شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: یازده جمهوری استقلال یافته از شوروی از سال ۱۹۹۱، ارتشهای مستقل خود را به عنوان بخشی از فرآیند دولتسازی تشکیل دادند. سه کشور حوزه بالتیک که هرگز خود را جزو این جمهوریها به حساب نیاوردهاند، اکنون به شکلی محکم در نهادهای غربی ادغام و تثبیت شدهاند. این کشورها نه تنها با یکدیگر، بلکه در برخی موارد با کشورهای فراتر از مرزهای اتحاد جماهیر شوروی سابق نیز پیوندهای امنیتی برقرار کردهاند. مسکو تلاش کرده است تا از طریق سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) موقعیت مسلط خود را در سراسر منطقه حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بنا به اعلام وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، این کشور قرار است تا ۲ میلیارد متر مکعب گاز از ترکمنستان دریافت کند. با این حال، جدول زمانی برای شروع یا تکمیل این امر هنوز ارائه نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کاهش بیسابقه سطح آب دریای خزر، اخیراً به یکی از اخبار مهم محافل رسانهای، سیاسی و زیست محیطی تبدیل شده است. کاهش مداوم و سریع سطح دریای خزر از سال 1996 آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اختلافات مقامات رژیم صهیونیستی، صدورحکم حبس برای راشد الغنوشی، افزایش حمایت ناتو از اوکراین و کمک نظامی ۱۵۰میلیارد یورویی، همکاریهای جدید روسیه با نیکاراگوئه وتحکیم روابط سنتی با کوبا در سفر لاوروف به آمریکای لاتین، سراسیمگی واشنگتن برای مقابله با چین و روسیه در آمریکای لاتین ، عبور اولین قایق بدون سرنشین آمریکا از تنگه هرمز تحت رصد دقیق سپاه، نگرانی اسرائیل از احتمال پایان روند عادیسازی با سودان، آغاز خرید نفت خام روسیه از سوی پاکستان، نگرانی نتانیاهو از روابط ایران و عربستان، هشدار نیروی دریایی ایران به زیردریایی هستهای آمریکا در تنگه هرمز، تاکید روسیه بر اینکه کاهش زرادخانه هسته ای روسیه وآمریکا باید با در نظر گرفتن زرادخانه های ناتو محاسبه شود، افتتاح سفارت اسرائیل در بیست کیلومتری خاک ایران در ترکمنستان، ششمین روز درگیریها در سودان به رغم توافق آتشبس، نیجر تحت فشار آمریکا برای عادی سازی روابط با تلآویو، سفر اعلام نشده دبیرکل ناتو به کییف، رایزنی شاه اردن و ولیعهدسعودی در جده درباره فلسطین، فیلیپین اجازه استفاده آمریکا از پایگاههایش برای تایوان را نداد، ارسال سامانه پاتریوت به اوکراین توسط متحدان غربی این کشور، و برگزاری بزرگترین رزمایش دفاع سایبری جهان از سوی ناتو، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با اشاره به فضاسازیهای رسانهای و سیاسی که از سوی اروپا و باکو در خصوص ذخایر گازی آذربایجان میشود، خاطرنشان کرد: با توجه به مسائل منطقه قفقاز و تلاشی که از سوی بازیگران خارجی برای افزایش حضور و ایفای نقش در آن شاهد هستیم، باکو تلاش میکند خود را بازیگری مهم و تعیینکننده به نمایش بگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه اجرایی شدن پروژه خط لوله «تاپی» به توسعه مشروعیت طالبان در سطح منطقهای و بینالمللی کمک خواهد کرد، گفت: با توجه به توسعه ناامنیهایی که در روزهای اخیر از سوی «داعش» به عنوان رقیب اصلی طالبان در افغانستان رخ داده، به نظر میرسد اعتماد لازم از سوی سایر بازیگران، از جمله ترکمنستان نسبت به عملیاتی شدن این پروژه وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اهمیت، فرصتها و مزایایی که قرارداد سوآپ گازی ایران با ترکمنستان و جمهوری آذربایجان دارد، باعث نگرانی رژیم صهیونیستی شده است، چرا که این قرارداد، در نقطه مقابل طرحهای صهیونیستی در منطقه قرار دارد که به دنبال تخریب و تضعیف روابط خارجی ایران بهویژه با کشورهای حوزه آسیای میانه و قفقاز جنوبی است.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: یازده جمهوری استقلال یافته از شوروی از سال ۱۹۹۱، ارتشهای مستقل خود را به عنوان بخشی از فرآیند دولتسازی تشکیل دادند. سه کشور حوزه بالتیک که هرگز خود را جزو این جمهوریها به حساب نیاوردهاند، اکنون به شکلی محکم در نهادهای غربی ادغام و تثبیت شدهاند. این کشورها نه تنها با یکدیگر، بلکه در برخی موارد با کشورهای فراتر از مرزهای اتحاد جماهیر شوروی سابق نیز پیوندهای امنیتی برقرار کردهاند. مسکو تلاش کرده است تا از طریق سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) موقعیت مسلط خود را در سراسر منطقه حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بنا به اعلام وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، این کشور قرار است تا ۲ میلیارد متر مکعب گاز از ترکمنستان دریافت کند. با این حال، جدول زمانی برای شروع یا تکمیل این امر هنوز ارائه نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کاهش بیسابقه سطح آب دریای خزر، اخیراً به یکی از اخبار مهم محافل رسانهای، سیاسی و زیست محیطی تبدیل شده است. کاهش مداوم و سریع سطح دریای خزر از سال 1996 آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اختلافات مقامات رژیم صهیونیستی، صدورحکم حبس برای راشد الغنوشی، افزایش حمایت ناتو از اوکراین و کمک نظامی ۱۵۰میلیارد یورویی، همکاریهای جدید روسیه با نیکاراگوئه وتحکیم روابط سنتی با کوبا در سفر لاوروف به آمریکای لاتین، سراسیمگی واشنگتن برای مقابله با چین و روسیه در آمریکای لاتین ، عبور اولین قایق بدون سرنشین آمریکا از تنگه هرمز تحت رصد دقیق سپاه، نگرانی اسرائیل از احتمال پایان روند عادیسازی با سودان، آغاز خرید نفت خام روسیه از سوی پاکستان، نگرانی نتانیاهو از روابط ایران و عربستان، هشدار نیروی دریایی ایران به زیردریایی هستهای آمریکا در تنگه هرمز، تاکید روسیه بر اینکه کاهش زرادخانه هسته ای روسیه وآمریکا باید با در نظر گرفتن زرادخانه های ناتو محاسبه شود، افتتاح سفارت اسرائیل در بیست کیلومتری خاک ایران در ترکمنستان، ششمین روز درگیریها در سودان به رغم توافق آتشبس، نیجر تحت فشار آمریکا برای عادی سازی روابط با تلآویو، سفر اعلام نشده دبیرکل ناتو به کییف، رایزنی شاه اردن و ولیعهدسعودی در جده درباره فلسطین، فیلیپین اجازه استفاده آمریکا از پایگاههایش برای تایوان را نداد، ارسال سامانه پاتریوت به اوکراین توسط متحدان غربی این کشور، و برگزاری بزرگترین رزمایش دفاع سایبری جهان از سوی ناتو، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با اشاره به فضاسازیهای رسانهای و سیاسی که از سوی اروپا و باکو در خصوص ذخایر گازی آذربایجان میشود، خاطرنشان کرد: با توجه به مسائل منطقه قفقاز و تلاشی که از سوی بازیگران خارجی برای افزایش حضور و ایفای نقش در آن شاهد هستیم، باکو تلاش میکند خود را بازیگری مهم و تعیینکننده به نمایش بگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه اجرایی شدن پروژه خط لوله «تاپی» به توسعه مشروعیت طالبان در سطح منطقهای و بینالمللی کمک خواهد کرد، گفت: با توجه به توسعه ناامنیهایی که در روزهای اخیر از سوی «داعش» به عنوان رقیب اصلی طالبان در افغانستان رخ داده، به نظر میرسد اعتماد لازم از سوی سایر بازیگران، از جمله ترکمنستان نسبت به عملیاتی شدن این پروژه وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اهمیت، فرصتها و مزایایی که قرارداد سوآپ گازی ایران با ترکمنستان و جمهوری آذربایجان دارد، باعث نگرانی رژیم صهیونیستی شده است، چرا که این قرارداد، در نقطه مقابل طرحهای صهیونیستی در منطقه قرار دارد که به دنبال تخریب و تضعیف روابط خارجی ایران بهویژه با کشورهای حوزه آسیای میانه و قفقاز جنوبی است.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: یازده جمهوری استقلال یافته از شوروی از سال ۱۹۹۱، ارتشهای مستقل خود را به عنوان بخشی از فرآیند دولتسازی تشکیل دادند. سه کشور حوزه بالتیک که هرگز خود را جزو این جمهوریها به حساب نیاوردهاند، اکنون به شکلی محکم در نهادهای غربی ادغام و تثبیت شدهاند. این کشورها نه تنها با یکدیگر، بلکه در برخی موارد با کشورهای فراتر از مرزهای اتحاد جماهیر شوروی سابق نیز پیوندهای امنیتی برقرار کردهاند. مسکو تلاش کرده است تا از طریق سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) موقعیت مسلط خود را در سراسر منطقه حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بنا به اعلام وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، این کشور قرار است تا ۲ میلیارد متر مکعب گاز از ترکمنستان دریافت کند. با این حال، جدول زمانی برای شروع یا تکمیل این امر هنوز ارائه نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کاهش بیسابقه سطح آب دریای خزر، اخیراً به یکی از اخبار مهم محافل رسانهای، سیاسی و زیست محیطی تبدیل شده است. کاهش مداوم و سریع سطح دریای خزر از سال 1996 آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اختلافات مقامات رژیم صهیونیستی، صدورحکم حبس برای راشد الغنوشی، افزایش حمایت ناتو از اوکراین و کمک نظامی ۱۵۰میلیارد یورویی، همکاریهای جدید روسیه با نیکاراگوئه وتحکیم روابط سنتی با کوبا در سفر لاوروف به آمریکای لاتین، سراسیمگی واشنگتن برای مقابله با چین و روسیه در آمریکای لاتین ، عبور اولین قایق بدون سرنشین آمریکا از تنگه هرمز تحت رصد دقیق سپاه، نگرانی اسرائیل از احتمال پایان روند عادیسازی با سودان، آغاز خرید نفت خام روسیه از سوی پاکستان، نگرانی نتانیاهو از روابط ایران و عربستان، هشدار نیروی دریایی ایران به زیردریایی هستهای آمریکا در تنگه هرمز، تاکید روسیه بر اینکه کاهش زرادخانه هسته ای روسیه وآمریکا باید با در نظر گرفتن زرادخانه های ناتو محاسبه شود، افتتاح سفارت اسرائیل در بیست کیلومتری خاک ایران در ترکمنستان، ششمین روز درگیریها در سودان به رغم توافق آتشبس، نیجر تحت فشار آمریکا برای عادی سازی روابط با تلآویو، سفر اعلام نشده دبیرکل ناتو به کییف، رایزنی شاه اردن و ولیعهدسعودی در جده درباره فلسطین، فیلیپین اجازه استفاده آمریکا از پایگاههایش برای تایوان را نداد، ارسال سامانه پاتریوت به اوکراین توسط متحدان غربی این کشور، و برگزاری بزرگترین رزمایش دفاع سایبری جهان از سوی ناتو، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با اشاره به فضاسازیهای رسانهای و سیاسی که از سوی اروپا و باکو در خصوص ذخایر گازی آذربایجان میشود، خاطرنشان کرد: با توجه به مسائل منطقه قفقاز و تلاشی که از سوی بازیگران خارجی برای افزایش حضور و ایفای نقش در آن شاهد هستیم، باکو تلاش میکند خود را بازیگری مهم و تعیینکننده به نمایش بگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه اجرایی شدن پروژه خط لوله «تاپی» به توسعه مشروعیت طالبان در سطح منطقهای و بینالمللی کمک خواهد کرد، گفت: با توجه به توسعه ناامنیهایی که در روزهای اخیر از سوی «داعش» به عنوان رقیب اصلی طالبان در افغانستان رخ داده، به نظر میرسد اعتماد لازم از سوی سایر بازیگران، از جمله ترکمنستان نسبت به عملیاتی شدن این پروژه وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اهمیت، فرصتها و مزایایی که قرارداد سوآپ گازی ایران با ترکمنستان و جمهوری آذربایجان دارد، باعث نگرانی رژیم صهیونیستی شده است، چرا که این قرارداد، در نقطه مقابل طرحهای صهیونیستی در منطقه قرار دارد که به دنبال تخریب و تضعیف روابط خارجی ایران بهویژه با کشورهای حوزه آسیای میانه و قفقاز جنوبی است.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: یازده جمهوری استقلال یافته از شوروی از سال ۱۹۹۱، ارتشهای مستقل خود را به عنوان بخشی از فرآیند دولتسازی تشکیل دادند. سه کشور حوزه بالتیک که هرگز خود را جزو این جمهوریها به حساب نیاوردهاند، اکنون به شکلی محکم در نهادهای غربی ادغام و تثبیت شدهاند. این کشورها نه تنها با یکدیگر، بلکه در برخی موارد با کشورهای فراتر از مرزهای اتحاد جماهیر شوروی سابق نیز پیوندهای امنیتی برقرار کردهاند. مسکو تلاش کرده است تا از طریق سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) موقعیت مسلط خود را در سراسر منطقه حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بنا به اعلام وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، این کشور قرار است تا ۲ میلیارد متر مکعب گاز از ترکمنستان دریافت کند. با این حال، جدول زمانی برای شروع یا تکمیل این امر هنوز ارائه نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کاهش بیسابقه سطح آب دریای خزر، اخیراً به یکی از اخبار مهم محافل رسانهای، سیاسی و زیست محیطی تبدیل شده است. کاهش مداوم و سریع سطح دریای خزر از سال 1996 آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اختلافات مقامات رژیم صهیونیستی، صدورحکم حبس برای راشد الغنوشی، افزایش حمایت ناتو از اوکراین و کمک نظامی ۱۵۰میلیارد یورویی، همکاریهای جدید روسیه با نیکاراگوئه وتحکیم روابط سنتی با کوبا در سفر لاوروف به آمریکای لاتین، سراسیمگی واشنگتن برای مقابله با چین و روسیه در آمریکای لاتین ، عبور اولین قایق بدون سرنشین آمریکا از تنگه هرمز تحت رصد دقیق سپاه، نگرانی اسرائیل از احتمال پایان روند عادیسازی با سودان، آغاز خرید نفت خام روسیه از سوی پاکستان، نگرانی نتانیاهو از روابط ایران و عربستان، هشدار نیروی دریایی ایران به زیردریایی هستهای آمریکا در تنگه هرمز، تاکید روسیه بر اینکه کاهش زرادخانه هسته ای روسیه وآمریکا باید با در نظر گرفتن زرادخانه های ناتو محاسبه شود، افتتاح سفارت اسرائیل در بیست کیلومتری خاک ایران در ترکمنستان، ششمین روز درگیریها در سودان به رغم توافق آتشبس، نیجر تحت فشار آمریکا برای عادی سازی روابط با تلآویو، سفر اعلام نشده دبیرکل ناتو به کییف، رایزنی شاه اردن و ولیعهدسعودی در جده درباره فلسطین، فیلیپین اجازه استفاده آمریکا از پایگاههایش برای تایوان را نداد، ارسال سامانه پاتریوت به اوکراین توسط متحدان غربی این کشور، و برگزاری بزرگترین رزمایش دفاع سایبری جهان از سوی ناتو، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با اشاره به فضاسازیهای رسانهای و سیاسی که از سوی اروپا و باکو در خصوص ذخایر گازی آذربایجان میشود، خاطرنشان کرد: با توجه به مسائل منطقه قفقاز و تلاشی که از سوی بازیگران خارجی برای افزایش حضور و ایفای نقش در آن شاهد هستیم، باکو تلاش میکند خود را بازیگری مهم و تعیینکننده به نمایش بگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه اجرایی شدن پروژه خط لوله «تاپی» به توسعه مشروعیت طالبان در سطح منطقهای و بینالمللی کمک خواهد کرد، گفت: با توجه به توسعه ناامنیهایی که در روزهای اخیر از سوی «داعش» به عنوان رقیب اصلی طالبان در افغانستان رخ داده، به نظر میرسد اعتماد لازم از سوی سایر بازیگران، از جمله ترکمنستان نسبت به عملیاتی شدن این پروژه وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اهمیت، فرصتها و مزایایی که قرارداد سوآپ گازی ایران با ترکمنستان و جمهوری آذربایجان دارد، باعث نگرانی رژیم صهیونیستی شده است، چرا که این قرارداد، در نقطه مقابل طرحهای صهیونیستی در منطقه قرار دارد که به دنبال تخریب و تضعیف روابط خارجی ایران بهویژه با کشورهای حوزه آسیای میانه و قفقاز جنوبی است.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: یازده جمهوری استقلال یافته از شوروی از سال ۱۹۹۱، ارتشهای مستقل خود را به عنوان بخشی از فرآیند دولتسازی تشکیل دادند. سه کشور حوزه بالتیک که هرگز خود را جزو این جمهوریها به حساب نیاوردهاند، اکنون به شکلی محکم در نهادهای غربی ادغام و تثبیت شدهاند. این کشورها نه تنها با یکدیگر، بلکه در برخی موارد با کشورهای فراتر از مرزهای اتحاد جماهیر شوروی سابق نیز پیوندهای امنیتی برقرار کردهاند. مسکو تلاش کرده است تا از طریق سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) موقعیت مسلط خود را در سراسر منطقه حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بنا به اعلام وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، این کشور قرار است تا ۲ میلیارد متر مکعب گاز از ترکمنستان دریافت کند. با این حال، جدول زمانی برای شروع یا تکمیل این امر هنوز ارائه نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کاهش بیسابقه سطح آب دریای خزر، اخیراً به یکی از اخبار مهم محافل رسانهای، سیاسی و زیست محیطی تبدیل شده است. کاهش مداوم و سریع سطح دریای خزر از سال 1996 آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اختلافات مقامات رژیم صهیونیستی، صدورحکم حبس برای راشد الغنوشی، افزایش حمایت ناتو از اوکراین و کمک نظامی ۱۵۰میلیارد یورویی، همکاریهای جدید روسیه با نیکاراگوئه وتحکیم روابط سنتی با کوبا در سفر لاوروف به آمریکای لاتین، سراسیمگی واشنگتن برای مقابله با چین و روسیه در آمریکای لاتین ، عبور اولین قایق بدون سرنشین آمریکا از تنگه هرمز تحت رصد دقیق سپاه، نگرانی اسرائیل از احتمال پایان روند عادیسازی با سودان، آغاز خرید نفت خام روسیه از سوی پاکستان، نگرانی نتانیاهو از روابط ایران و عربستان، هشدار نیروی دریایی ایران به زیردریایی هستهای آمریکا در تنگه هرمز، تاکید روسیه بر اینکه کاهش زرادخانه هسته ای روسیه وآمریکا باید با در نظر گرفتن زرادخانه های ناتو محاسبه شود، افتتاح سفارت اسرائیل در بیست کیلومتری خاک ایران در ترکمنستان، ششمین روز درگیریها در سودان به رغم توافق آتشبس، نیجر تحت فشار آمریکا برای عادی سازی روابط با تلآویو، سفر اعلام نشده دبیرکل ناتو به کییف، رایزنی شاه اردن و ولیعهدسعودی در جده درباره فلسطین، فیلیپین اجازه استفاده آمریکا از پایگاههایش برای تایوان را نداد، ارسال سامانه پاتریوت به اوکراین توسط متحدان غربی این کشور، و برگزاری بزرگترین رزمایش دفاع سایبری جهان از سوی ناتو، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با اشاره به فضاسازیهای رسانهای و سیاسی که از سوی اروپا و باکو در خصوص ذخایر گازی آذربایجان میشود، خاطرنشان کرد: با توجه به مسائل منطقه قفقاز و تلاشی که از سوی بازیگران خارجی برای افزایش حضور و ایفای نقش در آن شاهد هستیم، باکو تلاش میکند خود را بازیگری مهم و تعیینکننده به نمایش بگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه اجرایی شدن پروژه خط لوله «تاپی» به توسعه مشروعیت طالبان در سطح منطقهای و بینالمللی کمک خواهد کرد، گفت: با توجه به توسعه ناامنیهایی که در روزهای اخیر از سوی «داعش» به عنوان رقیب اصلی طالبان در افغانستان رخ داده، به نظر میرسد اعتماد لازم از سوی سایر بازیگران، از جمله ترکمنستان نسبت به عملیاتی شدن این پروژه وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اهمیت، فرصتها و مزایایی که قرارداد سوآپ گازی ایران با ترکمنستان و جمهوری آذربایجان دارد، باعث نگرانی رژیم صهیونیستی شده است، چرا که این قرارداد، در نقطه مقابل طرحهای صهیونیستی در منطقه قرار دارد که به دنبال تخریب و تضعیف روابط خارجی ایران بهویژه با کشورهای حوزه آسیای میانه و قفقاز جنوبی است.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: یازده جمهوری استقلال یافته از شوروی از سال ۱۹۹۱، ارتشهای مستقل خود را به عنوان بخشی از فرآیند دولتسازی تشکیل دادند. سه کشور حوزه بالتیک که هرگز خود را جزو این جمهوریها به حساب نیاوردهاند، اکنون به شکلی محکم در نهادهای غربی ادغام و تثبیت شدهاند. این کشورها نه تنها با یکدیگر، بلکه در برخی موارد با کشورهای فراتر از مرزهای اتحاد جماهیر شوروی سابق نیز پیوندهای امنیتی برقرار کردهاند. مسکو تلاش کرده است تا از طریق سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) موقعیت مسلط خود را در سراسر منطقه حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بنا به اعلام وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، این کشور قرار است تا ۲ میلیارد متر مکعب گاز از ترکمنستان دریافت کند. با این حال، جدول زمانی برای شروع یا تکمیل این امر هنوز ارائه نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کاهش بیسابقه سطح آب دریای خزر، اخیراً به یکی از اخبار مهم محافل رسانهای، سیاسی و زیست محیطی تبدیل شده است. کاهش مداوم و سریع سطح دریای خزر از سال 1996 آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اختلافات مقامات رژیم صهیونیستی، صدورحکم حبس برای راشد الغنوشی، افزایش حمایت ناتو از اوکراین و کمک نظامی ۱۵۰میلیارد یورویی، همکاریهای جدید روسیه با نیکاراگوئه وتحکیم روابط سنتی با کوبا در سفر لاوروف به آمریکای لاتین، سراسیمگی واشنگتن برای مقابله با چین و روسیه در آمریکای لاتین ، عبور اولین قایق بدون سرنشین آمریکا از تنگه هرمز تحت رصد دقیق سپاه، نگرانی اسرائیل از احتمال پایان روند عادیسازی با سودان، آغاز خرید نفت خام روسیه از سوی پاکستان، نگرانی نتانیاهو از روابط ایران و عربستان، هشدار نیروی دریایی ایران به زیردریایی هستهای آمریکا در تنگه هرمز، تاکید روسیه بر اینکه کاهش زرادخانه هسته ای روسیه وآمریکا باید با در نظر گرفتن زرادخانه های ناتو محاسبه شود، افتتاح سفارت اسرائیل در بیست کیلومتری خاک ایران در ترکمنستان، ششمین روز درگیریها در سودان به رغم توافق آتشبس، نیجر تحت فشار آمریکا برای عادی سازی روابط با تلآویو، سفر اعلام نشده دبیرکل ناتو به کییف، رایزنی شاه اردن و ولیعهدسعودی در جده درباره فلسطین، فیلیپین اجازه استفاده آمریکا از پایگاههایش برای تایوان را نداد، ارسال سامانه پاتریوت به اوکراین توسط متحدان غربی این کشور، و برگزاری بزرگترین رزمایش دفاع سایبری جهان از سوی ناتو، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با اشاره به فضاسازیهای رسانهای و سیاسی که از سوی اروپا و باکو در خصوص ذخایر گازی آذربایجان میشود، خاطرنشان کرد: با توجه به مسائل منطقه قفقاز و تلاشی که از سوی بازیگران خارجی برای افزایش حضور و ایفای نقش در آن شاهد هستیم، باکو تلاش میکند خود را بازیگری مهم و تعیینکننده به نمایش بگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه اجرایی شدن پروژه خط لوله «تاپی» به توسعه مشروعیت طالبان در سطح منطقهای و بینالمللی کمک خواهد کرد، گفت: با توجه به توسعه ناامنیهایی که در روزهای اخیر از سوی «داعش» به عنوان رقیب اصلی طالبان در افغانستان رخ داده، به نظر میرسد اعتماد لازم از سوی سایر بازیگران، از جمله ترکمنستان نسبت به عملیاتی شدن این پروژه وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اهمیت، فرصتها و مزایایی که قرارداد سوآپ گازی ایران با ترکمنستان و جمهوری آذربایجان دارد، باعث نگرانی رژیم صهیونیستی شده است، چرا که این قرارداد، در نقطه مقابل طرحهای صهیونیستی در منطقه قرار دارد که به دنبال تخریب و تضعیف روابط خارجی ایران بهویژه با کشورهای حوزه آسیای میانه و قفقاز جنوبی است.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: یازده جمهوری استقلال یافته از شوروی از سال ۱۹۹۱، ارتشهای مستقل خود را به عنوان بخشی از فرآیند دولتسازی تشکیل دادند. سه کشور حوزه بالتیک که هرگز خود را جزو این جمهوریها به حساب نیاوردهاند، اکنون به شکلی محکم در نهادهای غربی ادغام و تثبیت شدهاند. این کشورها نه تنها با یکدیگر، بلکه در برخی موارد با کشورهای فراتر از مرزهای اتحاد جماهیر شوروی سابق نیز پیوندهای امنیتی برقرار کردهاند. مسکو تلاش کرده است تا از طریق سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) موقعیت مسلط خود را در سراسر منطقه حفظ کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بنا به اعلام وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، این کشور قرار است تا ۲ میلیارد متر مکعب گاز از ترکمنستان دریافت کند. با این حال، جدول زمانی برای شروع یا تکمیل این امر هنوز ارائه نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: کاهش بیسابقه سطح آب دریای خزر، اخیراً به یکی از اخبار مهم محافل رسانهای، سیاسی و زیست محیطی تبدیل شده است. کاهش مداوم و سریع سطح دریای خزر از سال 1996 آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اختلافات مقامات رژیم صهیونیستی، صدورحکم حبس برای راشد الغنوشی، افزایش حمایت ناتو از اوکراین و کمک نظامی ۱۵۰میلیارد یورویی، همکاریهای جدید روسیه با نیکاراگوئه وتحکیم روابط سنتی با کوبا در سفر لاوروف به آمریکای لاتین، سراسیمگی واشنگتن برای مقابله با چین و روسیه در آمریکای لاتین ، عبور اولین قایق بدون سرنشین آمریکا از تنگه هرمز تحت رصد دقیق سپاه، نگرانی اسرائیل از احتمال پایان روند عادیسازی با سودان، آغاز خرید نفت خام روسیه از سوی پاکستان، نگرانی نتانیاهو از روابط ایران و عربستان، هشدار نیروی دریایی ایران به زیردریایی هستهای آمریکا در تنگه هرمز، تاکید روسیه بر اینکه کاهش زرادخانه هسته ای روسیه وآمریکا باید با در نظر گرفتن زرادخانه های ناتو محاسبه شود، افتتاح سفارت اسرائیل در بیست کیلومتری خاک ایران در ترکمنستان، ششمین روز درگیریها در سودان به رغم توافق آتشبس، نیجر تحت فشار آمریکا برای عادی سازی روابط با تلآویو، سفر اعلام نشده دبیرکل ناتو به کییف، رایزنی شاه اردن و ولیعهدسعودی در جده درباره فلسطین، فیلیپین اجازه استفاده آمریکا از پایگاههایش برای تایوان را نداد، ارسال سامانه پاتریوت به اوکراین توسط متحدان غربی این کشور، و برگزاری بزرگترین رزمایش دفاع سایبری جهان از سوی ناتو، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس اقتصاد انرژی با اشاره به فضاسازیهای رسانهای و سیاسی که از سوی اروپا و باکو در خصوص ذخایر گازی آذربایجان میشود، خاطرنشان کرد: با توجه به مسائل منطقه قفقاز و تلاشی که از سوی بازیگران خارجی برای افزایش حضور و ایفای نقش در آن شاهد هستیم، باکو تلاش میکند خود را بازیگری مهم و تعیینکننده به نمایش بگذارد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با بیان اینکه کشورهای عضو «سازمان دولتهای ترک»، قدرت و نفوذ یکسانی ندارند و قطعا ترکیه در میان آنها دست بالاتری دارد و از این طریق نفوذ خود را گسترش میدهد، گفت: ایران با توجه به همکاری قابل گسترش و همسایگی که با کشورهای عضو این تشکیلات دارد، میتواند از ظرفیتهای بالقوه آن به خوبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه اجرایی شدن پروژه خط لوله «تاپی» به توسعه مشروعیت طالبان در سطح منطقهای و بینالمللی کمک خواهد کرد، گفت: با توجه به توسعه ناامنیهایی که در روزهای اخیر از سوی «داعش» به عنوان رقیب اصلی طالبان در افغانستان رخ داده، به نظر میرسد اعتماد لازم از سوی سایر بازیگران، از جمله ترکمنستان نسبت به عملیاتی شدن این پروژه وجود ندارد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اهمیت، فرصتها و مزایایی که قرارداد سوآپ گازی ایران با ترکمنستان و جمهوری آذربایجان دارد، باعث نگرانی رژیم صهیونیستی شده است، چرا که این قرارداد، در نقطه مقابل طرحهای صهیونیستی در منطقه قرار دارد که به دنبال تخریب و تضعیف روابط خارجی ایران بهویژه با کشورهای حوزه آسیای میانه و قفقاز جنوبی است.
برسام محمدی – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشبینیهای برخی مبنی بر اینکه جنگ آمریکا علیه ایران میتواند خطر شعلهور شدن یک درگیری فراگیر در سراسر منطقه را به دنبال داشته باشد، اکنون پیشگوهایی دوراندیشانه به نظر میرسند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: دو روایت متضاد از سیاست خارجی ترامپ، یکی «بحران بهمثابه دکترین» و دیگری «دکترین منسجم»، تصویری پیچیده از تلاش آمریکا برای بازتعریف نقش خود در نظام بینالملل ارائه میدهند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پیمان مکه که با شعار «حمله به یکی، حمله به همه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه امضا شد، بیش از آنکه یک ائتلاف نظامی تمامعیار باشد، از نگاه برخی تحلیلگران تلاشی برای کاهش وابستگی امنیتی به یک قدرت خارجی و ایجاد سازوکار امنیت منطقهای است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافق هستهای جدید آمریکا و عربستان، با وجود ابهامات حقوقی و سیاسی، میتواند معیارهای پیشین عدم اشاعه را در غرب آسیا تغییر دهد و رقابت هستهای را تشدید و وارد مرحلهای تازه کند.