مهدی خورسند در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به تنش‌های لفظی اخیر میان آمریکا و چین و اظهارات بایدن مبنی بر اینکه به حمله احتمالی چین به تایوان، پاسخ نظامی خواهد داد؛ آمریکا را بازیگر اصلی تحولاتی دانست که در ماه‌های گذشته رخ داده و خاطرنشان کرد: در شرایطی که در حال گذار از نظام تک‌قطبی به نظم جدید چندقطبی بین‌المللی هستیم، آمریکا تلاش می‌کند با اقدامات مختلفی، دو قطب اصلی روسیه و چین را تضعیف کند.

وی به چالش‌هایی که روسیه و چین برای کاهش سلطه دلار و یک‌جانبه‌گرایی‌های آمریکا با تقویت منطقه‌گرایی، ایجاد کرده‌اند، اشاره کرد و افزود: از سال 2001 تاکنون، آمریکا از شیوه‌های مختلفی علیه چین و روسیه استفاده کرده است، راهبرد فرصت دادن به این دو کشور برای حضور در نهادهای بین‌المللی برای کنترل آن‌ها، به استفاده از ابزارهای تحریم و فشار و جنگ تعرفه‌های تجاری منجر شد و در دوره ترامپ آمریکا به این نتیجه رسید که این ابزارها نیز نتیجه‌ای نخواهند داد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: از اواخر دوره ترامپ، آمریکا ایجاد درگیری در محیط پیرامونی و عمق استراتژیک این کشورها و تهاجم به لایه اول امنیتی آن‌ها را پیگیری کرده است و سعی می‌کند به‌جای ایجاد همگرایی درصحنه روابط بین‌الملل، چین و روسیه را درگیر مناطق پیرامونی خود و درگیری‌های فرسایشی کند.

خورسند پیمان آکوس و گسترش ناتو به شرق را از دیگر اقداماتی عنوان کرد که آمریکا در پاسخ به قدرت‌یابی چین و روسیه صورت داده است و ادامه داد: آمریکا شرایطی ایجاد کرده که چین و روسیه، با علم به اینکه دامی برای آن‌ها پهن شده، وارد آن می‌شوند، همان‌طور که پوتین به پدر یکی از سربازان کشته‌شده در جنگ اوکراین گفت اگر راهی جز جنگ وجود داشت آن را انتخاب می‌کردم. اکنون نیز چین به‌جای تمرکز بر رشد اقتصادی و افزایش نفوذ خود، درگیر مانورهای نظامی متعدد و گسترش تسلیحات خود شده است.

وی با اشاره به اظهارات برخی مقامات آمریکایی در هفته‌های گذشته مبنی بر پایبندی آمریکا به «چین واحد» و عدم‌حمایت از استقلال تایوان، این مواضع را در راستای پایین نگه‌داشتن سطح نگرانی پکن نسبت به تایوان برشمرد و اضافه کرد: آمریکا می‌خواهد از فرسایشی شدن جنگ روسیه اطمینان پیدا کند و با مدیریت تنش‌ها، هم‌زمان خود را در دو جبهه درگیر نکند.

افزایش تنش‌ها با چین توسط آمریکا در پی تضعیف روسیه به عنوان بازوی کمکی آن

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل بابیان اینکه جنگ روسیه و اوکراین، بسترساز نظم آینده دنیا نیست و تحولات اصلی در رقابت میان آمریکا و چین در حال وقوع است، گفت: آمریکا روسیه را به‌عنوان بازوی کمکی چین تضعیف کرد و در نهایت تنش‌ها را با چین افزایش خواهد داد. چین نیز با درک این مسئله که به‌ناچار وارد این فضا خواهد شد، به دنبال امضای پیمان‌های امنیتی با کشورهای پیرامونی خود است.

خورسند با بیان اینکه پیش‌ازاین چینی‌ها در مقابل تحریم‌ها و فشارهای سیاسی، سیاست مدارا را در پیش گرفته بودند، اما این سیاست از سال 2021 تغییر کرده و شاهد تغییراتی در راهبرد و لحن مقامات این کشور هستیم، ادامه داد: این تغییر در راهبرد، موردتوجه دیگر کشورهای صنعتی و پیشرفته دنیا نیز قرار گرفته است و کشورهای جی.7 در بیانیه نشست سال 2021، اعلام کردند باید توجه خود را به کشورهای جنوب بیشتر معطوف کنند، چراکه چین با نفوذ و گسترش همکاری‌ها در این مناطق، هم‌پیمانان محدودی برای این گروه باقی گذاشته است.

آمریکا درتقابل با چین به عنوان بزرگترین چالش نظم جهانی در بلند مدت

وی با اشاره به لحن تند چین در برخی بیانیه‌هایی که خطاب به مقامات آمریکایی بوده است، اضافه کرد: آمریکا در تشریح سیاست‌های خود نسبت به چین، مدعی است چین در بلندمدت بزرگ‌ترین چالش نظم جهانی است، این کشور قصد تغییر نظم بین‌المللی را دارد و با این هدف، به‌طور فزاینده‌ای قدرت اقتصادی، نظامی، فناوری و دیپلماتیک خود را افزایش داده است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل به اذعان وزیر خارجه آمریکا که گفته بود مناسبات با پکن پیچیده‌ترین و پرتاثیرترین رابطه آمریکا در جهان امروز است اشاره کرد و گفت: آمریکا به‌صراحت اعلام کرده که تلاش می‌کند مانع چین شود و مطمئناً اگر رویارویی در دریای چین جنوبی رخ دهد که منافع چین را تحت تاثیر قرار دهد، این کشور راهبرد تهاجمی خود را بیشتر نشان خواهد داد.

خورسند با تأکید بر اهمیت قدرت نرم آمریکا، توان تأثیرگذاری و روایت‌سازی برای افکار عمومی دنیا، به تأثیر این ابزار در جنگ روسیه علیه اوکراین اشاره و تصریح کرد: قطعاً یکی از سناریوهایی که آمریکا در خصوص چین آن را دنبال می‌کند، ایجاد درگیری نظامی فرسایشی است، به‌طوری‌که همچون موضوع روسیه، لزوماً آمریکا به‌طور مستقیم وارد آن نشود.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل ادامه داد: آمریکا قطعاً در دریای چین جنوبی نقش فعالی برای ضربه زدن به موقعیت و منافع چین و محدود کردن آن ایفا خواهد کرد. تاکنون سیاست آمریکا در دریای چین جنوبی، ایجاد و افزایش تنش میان چین و همسایگانش باهدف مهار هرچه بیشتر پکن و توجیه حضور خود در این منطقه بوده و قطعاً این سیاست به‌طور جدی‌تری دنبال خواهد شد. گرچه اختلافات در منطقه دریای چین جنوبی سابقه طولانی دارد، اما در سال‌های اخیر که چین از سیاست درون‌گرایی به برونگرایی روی آورده و بر بخش اعظمی از دریای چین جنوبی ادعای مالکیت دارد، این اختلافات بیشتر شده و آمریکا می‌خواهد چین در منطقه آسیا – اقیانوسیه درگیر بماند.

به گفته خورسند، مناقشات بر سر جزایر اسپراتلی، پارسل، سنکاکو، جزایر کوچک تحت تصرف تایوان و دیگر جزایر متعددی که در این منطقه وجود دارد، به‌شدت پتانسیل بروز درگیری و بی‌ثباتی دارند و چین، ویتنام، فیلیپین، مالزی، ژاپن، برونئی و تایوان هرکدام بر بخش‌هایی از دریای چین جنوبی ادعای حاکمیت دارند.