محمدعلی خطیبی در گفتگو با سایت شورای راهبردی روابط خارجی درباره برخی گمانه‌زنی‌ها مبنی بر انتقال گاز قطر به اروپا از طریق خط لوله به‌ویژه بعد از تحولات اخیر سوریه اظهار داشت: انتقال گاز از طریق خط لوله در مسیرهای مختلف اروپا موضوع جدیدی نیست و بارها این موضوع تکرار شده است.

وی ادامه داد: بحث‌های زیادی درباره انتقال گاز از طریق خطوط لوله از آسیای میانه به اروپا مطرح شده است، اما آنچه تحقق پیدا کرد، محدود بود و حتی اروپا به دلیل تامین امنیت انرژی خود، بیشتر به دنبال واردات ال ان جی است که انعطاف پذیری‌اش خیلی بیشتر از خط لوله گاز است. به‌علاوه، تجربه خط لوله انتقال گاز روسیه به اروپا و مشکلاتی که برای اروپایی‌ها پیش آمد، نشان داد که اروپا دیگر تمایلی به ادامه این تعامل ندارد و ترجیح می‌دهد ال ان جی را از بازارهای دیگر وارد کرده و امنیت انرژی خود را تضمین کند.

این کارشناس ارشد نفت و انرژی گفت: البته تحولات سوریه را باید مدنظر داشت که می‌تواند یکی از دلایل طرح این موضوع باشد. اگر سوریه در اختیار نیروهای طرفدار ترکیه و قطر قرار گیرد، تحولی است که می‌تواند دوباره بحث انتقال گاز از طریق خط لوله را مطرح کند. امااینکه چقدر این تحولات روی سیاست صادراتی قطر تاثیر گذار است، هنوز خیلی روشن نیست.

خطیبی اظهار داشت: اساسا سیاست قطر در صادرات گاز به شکل خط لوله نیست و بر اساس ال ان جی بوده است. حتی برای همسایه‌های قطر نیز که خواستار خرید گاز از طریق خط لوله بودند و مشکل امنیتی هم برای احداث خط لوله وجود نداشت، قطر از آن امتناع کرده است. هم‌چنین برنامه‌های توسعه‌ای قطر هم اصولا بر اساس صادرات ال ان جی است. قراردادهایی که قطر برای صادرات گازبه آلمان یا دیگر کشورها دارد همه بر اساس ال ان جی است. مگر اینکه تحولات اخیر سیاسی منطقه‌ای تغییراتی در سیاست قطر ایجاد کند که البته بعید است.

این کارشناس ارشد نفت و انرژی تصریح کرد: با توجه به اینکه در تحولی که در سوریه ایجاد شده، قطر هم نقش داشته است، به همین دلیل شاید بخواهد گاز خودش را از طریق خط لوله به اروپا صادر کند، اما پیش از آن، لازم است تا اوضاع در سوریه تثبیت شود تا این موضوع قابل تحقق باشد.

خطیبی تاکید کرد: اما مساله اصلی این است که قطر از قبل گاز خود را پیش فروش کرده است و چیزی وجود ندارد که بخواهد به اروپا بفرستند. درحال حاضر همه گاز تولیدی قطر به ال ان چی تبدیل می‌شود و ظرفیت خالی ندارد که بخواهد برای آن تصمیم‌گیری جدید کند. از این رو این اخبار بیشتر حدسیات و گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای است، اگرچه انتقال گاز و صادرات آن به اروپا از طریق خط لوله همیشه یک گزینه بوده است و همیشه می‌تواند انتخاب شود، اما باید دید هزینه و فایده آن برای قطر قابل توجیه است یا نه.

وی ادامه داد: چنانچه قطر بخواهد مسیر لوله را برای صادرات گاز خود به اروپا انتخاب کند، باید به کشورهایی که خط لوله از آنها عبور می‌کند، وابسته شود و هزینه‌هایی را پرداخت کند، ضمن آنکه، بیشتر این کشورها به لحاظ امنیتی، پر خطر هستند که با تغییر سیاست در آنها، مشکل برای صادرات ایجاد می‌شود و اینها مسائلی است که حتما در نگاه قطری‌ها مهم است.

خطیبی اظهار داشت: قطر از ابتدا و از زمانی که به عنوان صادر کننده گاز توانسته گاز خود را صادر کند، آن را به صورت ال ان جی صادر کرده است، البته کشورهای مختلف آنجا سرمایه گذاری کردند تا تکنولوژی لازم را به قطر بیاورند، اما این سیاست صادراتی قطر براساس محموله‌های ال ان جی از ابتدا به غرب و شرق بوده است و بعید است این سیاست صرفا به خاطر تغییرات سیاسی در سوریه و نزدیکی ترکیه به آن تغییر کند.

این کارشناس نفت و انرژی تصریح کرد: اروپا هم با تجربه‌ای که از خط لوله روسیه دارد، تمایل زیادی به واردات گاز از طریق خط لوله ندارد و ترجیح می‌دهد با ال ان جی نیاز خود را تامین کند و بعید است اروپا از انتقال گاز قطر از طریق لوله ترکیه استقبال نماید.