زلزله ژئوپلیتیک نتیجه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تجمع هواداران صدر در مرکز بغداد، نشست اقتصادی آمریکا و ژاپن برای مقابله با چین و روسیه، دفاع رئیس پارلمان لبنان از عملیات پهپادی حزبالله در «کاریش»، اذعان پاپ به نسلکشی کودکان بومی در کانادا، حمایت هند از عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای، پیشنهاد میانجی سازمان ملل به طرفهای یمنی در واپسین روزهای آتش بس یمن، کاهش چشمگیر میزان حمایت از عملکرد بایدن، پایبندی روسیه و عربستان به توافق بین اوپک و اوپک پلاس، ورود ناوهای جنگی جمهوری آذربایجان و ایران برای شرکت در رژه روز نیروی دریایی روسیه، تاکید نماینده مرجعیت بر وحدت عراقیها در آغاز محرم، هشدار وزارت خارجه چین به آمریکا درباره به چالش کشیدن خط قرمز پکن، ساز مخالف مجارستان در تحریم گاز روسیه، سفر بلینکن به آفریقا و رایزنی تلفنی روسای جمهور ایران و چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: پس از یک دهه روابط سرد، ترکیه و امارات متحده عربی در مسیر احیای روابط دوجانبه هستند. این روند جدید در سال 2021 با توالی دیدارها و تماسهای دیپلماتیک بلندپایه آغاز شد که در دیدار ماه نوامبر محمد بن زاید از آنکارا به اوج خود رسید. اخیراً، رجب طیب اردوغان برای تسلیت درگذشت خلیفه بن زاید آل نهیان از ابوظبی بازدید کرد. همچنین در این سفر بیش از 10 توافقنامه بین دو کشور ازجمله یک توافق همکاری صنایع دفاعی امضا شد.
سید حامد حسینی – دانشجوی دکتری روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مکانیسم راهبردی جدید آمریکا و ترکیه از ظرفیت قابل توجهی برای بازگرداندن روابط دو کشور به مسیر اصلی، مشروط به میزان آمادگی طرفین برای اتخاذ تصمیمات سیاسی صحیح دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یووال نوح هراری در دیباچه کتاب «انسان خداگونه؛ تاریخ مختصر آینده» بر این باور است که انسان امروزین، خطرات تاریخی جنگ و قحطی را پشت سر گذاشته و صلح به یک وضعیت پایدار و قاعده جدید مبدل شده است. از این روی، احتمال بروز جنگها یا قحطیهایی مانند گذشته یا تکرار نتایج فاجعهبار آنها نیز اندک است.
رضا مجیدزاده- پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش کشورهای غربی برای استفاده از افکار عمومی کشورهای آسیایی و آفریقایی برای همراهی با سیاستهای ضد روسی غرب گفت: دولتهای اروپایی برای اینکه رفتارهای خود علیه روسیه را به لحاظ اخلاقی و انسانی توجیه کنند، سعی دارند نشان دهند تلاششان در جهت کم کردن تبعات مسائل ناشی از کمبود غله، خصوصا نسبت به کشورهای آفریقایی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی نقش برجستهای در کارزار انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در سال 2022 ایفا کرد. این انتخابات با یکی از بزرگترین بحرانهای امنیتی اروپا در دهههای اخیر یعنی حمله روسیه به اوکراین همزمان شده بود. ریاست دورهای فرانسه بر اتحادیه اروپا نیز موضوع پروژه اروپایی را بیش از هر زمان دیگری در مرکز بحثهای سیاسی انتخاباتی قرار داده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امنیت منطقهای دریای بالتیک، پیشبرد دیپلماسی با روسیه تحت ریاست پوتین، نشست اتحادیه اروپا-اتحادیه آفریقا به عنوان یک نقطه عطف، جایگاه بلاروس در تقابل روسیه و غرب، نیاز به تنظیم مجدد روابط انگلیس-آفریقا، و لزوم برابری جهانی واکسیناسیون برای رسیدن به احیای کامل جهانی از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خودداری از پذیرش رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا نهتنها به معنی شکستی تازه و خفتبار برای این رژیم تلقی شد، بلکه بر مجموعه دیگری از کوششها برای مشروعیت بخشیدن به آن تأثیری بسیار منفی خواهد داشت.
جعفر قنادباشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بینالملل در عرصه سایبری و افزایش چالشها در فضای ماورای جو از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تجمع هواداران صدر در مرکز بغداد، نشست اقتصادی آمریکا و ژاپن برای مقابله با چین و روسیه، دفاع رئیس پارلمان لبنان از عملیات پهپادی حزبالله در «کاریش»، اذعان پاپ به نسلکشی کودکان بومی در کانادا، حمایت هند از عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای، پیشنهاد میانجی سازمان ملل به طرفهای یمنی در واپسین روزهای آتش بس یمن، کاهش چشمگیر میزان حمایت از عملکرد بایدن، پایبندی روسیه و عربستان به توافق بین اوپک و اوپک پلاس، ورود ناوهای جنگی جمهوری آذربایجان و ایران برای شرکت در رژه روز نیروی دریایی روسیه، تاکید نماینده مرجعیت بر وحدت عراقیها در آغاز محرم، هشدار وزارت خارجه چین به آمریکا درباره به چالش کشیدن خط قرمز پکن، ساز مخالف مجارستان در تحریم گاز روسیه، سفر بلینکن به آفریقا و رایزنی تلفنی روسای جمهور ایران و چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: پس از یک دهه روابط سرد، ترکیه و امارات متحده عربی در مسیر احیای روابط دوجانبه هستند. این روند جدید در سال 2021 با توالی دیدارها و تماسهای دیپلماتیک بلندپایه آغاز شد که در دیدار ماه نوامبر محمد بن زاید از آنکارا به اوج خود رسید. اخیراً، رجب طیب اردوغان برای تسلیت درگذشت خلیفه بن زاید آل نهیان از ابوظبی بازدید کرد. همچنین در این سفر بیش از 10 توافقنامه بین دو کشور ازجمله یک توافق همکاری صنایع دفاعی امضا شد.
سید حامد حسینی – دانشجوی دکتری روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مکانیسم راهبردی جدید آمریکا و ترکیه از ظرفیت قابل توجهی برای بازگرداندن روابط دو کشور به مسیر اصلی، مشروط به میزان آمادگی طرفین برای اتخاذ تصمیمات سیاسی صحیح دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یووال نوح هراری در دیباچه کتاب «انسان خداگونه؛ تاریخ مختصر آینده» بر این باور است که انسان امروزین، خطرات تاریخی جنگ و قحطی را پشت سر گذاشته و صلح به یک وضعیت پایدار و قاعده جدید مبدل شده است. از این روی، احتمال بروز جنگها یا قحطیهایی مانند گذشته یا تکرار نتایج فاجعهبار آنها نیز اندک است.
رضا مجیدزاده- پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش کشورهای غربی برای استفاده از افکار عمومی کشورهای آسیایی و آفریقایی برای همراهی با سیاستهای ضد روسی غرب گفت: دولتهای اروپایی برای اینکه رفتارهای خود علیه روسیه را به لحاظ اخلاقی و انسانی توجیه کنند، سعی دارند نشان دهند تلاششان در جهت کم کردن تبعات مسائل ناشی از کمبود غله، خصوصا نسبت به کشورهای آفریقایی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی نقش برجستهای در کارزار انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در سال 2022 ایفا کرد. این انتخابات با یکی از بزرگترین بحرانهای امنیتی اروپا در دهههای اخیر یعنی حمله روسیه به اوکراین همزمان شده بود. ریاست دورهای فرانسه بر اتحادیه اروپا نیز موضوع پروژه اروپایی را بیش از هر زمان دیگری در مرکز بحثهای سیاسی انتخاباتی قرار داده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امنیت منطقهای دریای بالتیک، پیشبرد دیپلماسی با روسیه تحت ریاست پوتین، نشست اتحادیه اروپا-اتحادیه آفریقا به عنوان یک نقطه عطف، جایگاه بلاروس در تقابل روسیه و غرب، نیاز به تنظیم مجدد روابط انگلیس-آفریقا، و لزوم برابری جهانی واکسیناسیون برای رسیدن به احیای کامل جهانی از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خودداری از پذیرش رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا نهتنها به معنی شکستی تازه و خفتبار برای این رژیم تلقی شد، بلکه بر مجموعه دیگری از کوششها برای مشروعیت بخشیدن به آن تأثیری بسیار منفی خواهد داشت.
جعفر قنادباشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بینالملل در عرصه سایبری و افزایش چالشها در فضای ماورای جو از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تجمع هواداران صدر در مرکز بغداد، نشست اقتصادی آمریکا و ژاپن برای مقابله با چین و روسیه، دفاع رئیس پارلمان لبنان از عملیات پهپادی حزبالله در «کاریش»، اذعان پاپ به نسلکشی کودکان بومی در کانادا، حمایت هند از عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای، پیشنهاد میانجی سازمان ملل به طرفهای یمنی در واپسین روزهای آتش بس یمن، کاهش چشمگیر میزان حمایت از عملکرد بایدن، پایبندی روسیه و عربستان به توافق بین اوپک و اوپک پلاس، ورود ناوهای جنگی جمهوری آذربایجان و ایران برای شرکت در رژه روز نیروی دریایی روسیه، تاکید نماینده مرجعیت بر وحدت عراقیها در آغاز محرم، هشدار وزارت خارجه چین به آمریکا درباره به چالش کشیدن خط قرمز پکن، ساز مخالف مجارستان در تحریم گاز روسیه، سفر بلینکن به آفریقا و رایزنی تلفنی روسای جمهور ایران و چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: پس از یک دهه روابط سرد، ترکیه و امارات متحده عربی در مسیر احیای روابط دوجانبه هستند. این روند جدید در سال 2021 با توالی دیدارها و تماسهای دیپلماتیک بلندپایه آغاز شد که در دیدار ماه نوامبر محمد بن زاید از آنکارا به اوج خود رسید. اخیراً، رجب طیب اردوغان برای تسلیت درگذشت خلیفه بن زاید آل نهیان از ابوظبی بازدید کرد. همچنین در این سفر بیش از 10 توافقنامه بین دو کشور ازجمله یک توافق همکاری صنایع دفاعی امضا شد.
سید حامد حسینی – دانشجوی دکتری روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مکانیسم راهبردی جدید آمریکا و ترکیه از ظرفیت قابل توجهی برای بازگرداندن روابط دو کشور به مسیر اصلی، مشروط به میزان آمادگی طرفین برای اتخاذ تصمیمات سیاسی صحیح دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یووال نوح هراری در دیباچه کتاب «انسان خداگونه؛ تاریخ مختصر آینده» بر این باور است که انسان امروزین، خطرات تاریخی جنگ و قحطی را پشت سر گذاشته و صلح به یک وضعیت پایدار و قاعده جدید مبدل شده است. از این روی، احتمال بروز جنگها یا قحطیهایی مانند گذشته یا تکرار نتایج فاجعهبار آنها نیز اندک است.
رضا مجیدزاده- پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش کشورهای غربی برای استفاده از افکار عمومی کشورهای آسیایی و آفریقایی برای همراهی با سیاستهای ضد روسی غرب گفت: دولتهای اروپایی برای اینکه رفتارهای خود علیه روسیه را به لحاظ اخلاقی و انسانی توجیه کنند، سعی دارند نشان دهند تلاششان در جهت کم کردن تبعات مسائل ناشی از کمبود غله، خصوصا نسبت به کشورهای آفریقایی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی نقش برجستهای در کارزار انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در سال 2022 ایفا کرد. این انتخابات با یکی از بزرگترین بحرانهای امنیتی اروپا در دهههای اخیر یعنی حمله روسیه به اوکراین همزمان شده بود. ریاست دورهای فرانسه بر اتحادیه اروپا نیز موضوع پروژه اروپایی را بیش از هر زمان دیگری در مرکز بحثهای سیاسی انتخاباتی قرار داده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امنیت منطقهای دریای بالتیک، پیشبرد دیپلماسی با روسیه تحت ریاست پوتین، نشست اتحادیه اروپا-اتحادیه آفریقا به عنوان یک نقطه عطف، جایگاه بلاروس در تقابل روسیه و غرب، نیاز به تنظیم مجدد روابط انگلیس-آفریقا، و لزوم برابری جهانی واکسیناسیون برای رسیدن به احیای کامل جهانی از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خودداری از پذیرش رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا نهتنها به معنی شکستی تازه و خفتبار برای این رژیم تلقی شد، بلکه بر مجموعه دیگری از کوششها برای مشروعیت بخشیدن به آن تأثیری بسیار منفی خواهد داشت.
جعفر قنادباشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بینالملل در عرصه سایبری و افزایش چالشها در فضای ماورای جو از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تجمع هواداران صدر در مرکز بغداد، نشست اقتصادی آمریکا و ژاپن برای مقابله با چین و روسیه، دفاع رئیس پارلمان لبنان از عملیات پهپادی حزبالله در «کاریش»، اذعان پاپ به نسلکشی کودکان بومی در کانادا، حمایت هند از عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای، پیشنهاد میانجی سازمان ملل به طرفهای یمنی در واپسین روزهای آتش بس یمن، کاهش چشمگیر میزان حمایت از عملکرد بایدن، پایبندی روسیه و عربستان به توافق بین اوپک و اوپک پلاس، ورود ناوهای جنگی جمهوری آذربایجان و ایران برای شرکت در رژه روز نیروی دریایی روسیه، تاکید نماینده مرجعیت بر وحدت عراقیها در آغاز محرم، هشدار وزارت خارجه چین به آمریکا درباره به چالش کشیدن خط قرمز پکن، ساز مخالف مجارستان در تحریم گاز روسیه، سفر بلینکن به آفریقا و رایزنی تلفنی روسای جمهور ایران و چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: پس از یک دهه روابط سرد، ترکیه و امارات متحده عربی در مسیر احیای روابط دوجانبه هستند. این روند جدید در سال 2021 با توالی دیدارها و تماسهای دیپلماتیک بلندپایه آغاز شد که در دیدار ماه نوامبر محمد بن زاید از آنکارا به اوج خود رسید. اخیراً، رجب طیب اردوغان برای تسلیت درگذشت خلیفه بن زاید آل نهیان از ابوظبی بازدید کرد. همچنین در این سفر بیش از 10 توافقنامه بین دو کشور ازجمله یک توافق همکاری صنایع دفاعی امضا شد.
سید حامد حسینی – دانشجوی دکتری روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مکانیسم راهبردی جدید آمریکا و ترکیه از ظرفیت قابل توجهی برای بازگرداندن روابط دو کشور به مسیر اصلی، مشروط به میزان آمادگی طرفین برای اتخاذ تصمیمات سیاسی صحیح دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یووال نوح هراری در دیباچه کتاب «انسان خداگونه؛ تاریخ مختصر آینده» بر این باور است که انسان امروزین، خطرات تاریخی جنگ و قحطی را پشت سر گذاشته و صلح به یک وضعیت پایدار و قاعده جدید مبدل شده است. از این روی، احتمال بروز جنگها یا قحطیهایی مانند گذشته یا تکرار نتایج فاجعهبار آنها نیز اندک است.
رضا مجیدزاده- پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش کشورهای غربی برای استفاده از افکار عمومی کشورهای آسیایی و آفریقایی برای همراهی با سیاستهای ضد روسی غرب گفت: دولتهای اروپایی برای اینکه رفتارهای خود علیه روسیه را به لحاظ اخلاقی و انسانی توجیه کنند، سعی دارند نشان دهند تلاششان در جهت کم کردن تبعات مسائل ناشی از کمبود غله، خصوصا نسبت به کشورهای آفریقایی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی نقش برجستهای در کارزار انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در سال 2022 ایفا کرد. این انتخابات با یکی از بزرگترین بحرانهای امنیتی اروپا در دهههای اخیر یعنی حمله روسیه به اوکراین همزمان شده بود. ریاست دورهای فرانسه بر اتحادیه اروپا نیز موضوع پروژه اروپایی را بیش از هر زمان دیگری در مرکز بحثهای سیاسی انتخاباتی قرار داده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امنیت منطقهای دریای بالتیک، پیشبرد دیپلماسی با روسیه تحت ریاست پوتین، نشست اتحادیه اروپا-اتحادیه آفریقا به عنوان یک نقطه عطف، جایگاه بلاروس در تقابل روسیه و غرب، نیاز به تنظیم مجدد روابط انگلیس-آفریقا، و لزوم برابری جهانی واکسیناسیون برای رسیدن به احیای کامل جهانی از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خودداری از پذیرش رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا نهتنها به معنی شکستی تازه و خفتبار برای این رژیم تلقی شد، بلکه بر مجموعه دیگری از کوششها برای مشروعیت بخشیدن به آن تأثیری بسیار منفی خواهد داشت.
جعفر قنادباشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بینالملل در عرصه سایبری و افزایش چالشها در فضای ماورای جو از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تجمع هواداران صدر در مرکز بغداد، نشست اقتصادی آمریکا و ژاپن برای مقابله با چین و روسیه، دفاع رئیس پارلمان لبنان از عملیات پهپادی حزبالله در «کاریش»، اذعان پاپ به نسلکشی کودکان بومی در کانادا، حمایت هند از عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای، پیشنهاد میانجی سازمان ملل به طرفهای یمنی در واپسین روزهای آتش بس یمن، کاهش چشمگیر میزان حمایت از عملکرد بایدن، پایبندی روسیه و عربستان به توافق بین اوپک و اوپک پلاس، ورود ناوهای جنگی جمهوری آذربایجان و ایران برای شرکت در رژه روز نیروی دریایی روسیه، تاکید نماینده مرجعیت بر وحدت عراقیها در آغاز محرم، هشدار وزارت خارجه چین به آمریکا درباره به چالش کشیدن خط قرمز پکن، ساز مخالف مجارستان در تحریم گاز روسیه، سفر بلینکن به آفریقا و رایزنی تلفنی روسای جمهور ایران و چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: پس از یک دهه روابط سرد، ترکیه و امارات متحده عربی در مسیر احیای روابط دوجانبه هستند. این روند جدید در سال 2021 با توالی دیدارها و تماسهای دیپلماتیک بلندپایه آغاز شد که در دیدار ماه نوامبر محمد بن زاید از آنکارا به اوج خود رسید. اخیراً، رجب طیب اردوغان برای تسلیت درگذشت خلیفه بن زاید آل نهیان از ابوظبی بازدید کرد. همچنین در این سفر بیش از 10 توافقنامه بین دو کشور ازجمله یک توافق همکاری صنایع دفاعی امضا شد.
سید حامد حسینی – دانشجوی دکتری روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مکانیسم راهبردی جدید آمریکا و ترکیه از ظرفیت قابل توجهی برای بازگرداندن روابط دو کشور به مسیر اصلی، مشروط به میزان آمادگی طرفین برای اتخاذ تصمیمات سیاسی صحیح دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یووال نوح هراری در دیباچه کتاب «انسان خداگونه؛ تاریخ مختصر آینده» بر این باور است که انسان امروزین، خطرات تاریخی جنگ و قحطی را پشت سر گذاشته و صلح به یک وضعیت پایدار و قاعده جدید مبدل شده است. از این روی، احتمال بروز جنگها یا قحطیهایی مانند گذشته یا تکرار نتایج فاجعهبار آنها نیز اندک است.
رضا مجیدزاده- پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش کشورهای غربی برای استفاده از افکار عمومی کشورهای آسیایی و آفریقایی برای همراهی با سیاستهای ضد روسی غرب گفت: دولتهای اروپایی برای اینکه رفتارهای خود علیه روسیه را به لحاظ اخلاقی و انسانی توجیه کنند، سعی دارند نشان دهند تلاششان در جهت کم کردن تبعات مسائل ناشی از کمبود غله، خصوصا نسبت به کشورهای آفریقایی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی نقش برجستهای در کارزار انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در سال 2022 ایفا کرد. این انتخابات با یکی از بزرگترین بحرانهای امنیتی اروپا در دهههای اخیر یعنی حمله روسیه به اوکراین همزمان شده بود. ریاست دورهای فرانسه بر اتحادیه اروپا نیز موضوع پروژه اروپایی را بیش از هر زمان دیگری در مرکز بحثهای سیاسی انتخاباتی قرار داده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امنیت منطقهای دریای بالتیک، پیشبرد دیپلماسی با روسیه تحت ریاست پوتین، نشست اتحادیه اروپا-اتحادیه آفریقا به عنوان یک نقطه عطف، جایگاه بلاروس در تقابل روسیه و غرب، نیاز به تنظیم مجدد روابط انگلیس-آفریقا، و لزوم برابری جهانی واکسیناسیون برای رسیدن به احیای کامل جهانی از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خودداری از پذیرش رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا نهتنها به معنی شکستی تازه و خفتبار برای این رژیم تلقی شد، بلکه بر مجموعه دیگری از کوششها برای مشروعیت بخشیدن به آن تأثیری بسیار منفی خواهد داشت.
جعفر قنادباشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بینالملل در عرصه سایبری و افزایش چالشها در فضای ماورای جو از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تجمع هواداران صدر در مرکز بغداد، نشست اقتصادی آمریکا و ژاپن برای مقابله با چین و روسیه، دفاع رئیس پارلمان لبنان از عملیات پهپادی حزبالله در «کاریش»، اذعان پاپ به نسلکشی کودکان بومی در کانادا، حمایت هند از عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای، پیشنهاد میانجی سازمان ملل به طرفهای یمنی در واپسین روزهای آتش بس یمن، کاهش چشمگیر میزان حمایت از عملکرد بایدن، پایبندی روسیه و عربستان به توافق بین اوپک و اوپک پلاس، ورود ناوهای جنگی جمهوری آذربایجان و ایران برای شرکت در رژه روز نیروی دریایی روسیه، تاکید نماینده مرجعیت بر وحدت عراقیها در آغاز محرم، هشدار وزارت خارجه چین به آمریکا درباره به چالش کشیدن خط قرمز پکن، ساز مخالف مجارستان در تحریم گاز روسیه، سفر بلینکن به آفریقا و رایزنی تلفنی روسای جمهور ایران و چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: پس از یک دهه روابط سرد، ترکیه و امارات متحده عربی در مسیر احیای روابط دوجانبه هستند. این روند جدید در سال 2021 با توالی دیدارها و تماسهای دیپلماتیک بلندپایه آغاز شد که در دیدار ماه نوامبر محمد بن زاید از آنکارا به اوج خود رسید. اخیراً، رجب طیب اردوغان برای تسلیت درگذشت خلیفه بن زاید آل نهیان از ابوظبی بازدید کرد. همچنین در این سفر بیش از 10 توافقنامه بین دو کشور ازجمله یک توافق همکاری صنایع دفاعی امضا شد.
سید حامد حسینی – دانشجوی دکتری روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مکانیسم راهبردی جدید آمریکا و ترکیه از ظرفیت قابل توجهی برای بازگرداندن روابط دو کشور به مسیر اصلی، مشروط به میزان آمادگی طرفین برای اتخاذ تصمیمات سیاسی صحیح دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یووال نوح هراری در دیباچه کتاب «انسان خداگونه؛ تاریخ مختصر آینده» بر این باور است که انسان امروزین، خطرات تاریخی جنگ و قحطی را پشت سر گذاشته و صلح به یک وضعیت پایدار و قاعده جدید مبدل شده است. از این روی، احتمال بروز جنگها یا قحطیهایی مانند گذشته یا تکرار نتایج فاجعهبار آنها نیز اندک است.
رضا مجیدزاده- پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش کشورهای غربی برای استفاده از افکار عمومی کشورهای آسیایی و آفریقایی برای همراهی با سیاستهای ضد روسی غرب گفت: دولتهای اروپایی برای اینکه رفتارهای خود علیه روسیه را به لحاظ اخلاقی و انسانی توجیه کنند، سعی دارند نشان دهند تلاششان در جهت کم کردن تبعات مسائل ناشی از کمبود غله، خصوصا نسبت به کشورهای آفریقایی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی نقش برجستهای در کارزار انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در سال 2022 ایفا کرد. این انتخابات با یکی از بزرگترین بحرانهای امنیتی اروپا در دهههای اخیر یعنی حمله روسیه به اوکراین همزمان شده بود. ریاست دورهای فرانسه بر اتحادیه اروپا نیز موضوع پروژه اروپایی را بیش از هر زمان دیگری در مرکز بحثهای سیاسی انتخاباتی قرار داده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امنیت منطقهای دریای بالتیک، پیشبرد دیپلماسی با روسیه تحت ریاست پوتین، نشست اتحادیه اروپا-اتحادیه آفریقا به عنوان یک نقطه عطف، جایگاه بلاروس در تقابل روسیه و غرب، نیاز به تنظیم مجدد روابط انگلیس-آفریقا، و لزوم برابری جهانی واکسیناسیون برای رسیدن به احیای کامل جهانی از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خودداری از پذیرش رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا نهتنها به معنی شکستی تازه و خفتبار برای این رژیم تلقی شد، بلکه بر مجموعه دیگری از کوششها برای مشروعیت بخشیدن به آن تأثیری بسیار منفی خواهد داشت.
جعفر قنادباشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بینالملل در عرصه سایبری و افزایش چالشها در فضای ماورای جو از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در حالی که جنگ اوکراین وارد ششمین ماه خود شد وزیر خارجه روسیه در سفر آفریقایی خود و در آخرین فعالیت دیپلماتیک در این قاره به اوگاندا رفت. بیشتر رهبران آفریقایی با اتخاذ موضعی نسبتاً متمایل به روسیه درخصوص جنگ اوکراین، از محکوم کردن آن خودداری کرده و غرب، به ویژه آمریکا و ناتو را به عنوان عامل این مناقشه و علت تداوم و استمرار درگیری در این کشور اروپای شرقی متهم کردهاند. آنها از پیوستن به تحریمهای غرب علیه روسیه نیز خودداری کردهاند.
دکتر امیرحسین عسکری – کارشناس مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانهها: تجمع هواداران صدر در مرکز بغداد، نشست اقتصادی آمریکا و ژاپن برای مقابله با چین و روسیه، دفاع رئیس پارلمان لبنان از عملیات پهپادی حزبالله در «کاریش»، اذعان پاپ به نسلکشی کودکان بومی در کانادا، حمایت هند از عضویت کامل ایران در سازمان همکاری شانگهای، پیشنهاد میانجی سازمان ملل به طرفهای یمنی در واپسین روزهای آتش بس یمن، کاهش چشمگیر میزان حمایت از عملکرد بایدن، پایبندی روسیه و عربستان به توافق بین اوپک و اوپک پلاس، ورود ناوهای جنگی جمهوری آذربایجان و ایران برای شرکت در رژه روز نیروی دریایی روسیه، تاکید نماینده مرجعیت بر وحدت عراقیها در آغاز محرم، هشدار وزارت خارجه چین به آمریکا درباره به چالش کشیدن خط قرمز پکن، ساز مخالف مجارستان در تحریم گاز روسیه، سفر بلینکن به آفریقا و رایزنی تلفنی روسای جمهور ایران و چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: پس از یک دهه روابط سرد، ترکیه و امارات متحده عربی در مسیر احیای روابط دوجانبه هستند. این روند جدید در سال 2021 با توالی دیدارها و تماسهای دیپلماتیک بلندپایه آغاز شد که در دیدار ماه نوامبر محمد بن زاید از آنکارا به اوج خود رسید. اخیراً، رجب طیب اردوغان برای تسلیت درگذشت خلیفه بن زاید آل نهیان از ابوظبی بازدید کرد. همچنین در این سفر بیش از 10 توافقنامه بین دو کشور ازجمله یک توافق همکاری صنایع دفاعی امضا شد.
سید حامد حسینی – دانشجوی دکتری روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: مکانیسم راهبردی جدید آمریکا و ترکیه از ظرفیت قابل توجهی برای بازگرداندن روابط دو کشور به مسیر اصلی، مشروط به میزان آمادگی طرفین برای اتخاذ تصمیمات سیاسی صحیح دارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: یووال نوح هراری در دیباچه کتاب «انسان خداگونه؛ تاریخ مختصر آینده» بر این باور است که انسان امروزین، خطرات تاریخی جنگ و قحطی را پشت سر گذاشته و صلح به یک وضعیت پایدار و قاعده جدید مبدل شده است. از این روی، احتمال بروز جنگها یا قحطیهایی مانند گذشته یا تکرار نتایج فاجعهبار آنها نیز اندک است.
رضا مجیدزاده- پژوهشگر اقتصادسیاسی توسعه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش کشورهای غربی برای استفاده از افکار عمومی کشورهای آسیایی و آفریقایی برای همراهی با سیاستهای ضد روسی غرب گفت: دولتهای اروپایی برای اینکه رفتارهای خود علیه روسیه را به لحاظ اخلاقی و انسانی توجیه کنند، سعی دارند نشان دهند تلاششان در جهت کم کردن تبعات مسائل ناشی از کمبود غله، خصوصا نسبت به کشورهای آفریقایی است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: سیاست خارجی نقش برجستهای در کارزار انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در سال 2022 ایفا کرد. این انتخابات با یکی از بزرگترین بحرانهای امنیتی اروپا در دهههای اخیر یعنی حمله روسیه به اوکراین همزمان شده بود. ریاست دورهای فرانسه بر اتحادیه اروپا نیز موضوع پروژه اروپایی را بیش از هر زمان دیگری در مرکز بحثهای سیاسی انتخاباتی قرار داده بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امنیت منطقهای دریای بالتیک، پیشبرد دیپلماسی با روسیه تحت ریاست پوتین، نشست اتحادیه اروپا-اتحادیه آفریقا به عنوان یک نقطه عطف، جایگاه بلاروس در تقابل روسیه و غرب، نیاز به تنظیم مجدد روابط انگلیس-آفریقا، و لزوم برابری جهانی واکسیناسیون برای رسیدن به احیای کامل جهانی از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خودداری از پذیرش رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا نهتنها به معنی شکستی تازه و خفتبار برای این رژیم تلقی شد، بلکه بر مجموعه دیگری از کوششها برای مشروعیت بخشیدن به آن تأثیری بسیار منفی خواهد داشت.
جعفر قنادباشی- کارشناس مسائل آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: رسیدگی به بحران بدهی در آفریقا، آینده سودان، بحران روسیه-اوکراین، ظهور چین و پیامدهای دفاعی آن برای آمریکا، نجات برجام با متعادل کردن این توافق، بحران قزاقستان، آینده حقوق بینالملل در عرصه سایبری و افزایش چالشها در فضای ماورای جو از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»