شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
کنگره آمریکا اخیرا تحریمهای جدیدی علیه روسیه ایران و کره شمالی وضع کرد، خبرنگار تسنیم در مصاحبه اختصاصی با «خالد ختک» سفیر سابق پاکستان در روسیه و هند انگیزه آمریکا از وضع این تحریمها را بررسی کرده است که مشروح آن از نظر خوانندگان میگذرد.
تسنیم: مواضع منفی اخیر آمریکا درباره روسیه و ایران که به وضع تحریمهای جدید علیه این دو کشورمنجر شد، و پاسخ مسکو که اعلام کرد این اقدام واشنگتن را اعلام جنگ تجاری تلقی میکند، را چگونه ارزیابی میکنید؟
خالد ختک:شاید بسیاری گمان میکردند که با آمدن ترامپ تحولات به گونهای رقم میخورد که روابط میان روسیه و آمریکا بهتر شود ولی توجه به این نکته ضروری است که در آمریکا احزابی وجود دارند که مواضعشان نسبت به روسیه منفی است، این احزاب که نفوذشان در کنگره آمریکا کم هم نیست باعث شدند تا تحریمهای اخیر علیه روسیه وضع شود، این نکته هم قابل ذکر است که نخستین اختلاف میان روسیه و آمریکا این است که از نظر واشنگتن تفاوتی میان ایران و کره شمالی وجود ندارد ولی روسیه هیچ همخوانی میان سیاستهای این دو کشور نمیبیند.
در ثانی سیاست روسیه در منطقه خاورمیانه به این صورت است که از بشار اسد حمایت میکنند، در نتیجه آنها با داعش میجنگند و این خود اختلاف دیگری است که میان آمریکا و روسیه وجود دارد، زیرا همانطور که میدانید خواسته آمریکا دقیقا عکس این است، آنها میگویند تا زمانی که بشار اسد در راس امور باشد سوریه به صلح و ثبات نخواهد رسید. همین دو اختلاف باعث شده تا روابط مسکو و واشنگتن با چالش جدی روبرو شده و حتی به اخراج اتباع یکدیگر نیز منجر شود. این مشکلات انسان را ناخوادآگاه به یاد جنگ سرد و فجایع بعد از جنگ جهانی دوم میاندازد.
تسنیم: در حال حاضر ترامپ کنگره آمریکا را متهم میکند که مسئول اصلی وضع تحریم علیه روسیه هستند، آیا سخنان ترامپ میتواند به این معنا باشد که او مایل است روابط با روسیه ادامه پیدا کند و هیچ تحریمی اتفاق نیفتد؟
خالد ختک: بله سخن شما درست است و دلیل این امر آن است که وی منافع تجاری در روسیه دارد و به همین دلیل نمیخواهد منافع خود را از دست بدهد، علاوه بر این داماد ترامپ نیز منافعی در روسیه دارد و این به آن معناست که قطع روابط با روسیه به سود ترامپ نیست.
باید بپذیریم که ترامپ مرد تجارت است و به سیاست نیز به چشم تجارت نگاه میکند، ولی سنای آمریکا در خصوص مسائل امنیتی اجازه نمیدهد که صرفا منافع ترامپ مدنظر گرفته شود.
تسنیم: کارشناسان میگویند دلیل اصلی تحریمهای روسیه، اتحاد این کشور با ایران است؟ آیا درباره قطر هم صدق میکند؟
خالد ختک: ببینید برنامههای اتمی ایران با حمایت روسیه پیش میرود، و این دو کشور منافع مشترک بسیاری در منطقه خاورمیانه دارند. ولی حکایت قطر به کلی متفاوت است زیرا در کشور قطر نیروهای آمریکایی نیز وجود دارند، و بیشتر از ایران ، ترکیه است که با حمایتهای خود سعی میکند قطر را کمک کرده و از بحران خارج کند، و آمریکا هم بدون هیچ مشکلی سیاستهای دوگانه خود را پیش میبرد، آنها بزرگترین ناو جنگی خود را در قطر دارند و از سویی دیگر به عربستان نیز اسلحه میفروشند. در هر حال آمریکا منافع فراوانی در قطر دارد و اجازه نمیدهد به این سادگی این کشور دچار بحران شدید شود.
0 Comments