ایران یکی از کشورهایی است که بیشترین مصرف گاز را دارند و دلیل آن دسترسی بیشتر شهر ها و مناطق کشور به این منبع انرژی است. اما این امر نباید باعث شود که توسعۀ صادرات گاز را فراموش کنیم.

نه تنها از منابع خود، بلکه ضرورت دارد تا از منابع کشورهای اطراف نیز استفاده و گاز را وارد و صادر کنیم و با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور، به دنبال ایجاد بازار مبادلاتی گاز باشیم.

در حال حاضر میزان صادرات گاز بسیار پایین است. یکی از دلایل عمده این امر، این است که تولید گاز به دلیل اینکه واحدهای فازهای پارس جنوبی تکمیل نشده، هنوز به حد اعلای خود نرسیده است. البته بحمد ا… به زودی فازهای جدیدی هم افتتاح خواهد شد.

چنانچه ما گازی را که تولید می کنیم، به برق تبدیل کرده و با ایجاد ازش افزوده، برق را صادر کنیم، از این طریق نیز می‌توانیم جایگاه و موقعیت جمهوری اسلامی ایران را ارتقا بخشیم.

شورای راهبردی روابط خارجی در این حوزه ها کار کرده و راهبردهایی را تقدیم مقام معظم رهبری می کند. این راهبردها با آینده نگری در پی تامین  منافع آینده کشور در حوزه های مختلف از جمله انرژی است.

ما در کشور راهبرد انرژی نداشتیم و اتفاقاً یکی از پیشنهادهایی که خدمت مقام معظم رهبری مطرح شده و ایشان نیز به دولت ابلاغ فرمودند، این است که یک راهبرد جامع انرژی طراحی شود.

باید روی ترکیب منابع مختلف انرژی، تولید، مصرف و صادرات برنامه ریزی شود. نبود دید راهبردی در کشور باعث شده است تا در این زمینه مشکلاتی به وجود آید.

به دلیل اینکه همه مردمان ایران صاحبان منابع گازی کشور هستند و باید از این نعمت الهی برخوردار باشند، در گذشته سعی شده گازرسانی توسعه پیدا کند. البته اینکه همۀ مردم از نعمت گاز استفاده کنند، امر خوبی است، ولی چون ارزان ارائه شده، با شدت انرژی بسیار بالایی، اسراف می شود. در صورتیکه طرح جامع راهبردی انرژی طراحی شود، یقیناً یکی از بخش های آن همین کار فرهنگی خواهد بود که شدت انرژی را پایین بیاورد.

داشتن دید راهبردی برای کشور خیلی مهم است. زمانی که متصدی وزارت خارجه بودم یکی از کارهایی که خیلی اصرار داشتم و متأسفانه موفق نشدم انجام دهم، خرید کل گاز ترکمنستان بود. مذاکراتی هم شد، ولی متأسفانه همراهی نشد و انجام نگرفت. ممکن است در آن زمان منفعت کمی حاصل می شد، ولی در دید درازمدت برای کشورمان خیلی منفعت داشت. فرضاً اگر آن زمان کل گاز ترکمنستان را با یک قرارداد 35 ساله خریده بودیم، امروز خیلی می توانستیم منتفع شویم.

اگر دید راهبردی در کشور وجود داشته باشد و اعمال شود، کشور می تواند همۀ منافع خودش را تأمین کند، ولی وقتی که بخشی نگاه شود و دستگاه ها منافع خودشان را لحاظ کنند، طبیعتاً منافع و آثار درازمدت مغفول واقع می شود.

ایجاد توازن بین مصارف مختلف گاز نیز مقوله ای راهبردی است. تقسیم بندی باید به صورتی باشد که فقط در یک جهت شاهد مصرف نباشیم و در راهبردی هم که شورای راهبردی تهیه کرده است، این مسائل لحاظ شده اند.

در رابطه با تربیت دیپلمات های متخصص در حوزه های مختلف اقتصادی از جمله انرژی جهت شرکت در مذاکرات و مجامع بین المللی هم باید همکاری های مناسبی بین وزارتخانه‌های امور خارجه و نفت صورت گیرد. در گذشته در وزارت امور خارجه معاونتی تحت عنوان معاونت اقتصادی فعال بود که عملکرد بسیار مفید و مؤثری داشت. در حال حاضر چنین معاونتی در این وزارتخانه وجود ندارد، ولی جا دارد که برای هماهنگی بیشتر در این زمینه‌ها چنین معاونتی دوباره ایجاد شود.