جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
چشمانداز روابط آمریکا – روسیه در صورت پیروزی ترامپ

الکساندر موتیل، استاد علوم سیاسی در دانشگاه راتگرز در تحلیلی که در وب سایت «موسسه امور بینالملل استرالیا» منتشر شد، نوشت: پیشبینی این که سیاستهای ترامپ چطور خواهد بود، با توجه به رویدادهای غیرقابل تصور و آشفتگی سیستمی فراوانی که مطمئناً پس از پیروزی او آمریکا را تحت تأثیر قرار خواهد داد، با هیچ درجهای از دقت، ممکن نیست. تاثیر پیروزی ترامپ بر روابط آمریکا و روسیه موضوعی است که حتی کمتر قابل پیشبینی خواهد بود. بهترین کاری که میتوان انجام داد تمرکز بر برخی از «دانستههای شناخته شدهای است» که بخشی از بافت سیاست داخلی و خارجی، که ترامپ باید در چارچوب آن عمل کند، را شکل خواهند داد.
در بافت داخلی، آمریکا همچنان به شدت چند قطبی خواهد شد و روابط دموکراتها و جمهوریخواهان خصمانه باقی خواهد ماند. به احتمال زیاد ترامپ و متحدانش با پاکسازی «دولت پنهان»، محاکمه مخالفان دموکرات و احتمالاً محدود کردن رسانهها به دنبال انتقام هستند. با وجود این دو عامل، نمیتوان درگیری داخلی را منتفی دانست. سیاستگذاری توافقی یک استثنا و نه یک قاعده خواهد بود و بخشهایی از ایالات متحده از جمله واشنگتن میتواند غیرقابل کنترل شود.
در عرصه بینالملل، تقریباً این یقین وجود دارد که ترامپ موضع سختی را در قبال ناتو و متحدان آمریکا دنبال و اصرار کند که آنها سهم بیشتری از بار دفاعی را به عهده بگیرند. در عین حال، بعید است که به اروپاییها آزادی عمل سیاسی بیشتری بدهد و در نتیجه آنها را آزار خواهد داد. در خصوص رویکرد او در قبال سایر کشورها و مناطق اطمینان بسیار کمتری وجود دارد. با توجه به سیاستهای ترامپ در اولین دولتش، به نظر میرسد موضعی سرسختانه را در برابر چین اتخاذ کند. ترامپ که از نظر خلق و خو همزاد بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل است؛ احتمالاً در کنار اسرائیلیها و علیه فلسطینیها قرار خواهد گرفت. بنابراین ایران و روسیه را خشمگین خواهد کرد.
مسئله خلق و خو به ویژه در عرصه سیاست خارجی اهمیت بسیاری پیدا خواهد کرد. همه قبول دارند که ترامپ غیرقابل پیشبینی است. چه کسی میتوانست تصور کند او در کنار کره شمالی قرار بگیرد؛ توافقنامه ابراهیم را آغاز کند؛ به اوکراین سیستم موشکی ضد تانک جاولین را عرضه کند؛ و علاوه بر همه اینها سفارت ایالات متحده را به بیت المقدس منتقل کند و بگوید که ولادیمیر پوتین را تحسین میکند؟ غیرقابل پیشبینی بودن او احتمالاً در دوره دوم ریاست جمهوریاش افزایش مییابد، علت این امر تا حدی بالا رفتن سن و تا حدی دیگر این موضوع است که او میداند اینبار آخرین فرصتش برای توجیه باورش به نبوغش است.
بنابراین، میتوان انتظار داشت که رئیس جمهور ترامپ در رابطه با روسیه و اوکراین چه اقداماتی انجام دهد؟ ممکن است همانطور که اخیراً ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان گفت، یک سنت هم به اوکراین ندهد و در نتیجه آن کشور را به شکست محکوم کند. اما همانطور که خود ترامپ گفته است، این امکان نیز وجود داشته که وقتی روسیه در سال 2022 به اوکراین حمله کرد، مسکو را بمباران کند. در نهایت، امکان دارد همانطور که قول داده بود، تلاش کند تا این جنگ را ظرف 24 ساعت، احتمالاً در نتیجه ماراتنی از مذاکرات با پوتین و ولادیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین پایان دهد.
هر سه سناریو با توجه به شخصیت تند ترامپ و نداشتن یک چشم انداز راهبردی ثابت قابل تامل هستند. یک ناظر بیطرف منطقی میتواند به راحتی و به درستی به این نتیجه برسد که هیچ یک از این گزینهها در جهت خدمت به جهان یا آمریکا نخواهد بود: رها کردن اوکراین باعث بیثباتی اروپا میشود، بمباران مسکو خطر جنگ جهانی را به دنبال خواهد داشت، و فرصت 24 ساعته احتمالاً برای یافتن یک راهحل عادلانه برای پایان جنگ کافی نخواهد بود.
پس ترامپ کدام مسیر را انتخاب خواهد کرد؟ این احتمال وجود دارد که بیشتر به گزینهای تمایل داشته باشد که به بهترین وجه در خدمت خودبزرگ بینی بیش از حد او قرار گیرد. رها کردن اوکراین او را ترسو جلوه میدهد، تشدید تنشها او را قادر میسازد تا نقش مردی سرسخت را بازی کند، در حالی که مذاکره خطر شکست را به همراه خواهد داشت. از این منظر، ایستادگی در برابر پوتین بیشترین تاثیر را برای خودانگاری و عزت نفس ترامپ خواهد داشت. و اگر بخت یار باشد، بهترین رویکرد برای پایان دادن به جنگ طبق شرایط غرب خواهد بود.
با این حال، نمیتوان پوتین را نادیده گرفت. بدیهی است که او ترک اوکراین توسط آمریکا را به دو گزینه دیگر ترجیح میدهد. اما به آن دست نخواهد یافت. شاید یک معامله 24 ساعته، اگر ممکن بود، به نفع پوتین بود، اما چنین گزینهای با توجه به سختگیری او، احتمالا غیرممکن است. این امر باعث تشدید تنش توسط آمریکا میشود که کمترین مطلوبیت را برای پوتین دارد زیرا به احتمال زیاد با افزایش فشار بر منابع محدود روسیه رژیم او را ضعیف میکند.
به نظر میرسد که این تحلیل به مسیر وخیم شدن روابط آمریکا-روسیه در دولت دوم ترامپ اشاره دارد، اما تنها در صورتی که بر مجموعه محدودی از عوامل تمرکز کنیم و بقیه را رها کنیم. اما اگر سیاست داخلی ناقض سیاست خارجی ترامپ باشد، که مطمئنا چنین خواهد بود، چه رخ خواهد داد؟ ممکن است ترامپ تصمیم بگیرد که پیگرد قانونی جو بایدن تنها اولویتش باشد. این امر احتمالا مستلزم ادامه بودجه اوکراین یا قطع آن خواهد بود. یا ممکن است ترامپ و جمهوریخواهان آمریکا را غیرقابل حکومت کنند، درگیریهای داخلی گسترده را جرقه زده یا دامن بزنند، در این صورت احتمالا روسیه کمترین نگرانی آمریکا خواهد بود. یا در نهایت، ترامپ دوستار همبرگر که به زودی هشتاد ساله میشود، ممکن است، مانند پوتین، از جهان جدا شود، که در این صورت همه پیشبینیها و انتظارات نامربوط خواهد بود.
در مجموع، ما نمیدانیم ترامپ بر روابط آمریکا و روسیه چه تاثیری خواهد داشت. بعید است این رابطه بهبود یابد و ممکن است بسیار بدتر شود. یا، ممکن است این رابطه برای ترامپ و حامیان «نخست آمریکا» بیربط باشد.
پیام برای سیاستگذاران در سراسر جهان روشن است: در حالی که با روی کار آمدن ترامپ زندگی بسیار جالبتر خواهد شد، آنها باید طیف وسیعی از موارد احتمالی را در نظر بگیرند، برای بدترینها آماده شوند و در عین حال به «دومین بهترین حالت» امیدوار باشند، و هرگز تصور نکنند که آنچه دائمی و پایدار به نظر میرسد. همیشه همینطور خواهد ماند.
0 Comments