دکتر «سید عباس عراقچی» دبیر شورای راهبردی روابط خارجی در اختتامیه “اولین کنفرانس ملی دیپلماسی اقتصادی” که روز سه شنبه (۳ اسفند ۱۴۰۰) در دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع) برگزار شد، گفت: در شرق کشور موقعیت ما در پایین دست قرار دارد و مسیر آبهای فرامرزی از کشورهای همسایه به سمت ما جریان دارد، اما در غرب کشور بر عکس است و ما در بالادست هستیم و از سرزمین ما آب به سمت کشورهای همسایه می رود .این موضوع اقتضائات خود را در سیاست خارجی ایجاد کرده است و ما در هر دو سمت در رابطه با همسایگانمان با مشکلاتی مواجه هستیم.

دبیر شورای راهبردی روابط خارجی با بیان اینکه در منطقه خاورمیانه همه کشورها از نظر استانداردهای بین‌المللی کشورهای خشکسال شناخته می‌شوند، افزود: کشور باید خود را برای تاب آوری کامل در رابطه با معضل کمبود آب آماده کند.

دکتر عراقچی اضافه کرد: متاسفانه مشکل آب در کشور یک راه حل فوری و معجزه آسا ندارد. تجربه اخیر اصفهان هم نشان داد که هیچ اقدام عاجل وجود ندارد. چاره این است که تحمل داشته باشیم و به اعتقاد بنده یک دوره ریاضت آبی را طراحی کنیم تا وضعیت آبی کشور با اصلاحاتي که باید صورت بگیرد به تدریج به وضعیت مطلوب برگردد.

وی ادامه داد: از فرهنگ مصرف تا الگوی تغذیه مردم و شیوه های کشت و زرع، و تجارت ما باید اصلاحاتی صورت بگیرد، تا بتوانیم به تدریج وضعیت آبی کشور را بهبود ببخشیم.

دکتر عراقچی با بیان این پرسش که دیپلماسی و سیاست خارجی در بحث تامین و تاب آوری آب در کشور چه کمکی می تواند بکند و دیپلماسی اقتصادی چگونه باید در این جهت تنظیم شود؟ گفت: اولین نکته این است که باید آب را به ویژه در رابطه با همسایگانمان به جای موضوع منازعه به موضوع همکاری تبدیل کنیم و برای اینکه آب به یک موضوع همکاری تبدیل شود دیپلماسی اقتصادی مهم ترین نقش را دارد. این امر نیاز به طراحی همکاری همزمان در سه حوزه مهم آب، انرژی و غذا، و تعریف سبد مشترک همکاری و هم افزایی است.

دکترعراقچی با تاکید براینکه طرح های اقتصادی با همسایگان حتماً باید با توجه به مولفه آب بررسی شود، تصریح کرد: می شود پروژه های مرزی مشترک و حتی پروژه‌های بزرگتری اجرا کرد. غیر از اینکه ما در خصوص آب‌های فرامرزی و جاهایی که حوزه های آبی مشترک داریم باید به سمت توافق و قرارداد، و جاهایی که توافق داریم به سمت تضمین اجرا پیش بریم، باید آب را در پروژه‌های اقتصادی مشترک هم به کار گرفت و موضوع همکاری های آبی به یک عنصر ثابت در همکاری و دیپلماسی اقتصادی ما با همسایگان تبدیل شود.

دکتر عراقچی در ادامه عنوان کرد: تجارت خارجی ما نیز باید آب محور شود و در تنظیم روابط تجاری با هر کشوری به موضوع آب هم توجه شود. مهمترین بحثی که اینجا وجود دارد بحث آب مجازی است. در آب مجازی و تجارت آب مجازی این موضوع بررسی می‌شود که تولید هر کالایی به چه میزان آبی نیاز دارد و بعد بررسی می شود که آیا کشوری که کم آب است چگونه کالاهای کم آب بر را تولید کرده و کالاهای آب بر را وارد کند. در حقیقت تجارت خارجی و صادرات و واردات با توجه به مولفه آب هوشمند می‌شود. یعنی در تجارت با دیگر کشورها به جای صرفه اقتصادی باید دید چه کالایی صرفه آبی دارد.

دبیر شورای راهبردی روابط خارجی ادامه داد: علاوه بر این باید فرهنگ تغذیه و مصرف مردم نیز تغییر کند. باید فکر کرد که چگونه می‌شود فرهنگ تغذیه را به سمت کالاهایی برد که آب کمتری مصرف می کنند.