سینا رایمندی – کارشناس مسائل بین‌الملل

آنچه به صورت علنی میان روسای جمهور این دو کشور روی داد، نه تنها تنش‌های موجود در روابط آمریکا با متحدان سنتی خود را آشکار کرد، بلکه سوالات مهمی را درباره آینده نظم بین‌المللی و نقش آمریکا در آن مطرح ساخت. در این یادداشت، به بررسی نتایج اعتماد بی‌قید و شرط به آمریکا بر اساس نمونه‌های تاریخی و رویداد اخیر می‌پردازیم و بهترین راهبرد در قبال این کشور را بررسی می‌کنیم. همچنین، به سوالات فرعی درباره موضع اروپا، دلایل تغییر موضع آمریکا در قبال اوکراین و تغییر نگاه آمریکا به اروپا و رقابت با روسیه و چین در دولت دوم ترامپ پاسخ خواهیم داد.

نتیجه اعتماد بی‌قید و شرط به آمریکا در روابط بین‌الملل

تاریخ روابط بین‌الملل مملو از نمونه‌هایی است که اعتماد بی‌قید و شرط به آمریکا به ضرر متحدان این کشور تمام شده است. یکی از بارزترین نمونه‌ها، خروج آمریکا از توافق هسته‌ای با ایران (برجام) در دوران دولت اول ترامپ بود. این تصمیم نه تنها اعتماد اروپا به آمریکا را خدشه‌دار کرد، بلکه نشان داد که واشنگتن می‌تواند به راحتی از تعهدات بین‌المللی خود شانه خالی کند. نمونه دیگر، خروج ناگهانی نیروهای آمریکایی از سوریه در سال ۲۰۱۹ بود که منجر به تشدید بحران در منطقه و ناامیدی متحدان منطقه‌ای آمریکا شد.

در مورد اوکراین نیز، آمریکا در ابتدا با حمایت‌های نظامی و مالی، کی‌یف را به مقاومت در برابر روسیه تشویق کرد. اما اکنون، با تغییر موضع ترامپ و فشار بر زلنسکی برای پذیرش دیپلماسی با روسیه، این حمایت‌ها به شدت کاهش یافته است. این تغییر موضع نه تنها اوکراین را در موقعیت آسیب‌پذیری قرار داده، بلکه اعتماد سایر متحدان آمریکا را نیز زير سوال برده است. به عبارت دیگر، اعتماد بی‌قید و شرط به آمریکا می‌تواند منجر به وابستگی خطرناکی شود که در نهایت، با تغییر اولویت‌های داخلی یا سیاست‌های دولت آمریکا، متحدان را در موقعیت دشواری قرار دهد.

بهترین راهبرد در قبال آمریکا

با توجه به این واقعیت‌ها، بهترین راهبرد در قبال آمریکا، کاهش وابستگی و تنوع بخشیدن به روابط بین‌المللی است. کشورها باید به جای اتکای کامل به واشنگتن، به تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی با سایر قدرت‌ها بپردازند. برای مثال، اروپا می‌تواند با تقویت همکاری‌های درون‌اتحادیه‌ای و گسترش روابط با بازیگران دیگر، وابستگی خود به آمریکا را کاهش دهد. همچنین، ایجاد مکانیسم‌های امنیتی مستقل از ناتو می‌تواند به اروپا کمک کند تا در صورت کاهش حمایت‌های آمریکا، توانایی دفاع از خود را حفظ کند.

اروپا با آمریکا چگونه برخورد خواهد کرد؟

واکنش‌های اخیر اروپا به رویداد ترامپ و زلنسکی نشان می‌دهد که اروپا به تدریج در حال بازنگری در روابط خود با آمریکا است. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پی دیدار اخیر ترامپ و زلنسکی گفت «امروز روشن شد که جهان آزاد به یک رهبر جدید نیاز دارد» که نشان‌دهنده نارضایتی اروپا از رهبری آمریکا و تمایل به استقلال بیشتر است. اگرچه اروپا هنوز آمریکا را به عنوان یک دشمن کامل نمی‌انگارد، اما به نظر می‌رسد که این قاره در حال حرکت به سمت کاهش وابستگی به واشنگتن و تقویت جایگاه خود به عنوان یک بازیگر مستقل در صحنه بین‌المللی است.

دلایل تغییر موضع آمریکا در قبال اوکراین

دلایل تغییر موضع آمریکا در قبال اوکراین را می‌توان در چند عامل کلیدی جستجو کرد. اولاً، سیاست “اول آمریکا”ی ترامپ باعث شده است که واشنگتن بیشتر بر منافع کوتاه‌مدت داخلی تمرکز کند تا تعهدات بلندمدت بین‌المللی. ثانیاً، فشارهای داخلی و اختلافات سیاسی در آمریکا نیز ممکن است بر تصمیم‌گیری‌های ترامپ تأثیر گذاشته باشد. ثالثاً، رقابت فزاینده با چین و نیاز به تمرکز منابع بر این رقابت، ممکن است باعث کاهش حمایت‌های آمریکا از اوکراین شده باشد.

تغییر نگاه آمریکا به اروپا و رقابت با روسیه و چین در دولت دوم ترامپ

در دولت دوم ترامپ، به نظر می‌رسد که نگاه آمریکا به اروپا و رقابت با روسیه و چین دستخوش تغییراتی شده است. ترامپ به طور علنی از متحدان اروپایی خود انتقاد کرده و خواستار افزایش سهم آن‌ها در هزینه‌های ناتو شده است. این رویکرد نشان می‌دهد که آمریکا دیگر حاضر نیست به طور نامحدود از اروپا حمایت کند. در عین حال، به نظر می‌رسد که ترامپ تمایل بیشتری به بهبود روابط با روسیه دارد که ممکن است بخشی از استراتژی بزرگ‌تر برای مقابله با چین باشد. این تغییرات نشان‌دهنده آن است که آمریکا در حال بازتعریف اولویت‌های خود در صحنه بین‌المللی است.

جمع‌بندی

دیدار پرتنش اخیر میان ترامپ و زلنسکی بار دیگر نشان داد که اعتماد بی‌قید و شرط به آمریکا می‌تواند خطرناک باشد. بهترین راهبرد در قبال آمریکا، کاهش وابستگی و تنوع بخشیدن به روابط بین‌المللی است. همچنين به نظر می‌رسد اروپا در حال حرکت به سمت استقلال بیشتر و کاهش وابستگی به واشنگتن باشد. تغییر موضع آمریکا در قبال اوکراین و نگاه جدید آن به اروپا و رقابت با روسیه و چین، نشان‌دهنده تحولات عمیق در سیاست خارجی این کشور است که متحدان سنتی آن را به بازنگری در روابط خود با واشنگتن وادار خواهد كرد.