سید علی خرم ، استاد دانشگاه و کارشناس حقوق بین الملل درگفتگویی با شورای روابط خارجی به تشریح شخصیت ترامپ و نقش آن در سیاست خارجی آمریکا پرداخته که به شرح ذیل است:

سوال: تحلیل شما از شخصیت ترامپ بر مبنای معلومات و گذشته ای که داشته است چیست؟
پاسخ : دونالد‌ ترامپ یک پدیده استثنایی و غیرقابل پیش‌بینی در سطح جامعه آمریکا و هم در سطح جهان سیاست است. در نتیجه او از یک استراتژی مدون و تفکر متشکل برخوردار نیست. لااقل تا به امروز که به این صورت بوده و حرف‌هایی که می‌زند نظام مند نیست و بر حسب شرایط روز است. او همچنین دارای یک روحیه تهاجمی‌و مبتنی بر زورگویی است که ناشی از دورانی است که کشتی‌کچ کار می‌‌کرد. کسانی که کشتی‌کچ را دنبال می‌کنند، بعد از مدتی روانشناسی یک کشتی‌کچ ‌کار دست‌شان می‌آید، او می‌خواهد زور خود را به رخ دیگران بکشد و اگر از زور خود استفاده نکند ، وسیله دیگری مثل عقل کارشناسی ندارد که بکار گیرد و چون به توصیه متخصصین فن هم گوش فرا نمیدهد اگر زور بکار نبرد، اصلا موفق نخواهد شد. مشکل دیگر ترامپ نگاه نژادپرستانه او بود که توجه سفیدهای ضد سیاه و از جمله ضد اوباما را به خود جلب کرد. در واقع 40 سال بود که نژاد پرستی در آمریکا اجازه تبلور پیدا نکرده بود و به آتش زیر خاکستر تبدیل شده بود. ترامپ با بی عقلی این پرچم را برافراشت و تضادهای اجتماعی فراوانی در جامعه آمریکا بوجود آورد که همانطور که ملاحظه میشود به درگیری و تظاهرات و کشته شدن یک زن انجامید و ورزشکاران آمریکایی را وادار به توهین به پرچم آمریکا نمود. زمانی که ترامپ کاندیدای ریاست جمهوری شد کسی باور نمیکرد از جامعه سیاسی آمریکا چنین شخصی بیرون بیاید. بسیاری به‌جد در آمریکا مطرح کرده اند که او نه خود گمان می‌کرد به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شود و نه نخبگان و سیاستمداران آمریکایی تصور می‌کردند که فردی چون‌ ترامپ وارد کاخ سفید شود. اما دری به تخته خورد و او روی کار آمد. درواقع شکاف‌های اجتماعی در هر جامعه‌‌ای ممکن است منجر به روی کار‌آمدن شخصی شود که شایسته نیست و گمان نمی‌رفت یرسر کار بیاید ولی با آمدنش برای کشورش و جهان صدها مشکل و دردسر می آفریند.

سوال: از نظر شما ترامپ چه تعریفی در دید غربی ها دارد؟

پاسخ: ترامپ از نظر دولتها و ملل اروپایی ، فردی بی تجربه در امور کشورداری ، افراطی ، نژاد پرست ، خطرناک برای صلح جهانی ، غیر قابل اعتماد ، بی ثبات در تصمیم ، مخالف آزادی رسانه ها و . . . میباشد. حال در برابر چنین شخصی نباید انتظار داشت که او همچون سلف خویش باراک اوباما، از یک روند مستمر، تدریجی، حساب‌شده و سنجیده برخوردار باشد. در ارتباط با توافق هسته‌ای شاهد بودیم که از زمان مبارزات انتخاباتی ترامپ ضمن آنکه برجام را بدترین توافق تاریخ خوانده بود گفت که از آن خارج خواهد شد. اما بعد که روی کار آمد، متوجه شد که نمی‌تواند هرکاری مدنظرش است را انجام دهد. به این ترتیب که حتی اگر از دید او، برجام بدترین توافق باشد، نمی‌تواند به آسانی از آن خارج شود. اگر‌ ترامپ این توافق را برخلاف بسیاری از نخبگان آمریکایی و حتی مقامات اروپایی، بدترین توافق می‌خواند به درک و مواضع او بازمی‌گردد که نشات‌گرفته از مواضع تندروها‌ی اسراییلی و عربستان است.

سوال: چرا جهان باید هزینه انتخاب ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا را بدهد. به بیان دیگر چرا دنیا باید هزینه اشتباهی را بدهد که مردم یا نظام سیاسی آمریکا در انتخاب ترامپ مرتکب شده اند؟
پاسخ: انتخاب ترامپ که با پول و هزینه مردم دنیا صورت نگرفته است. فرض بر این است که تمام ملل با آزادی و اختیار ریاست جمهوری خود را انتخاب میکنند و خود مسئول خوب و بدی این انتخاب هستند. اما هر کشوری برحسب میزان نقش و نفوذ جهانی اش از نظر سیاسی ، اقتصادی ، نظامی ، علمی و تکنولوژی ، بر سرنوشت جهان تاثیر میگذارد. همچنین برخی کشورها به جهت آثار تخریبی بر سرنوشت جهان تاثیر میگذارند. از نمونه اول میتوان به دوکشور جزایر مارشال و آمریکا در دو طرف طیف تاثیرگذاری بر سرنوشت جهان نام برد و از نمونه دوم میتوان از افغانستان یاد کرد که از نظر تروریسم و مواد مخدر آثار تخریبی بر سرنوشت جهان دارد. بنابراین آمریکا به جهت جایگاه قوی خود بر سرنوشت جهان تاثیر میگذارد و از این رهگذر انتخاب رئیس جمهور آمریکا ، چه ما خوشمان بیاید و یا نیاید ، به سرنوشت همه جهانیان مرتبط میشود. البته نخبگان و متخصصین آمریکا و دولتمردان اروپا از ظهور ترامپ کاملا غافلگیر ، وحشت زده و نگران شدند و به همین جهت مقاومت قابل تحسینی در آمریکا مقابل ترامپ در این 9 ماه بوجود آمده که به برکت قانونمندی و آزادی بیان صورت میگیرد در حالیکه در یک کشور جهان سومی با این سادگی نمیتوان ایستادگی کرد. در اروپا هم متحدا در صدد هستند آثار تصمیمات غلط ترامپ را مهار نموده و خود در حفظ صلح جهانی و حفظ محیط زیست تا آمدن رئیس جمهور بعدی در آمریکا این نقش را به تنهایی به عهده بگیرند.

سوال : به عقیده شما دلایل رفتارهای متناقض آمریکا در قبال برجام چیست؟ چرا تیلرسون یک جور موضع می گیرد و ترامپ گونه دیگری؟
پاسخ: آنها که از نعمت عقل کارشناسی برخوردارند تصمیمات احساسی نمی گیرند و یا شعاری اعلام نمی کنند بلکه واقع گرایی ، منافع دیگران ، صلح و امنیت جهانی را علاوه بر مواضع خود و یا منافع و امنیت ملی خود در نظر می گیرند تا در جامعه جهانی تندرست زیست کنند. مواضع آقایان رکس تیلرسون وزیر امورخارجه یا جیمز ماتیس وزیر دفاع از این زاویه شکل گرفته است. آنها بخوبی می دانند که آمریکا نمی تواند قدرت یا صلح و آرامش را فقط برای خود بخواهد بلکه باید فرمولی برد – برد برای توافق با ایران پیدا کرد و این همان فرمولی بود که دولت اوباما با کمک سایر اعضای گروه 1+5 در توافق هسته ای پیدا کرده بود. بعبارت دیگر این افراد همگام با سایر دولتمردان پیشین آمریکا براساس واقع گرایی و منافع متقابل و فرمول برد –برد از کیان توافق هسته ای حمایت مینمایند در حالیکه دونالد ترامپ از موضع غیرکارشناسی و کاملا احساسی و از موضع کبر و غرور و یک طرفه بنفع آمریکا به توافق هسته ای می نگرد. این تفاوت دیدگاه در کشورهای دیگر هم اتفاق افتاده ولی تاثیر آن باندازه آمریکا نیست.