تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
جدیدترین مطالب
تقویت حضور آفریقا در بریکس، فرصتهای جدید برای همکاری اقتصادی و سیاسی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
هرمز پس از جنگ؛ گذار از نظم دریایی لیبرال به ژئوپلیتیک چندقطبی انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
ابعاد و چالشهای ابتکار احیای راهآهن حجاز
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
سومالی؛ بستر نقشآفرینی راهبردی ترکیه در آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
فقدان امنیت برای اقلیتها در سوریه و بیاعتمادی به دولت
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
آسیب پذیری شدید اقتصاد کشورهای شمال آفریقا از جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
آشکار شدن اختلاف منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
اتحادیه اروپا
مسیر سنگلاخ روسیه در قفقاز جنوبی
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
اهداف اقتصادی – امنیتی تشدید تحریمهای آمریکا علیه نورد استریم 2
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا بهتازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریمها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیتهای بیشتری بر این طرح جنجالبرانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکتهای دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
چشمانداز همکاریهای بینالمللی اروپا – آمریکا با ترامپ یا بایدن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
از احتمال خشونت در انتخابات آمریکا تا عوامل تعیینکننده سیاست خارجی روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
پشت پرده تشدید اختلافات فرانسه و ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
ابعاد و پیامدهای تشدید تنشهای ترکیه – اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
آینده مبهم روابط ترکیه – آمریکا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
دوقطبی آمريكا – چين؛ سختی يارگيری برای تقابل با طرف ديگر
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکاف و اختلاف چین-آمریکا در حال تبدیل به یک رقابت بلندمدت است. بعید است که این شکاف تحت تأثیر انتخابات آمریکا یا کاهش مشکلات جاری مثل همه گیری کووید-19 قرار گیرد. این امر به معنای پایان عملی دوره سی ساله مانور گسترده در روابط بینالمللی است، دورهای که در آن، تعامل همزمان با مراکز مختلف قدرت امکانپذیر بود. رویارویی این دو بازیگر عمده، سایر بازیگران را به انتخاب بین آمریکا و چین وادار خواهد ساخت. در بسیاری از حوزه ها، همکاری همزمان با هر دو قدرت غیرممکن خواهد شد. این امر بیانگر آن است که چنین منطقی دیر یا زود به شکل گیری سیستم دوقطبی جدیدی منجر خواهد شد.
رویکرد ناکارآمد اتحادیه اروپا در مناقشه قرهباغ
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
رسانهها: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان و…
شورای راهبردی آنلاین: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان، ابراز نگرانی دبیر کل سازمان جهانی بهداشت از تشدید شیوع کرونا در جهان، استقبال آلخلیفه و آلنهیان از عادی سازی روابط سودان با صهیونیسم، دولت انگلیس درحال برقراری ارتباط با تیم بایدن، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، ناتو به دنبال تقویت ماموریت در عراق، چراغ سبز ترامپ به مصر برای منفجر کردن سد النهضه، احتمال تحریم نشست گروه ۲۰ در عربستان از جانب اروپا، به راه افتادن کمپین گسترده تحریم محصولات فرانسوی در حمایت از پیامبر اکرم، آغاز گفتگوهای آمریکا-اروپا درباره چین، تلاش ترامپ برای دشوار کردن لغو تحریمهای ایران در دولت بعدی، ادعای نتانیاهو در مورد مذاکره خیالی ترامپ با ایران و باقی ماندن ایران در فهرست سیاه افایتیاف از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
أحدث الوظائف
تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
تقویت حضور آفریقا در بریکس، فرصتهای جدید برای همکاری اقتصادی و سیاسی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
هرمز پس از جنگ؛ گذار از نظم دریایی لیبرال به ژئوپلیتیک چندقطبی انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
ابعاد و چالشهای ابتکار احیای راهآهن حجاز
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
سومالی؛ بستر نقشآفرینی راهبردی ترکیه در آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
فقدان امنیت برای اقلیتها در سوریه و بیاعتمادی به دولت
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
آسیب پذیری شدید اقتصاد کشورهای شمال آفریقا از جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
آشکار شدن اختلاف منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
اتحادیه اروپا
مسیر سنگلاخ روسیه در قفقاز جنوبی
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
اهداف اقتصادی – امنیتی تشدید تحریمهای آمریکا علیه نورد استریم 2
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا بهتازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریمها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیتهای بیشتری بر این طرح جنجالبرانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکتهای دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
چشمانداز همکاریهای بینالمللی اروپا – آمریکا با ترامپ یا بایدن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
از احتمال خشونت در انتخابات آمریکا تا عوامل تعیینکننده سیاست خارجی روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
پشت پرده تشدید اختلافات فرانسه و ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
ابعاد و پیامدهای تشدید تنشهای ترکیه – اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
آینده مبهم روابط ترکیه – آمریکا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
دوقطبی آمريكا – چين؛ سختی يارگيری برای تقابل با طرف ديگر
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکاف و اختلاف چین-آمریکا در حال تبدیل به یک رقابت بلندمدت است. بعید است که این شکاف تحت تأثیر انتخابات آمریکا یا کاهش مشکلات جاری مثل همه گیری کووید-19 قرار گیرد. این امر به معنای پایان عملی دوره سی ساله مانور گسترده در روابط بینالمللی است، دورهای که در آن، تعامل همزمان با مراکز مختلف قدرت امکانپذیر بود. رویارویی این دو بازیگر عمده، سایر بازیگران را به انتخاب بین آمریکا و چین وادار خواهد ساخت. در بسیاری از حوزه ها، همکاری همزمان با هر دو قدرت غیرممکن خواهد شد. این امر بیانگر آن است که چنین منطقی دیر یا زود به شکل گیری سیستم دوقطبی جدیدی منجر خواهد شد.
رویکرد ناکارآمد اتحادیه اروپا در مناقشه قرهباغ
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
رسانهها: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان و…
شورای راهبردی آنلاین: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان، ابراز نگرانی دبیر کل سازمان جهانی بهداشت از تشدید شیوع کرونا در جهان، استقبال آلخلیفه و آلنهیان از عادی سازی روابط سودان با صهیونیسم، دولت انگلیس درحال برقراری ارتباط با تیم بایدن، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، ناتو به دنبال تقویت ماموریت در عراق، چراغ سبز ترامپ به مصر برای منفجر کردن سد النهضه، احتمال تحریم نشست گروه ۲۰ در عربستان از جانب اروپا، به راه افتادن کمپین گسترده تحریم محصولات فرانسوی در حمایت از پیامبر اکرم، آغاز گفتگوهای آمریکا-اروپا درباره چین، تلاش ترامپ برای دشوار کردن لغو تحریمهای ایران در دولت بعدی، ادعای نتانیاهو در مورد مذاکره خیالی ترامپ با ایران و باقی ماندن ایران در فهرست سیاه افایتیاف از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
اتحادیه اروپا
مسیر سنگلاخ روسیه در قفقاز جنوبی
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
اهداف اقتصادی – امنیتی تشدید تحریمهای آمریکا علیه نورد استریم 2
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا بهتازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریمها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیتهای بیشتری بر این طرح جنجالبرانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکتهای دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
چشمانداز همکاریهای بینالمللی اروپا – آمریکا با ترامپ یا بایدن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
از احتمال خشونت در انتخابات آمریکا تا عوامل تعیینکننده سیاست خارجی روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
پشت پرده تشدید اختلافات فرانسه و ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
ابعاد و پیامدهای تشدید تنشهای ترکیه – اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
آینده مبهم روابط ترکیه – آمریکا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
دوقطبی آمريكا – چين؛ سختی يارگيری برای تقابل با طرف ديگر
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکاف و اختلاف چین-آمریکا در حال تبدیل به یک رقابت بلندمدت است. بعید است که این شکاف تحت تأثیر انتخابات آمریکا یا کاهش مشکلات جاری مثل همه گیری کووید-19 قرار گیرد. این امر به معنای پایان عملی دوره سی ساله مانور گسترده در روابط بینالمللی است، دورهای که در آن، تعامل همزمان با مراکز مختلف قدرت امکانپذیر بود. رویارویی این دو بازیگر عمده، سایر بازیگران را به انتخاب بین آمریکا و چین وادار خواهد ساخت. در بسیاری از حوزه ها، همکاری همزمان با هر دو قدرت غیرممکن خواهد شد. این امر بیانگر آن است که چنین منطقی دیر یا زود به شکل گیری سیستم دوقطبی جدیدی منجر خواهد شد.
رویکرد ناکارآمد اتحادیه اروپا در مناقشه قرهباغ
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
رسانهها: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان و…
شورای راهبردی آنلاین: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان، ابراز نگرانی دبیر کل سازمان جهانی بهداشت از تشدید شیوع کرونا در جهان، استقبال آلخلیفه و آلنهیان از عادی سازی روابط سودان با صهیونیسم، دولت انگلیس درحال برقراری ارتباط با تیم بایدن، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، ناتو به دنبال تقویت ماموریت در عراق، چراغ سبز ترامپ به مصر برای منفجر کردن سد النهضه، احتمال تحریم نشست گروه ۲۰ در عربستان از جانب اروپا، به راه افتادن کمپین گسترده تحریم محصولات فرانسوی در حمایت از پیامبر اکرم، آغاز گفتگوهای آمریکا-اروپا درباره چین، تلاش ترامپ برای دشوار کردن لغو تحریمهای ایران در دولت بعدی، ادعای نتانیاهو در مورد مذاکره خیالی ترامپ با ایران و باقی ماندن ایران در فهرست سیاه افایتیاف از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
LATEST CONTENT
تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
تقویت حضور آفریقا در بریکس، فرصتهای جدید برای همکاری اقتصادی و سیاسی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
هرمز پس از جنگ؛ گذار از نظم دریایی لیبرال به ژئوپلیتیک چندقطبی انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
ابعاد و چالشهای ابتکار احیای راهآهن حجاز
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
سومالی؛ بستر نقشآفرینی راهبردی ترکیه در آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
فقدان امنیت برای اقلیتها در سوریه و بیاعتمادی به دولت
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
آسیب پذیری شدید اقتصاد کشورهای شمال آفریقا از جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
آشکار شدن اختلاف منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
اتحادیه اروپا
مسیر سنگلاخ روسیه در قفقاز جنوبی
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
اهداف اقتصادی – امنیتی تشدید تحریمهای آمریکا علیه نورد استریم 2
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا بهتازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریمها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیتهای بیشتری بر این طرح جنجالبرانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکتهای دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
چشمانداز همکاریهای بینالمللی اروپا – آمریکا با ترامپ یا بایدن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
از احتمال خشونت در انتخابات آمریکا تا عوامل تعیینکننده سیاست خارجی روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
پشت پرده تشدید اختلافات فرانسه و ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
ابعاد و پیامدهای تشدید تنشهای ترکیه – اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
آینده مبهم روابط ترکیه – آمریکا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
دوقطبی آمريكا – چين؛ سختی يارگيری برای تقابل با طرف ديگر
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکاف و اختلاف چین-آمریکا در حال تبدیل به یک رقابت بلندمدت است. بعید است که این شکاف تحت تأثیر انتخابات آمریکا یا کاهش مشکلات جاری مثل همه گیری کووید-19 قرار گیرد. این امر به معنای پایان عملی دوره سی ساله مانور گسترده در روابط بینالمللی است، دورهای که در آن، تعامل همزمان با مراکز مختلف قدرت امکانپذیر بود. رویارویی این دو بازیگر عمده، سایر بازیگران را به انتخاب بین آمریکا و چین وادار خواهد ساخت. در بسیاری از حوزه ها، همکاری همزمان با هر دو قدرت غیرممکن خواهد شد. این امر بیانگر آن است که چنین منطقی دیر یا زود به شکل گیری سیستم دوقطبی جدیدی منجر خواهد شد.
رویکرد ناکارآمد اتحادیه اروپا در مناقشه قرهباغ
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
رسانهها: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان و…
شورای راهبردی آنلاین: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان، ابراز نگرانی دبیر کل سازمان جهانی بهداشت از تشدید شیوع کرونا در جهان، استقبال آلخلیفه و آلنهیان از عادی سازی روابط سودان با صهیونیسم، دولت انگلیس درحال برقراری ارتباط با تیم بایدن، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، ناتو به دنبال تقویت ماموریت در عراق، چراغ سبز ترامپ به مصر برای منفجر کردن سد النهضه، احتمال تحریم نشست گروه ۲۰ در عربستان از جانب اروپا، به راه افتادن کمپین گسترده تحریم محصولات فرانسوی در حمایت از پیامبر اکرم، آغاز گفتگوهای آمریکا-اروپا درباره چین، تلاش ترامپ برای دشوار کردن لغو تحریمهای ایران در دولت بعدی، ادعای نتانیاهو در مورد مذاکره خیالی ترامپ با ایران و باقی ماندن ایران در فهرست سیاه افایتیاف از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
ÚLTIMAS PUBLICACIONES
تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
تقویت حضور آفریقا در بریکس، فرصتهای جدید برای همکاری اقتصادی و سیاسی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
هرمز پس از جنگ؛ گذار از نظم دریایی لیبرال به ژئوپلیتیک چندقطبی انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
ابعاد و چالشهای ابتکار احیای راهآهن حجاز
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
سومالی؛ بستر نقشآفرینی راهبردی ترکیه در آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
فقدان امنیت برای اقلیتها در سوریه و بیاعتمادی به دولت
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
آسیب پذیری شدید اقتصاد کشورهای شمال آفریقا از جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
آشکار شدن اختلاف منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
اتحادیه اروپا
مسیر سنگلاخ روسیه در قفقاز جنوبی
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
اهداف اقتصادی – امنیتی تشدید تحریمهای آمریکا علیه نورد استریم 2
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا بهتازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریمها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیتهای بیشتری بر این طرح جنجالبرانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکتهای دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
چشمانداز همکاریهای بینالمللی اروپا – آمریکا با ترامپ یا بایدن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
از احتمال خشونت در انتخابات آمریکا تا عوامل تعیینکننده سیاست خارجی روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
پشت پرده تشدید اختلافات فرانسه و ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
ابعاد و پیامدهای تشدید تنشهای ترکیه – اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
آینده مبهم روابط ترکیه – آمریکا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
دوقطبی آمريكا – چين؛ سختی يارگيری برای تقابل با طرف ديگر
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکاف و اختلاف چین-آمریکا در حال تبدیل به یک رقابت بلندمدت است. بعید است که این شکاف تحت تأثیر انتخابات آمریکا یا کاهش مشکلات جاری مثل همه گیری کووید-19 قرار گیرد. این امر به معنای پایان عملی دوره سی ساله مانور گسترده در روابط بینالمللی است، دورهای که در آن، تعامل همزمان با مراکز مختلف قدرت امکانپذیر بود. رویارویی این دو بازیگر عمده، سایر بازیگران را به انتخاب بین آمریکا و چین وادار خواهد ساخت. در بسیاری از حوزه ها، همکاری همزمان با هر دو قدرت غیرممکن خواهد شد. این امر بیانگر آن است که چنین منطقی دیر یا زود به شکل گیری سیستم دوقطبی جدیدی منجر خواهد شد.
رویکرد ناکارآمد اتحادیه اروپا در مناقشه قرهباغ
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
رسانهها: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان و…
شورای راهبردی آنلاین: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان، ابراز نگرانی دبیر کل سازمان جهانی بهداشت از تشدید شیوع کرونا در جهان، استقبال آلخلیفه و آلنهیان از عادی سازی روابط سودان با صهیونیسم، دولت انگلیس درحال برقراری ارتباط با تیم بایدن، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، ناتو به دنبال تقویت ماموریت در عراق، چراغ سبز ترامپ به مصر برای منفجر کردن سد النهضه، احتمال تحریم نشست گروه ۲۰ در عربستان از جانب اروپا، به راه افتادن کمپین گسترده تحریم محصولات فرانسوی در حمایت از پیامبر اکرم، آغاز گفتگوهای آمریکا-اروپا درباره چین، تلاش ترامپ برای دشوار کردن لغو تحریمهای ایران در دولت بعدی، ادعای نتانیاهو در مورد مذاکره خیالی ترامپ با ایران و باقی ماندن ایران در فهرست سیاه افایتیاف از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
ÚLTIMAS PUBLICACIONES
تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
تقویت حضور آفریقا در بریکس، فرصتهای جدید برای همکاری اقتصادی و سیاسی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
هرمز پس از جنگ؛ گذار از نظم دریایی لیبرال به ژئوپلیتیک چندقطبی انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
ابعاد و چالشهای ابتکار احیای راهآهن حجاز
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
سومالی؛ بستر نقشآفرینی راهبردی ترکیه در آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
فقدان امنیت برای اقلیتها در سوریه و بیاعتمادی به دولت
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
آسیب پذیری شدید اقتصاد کشورهای شمال آفریقا از جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
آشکار شدن اختلاف منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
اتحادیه اروپا
مسیر سنگلاخ روسیه در قفقاز جنوبی
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
اهداف اقتصادی – امنیتی تشدید تحریمهای آمریکا علیه نورد استریم 2
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا بهتازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریمها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیتهای بیشتری بر این طرح جنجالبرانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکتهای دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
چشمانداز همکاریهای بینالمللی اروپا – آمریکا با ترامپ یا بایدن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
از احتمال خشونت در انتخابات آمریکا تا عوامل تعیینکننده سیاست خارجی روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
پشت پرده تشدید اختلافات فرانسه و ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
ابعاد و پیامدهای تشدید تنشهای ترکیه – اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
آینده مبهم روابط ترکیه – آمریکا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
دوقطبی آمريكا – چين؛ سختی يارگيری برای تقابل با طرف ديگر
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکاف و اختلاف چین-آمریکا در حال تبدیل به یک رقابت بلندمدت است. بعید است که این شکاف تحت تأثیر انتخابات آمریکا یا کاهش مشکلات جاری مثل همه گیری کووید-19 قرار گیرد. این امر به معنای پایان عملی دوره سی ساله مانور گسترده در روابط بینالمللی است، دورهای که در آن، تعامل همزمان با مراکز مختلف قدرت امکانپذیر بود. رویارویی این دو بازیگر عمده، سایر بازیگران را به انتخاب بین آمریکا و چین وادار خواهد ساخت. در بسیاری از حوزه ها، همکاری همزمان با هر دو قدرت غیرممکن خواهد شد. این امر بیانگر آن است که چنین منطقی دیر یا زود به شکل گیری سیستم دوقطبی جدیدی منجر خواهد شد.
رویکرد ناکارآمد اتحادیه اروپا در مناقشه قرهباغ
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
رسانهها: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان و…
شورای راهبردی آنلاین: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان، ابراز نگرانی دبیر کل سازمان جهانی بهداشت از تشدید شیوع کرونا در جهان، استقبال آلخلیفه و آلنهیان از عادی سازی روابط سودان با صهیونیسم، دولت انگلیس درحال برقراری ارتباط با تیم بایدن، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، ناتو به دنبال تقویت ماموریت در عراق، چراغ سبز ترامپ به مصر برای منفجر کردن سد النهضه، احتمال تحریم نشست گروه ۲۰ در عربستان از جانب اروپا، به راه افتادن کمپین گسترده تحریم محصولات فرانسوی در حمایت از پیامبر اکرم، آغاز گفتگوهای آمریکا-اروپا درباره چین، تلاش ترامپ برای دشوار کردن لغو تحریمهای ایران در دولت بعدی، ادعای نتانیاهو در مورد مذاکره خیالی ترامپ با ایران و باقی ماندن ایران در فهرست سیاه افایتیاف از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
ÚLTIMAS PUBLICACIONES
تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
تقویت حضور آفریقا در بریکس، فرصتهای جدید برای همکاری اقتصادی و سیاسی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
هرمز پس از جنگ؛ گذار از نظم دریایی لیبرال به ژئوپلیتیک چندقطبی انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
ابعاد و چالشهای ابتکار احیای راهآهن حجاز
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
سومالی؛ بستر نقشآفرینی راهبردی ترکیه در آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
فقدان امنیت برای اقلیتها در سوریه و بیاعتمادی به دولت
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
آسیب پذیری شدید اقتصاد کشورهای شمال آفریقا از جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
آشکار شدن اختلاف منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
اتحادیه اروپا
مسیر سنگلاخ روسیه در قفقاز جنوبی
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
اهداف اقتصادی – امنیتی تشدید تحریمهای آمریکا علیه نورد استریم 2
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وزارت امور خارجه آمریکا بهتازگی حرکت دیگری در بازی شطرنج برای متوقف ساختن تلاش مداوم مسکو برای دور زدن تحریمها و اتمام خط لوله نورد- استریم 2 انجام داده است. این خط لوله قرار است گاز روسیه را از دریای بالتیک مستقیماً به آلمان برساند. 20 اکتبر، مقامات آمریکا محدودیتهای بیشتری بر این طرح جنجالبرانگیز زیرساخت انرژی اعمال کرده و به شرکتهای دخیل در نورد استریم 2 هشدار دادند که برای متوقف ساختن عملیات خود تنها 30 روز مهلت دارند.
چشمانداز همکاریهای بینالمللی اروپا – آمریکا با ترامپ یا بایدن
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
از احتمال خشونت در انتخابات آمریکا تا عوامل تعیینکننده سیاست خارجی روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
پشت پرده تشدید اختلافات فرانسه و ترکیه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه همچون استخوانی در گلوی اروپا بهویژه فرانسه است که نه میتوانند با آن برخورد جدی داشته باشند و نه میتوانند آن را کنار بگذارند.
دکتر عبدالرضا فرجیراد-کارشناس مسائل ژئوپلیتیک
ابعاد و پیامدهای تشدید تنشهای ترکیه – اروپا
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترکیه تلاش دارد نقش یک قدرت منطقهای را ایفا کند و با اتخاذ رویکردهای اسلامگرایانه و پانترکیستی، به اهدافی که برای توسعه نفوذ خود، هم در منطقه قفقاز و هم در جنوب و شرق اروپا دنبال میکند دست یابد؛ اما این اقدامات ترکیه، اتحادیه اروپا را به واکنشهایی هرچند محتاطانه واداشته است؛ در دومین نشست سران اتحادیه اروپا، ما شاهد بودیم که ترکیه مجدداً به اعمال تحریمها تهدید شد.
مرتضی مکی-کارشناس مسائل اروپا
آینده مبهم روابط ترکیه – آمریکا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در آستانه انتخابات ریاست جمهوری 3 نوامبر آمریکا، کشورها همچنان انتظارات متفاوتی دارند. اروپا که در دوره اوباما روابط مساعدی با آمریکا داشت، بی تردید پیروزی بایدن را آرزو میکند. زیرا دولت بایدن اگرچه عین دولت اوباما نخواهد بود اما تفاوت زیادی هم با آن نخواهد داشت. همین امر در مورد ایران نیز صدق میکند، اما کشورهای حوزه خلیج [فارس] روابط کاملا مطلوبی با ترامپ برقرار کردهاند. اسرائیل نیز احتمالا پیروزی ترامپ را ترجیح میدهد، اما صرف نظر از پیروزی ترامپ یا بایدن، اسرائیل با نتایج چهار سال گذشته خود خوشحال خواهد بود.
دوقطبی آمريكا – چين؛ سختی يارگيری برای تقابل با طرف ديگر
شورای راهبردی آنلاین – رصد: شکاف و اختلاف چین-آمریکا در حال تبدیل به یک رقابت بلندمدت است. بعید است که این شکاف تحت تأثیر انتخابات آمریکا یا کاهش مشکلات جاری مثل همه گیری کووید-19 قرار گیرد. این امر به معنای پایان عملی دوره سی ساله مانور گسترده در روابط بینالمللی است، دورهای که در آن، تعامل همزمان با مراکز مختلف قدرت امکانپذیر بود. رویارویی این دو بازیگر عمده، سایر بازیگران را به انتخاب بین آمریکا و چین وادار خواهد ساخت. در بسیاری از حوزه ها، همکاری همزمان با هر دو قدرت غیرممکن خواهد شد. این امر بیانگر آن است که چنین منطقی دیر یا زود به شکل گیری سیستم دوقطبی جدیدی منجر خواهد شد.
رویکرد ناکارآمد اتحادیه اروپا در مناقشه قرهباغ
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
رسانهها: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان و…
شورای راهبردی آنلاین: آغاز مذاکرات حریری برای تشکیل دولت لبنان، ابراز نگرانی دبیر کل سازمان جهانی بهداشت از تشدید شیوع کرونا در جهان، استقبال آلخلیفه و آلنهیان از عادی سازی روابط سودان با صهیونیسم، دولت انگلیس درحال برقراری ارتباط با تیم بایدن، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، ناتو به دنبال تقویت ماموریت در عراق، چراغ سبز ترامپ به مصر برای منفجر کردن سد النهضه، احتمال تحریم نشست گروه ۲۰ در عربستان از جانب اروپا، به راه افتادن کمپین گسترده تحریم محصولات فرانسوی در حمایت از پیامبر اکرم، آغاز گفتگوهای آمریکا-اروپا درباره چین، تلاش ترامپ برای دشوار کردن لغو تحریمهای ایران در دولت بعدی، ادعای نتانیاهو در مورد مذاکره خیالی ترامپ با ایران و باقی ماندن ایران در فهرست سیاه افایتیاف از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
ÚLTIMAS PUBLICACIONES
تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
تقویت حضور آفریقا در بریکس، فرصتهای جدید برای همکاری اقتصادی و سیاسی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
هرمز پس از جنگ؛ گذار از نظم دریایی لیبرال به ژئوپلیتیک چندقطبی انرژی
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
ابعاد و چالشهای ابتکار احیای راهآهن حجاز
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
سومالی؛ بستر نقشآفرینی راهبردی ترکیه در آفریقا
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
فقدان امنیت برای اقلیتها در سوریه و بیاعتمادی به دولت
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
آسیب پذیری شدید اقتصاد کشورهای شمال آفریقا از جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
آشکار شدن اختلاف منافع آمریکا و رژیم صهیونیستی در پی جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.