عصر روز گذشته رئیس‌جمهوری آمریکا راهبرد امنیت ملی جدید کشورش را با تاکید بر شعار «آمریکا نخست» منتشر کرد. در این سند علاوه بر مقدمه و نتیجه‌گیری، راهبرد امنیت ملی آمریکا در ۵ بخش مختلف تبیین شده است.

اگر نگاهی دقیق به این ۵ بخش داشته باشیم متوجه می شویم که لفاظی های ترامپ در خصوص راهبرد امنیت ملی آمریکا مغایرت هایی با عملکرد وی در مقام رئیس جمهور دارد.

برای مثال در بخش نخست که با عنوان حفاظت از مردم، سرزمین و سبک زندگی در آمریکا منتشر شده، به مسائل مختلفی از جمله تأمین امنیت مرزها، مقابله با سلاح‌های کشتار جمعی، سیاست‌های مهاجرتی، مقابله با افراط‌گرایی و جرایم سازمان‌یافته پرداخته شده است.

تأمین منافع و امنیت آمریکا در فضای سایبری از جمله دیگر مباحثی است که در این بخش به آن اشاره شده، می توان به موضوع افراط گرایی و رشد آن در آمریکا از زمان آغاز رقابت های انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ آمریکا و انفجار آن پس از آغاز ریاست جمهوری ترامپ اشاره کرد.

ترامپ در سخنرانی های خود به گونه ای سخن می گوید که موجب افزایش تنفر سفید پوستان افراطی از اقلیت های حاضر در آمریکا می گردد. در همین رابطه «جیمز کلاپر» رئیس اطلاعات ملی آمریکا در بهمن ماه سال گذشته رشد افراط گرایی در داخل آمریکا را مهمترین تهدید علیه آمریکا خوانده بود.

در این میان اما اقدامات نژادپرستانه هواداران ترامپ در داخل آمریکا بر معضلات موجود در آمریکا افزوده است. بر اساس گزارش های منتشر شده در رسانه های آمریکایی حملات هواداران ترامپ با انگیزه های نژادپرستی و تنفر در بیشتر موارد مسلمانان، آمریکایی های اسپانیایی تبار، سیاه پوستان، اقلیت های قومی و دگرباشان جنسی را هدف قرار داده است.

بخش دوم این سند راهبردی به ارتقای آبادانی در آمریکا می‌پردازد که در آن مسائل اقتصادی داخلی و خارجی، مسائل حوزه پژوهش و فناوری و تسلط در حوزه انرژی مورد اشاره قرار گرفته است.

این بخش از سند راهبردی ترامپ، با نگاه به داخل ایالات متحده تدوین شده است در اصل ترامپ سعی دارد تا با بهبود شرایط اقتصادی آمریکا و در حالت کلی با افزایش قدرت نرم افزاری ایالات متحده، مردم این کشور را راضی نگاه دارد.

بخش سوم این سند با عنوان حفاظت از صلح از طریق قدرت منتشر شده که در آن مباحثی در رابطه با احیای توانایی‌های آمریکا در حوزه‌های نظامی، هسته‌ای، هوافضا، سایبری، اطلاعاتی و صنایع نظامی مطرح شده است. در این بخش همچنین موضوع دیپلماسی و راهبردهای واشنگتن در قبال آن بررسی شده و ذیل این عنوان مباحث دیپلماسی رقابتی، ابزارهای دیپلماسی اقتصادی و حکمرانی اطلاعاتی مطرح شده است.

در خصوص عبارت صلح از طریق قدرت مواردی وجود دارد که این شعار ترامپ را تحت الشعاع قرار می دهد. آیا آمریکا تنها قدرت حاضر در جهان است که از طریق دیکته کردن خواست خود بر کشورهای دیگر صلح را به ارمغان بیاورد؟

افغانستان و عراق دو نمونه از کشورهایی هستند که آمریکا قصد هدیه دادن صلح و دموکراسی را به آنها داشت و با قدرت نیز حملات خود به این دو کشور آغاز کرد اما آیا توانست صلح را برای مردم این دو کشور به ارمغان بیاورد؟

در جهانی که روسیه و چین از یک سو و قدرت های نوظهور دیگری همچون هند، ایران، برزیل و … از جهات مختلف آمریکا را به چالش می کشند آیا آمریکا می تواند صحبت از قدرت و صلح کند؟ اگر چنین بود چرا آمریکا و متحدانش در سوریه قافیه را به جریان مقاومت باختند؟

در بخش چهارم این گزارش به موضوع افزایش نفوذ آمریکا پرداخته شده و عناوینی از قبیل تعامل با شرکا، دستیابی به نتایج بهتر در فضای چندجانبه و اشاعه ارزش‌های آمریکایی مورد بررسی قرار گرفته است.

این بخش نیز خود جای پرسش های فراوانی دارد. ترامپ قصد افزایش نفوذ آمریکا در جهان و همچنین افزایش تعامل با شرکا را دارد و این در حالی است که با دست زدن به اقداماتی همچون خروج از معاهده آب و هوایی پاریس و دیگر معاهدات بین المللی و همچنین اعلام بیت المقدس به عنوان پایتخت رژیم صهیونیستی، آمریکا را به نوعی در انزوا قرار داده است. وضعیت جلسه دوشنبه شب شورای امنیت برای بررسی پیش نویس قطعنامه پیشنهادی مصر در خصوص بیت المقدس بخوبی انزوای آمریکا را به تصویر کشید.

ترامپ در این بخش از سند راهبردی از اشاعه ارزش های آمریکایی صحبت کرده است اما به راستی آیا آمریکا ارزش یا حُسنی را دارد که بخواهد آن را اشاعه بدهد؟ وضعیت اسفناک اقلیت ها در این کشور، برخورد نامناسب دولت ترامپ با مهاجران، حمایت دولتی از رژیم های سرکوبگر و کودک کش همچون عربستان، رژیم صهیونیستی و بحرین، پشت پا زدن به توافق های بین المللی و … کدامیک جزو ارزش ها محسوب می شوند؟

بخش پنجم این سند به تبیین راهبردهای آمریکا در فضای منطقه‌ای پرداخته که در آن به شش منطقه اقیانوس هند-آرام، اروپا، خاورمیانه، جنوب و مرکز آسیا، نیم‌کره غربی و آفریقا اشاره شده است.

در خصوص این بخش نیز باید گفت که آمریکا در اروپا و خاورمیانه وضعیت چندان مناسبی ندارد و عملکرد وی در خصوص مسائلی همچون برجام، بیت المقدس و معاهده پاریس موجب دور شدن متحدان سنتی آمریکا از واشنگتن شده است. هر چند در خاورمیانه برخی از کشورهای عربی به رهبری عربستان سعودی مناسبات خود با آمریکا را افزایش داده اند اما با این وجود قدرت منطقه ای آمریکا در خارمیانه کاهش یافته و در اروپا نیز جایگاه چندان محکمی ندارد.

در اقیانوسیه و آسیا نیز آمریکا سعی دارد با دامن زدن به تنش های میان چین و همسایه های آن از یک سو و از سوی دیگر فرافکنی درباره اقدامات کره شمالی جای پای خود را در منطقه محکم تر کند اما در این راه با سد محکمی به نام چین مواجه است.

ترامپ در مقدمه سند راهبرد امنیت ملی خطاب به آمریکایی‌ها نوشته است: مردم آمریکا مرا انتخاب کرده‌اند که آمریکا یک بار دیگر عالی شود. من وعده دادم که دولتم امنیت، منافع و رفاه شهروندان ما را در اولویت نخست قرار دهد. وعده دادم که اقتصاد آمریکا احیا خواهد شد، ارتش بازسازی خواهد شد، مرزهای ما مورد حفاظت قرار خواهد گرفت، یکپارچگی ما حفظ خواهد شد و ارزش‌های ما اشاعه خواهد یافت.

 آنچه این سند ۶۸ صفحه ای نشان می دهد آن است که ترامپ تمامی شعارهای انتخاباتی خود را به گونه ای مفصل تر «بازنشر» داده و در این راه هدف اصلی وی حفظ سبد رای بوده است. سبدی که در انتخابات میان دوره ای ۲۰۱۸ کنگره و ریاست جمهوری ۲۰۲۰ جمهوریخواهان به آن نیاز مبرمی دارند.

منبع: خبرگزاری مهر