جدیدترین مطالب

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading

أحدث المقالات

علت تداوم سوء تفاهم غرب در درک اهمیت و جایگاه بریکس

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که  در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد ‌شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»

تحلیلی بر اخراج نیروهای آمریکایی از عراق و پیامدهای احتمالی آن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرم‌های مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان می‌تواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکل‌آفرین باشد.

موفقیت‌ها و چالش‌های همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳

شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولت‌ها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبه‌ای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس به‌تدریج از تعداد شرکت‌کنندگان به ارزیابی گام‌های عملی‌شده برای تعمیق همکاری‌ها تغییر یافته است.»

روسیه، آمریکا و چین: سه ضلع مثلث در عصر مناقشه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناخته‌شده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرت‌های بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل می‌دهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرت‌های بزرگ را به صحنه اصلی بازمی‌گرداند.

اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران می‌گذرد و هیچ چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود. موج نخست درگیری‌ها از ۲۸ فوریه تا آتش‌بس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیری‌ها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتی‌ها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هسته‌ای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شده‌اند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا به‌طور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»

چشم‌انداز تنش‌های ایران و آمریکا

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماه‌ها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحت‌فشار را نمی‌پذیرد.

دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاش‌های ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشم‌انداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانه‌های بارگیری و کشتی‌های دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتی‌های غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطا‌شده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگه‌های ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را به‌عنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگ‌تری در این میانجی‌گری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»

فرصت‌های هم‌سویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ

شورای راهبردی آنلاین-رصد:‌ «نشست‌های اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاری‌ها به‌تدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرت‌های نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیه‌های سیاسی نیست، بلکه در هم‌راستا شدن پروژه‌ها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکل‌گیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار می‌شود.»

Loading
دکتر خرازی در جمع دانشجویان دوره دکتر مطالعات سیاسی مطرح کرد

نظریه پردازی بومی؛ حلقه مفقوده روابط خارجی ایران

۱۳۹۵/۰۲/۱۸ | خبرهای شورا

شورا آنلاین: رییس شورای راهبردی روابط خارجی امروز با میزبانی از ده ها دانشجوی دوره دکتری و فارغ التحصیل رشته های مختلف مطالعات سیاسی، آنها را به نظریه پردازی و آینده پژوهی تشویق کرد.

دکتر سیدکمال خرازی در این نشست که در شورای راهبردی روابط خارجی برگزار شد، با بیان اینکه “ما مبدع حرکت انقلابی ایدئولوژیک هستیم؛ انقلابی اسلامی که تحولات عظیمی در جهان ایجاد کرد” گفت: به نظر می رسد برخی از دانشجویان دوره دکتری از نظریه پردازی وحشت دارند. ما مثل ماهیانی هستیم که در آب هستیم، اما قدر آب را نمی دانیم.

رییس شورا با اشاره به نامه حضرت امام خمینی (ره) به میخاییل گورباچف، رهبر اتحاد جماهیر شوروی و پیش بینی به تاریخ پیوستن کمونیسم گفت: این پیش بینی ناشی از این بود که نظریه جدیدی در برابر مکتب سرمایه داری و کمونیسم سر بر آورد و می خواست آنها را از صحنه دور کند.

دکتر خرازی با بیان اینکه وقوع انقلاب اسلامی آثار بسیار وسیعی در جهان اسلام از تغییر تفکر مسلمانان گرفته تا سیاسی شدن آنها و پیگیری حقوق شان داشته است، افزود: اگر 40 سال پیش به کشورهای مدرن اسلامی تحت تاثیر غرب همچون ترکیه، سوریه، تونس، الجزایر و مراکش سفر می کردید، خانم با حجاب کم می دیدید، اما امروز باحجاب ها خیلی به چشم می آیند.

وی با بیان اینکه حرکت و آثار انقلاب اسلامی مبتنی بر ایدئولوژی بوده است، گفت: نفس پیدایش داعش، عکس العمل به انقلاب اسلامی است، زیرا می خواهند با ایجاد داعش تفکر اسلامی را تخریب کنند.

رییس شورا خطاب به حاضران در نشست گفت: ما که در این محیط زندگی می کنیم، بهترین کسانی هستیم که می توانند درباره تحولات این منطقه نظریه پردازی کنند.

دکتر خرازی ادامه داد: از شما دانشجویان دوره دکتری انتظار این است که نظریه پردازی کنید، از نظریه های خود دفاع کنید و از این رویه وحشت نداشته باشید.

وی در بخش دیگری از سخنان خود فعالیت در عرصه روابط خارجی را به نبرد در جبهه جنگ تشبیه کرد و درباره انتظار شورای راهبردی از دانشجویان دوره دکتری و فارغ التحصیلان مطالعات سیاسی گفت: برای تحلیل رویدادهای بین المللی، به ابزارهای دیگری علاوه بر دانش علمی نیاز است.

رییس شورا با یادآوری این ایراد که علوم انسانی حاکم بر ادبیات دانشگاهی کشور برخاسته از محیط غربی است، گفت: متاسفانه جوامع اسلامی برای آفرینش نظریه های متقن که پاسخگوی شرایط کنونی باشد، تلاش ناچیزی کرده اند، از این رو بیشتر، استفاده کنندگان ادبیاتی هستند که دیگران آن را تولید کرده اند و حاکمیت دیدگاه آنها را می پذیرند.

دکتر خرازی با بیان اینکه اگر نظریه ها و ابزارهای ابداعی غرب برای مواجهه با تحولات منطقه کفایت می کرد، خود آنها بهتر می توانستند تحولاتی همچون ظهور داعش را تحلیل و تبیین کنند، گفت: صرف یادگیری نظریه ها و ادبیات سیاسی روابط بین الملل، حتی اگر نظریه های بومی هم داشته باشیم، کافی نیست. آنچه می تواند عامل تحلیل و پیش بینی درست باشد، استعداد و هوشمندی خاصی است که برخی افراد از آن بهره مند هستند. برای نمونه، برخی چهره های سیاسی موفق کشورها را سراغ داریم که الزاما علوم سیاسی نخوانده بودند، اما در این حوزه برای کشور خود موفق عمل کردند.

وی اضافه کرد: بنابراین به دریافت و کسب این متون و نظریات بسنده نکنید؛ سعی کنید در دوره تحصیل یا فارغ التحصیلی خود نظریه های جدیدی ارایه دهید، زیرا به افرادی که چنین دید بومی داشته باشند، نیاز داریم.

رییس شورا در ادامه، یکی دیگر از نیازهای کشور در حوزه روابط خارجی را آینده پژوهی خواند و گفت: البته مبنای آینده پژوهی هم باید بنیه بومی قوی برای تحلیل مسایل داشته باشد تا با آن بتوانیم آینده نزدیک و دور را درست پیش بینی و برای آن برنامه ریزی کنیم.

دکتر خرازی گفت: شورای راهبردی به ویژه در این حوزه نیازمند انسان هایی است که بینش و توانایی عمیقی در حوزه آینده پژوهی داشته باشند.

وی با بیان اینکه باید خود را برای حرکت در محیط پیچیده بین المللی آماده کنیم، گفت: به افراد قابلی در حوزه سیاست خارجی نیاز داریم که خوب دشمن را بشناسند، طراحی عملیات کنند و بر دشمن پیروز شوند. این روزها استعدادهای بسیار بزرگی در کشور داریم و این امید را زنده می کند که در مصاف پیچیده بین المللی پیروز شویم.

رییس شورا با بیان اینکه مادامی که انقلاب اسلامی ادامه دارد، این جنگ و دفاع ادامه خواهد داشت، از این رو باید راهبردی اندیشید، درباره ماموریت های شورای راهبردی روابط خارجی گفت: شورا ماهیت موسسه ای مطالعاتی را ندارد، بلکه وظیفه اش ارایه مشورت به رهبر معظم انقلاب است که ایشان هم تاکنون از عملکرد شورا ابراز رضایت کرده اند.

وی افزود: یکی از محورهای مد نظر ایشان تنویر افکار عمومی درباره عملکرد سیاسی خارجی جمهوری اسلامی است که سلسله جلسات با صاحبنظران و کارشناسان هم با این منظور و هم استفاده از نظرات آنها برگزار می شود.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *