شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایهگذار برنامههای توسعهای مانند چشمانداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساختها خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحلهای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تلآویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتشهای کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
لیندسی نیومن در یادداشتی که وب سایت اندیشکده چتم هاوس آن را منتشر کرد؛ نوشت: بهطور طبیعی، اگرچه سیاست خارجی در انتخابات آمریکا نقشی برجسته دارد، اما در پاییز امسال، مباحث اولیه مطرح شده در میان دموکراتها حاکی از یک تغییر بالقوه در این دیدگاه سنتی داشت. ازلحاظ زمان اختصاصیافته به موضوعات موردبحث، مراقبتهای بهداشتی در صدر بوده و سیاست خارجی از ماه نوامبر در جایگاه دوم و نزدیک به آن بوده است.
این روند با رویکرد «اول آمریکا»ی دونالد ترامپ مطابقت دارد که در آن، سیاستمداران همواره به تأثیرات تصمیمات سیاست خارجی بر مخاطب داخلی توجه دارند. همچنان که یکی از مقامات دولت ترامپ آن را دینامیک «پیوند سیاست خارجی با سیاست داخلی» نامیده است.
تأثیرات داخلی جنگ تجاری چین-آمریکا احتمالاً بهترین مثال برای این پیوند است که در سال 2019 بر سرخط تمامی رسانهها حکمفرما بوده است. مهاجرت نیز حوزه سیاسی دیگری است که در آن، ترامپ سیاست خارجی را به پیامدهای داخلی آن و درواقع به افکار عمومی داخلی مرتبط ساخته و به آن عنوان «اول آمریکا» داده است.
در حال حاضر، ترور سردار قاسم سلیمانی، پاسخ ایران و پیامدهای متعاقب آن، ممکن است سیاست خارجی آمریکا در قبال ایران و نقش آمریکا در خاورمیانه را به موضوع اصلی انتخابات 2020 آمریکا تبدیل کند. همانطور که پیشاپیش در انتخابات مقدماتی دموکراتها معلوم شد، رأیدهندگان به دنبال کاندیدایی هستند که بتواند تغییراتی در سیاست خارجی و بهویژه سیاست آمریکا در خاورمیانه ایجاد کند. همچنان که ممکن است دموکراتها بتوانند یک سیاست جدید و روشن را برای جایگزینی سیاست ” اول آمریکا ” ی ترامپ در خاورمیانه معرفی کنند.
ازنظر رئیسجمهور ترامپ، ترور سردار سلیمانی بیانگر کارزار مقابله با تهاجم ایران است. دولت ترامپ ابتدا این اقدام را با ذکر اطلاعات مربوط به تهدید سردار سلیمانی علیه اهداف و کارکنان آمریکا توجیه کرد، اما مارک اسپر، وزیر دفاع آمریکا، این ادعا را زیر سؤال برد تا اینکه ترامپ در توئیتی نوشت «این اقدام با توجه به گذشته خطرناک سلیمانی اهمیت چندانی ندارد». در نهایت، پیام ترامپ برای کارزار انتخاباتی این است که وی راهبرد امنیت ملی جدیدی در قبال ایران گشوده است.
در مقابل ترامپ، دموکراتها و نامزدهای دموکرات ریاست جمهوری نیز با پیوند سیاست خارجی به منافع داخلی، چنین استدلال میکنند که ترور سردار سلیمانی و راهبرد امنیت ملی ترامپ در قبال ایران موجب افزایش امنیت آمریکا و منافع آن نشده است.
حمله موشکی ایران به نیروهای آمریکا در عراق بهروشنی داراییها و کارکنان آمریکا را به مخاطره میاندازد. حتی اگر ایران بهطور کل به فعالیتهای پنهانی و حمایت از گروههای نیابتی روی بیاورد، تنشهای فعلی ایران-آمریکا همچنان حل نشده باقی خواهد ماند و احتمالاً تا انتخابات آمریکا در نوامبر 2020 نیز ادامه خواهد داشت.
از سوی دیگر، مجلس عراق به فسخ دعوت [دولت عراق] از نیروهای آمریکایی و خروج این نیروها رأی داده است. خروج یا عدم خروج نیروهای آمریکا از عراق در آینده معلوم خواهد شد، اما بیثباتی حضور نظامی آمریکا در عراق هدف اصلی ایران محسوب میشود.
دموکراتها میتوانند با اشاره به آسیبها، تلفات، حملات تروریستی منطقهای، تخریب داراییها، حملات سایبری و اختلال در کشتیرانی بعد از ترور سردار قاسم سلیمانی چنین استدلال کنند که سیاست ترامپ در خاورمیانه (از خروج از برجام گرفته تا اعمال فشار حداکثری علیه ایران و ترور سردار سلیمانی) موجب امنیت آمریکا، نیروهای این کشور و منافع آن نشده است.
ایران تصریح کرده است که مسیر تنشزدایی منوط به لغو تحریمهاست. اهرم فشار همواره مستلزم نفی همه گزینههای طرف مقابل نیست (فشار حداکثری) بلکه مستلزم درک خواستههای رقیب (لغو تحریمها) و نمایش تمایل به تأمین خواستههای طرف مقابل (بهخصوص که تأمین این خواستهها برای شما ساده باشد) در ازای دریافت چیزی مهمتر (اجتناب از جنگ/ ایران غیرهستهای) است.
شفافیت در خصوص سیاست آینده یک رئیسجمهور بالقوه دموکرات میتواند طوری به پیشبرد تنش-زدایی بپردازد که بیانیه ترامپ، مبنی بر عقبنشینی ایران، قادر به پیشبرد آن نیست.
0 Comments