دکتر الهه نوری غلامی زاده در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی با اشاره به تحولات سیاسی اخیر در پرو تصریح کرد: این کشور جزء کشورهای پیش برنده سیاست‌های اجماع واشنگتنی ارزیابی می‌شد و در دوره «فوجیموری»، علاوه بر تحولاتی که با سیاست‌های نئولیبرال و خصوصی سازی در منطقه پیش می‌رفت، تحولاتی مانند منحل شدن کنگره را تجربه کرد. در آن دوره، با تحولات پرو، نهایتا فوجیموری به ژاپن گریخت. در دوره جدید، «پدرو کاستیلو» به عنوان فردی چپ گرا از میان اقشار روستایی و کم درآمد روی کار آمد. او با نامزدهایی رقابت کرد که جزء متفکرین اجماع واشنگتنی منطقه بودند.

وی افزود: طبیعی است که کاستیلو، در رقابت با این افراد و در محافل سیاسی کشوری که عمدتا سیاست‌های راست گرایانه و نئولیبرالی داشت از چندان جایگاه محکمی برخوردار نبود و تنها خاستگاه و موقعیت مردمی و سوسیالیستی اش او را پیش می‌برد. از همان ابتدای روی کار آمدن او، به طور مکرر در محافل سیاسی علیه او هجمه هایی وجود داشت و بارها سخن از مخالفت با طرح‌های دولت و استیضاح او مطرح بود.

استادیار گروه مطالعات آمریکا دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران گفت: کاستیلو در مواجهه با این جو حاکم در ساختار سیاسی پرو، دستور داد کنگره منحل شود و مجددا در این باره تصمیم سازی شود، این مسئله برای مردم و محافل سیاسی، یادآور اقدامات فوجیموری بود و حامیانش معتقد بودند با انحلال کنگره، کشور به سمت دیکتاتوری خواهد رفت. درواقع او میان حامیان فوجیموری محبوب نبود و با این اقدام پایگاه حمایتی خود را میان مخالفان فوجیموری نیز از دست داد.

نوری با بیان اینکه رسانه‌ها عنوان کردند که کاستیلو علیه خود کودتا کرده است، ادامه داد: در واقع، جو سیاسی کشور، او را در شرایطی قرارداد که تصمیماتی بگیرد که به چنین کشمکش‌های سیاسی منجر شود. کنگره پرو دسامبر سال گذشته طی نشستی پدرو کاستیلو را از مقام خود برکنار کرد. کاستیلو پس از صدور فرمان انحلال کنگره و تشکیل کابینه فوق العاده ملی بازداشت شد و در نهایت به مکزیک گریخت. با روی کار آمدن «دینا بولوارته» که پیش از این نخست وزیر دولت «کاستیلو» بود شاهد تداوم ناآرامی‌ها در این کشور هستیم.

وی با تاکید بر اینکه اقشار مردم همچنان خواهان حضور رئیس جمهور خود بودند و این شرایط را محافل سیاسی برای «کاستیلو» رقم زدند، اضافه کرد: این وضعیت باعث بروز آشوب و کشمکش در پرو شده و تظاهرکنندگان خواهان استعفای بولوارته و برگزاری انتخابات مجدد هستند. البته تعدادی از وزرا نیز با بیان اینکه روزشمار پایان دولت بولوآرته آغاز شده است، استعفا داده‌اند. بنابراین به نظر می‌رسد در شرایط کنونی پرو سیاستمداران اجازه نمی دهند شخصیت سوسیالیستی روی کار بیاید.

این تحلیلگر مسائل آمریکا با اشاره به مخالفت‌های بولوآرته در برابر پیشنهاد اصلاحات در قانون اساسی، یادآور شد: با اینکه بولوارته به خاطر کشته شدگان در تظاهرات علیه دولتش عذرخواهی کرد، اما هیچ یک از مطالبات معترضان اعم از استعفا و یا تشکیل مجلس موسسان قانون اساسی را نپذیرفت. پرو اکنون به نماد تقابل راستگرایی و چپ گرایی در منطقه آمریکای لاتین تبدیل شده است و این تقابل خود را با قدرت نشان می‌دهد. آمریکای لاتین چه در گذشته استعماری خود و چه اکنون که تحت استثمار ایالات متحده است، همواره از سیاست‌های غرب لطمه خورده است. به نظر می‌رسد آنچه در پرو در حال وقوع است با سرنوشت موج جدید چپ گرایی که در منطقه مجددا روی کار آمده گره خورده باشد.

نوری توضیح داد: چپ گرایان دوره پیش که به لحاظ تدابیر سیاستی بسیار خوب عمل می‌کردند مورد استقبال جامعه آمریکای لاتین و جامعه بین‌الملل قرار داشتند. آن‌ها در مقطعی ایفای نقش می‌کردند که مواد خام بازار خوبی داشت، اما اکنون موج چپ گرایی منطقه شرایط متفاوتی طی می‌کند، تحولات جهانی در آن تاثیر گذاشته و در واقع مباحث اقتصادی و پیامدهای کرونا، بیکاری و فقر فزاینده ناشی از آن کشورها را به سمت چپ گرایان برده است. با اینکه بخشی از توفیق موج جدید، به تحولات داخلی گره خورده، اما بخش مهمی از آن به تحولات جامعه جهانی مرتبط شده است.

این استاد دانشگاه با اشاره به مباحثی مانند رویارویی شرق و غرب، پیامدهای جنگ اوکراین، بیکاری، بحران انرژی، تورم به عنوان دغدغه‌های جامعه بین‌الملل و تاثیر آن بر جامعه آمریکای لاتین که تجربه فقر و بیکاری را از دهه‌ها قبل دارد، افزود: پرو در شرایط فعلی از یک سو آوردگاه سیاست‌های نئولیبرالی و آنچه غرب در آمریکای لاتین به دنبال آن است و از سوی دیگر چپ گرایی معتقد به آمریکای لاتین برای آمریکای لاتین، نیز به دنبال آرمان‌های خود است. از این رو است که در شرایط فعلی تحولات پرو بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

وی تاکید کرد: معادلات جهانی بسیار پیچیده شده است. تا پیش از این ایدئولوژی‌های سیاسی تعیین کننده رویکردهای سیاستگذاران بود، اما بعد از کرونا، به دلیل مسائل اقتصادی، سیاستگذاران برای حفظ جایگاه مردمی خود شرایط پیچیده‌تری دارند. اکنون دولت غربگرای پرو که ماه پیش به دلیل ادامه اعتراضات خشونت‌آمیز در واکنش به برکناری «پدرو کاستیلو» از ریاست جمهوری، 30 روز وضعیت فوق العاده امنیتی اعلام کرده بود، مجددا برای 30 روز دیگر وضعیت فوق‌العاده را در شهر «لیما»، پایتخت این کشور و سه منطقه دیگر برقرار کرده است. باید دید سیاستگذاران پرو تن به خواسته به حق بخشی از جامعه که خواهان برگزاری انتخابات مجدد هستند می‌دهند یا خیر.

وی با تشریح پیامدهای مداخلات خارجی در تحولات پرو نیز گفت: منطقه آمریکای لاتین به سمت چپ گرایی رفته و «پدرو کاستیلو» نیز به دولت غرب ستیز مکزیک پناهنده شده است. این در حالی است که آمریکا به شدت به لحاظ رسانه‌ای بر تحولات پرو مانور می‌دهد و تلاش دارد سمت و سویی به اعتراضات داده باشد. مداخلات خارجی و تقابل غرب و شرق بسیار در سیر تحولات پرو تاثیرگذار بوده است.