جدیدترین مطالب

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

أحدث المقالات

ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون در مورد دفاع مشترک در اتحادیه اروپا؛ مکمل ماده ۵ ناتو و نه جایگزین آن

شورای راهبردی آنلاین-رصد: مقامات اتحادیه اروپا در بروکسل در حال بررسی نحوه اجرای ماده ۴۲.۷ پیمان لیسبون هستند؛ بندی که تعهد دفاع مشترک میان اعضای این اتحادیه را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه این بند از نظر مفهومی شباهت‌هایی با ماده ۵ ناتو دارد، اما تاکنون در حاشیه ناتو قرار داشته و از نظر عملیاتی توسعه چندانی نیافته است. اکنون با افزایش نگرانی‌های امنیتی اروپا و تردیدها درباره میزان تعهد آمریکا به امنیت این قاره، اتحادیه اروپا درصدد فعال‌تر کردن این سازوکار است.

تاب‌آوری راهبردی ایران در برابر تجاوزات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازآرایی معادلات در منطقه

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سیاستگذاران کشورهای حاشیه خلیج(فارس) در محافل خصوصی به این نتیجه رسیده اند که ایران با وجود تمام خساراتی که در جنگ با آمریکا و اسرائیل متحمل شده، این جنگ را از نظر راهبردی نباخته است.»

مواد خام کمیاب به‌مثابه سلاح ژئواقتصادی؛ راهبرد چین و چالش‌های پیش‌روی اروپا

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «کاهش شدید صادرات مواد خام کمیاب از سوی چین به تقریباً همه کشورها در سال ۲۰۲۵، موقعیت اروپا، آمریکا و دیگر کشورها را در روابطشان با پکن به‌شدت تضعیف کرده است. این مواد، پایه صنایع غیرنظامی و دفاعی محسوب می‌شوند و تولید تجهیزات پزشکی، شبکه‌های انرژی، سامانه‌های تسلیحاتی و بسیاری از کالاهای ضروری به آنها وابسته است.»

بلاتکلیفی جهان جنوب در رهبری برای حکمرانی

شورای راهبردی آنلاین-رصد: با توجه به گسترش اعضای بریکس و افزایش تردید در مورد نهادهای تحت رهبری غرب، بار دیگر در محافل سیاستگذاری، اندیشکده‌ها و مناظرات دانشگاهی پرسشی آشنا مطرح شده است: چه کسی باید رهبری جهان جنوب را بر عهده گیرد؟ این پرسش با ورود نظم لیبرال بین‌المللی به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های دهه‌های اخیر، فوریت یافته است. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید فشار بر نهادهای چندجانبه‌ای را که در پی سال‌ها چندپارگی ژئوپلیتیک تضعیف شده‌اند، تشدید کرده است. تحلیلگران به‌طور فزاینده‌ای هشدار می‌دهند که الگوی حکمرانی پس از جنگ سرد در حال فرسایش است؛ از فلج شدن مذاکرات اقلیمی جهانی گرفته تا احیای یکجانبه‌گرایی تجاری و کاهش اعتماد به نهادهای تحت رهبری غرب. اگر قدرت‌های سنتی غربی در حال عقب‌نشینی از نهادهایی هستند که خودشان ساخته‌اند، پس چه کسی جای آنها را خواهد گرفت؟

هدف ترکیه از رونمایی موشک جدید قاره‌پیما و کاربرد آن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «اگر قرار باشد تنها یک رویداد نمایانگر دنیای جدیدی باشد که با فروپاشی تدریجی «نظم بین‌المللی لیبرال» و تغییر موازنه قدرت جهانی در حال شکل‌گیری است — نظمی که بر قدرت نظامی آمریکا، اتحادهای غربی و تجارت آزاد مبتنی بر قواعد استوار بود — آن رویداد نه تنش‌های مربوط به تنگه هرمز است و نه انتشار اسناد جنجالی دولت آمریکا درباره سفینه‌های فضایی؛ بلکه رونمایی ترکیه از یک موشک بالستیک قاره‌پیما در نمایشگاه دفاعی و هوافضای SAHA 2026 در استانبول است.

Loading

نقش معاهده جدید هسته‌ای در امنیت بین‌الملل

۱۳۹۸/۰۴/۰۳ | موضوعات

شورای راهبردی آنلاین – ترجمه: واکنش‌ها به معاهده منع تسلیحات هسته‌ای که اخیراً در سازمان ملل تصویب شده، بر این حقیقت متمرکز است که هیچ یک از کشورهای دارنده سلاح هسته‌ای در مذاکرات مشارکت نکردند. کشورهای دارنده تسلیحات هسته‌ای علاقه‌ای برای پیوستن به معاهده یادشده نشان نداده‌اند.

بونی ینکینس در تحلیلی که اندیشکده بروکینگز منتشر کرد، نوشت: موضوع متفاوتی که در معاهده جدید نظرم را جلب کرد سه پاراگراف آخر مقدمه معاهده بود که برای پیمان تسلیحات هسته‌ای و کشتار جمعی غیرمعمول است. در پاراگراف‌های یادشده، مذاکره‌کنندگان نقش زنان، سازمان‌های غیردولتی و آموزش در رسیدگی و پرداختن به خلع سلاح و منع اشاعه هسته‌ای را به رسمیت می‌شناسند. به عبارت دیگر، معاهده یادشده بر این امر تاکید دارد که روند خلع سلاح و منع اشاعه باید جامع باشد و مشارکت جامعه مدنی در حفظ امنیت بین‌المللی را در برداشته باشد.  

پیشرفت در خلع سلاح هسته‌ای

معاهده جدید که بیش از 130 کشور در مذاکرات آن شرکت داشتند، بیانگر گام مثبتی در مسیر خلع سلاح هسته‌ای است، اما بطور طبیعی عاری از چالش نیست. مفاد اساسی معاهده از کشورهای دارنده تسلیحات هسته‌ای می‌خواهد تا سلاح هسته‌ای خود را از وضعیت عملیاتی خارج سازند و آنها را در اسرع وقت و تا مهلت تعیین شده از سوی اولین نشست سران کشورهای عضو معاهده، نابود سازند. این معاهده همچنین از کشورهای دارنده تسلیحات هسته‌ای می‌خواهد پیشرفت‌شان را در خصوص نابودی تسلیحات اتمی تا زمان تکمیل این روند گزارش دهند.  

این مفاد مهم نشان می‌دهد که کشورهای دارنده تسلیحات هسته‌ای آن را نخواهند پذیرفت، به ویژه اینکه در مذاکرات منتج به معاهده شرکت نکردند. البته این معاهده پتانسیل لازم را برای حصول پیشرفت ملموس جهت تحقق خلع سلاح هسته‌ای که از دیر باز مد نظر بوده، دارد. معاهده یادشده که نشان از علاقه بسیاری از کشورها برای حرکت در مسیر خلاصی جهان از تسلیحات هسته‌ای و تقویت هنجار جهانی علیه استفاده از این نوع تسلیحات دارد، در نوع خود نتیجه بسیار مثبتی است. موفقیت نهایی معاهده بستگی به این دارد که کشورهای دارنده تسلیحات هسته‌ای به معاهده مذکور چه واکنشی نشان خواهند داد و اینکه آیا اقدامی در جهت ملحق‌شدن به این معاهده انجام خواهند داد یا خیر.

شناسایی نقش زنان در پرداختن به مسائل امنیتی سخت

مقدمه معاهده یادشده اهمیت مشارکت برابر، کامل و موثر زنان و مردان برای گسترش و تقویت صلح و امنیت و نیز مشارکت زنان در خلع سلاح هسته‌ای را شناسایی می‌کند. معاهده مذکور همچنین نقش آموزش صلح و خلع سلاح در افزایش آگاهی نسبت به خطرات و پیامدهای تسلیحات هسته‌ای را مورد توجه قرار می‌دهد و همچنین تلاش‌های سازمان‌های غیردولتی برای برچیدن تسلیحات هسته‌ای را مورد تاکید قرار می‌دهد.

 به عنوان یک زن رنگین پوست که بیش از 20 سال در زمینه مهار تسلیحات و عدم اشاعه و نیز کاهش تهدید سلاح کشتار جمعی کار کرده‌ام، همواره نسبت به سیاست‌هایی که برگرفته از داده‌های کارشناسانه از سراسر جامعه باشد، خشنودم. من مخصوصاً خوشحالم که سرانجام نقش زنان در موضوعات مرتبط با تسلیحات کشتار جمعی و آنچه در میز مذاکرات مربوط به این موضوع می‌توانند ارائه کنند برجسته شده‌است. با تجربه‌ای که در آژانس خلع سلاح و کنترل تسلیحات و به عنوان مشاور حقوقی هیات نمایندگی آمریکا در مذاکرات مربوط به معاهدات کنترل تسلیحات و دیگر معاهدات به دست آوردم، هیچ تلاش ویژه‌ای برای انعکاس صدای زنان در معاهدات قبلی در زمینه دفاع از صلح و آموزش خلع سلاح را به یاد ندارم.  

شناسایی زنان به عنوان کارگزارهایی ارزشمند برای پیشبرد صلح و امنیت که اغلب در مجامع مربوط به صلح و امنیت حضور ندارند، موجب تصویب قطعنامه شماره 1325 شورای امنیت سازمان ملل شد که در آن خواستار مشارکت زنان در صلح‌سازی و پایان بخشیدن به تبعیض جنسیتی شد. در قطعنامه یادشده بر اهمیت مشارکت برابر و حضور کامل زنان در تمامی تلاش‌ها برای حفظ و گسترش صلح و امنیت تاکید مجدد شد. در شرایطی که ما با تهدیدات علیه امنیت بین‌المللی، از تروریسم و حملات سایبری گرفته تا تغییرات آب و هوایی و بیماری‌های عفونی مواجه هستیم، داده‌های کارشناسی مختلف شامل نظرات زنان برای تدوین و اجرای موثر سیاست‌ها مهم است. 

از دهه 1990 تاکنون، تعداد زنان صاحب نفوذ در حوزه امنیت بین‌الملل، شامل بخش‌های دولتی و سازمان‌های غیردولتی، به تدریج افزایش یافته ‌است. البته برابری جنسیتی همچنان یک هدف دست نیافتنی است. زنان دیپلماتی همچون اِلاین وایت گومز نقش مهمی در مذاکرات مربوط به متن معاهده جدید ایفا کردند. به تصویر کشیدن مشارکت زنان در موضوعی که مدت‌ها در سلطه و سیطره مردان بود کمک شایانی به پیشبرد اهداف مندرج در قطعنامه شماره 1352 شورای امنیت سازمان ملل متحد خواهد کرد.

نقش سازمان‌های غیردولتی در پرداختن به تهدیدهای جهانی

در حالی که سازمان‌های غیردولتی در مذاکرات و اجرای معاهدات قبلی مشارکت داشته‌اند، به ویژه نقش قابل توجه اتحادیه تولیدکنندگان مواد شیمیایی در مذاکرات مربوط به کنوانسیون تسلیحات شیمیایی، در هیچ‌یک از معاهدات قبلی مربوط به خلع سلاح کشتار جمعی اهمیت نقش سازمان‌های غیردولتی مورد شناسایی واقع نشده‌است.

در چند سال گذشته، ابتکارات متعددی برای جلوگیری و مقابله با تروریسم تسلیحات کشتارجمعی همچون مشارکت جهانی علیه گسترش مواد و تسلیحات کشتارجمعی به طور فزاینده واحدهایی خارج از دولت‌ها را در برگرفته ‌است. سازمان‌های غیردولتی به عنوان ناظر در نشست‌های رسمی مربوطه حضور دارند و نظرات آنها در اسناد نهایی منعکس می‌شود. قطعنامه 1540 شورای امنیت سازمان ملل متحد که اشاعه تسلیحات کشتار جمعی را  تهدیدی علیه صلح و امنیت بین‌المللی در ذیل فصل هفت منشور سازمان ملل متحد می‌شناسد، مشارکت جامعه مدنی به عنوان وسیله‌ای برای توانمند ساختن دولت‌ها جهت متعهد ماندن به مسئولیت‌هایشان در زمینه عدم اشاعه را تشویق و ترغیب می‌کند. 

سازمان‌های غیردولتی در تنویر افکار عمومی آمریکا در خصوص اهمیت تصویب معاهده استارت 2010 با روسیه خیلی فعال بود. در مجموعه تحولات منجر به تصویب این معاهده، سازمان‌های غیردولتی دانشجویان را فعال ساخته و دسترسی به سناتورها برای برشمردن اهمیت تصویب معاهده استارت 2010 را در دستور کار قرار داد، جلسات ماهانه با هدف تدوین راهبردها و انجام تلاش‌ها در سطح مردم عادی به منظور آموزش شهروندان و سردبیران جراید در سراسر کشور برگزار کردند. شهروندان آگاه و مطلع، به تصویب معاهده یادشده و تقویت امنیت بین‌المللی کمک کردند.

در مقدمه معاهده جدید سازمان ملل در ارتباط با منع تسلیحات هسته‌ای به نقش و اهمیت بخش‌ها و واحدهای مختلف در خلع سلاح هسته‌ای اشاره شده‌ است. در آن همچنین به اهمیت آموزش در افزایش آگاهی جامعه جهانی نسبت به مسائل مربوط به تسلیحات هسته‌ای اذعان دارد. بخش مقدمه می‌تواند بُعد مهمی از معاهده باشد و حکمرانی مشارکتی در امنیت بین‌المللی را تقویت کند؛ خواه توافق جدید در حصول پیشرفت ملموس در زمینه خلع سلاح موفقیت‌هایی داشته باشد یا نه.     

 

 

 

 

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *