا تأکید کرد که این کشور بر اساس سیاستی اصولی و با تکیه بر اصول  «استمرار و انسجام» در سیاست خارجی، از مشارکت در جنگ خودداری کرده است.

به گفته زبیب، تجربه مشارکت دولت‌های راست‌گرای مادرید در جنگ عراق و پیامدهای آن، از جمله وقوع حملات تروریستی در این کشور، یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری این رویکرد بوده است.

سفیر ایران افزود: دولت فعلی اسپانیا از ابتدا با شعار «نه به جنگ» (No a la guerra)  مخالفت خود را با مداخله نظامی آمریکا در غرب آسیا اعلام کرد و در ادامه نیز با عدم واگذاری پایگاه‌های نظامی و حریم هوایی به آمریکا، این سیاست را عملیاتی کرد. در نهایت نیز اعلام شد که مادرید در هیچ عملیات جنگی مشارکت نخواهد داشت.

وی همچنین نقش افکار عمومی را در پیشبرد این سیاست  تعیین‌کننده دانست و گفت: جامعه اسپانیا به‌شدت با این تجاوز مخالف است و همین موضوع به استحکام موضع دولت کمک کرده است؛ همان‌گونه که در موضوع غزه نیز افکار عمومی بر مواضع دولت تأثیرگذار بود.

پایداری روابط ایران و اسپانیا علیرغم فراز و فرودها

زبیب در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به «بیش از چهار قرن» روابط میان ایران و اسپانیا، آن را مبتنی بر دوستی و احترام متقابل توصیف کرد و گفت: این فضا، با وجود برخی فراز و فرودها که در روابط کشورها امری طبیعی است، بر روابط دو کشور حاکم است.

وی افزود: بهترین گواه این امر آن است که سال گذشته در سخت‌ترین شرایط تحریمی با اروپا، صادرات ایران به اسپانیا نه تنها کاهش نیافت، بلکه رشد بسیار خوبی داشته است‌.

سفیر ایران همچنین با اشاره به تحولات اخیر گفت: پس از اعلام آتش‌بس، سفارت اسپانیا عملا نخستین سفارت اروپایی و شاید نخستین سفارتی بود که کار خود را مجددا در تهران از  سر گرفت. همچنین تماس هفته گذشته  وزیران  خارجه دو کشور در فضایی مثبت انجام شد که نشان‌دهنده تداوم روند رو به رشد روابط است.

این دیپلمات ارشد ایرانی در عین حال تأکید کرد: مخالفت اسپانیا با سیاست‌های افراطی رژیم آمریکا و اختلاف مواضع سیاسی دو کشور از جمله در مورد جنگ تجاوزکارانه دو رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه ایران، موضوعی جداگانه است که فراتر از روابط تهران و مادرید قابل ارزیابی می‌باشد.

 اسپانیا؛ پیشگام در دفاع از حقوق بین‌الملل

زبیب در پاسخ به پرسشی درباره نقش اسپانیا در تقویت نظم موجود مبتنی بر حقوق بین‌الملل، با اشاره به رویکرد دولت چپگرای این کشور گفت: پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، از نخستین رهبرانی بود که در قبال تحولات اخیر موضع‌گیری و مخالفت خود با جنگ را اعلام کرد.

سفیر ایران، اسپانیا را در این زمینه «پیشگام» توصیف کرد و افزود: اسپانیا در موضوعاتی مانند اعتراض به نسل کشی رژیم صهیونیستی در غزه نیز همواره بر رعایت اصول حقوق بین الملل و حقوق بین‌الملل بشردوستانه تاکید داشت، امری که با مواضع جمهوری اسلامی ایران همخوانی کاملی دارد.

اسپانیا الگوی اروپا می‌شود؟

سفیر ایران در درباره امکان الگوپذیری دیگر کشورهای اروپایی از سیاست‌های اسپانیا گفت: رویکرد مادرید از نظر اصولی قابل دفاع و الگوبرداری است، اما در عمل باید به اختلاف‌نظرها و تنوع سیاسی در اروپا توجه داشت.

زبیب در پایان  در این ارتباط تأکید کرد: در فضای متنوع سیاسی اروپا، رفتار اسپانیا می‌تواند برای برخی کشورها به‌ویژه در طیف میانه و چپ، الگوی مناسبی باشد، همان‌گونه که در موضوع به رسمیت شناختن دولت مستقل فلسطینی، پیشگامی اسپانیا موجب همراهی کشورهایی مانند ایرلند و نروژ و دیگران شد؛ اما گسترش این ارزیابی به کل اروپا نیازمند در نظر گرفتن اختلاف‌نظرها و تفاوت‌های سیاسی میان دولت‌هاست چون دولت‌های راست‌گرا بطور طبیعی مسیر و ملاحظات سیاسی خود را دنبال می‌کنند.