نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گزارش تحلیلی: گرد و غبار نقش مهمی در اکوسیستم دارد که بر فرآیندهای شیمیایی جو و اقلیم، بر خصوصیات آب و خاک، حرکت نوترینتها و چرخه مواد غذایی در محیط دریایی و خشکی تاثیر دارد. گرد و غبار همچنین میتواند به محصولات کشاورزی آسیب رسانده و بر تولید مواد غذایی اثر نامطلوبی داشته باشد. گرد و غبار موجود در هوا کیفیت هوا و میدان دید را کاهش می دهد و ممکن است اثرات نامطلوبی بر سلامتی، بهویژه برای افرادی که مشکلات تنفسی دارند، داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکتکننده در اجلاس آبوهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در هفته های گذشته، در کنار مسائل سیاسی که بحث داغ محافل خبری بوده، شدت گرمای هوا نیز به سوژه تحلیلی بسیاری از رسانه ها و خبرگزاریها تبدیل شده است؛ موضوعی که تنها جنبه داخلی ندارد و ظاهرا مشکلی است که همه نقاط جهان از آمریکای شمالی تا اروپای غربی و البته شرق و غرب آسیا با آن دست و پنجه نرم می کنند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از دو سال کنترل دموکراتها بر ریاست جمهوری و هر دو مجلس کنگره، اینک جمهوری خواهان کنترل مجلس نمایندگان را برعهده گرفتهاند. اما به راستی حکومت تقسیم شده چه معنایی برای سیاست خارجی ایالات متحده خواهد داشت؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه گفت: در نشست آب و هوایی سازمان ملل در مصر، گامی درخصوص تقویت «پیمان آب و هوایی گلاسکو» و محدودکردن گازهای گلخانهای و حذف تدریجی استفاده از سوختهای فسیلی برداشته نشد و از این منظر، این نشست عقب گردی جدی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به پیامدهای بالقوه تغییرات آب و هوایی و خطر رسیدن به «نقاط اوج» غیرقابل برگشت، این بحث مطرح است که همه گزینهها باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. قرار دادن آینههای غول پیکر در فضا برای انعکاس تشعشعات خورشیدی از زمین یکی از این گزینه هاست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه تمرکز رسانهای دو ماه گذشته، عمدتاً بر جنگ اوکراین قرار داشته است، تبادل زندانیان میان آمریکا و روسیه در اواخر ماه آوریل تا حد زیادی نادیده گرفته شد. روسیه یک آمریکایی (یک تفنگدار دریایی سابق) را که سه سال پیش بازداشت کرده بود، آزاد کرد و آمریکا نیز یک خلبان روسی را که به اتهام قاچاق مواد مخدر زندانی شد بود، آزاد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بازارهای جهانی انرژی و منابع غذایی همچنان تحت تأثیر حمله نظامی روسیه به اوکراین هستند؛ زیرا این دو کشور تأمینکنندگان اصلی انرژی، غذا و کود محسوب میشوند. اختلال در عرضه، تحمیل ناگهانی تحریمهای اقتصادی بیسابقه علیه روسیه، محدودیتهای تجاری و مداخلات سیاسی متعدد در واکنش به بحران، باعث افزایش سرسامآور قیمت کالاها و مواد غذایی شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: امضای قانون ممنوعیت واردات نفت از روسیه توسط بایدن، اعمال پنجمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا علیه روسیه، تغییر فرمانده روسی جنگ اوکراین، تاکید پنتاگون بر شکست روسیه در اوکراین، اجرایی شدن یک گام دیگر پیوستن اوکراین به اروپا، تاکید بر افزایش همکاریهای دفاعی در نشست وزیران خارجه ناتو، دیدار سهجانبه وزرای دفاع ترکیه، ایتالیا و انگلیس، تصمیم فنلاند برای عضویت در ناتو، واکنش روسیه به حمله موشکی به یک ایستگاه راه آهن در اوکراین، دیدار رهبران اتحادیه اروپا از بوچا در حومه کی یف، نگرانی آمریکا از توافق امنیتی چین با جزایر سلیمان، نامه ضد ایرانی سناتورهای آمریکایی به بایدن، تظاهرات هزاران صهیونیست برای استعفای کابینه «نفتالی بنت»، تلاش رژیم صهیونیستی برای انتقال گاز از طریق خاک مصر به اروپا، خیز دوباره پارلمان پاکستان برای برکناری عمران خان، ابلاغ قانون تجارت تهاتر پاکستان با ایران و هشدار سازمان ملل درخصوص فاجعه آب و هوایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گزارش تحلیلی: گرد و غبار نقش مهمی در اکوسیستم دارد که بر فرآیندهای شیمیایی جو و اقلیم، بر خصوصیات آب و خاک، حرکت نوترینتها و چرخه مواد غذایی در محیط دریایی و خشکی تاثیر دارد. گرد و غبار همچنین میتواند به محصولات کشاورزی آسیب رسانده و بر تولید مواد غذایی اثر نامطلوبی داشته باشد. گرد و غبار موجود در هوا کیفیت هوا و میدان دید را کاهش می دهد و ممکن است اثرات نامطلوبی بر سلامتی، بهویژه برای افرادی که مشکلات تنفسی دارند، داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکتکننده در اجلاس آبوهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در هفته های گذشته، در کنار مسائل سیاسی که بحث داغ محافل خبری بوده، شدت گرمای هوا نیز به سوژه تحلیلی بسیاری از رسانه ها و خبرگزاریها تبدیل شده است؛ موضوعی که تنها جنبه داخلی ندارد و ظاهرا مشکلی است که همه نقاط جهان از آمریکای شمالی تا اروپای غربی و البته شرق و غرب آسیا با آن دست و پنجه نرم می کنند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از دو سال کنترل دموکراتها بر ریاست جمهوری و هر دو مجلس کنگره، اینک جمهوری خواهان کنترل مجلس نمایندگان را برعهده گرفتهاند. اما به راستی حکومت تقسیم شده چه معنایی برای سیاست خارجی ایالات متحده خواهد داشت؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه گفت: در نشست آب و هوایی سازمان ملل در مصر، گامی درخصوص تقویت «پیمان آب و هوایی گلاسکو» و محدودکردن گازهای گلخانهای و حذف تدریجی استفاده از سوختهای فسیلی برداشته نشد و از این منظر، این نشست عقب گردی جدی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به پیامدهای بالقوه تغییرات آب و هوایی و خطر رسیدن به «نقاط اوج» غیرقابل برگشت، این بحث مطرح است که همه گزینهها باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. قرار دادن آینههای غول پیکر در فضا برای انعکاس تشعشعات خورشیدی از زمین یکی از این گزینه هاست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه تمرکز رسانهای دو ماه گذشته، عمدتاً بر جنگ اوکراین قرار داشته است، تبادل زندانیان میان آمریکا و روسیه در اواخر ماه آوریل تا حد زیادی نادیده گرفته شد. روسیه یک آمریکایی (یک تفنگدار دریایی سابق) را که سه سال پیش بازداشت کرده بود، آزاد کرد و آمریکا نیز یک خلبان روسی را که به اتهام قاچاق مواد مخدر زندانی شد بود، آزاد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بازارهای جهانی انرژی و منابع غذایی همچنان تحت تأثیر حمله نظامی روسیه به اوکراین هستند؛ زیرا این دو کشور تأمینکنندگان اصلی انرژی، غذا و کود محسوب میشوند. اختلال در عرضه، تحمیل ناگهانی تحریمهای اقتصادی بیسابقه علیه روسیه، محدودیتهای تجاری و مداخلات سیاسی متعدد در واکنش به بحران، باعث افزایش سرسامآور قیمت کالاها و مواد غذایی شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: امضای قانون ممنوعیت واردات نفت از روسیه توسط بایدن، اعمال پنجمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا علیه روسیه، تغییر فرمانده روسی جنگ اوکراین، تاکید پنتاگون بر شکست روسیه در اوکراین، اجرایی شدن یک گام دیگر پیوستن اوکراین به اروپا، تاکید بر افزایش همکاریهای دفاعی در نشست وزیران خارجه ناتو، دیدار سهجانبه وزرای دفاع ترکیه، ایتالیا و انگلیس، تصمیم فنلاند برای عضویت در ناتو، واکنش روسیه به حمله موشکی به یک ایستگاه راه آهن در اوکراین، دیدار رهبران اتحادیه اروپا از بوچا در حومه کی یف، نگرانی آمریکا از توافق امنیتی چین با جزایر سلیمان، نامه ضد ایرانی سناتورهای آمریکایی به بایدن، تظاهرات هزاران صهیونیست برای استعفای کابینه «نفتالی بنت»، تلاش رژیم صهیونیستی برای انتقال گاز از طریق خاک مصر به اروپا، خیز دوباره پارلمان پاکستان برای برکناری عمران خان، ابلاغ قانون تجارت تهاتر پاکستان با ایران و هشدار سازمان ملل درخصوص فاجعه آب و هوایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین – گزارش تحلیلی: گرد و غبار نقش مهمی در اکوسیستم دارد که بر فرآیندهای شیمیایی جو و اقلیم، بر خصوصیات آب و خاک، حرکت نوترینتها و چرخه مواد غذایی در محیط دریایی و خشکی تاثیر دارد. گرد و غبار همچنین میتواند به محصولات کشاورزی آسیب رسانده و بر تولید مواد غذایی اثر نامطلوبی داشته باشد. گرد و غبار موجود در هوا کیفیت هوا و میدان دید را کاهش می دهد و ممکن است اثرات نامطلوبی بر سلامتی، بهویژه برای افرادی که مشکلات تنفسی دارند، داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکتکننده در اجلاس آبوهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در هفته های گذشته، در کنار مسائل سیاسی که بحث داغ محافل خبری بوده، شدت گرمای هوا نیز به سوژه تحلیلی بسیاری از رسانه ها و خبرگزاریها تبدیل شده است؛ موضوعی که تنها جنبه داخلی ندارد و ظاهرا مشکلی است که همه نقاط جهان از آمریکای شمالی تا اروپای غربی و البته شرق و غرب آسیا با آن دست و پنجه نرم می کنند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از دو سال کنترل دموکراتها بر ریاست جمهوری و هر دو مجلس کنگره، اینک جمهوری خواهان کنترل مجلس نمایندگان را برعهده گرفتهاند. اما به راستی حکومت تقسیم شده چه معنایی برای سیاست خارجی ایالات متحده خواهد داشت؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه گفت: در نشست آب و هوایی سازمان ملل در مصر، گامی درخصوص تقویت «پیمان آب و هوایی گلاسکو» و محدودکردن گازهای گلخانهای و حذف تدریجی استفاده از سوختهای فسیلی برداشته نشد و از این منظر، این نشست عقب گردی جدی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به پیامدهای بالقوه تغییرات آب و هوایی و خطر رسیدن به «نقاط اوج» غیرقابل برگشت، این بحث مطرح است که همه گزینهها باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. قرار دادن آینههای غول پیکر در فضا برای انعکاس تشعشعات خورشیدی از زمین یکی از این گزینه هاست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه تمرکز رسانهای دو ماه گذشته، عمدتاً بر جنگ اوکراین قرار داشته است، تبادل زندانیان میان آمریکا و روسیه در اواخر ماه آوریل تا حد زیادی نادیده گرفته شد. روسیه یک آمریکایی (یک تفنگدار دریایی سابق) را که سه سال پیش بازداشت کرده بود، آزاد کرد و آمریکا نیز یک خلبان روسی را که به اتهام قاچاق مواد مخدر زندانی شد بود، آزاد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بازارهای جهانی انرژی و منابع غذایی همچنان تحت تأثیر حمله نظامی روسیه به اوکراین هستند؛ زیرا این دو کشور تأمینکنندگان اصلی انرژی، غذا و کود محسوب میشوند. اختلال در عرضه، تحمیل ناگهانی تحریمهای اقتصادی بیسابقه علیه روسیه، محدودیتهای تجاری و مداخلات سیاسی متعدد در واکنش به بحران، باعث افزایش سرسامآور قیمت کالاها و مواد غذایی شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: امضای قانون ممنوعیت واردات نفت از روسیه توسط بایدن، اعمال پنجمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا علیه روسیه، تغییر فرمانده روسی جنگ اوکراین، تاکید پنتاگون بر شکست روسیه در اوکراین، اجرایی شدن یک گام دیگر پیوستن اوکراین به اروپا، تاکید بر افزایش همکاریهای دفاعی در نشست وزیران خارجه ناتو، دیدار سهجانبه وزرای دفاع ترکیه، ایتالیا و انگلیس، تصمیم فنلاند برای عضویت در ناتو، واکنش روسیه به حمله موشکی به یک ایستگاه راه آهن در اوکراین، دیدار رهبران اتحادیه اروپا از بوچا در حومه کی یف، نگرانی آمریکا از توافق امنیتی چین با جزایر سلیمان، نامه ضد ایرانی سناتورهای آمریکایی به بایدن، تظاهرات هزاران صهیونیست برای استعفای کابینه «نفتالی بنت»، تلاش رژیم صهیونیستی برای انتقال گاز از طریق خاک مصر به اروپا، خیز دوباره پارلمان پاکستان برای برکناری عمران خان، ابلاغ قانون تجارت تهاتر پاکستان با ایران و هشدار سازمان ملل درخصوص فاجعه آب و هوایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گزارش تحلیلی: گرد و غبار نقش مهمی در اکوسیستم دارد که بر فرآیندهای شیمیایی جو و اقلیم، بر خصوصیات آب و خاک، حرکت نوترینتها و چرخه مواد غذایی در محیط دریایی و خشکی تاثیر دارد. گرد و غبار همچنین میتواند به محصولات کشاورزی آسیب رسانده و بر تولید مواد غذایی اثر نامطلوبی داشته باشد. گرد و غبار موجود در هوا کیفیت هوا و میدان دید را کاهش می دهد و ممکن است اثرات نامطلوبی بر سلامتی، بهویژه برای افرادی که مشکلات تنفسی دارند، داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکتکننده در اجلاس آبوهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در هفته های گذشته، در کنار مسائل سیاسی که بحث داغ محافل خبری بوده، شدت گرمای هوا نیز به سوژه تحلیلی بسیاری از رسانه ها و خبرگزاریها تبدیل شده است؛ موضوعی که تنها جنبه داخلی ندارد و ظاهرا مشکلی است که همه نقاط جهان از آمریکای شمالی تا اروپای غربی و البته شرق و غرب آسیا با آن دست و پنجه نرم می کنند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از دو سال کنترل دموکراتها بر ریاست جمهوری و هر دو مجلس کنگره، اینک جمهوری خواهان کنترل مجلس نمایندگان را برعهده گرفتهاند. اما به راستی حکومت تقسیم شده چه معنایی برای سیاست خارجی ایالات متحده خواهد داشت؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه گفت: در نشست آب و هوایی سازمان ملل در مصر، گامی درخصوص تقویت «پیمان آب و هوایی گلاسکو» و محدودکردن گازهای گلخانهای و حذف تدریجی استفاده از سوختهای فسیلی برداشته نشد و از این منظر، این نشست عقب گردی جدی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به پیامدهای بالقوه تغییرات آب و هوایی و خطر رسیدن به «نقاط اوج» غیرقابل برگشت، این بحث مطرح است که همه گزینهها باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. قرار دادن آینههای غول پیکر در فضا برای انعکاس تشعشعات خورشیدی از زمین یکی از این گزینه هاست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه تمرکز رسانهای دو ماه گذشته، عمدتاً بر جنگ اوکراین قرار داشته است، تبادل زندانیان میان آمریکا و روسیه در اواخر ماه آوریل تا حد زیادی نادیده گرفته شد. روسیه یک آمریکایی (یک تفنگدار دریایی سابق) را که سه سال پیش بازداشت کرده بود، آزاد کرد و آمریکا نیز یک خلبان روسی را که به اتهام قاچاق مواد مخدر زندانی شد بود، آزاد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بازارهای جهانی انرژی و منابع غذایی همچنان تحت تأثیر حمله نظامی روسیه به اوکراین هستند؛ زیرا این دو کشور تأمینکنندگان اصلی انرژی، غذا و کود محسوب میشوند. اختلال در عرضه، تحمیل ناگهانی تحریمهای اقتصادی بیسابقه علیه روسیه، محدودیتهای تجاری و مداخلات سیاسی متعدد در واکنش به بحران، باعث افزایش سرسامآور قیمت کالاها و مواد غذایی شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: امضای قانون ممنوعیت واردات نفت از روسیه توسط بایدن، اعمال پنجمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا علیه روسیه، تغییر فرمانده روسی جنگ اوکراین، تاکید پنتاگون بر شکست روسیه در اوکراین، اجرایی شدن یک گام دیگر پیوستن اوکراین به اروپا، تاکید بر افزایش همکاریهای دفاعی در نشست وزیران خارجه ناتو، دیدار سهجانبه وزرای دفاع ترکیه، ایتالیا و انگلیس، تصمیم فنلاند برای عضویت در ناتو، واکنش روسیه به حمله موشکی به یک ایستگاه راه آهن در اوکراین، دیدار رهبران اتحادیه اروپا از بوچا در حومه کی یف، نگرانی آمریکا از توافق امنیتی چین با جزایر سلیمان، نامه ضد ایرانی سناتورهای آمریکایی به بایدن، تظاهرات هزاران صهیونیست برای استعفای کابینه «نفتالی بنت»، تلاش رژیم صهیونیستی برای انتقال گاز از طریق خاک مصر به اروپا، خیز دوباره پارلمان پاکستان برای برکناری عمران خان، ابلاغ قانون تجارت تهاتر پاکستان با ایران و هشدار سازمان ملل درخصوص فاجعه آب و هوایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گزارش تحلیلی: گرد و غبار نقش مهمی در اکوسیستم دارد که بر فرآیندهای شیمیایی جو و اقلیم، بر خصوصیات آب و خاک، حرکت نوترینتها و چرخه مواد غذایی در محیط دریایی و خشکی تاثیر دارد. گرد و غبار همچنین میتواند به محصولات کشاورزی آسیب رسانده و بر تولید مواد غذایی اثر نامطلوبی داشته باشد. گرد و غبار موجود در هوا کیفیت هوا و میدان دید را کاهش می دهد و ممکن است اثرات نامطلوبی بر سلامتی، بهویژه برای افرادی که مشکلات تنفسی دارند، داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکتکننده در اجلاس آبوهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در هفته های گذشته، در کنار مسائل سیاسی که بحث داغ محافل خبری بوده، شدت گرمای هوا نیز به سوژه تحلیلی بسیاری از رسانه ها و خبرگزاریها تبدیل شده است؛ موضوعی که تنها جنبه داخلی ندارد و ظاهرا مشکلی است که همه نقاط جهان از آمریکای شمالی تا اروپای غربی و البته شرق و غرب آسیا با آن دست و پنجه نرم می کنند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از دو سال کنترل دموکراتها بر ریاست جمهوری و هر دو مجلس کنگره، اینک جمهوری خواهان کنترل مجلس نمایندگان را برعهده گرفتهاند. اما به راستی حکومت تقسیم شده چه معنایی برای سیاست خارجی ایالات متحده خواهد داشت؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه گفت: در نشست آب و هوایی سازمان ملل در مصر، گامی درخصوص تقویت «پیمان آب و هوایی گلاسکو» و محدودکردن گازهای گلخانهای و حذف تدریجی استفاده از سوختهای فسیلی برداشته نشد و از این منظر، این نشست عقب گردی جدی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به پیامدهای بالقوه تغییرات آب و هوایی و خطر رسیدن به «نقاط اوج» غیرقابل برگشت، این بحث مطرح است که همه گزینهها باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. قرار دادن آینههای غول پیکر در فضا برای انعکاس تشعشعات خورشیدی از زمین یکی از این گزینه هاست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه تمرکز رسانهای دو ماه گذشته، عمدتاً بر جنگ اوکراین قرار داشته است، تبادل زندانیان میان آمریکا و روسیه در اواخر ماه آوریل تا حد زیادی نادیده گرفته شد. روسیه یک آمریکایی (یک تفنگدار دریایی سابق) را که سه سال پیش بازداشت کرده بود، آزاد کرد و آمریکا نیز یک خلبان روسی را که به اتهام قاچاق مواد مخدر زندانی شد بود، آزاد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بازارهای جهانی انرژی و منابع غذایی همچنان تحت تأثیر حمله نظامی روسیه به اوکراین هستند؛ زیرا این دو کشور تأمینکنندگان اصلی انرژی، غذا و کود محسوب میشوند. اختلال در عرضه، تحمیل ناگهانی تحریمهای اقتصادی بیسابقه علیه روسیه، محدودیتهای تجاری و مداخلات سیاسی متعدد در واکنش به بحران، باعث افزایش سرسامآور قیمت کالاها و مواد غذایی شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: امضای قانون ممنوعیت واردات نفت از روسیه توسط بایدن، اعمال پنجمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا علیه روسیه، تغییر فرمانده روسی جنگ اوکراین، تاکید پنتاگون بر شکست روسیه در اوکراین، اجرایی شدن یک گام دیگر پیوستن اوکراین به اروپا، تاکید بر افزایش همکاریهای دفاعی در نشست وزیران خارجه ناتو، دیدار سهجانبه وزرای دفاع ترکیه، ایتالیا و انگلیس، تصمیم فنلاند برای عضویت در ناتو، واکنش روسیه به حمله موشکی به یک ایستگاه راه آهن در اوکراین، دیدار رهبران اتحادیه اروپا از بوچا در حومه کی یف، نگرانی آمریکا از توافق امنیتی چین با جزایر سلیمان، نامه ضد ایرانی سناتورهای آمریکایی به بایدن، تظاهرات هزاران صهیونیست برای استعفای کابینه «نفتالی بنت»، تلاش رژیم صهیونیستی برای انتقال گاز از طریق خاک مصر به اروپا، خیز دوباره پارلمان پاکستان برای برکناری عمران خان، ابلاغ قانون تجارت تهاتر پاکستان با ایران و هشدار سازمان ملل درخصوص فاجعه آب و هوایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گزارش تحلیلی: گرد و غبار نقش مهمی در اکوسیستم دارد که بر فرآیندهای شیمیایی جو و اقلیم، بر خصوصیات آب و خاک، حرکت نوترینتها و چرخه مواد غذایی در محیط دریایی و خشکی تاثیر دارد. گرد و غبار همچنین میتواند به محصولات کشاورزی آسیب رسانده و بر تولید مواد غذایی اثر نامطلوبی داشته باشد. گرد و غبار موجود در هوا کیفیت هوا و میدان دید را کاهش می دهد و ممکن است اثرات نامطلوبی بر سلامتی، بهویژه برای افرادی که مشکلات تنفسی دارند، داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکتکننده در اجلاس آبوهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در هفته های گذشته، در کنار مسائل سیاسی که بحث داغ محافل خبری بوده، شدت گرمای هوا نیز به سوژه تحلیلی بسیاری از رسانه ها و خبرگزاریها تبدیل شده است؛ موضوعی که تنها جنبه داخلی ندارد و ظاهرا مشکلی است که همه نقاط جهان از آمریکای شمالی تا اروپای غربی و البته شرق و غرب آسیا با آن دست و پنجه نرم می کنند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از دو سال کنترل دموکراتها بر ریاست جمهوری و هر دو مجلس کنگره، اینک جمهوری خواهان کنترل مجلس نمایندگان را برعهده گرفتهاند. اما به راستی حکومت تقسیم شده چه معنایی برای سیاست خارجی ایالات متحده خواهد داشت؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه گفت: در نشست آب و هوایی سازمان ملل در مصر، گامی درخصوص تقویت «پیمان آب و هوایی گلاسکو» و محدودکردن گازهای گلخانهای و حذف تدریجی استفاده از سوختهای فسیلی برداشته نشد و از این منظر، این نشست عقب گردی جدی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به پیامدهای بالقوه تغییرات آب و هوایی و خطر رسیدن به «نقاط اوج» غیرقابل برگشت، این بحث مطرح است که همه گزینهها باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. قرار دادن آینههای غول پیکر در فضا برای انعکاس تشعشعات خورشیدی از زمین یکی از این گزینه هاست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه تمرکز رسانهای دو ماه گذشته، عمدتاً بر جنگ اوکراین قرار داشته است، تبادل زندانیان میان آمریکا و روسیه در اواخر ماه آوریل تا حد زیادی نادیده گرفته شد. روسیه یک آمریکایی (یک تفنگدار دریایی سابق) را که سه سال پیش بازداشت کرده بود، آزاد کرد و آمریکا نیز یک خلبان روسی را که به اتهام قاچاق مواد مخدر زندانی شد بود، آزاد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بازارهای جهانی انرژی و منابع غذایی همچنان تحت تأثیر حمله نظامی روسیه به اوکراین هستند؛ زیرا این دو کشور تأمینکنندگان اصلی انرژی، غذا و کود محسوب میشوند. اختلال در عرضه، تحمیل ناگهانی تحریمهای اقتصادی بیسابقه علیه روسیه، محدودیتهای تجاری و مداخلات سیاسی متعدد در واکنش به بحران، باعث افزایش سرسامآور قیمت کالاها و مواد غذایی شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: امضای قانون ممنوعیت واردات نفت از روسیه توسط بایدن، اعمال پنجمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا علیه روسیه، تغییر فرمانده روسی جنگ اوکراین، تاکید پنتاگون بر شکست روسیه در اوکراین، اجرایی شدن یک گام دیگر پیوستن اوکراین به اروپا، تاکید بر افزایش همکاریهای دفاعی در نشست وزیران خارجه ناتو، دیدار سهجانبه وزرای دفاع ترکیه، ایتالیا و انگلیس، تصمیم فنلاند برای عضویت در ناتو، واکنش روسیه به حمله موشکی به یک ایستگاه راه آهن در اوکراین، دیدار رهبران اتحادیه اروپا از بوچا در حومه کی یف، نگرانی آمریکا از توافق امنیتی چین با جزایر سلیمان، نامه ضد ایرانی سناتورهای آمریکایی به بایدن، تظاهرات هزاران صهیونیست برای استعفای کابینه «نفتالی بنت»، تلاش رژیم صهیونیستی برای انتقال گاز از طریق خاک مصر به اروپا، خیز دوباره پارلمان پاکستان برای برکناری عمران خان، ابلاغ قانون تجارت تهاتر پاکستان با ایران و هشدار سازمان ملل درخصوص فاجعه آب و هوایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گزارش تحلیلی: گرد و غبار نقش مهمی در اکوسیستم دارد که بر فرآیندهای شیمیایی جو و اقلیم، بر خصوصیات آب و خاک، حرکت نوترینتها و چرخه مواد غذایی در محیط دریایی و خشکی تاثیر دارد. گرد و غبار همچنین میتواند به محصولات کشاورزی آسیب رسانده و بر تولید مواد غذایی اثر نامطلوبی داشته باشد. گرد و غبار موجود در هوا کیفیت هوا و میدان دید را کاهش می دهد و ممکن است اثرات نامطلوبی بر سلامتی، بهویژه برای افرادی که مشکلات تنفسی دارند، داشته باشد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در دو هفته اخیر رهبران و مقامات کشورهای شرکتکننده در اجلاس آبوهوای سازمان ملل متحد موسوم به کاپ 28 (COP28) در شهر دبی امارات گرد هم جمع شدند تا تلاش ها برای محدود کردن روند گرمایش زمین و کاهش نقش سوخت های فسیلی در جهان را افزایش دهند. هر چند سایه سنگین حملات غیر انسانی رژیم اسرائیل به نوار غزه بر این اجلاس سایه افکنده است، اما پاییز خشک و کم باران امسال و زمستانهای کم فروغ و کم بارش چند سال اخیر این نکته را یادآوی می کند که توجه به تغییرات آب و هوایی و رفع زمینه ها و دلایل آن دیگر به هیچ عنوان مسأله ای تجملی و کم اهمیت نیست و بی اعتنایی به آن می تواند به طور مستقیم امنیت غذایی، رفاه و زیست شهروندان کشورهای مختلف را با مشکل مواجه کرده و به تبع آن حکومتها را نیز با مخاطرات جدی مواجه کند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: در هفته های گذشته، در کنار مسائل سیاسی که بحث داغ محافل خبری بوده، شدت گرمای هوا نیز به سوژه تحلیلی بسیاری از رسانه ها و خبرگزاریها تبدیل شده است؛ موضوعی که تنها جنبه داخلی ندارد و ظاهرا مشکلی است که همه نقاط جهان از آمریکای شمالی تا اروپای غربی و البته شرق و غرب آسیا با آن دست و پنجه نرم می کنند.
دکتر محمد مهدی مظاهری – استاد دانشگاه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از دو سال کنترل دموکراتها بر ریاست جمهوری و هر دو مجلس کنگره، اینک جمهوری خواهان کنترل مجلس نمایندگان را برعهده گرفتهاند. اما به راستی حکومت تقسیم شده چه معنایی برای سیاست خارجی ایالات متحده خواهد داشت؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه گفت: در نشست آب و هوایی سازمان ملل در مصر، گامی درخصوص تقویت «پیمان آب و هوایی گلاسکو» و محدودکردن گازهای گلخانهای و حذف تدریجی استفاده از سوختهای فسیلی برداشته نشد و از این منظر، این نشست عقب گردی جدی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: با توجه به پیامدهای بالقوه تغییرات آب و هوایی و خطر رسیدن به «نقاط اوج» غیرقابل برگشت، این بحث مطرح است که همه گزینهها باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. قرار دادن آینههای غول پیکر در فضا برای انعکاس تشعشعات خورشیدی از زمین یکی از این گزینه هاست.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: درحالیکه تمرکز رسانهای دو ماه گذشته، عمدتاً بر جنگ اوکراین قرار داشته است، تبادل زندانیان میان آمریکا و روسیه در اواخر ماه آوریل تا حد زیادی نادیده گرفته شد. روسیه یک آمریکایی (یک تفنگدار دریایی سابق) را که سه سال پیش بازداشت کرده بود، آزاد کرد و آمریکا نیز یک خلبان روسی را که به اتهام قاچاق مواد مخدر زندانی شد بود، آزاد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بازارهای جهانی انرژی و منابع غذایی همچنان تحت تأثیر حمله نظامی روسیه به اوکراین هستند؛ زیرا این دو کشور تأمینکنندگان اصلی انرژی، غذا و کود محسوب میشوند. اختلال در عرضه، تحمیل ناگهانی تحریمهای اقتصادی بیسابقه علیه روسیه، محدودیتهای تجاری و مداخلات سیاسی متعدد در واکنش به بحران، باعث افزایش سرسامآور قیمت کالاها و مواد غذایی شده است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: امضای قانون ممنوعیت واردات نفت از روسیه توسط بایدن، اعمال پنجمین بسته تحریمی اتحادیه اروپا علیه روسیه، تغییر فرمانده روسی جنگ اوکراین، تاکید پنتاگون بر شکست روسیه در اوکراین، اجرایی شدن یک گام دیگر پیوستن اوکراین به اروپا، تاکید بر افزایش همکاریهای دفاعی در نشست وزیران خارجه ناتو، دیدار سهجانبه وزرای دفاع ترکیه، ایتالیا و انگلیس، تصمیم فنلاند برای عضویت در ناتو، واکنش روسیه به حمله موشکی به یک ایستگاه راه آهن در اوکراین، دیدار رهبران اتحادیه اروپا از بوچا در حومه کی یف، نگرانی آمریکا از توافق امنیتی چین با جزایر سلیمان، نامه ضد ایرانی سناتورهای آمریکایی به بایدن، تظاهرات هزاران صهیونیست برای استعفای کابینه «نفتالی بنت»، تلاش رژیم صهیونیستی برای انتقال گاز از طریق خاک مصر به اروپا، خیز دوباره پارلمان پاکستان برای برکناری عمران خان، ابلاغ قانون تجارت تهاتر پاکستان با ایران و هشدار سازمان ملل درخصوص فاجعه آب و هوایی از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت مهمان: از عناصر کلیدی که الگوهای رفتار سیاسی-اجتماعی دولت-ملتها را در خصوص استقرار نظم و تداوم امنیت کنترل و مدیریت میکند، امتیاز دسترسی به ذخایر آب شیرین است. در خاورمیانه نقش آب بیش از اینکه بر آسایش و رفاه شهروندان تأکید داشته باشد، بر وحدت و یکپارچگی واحدهای سیاسی تأثیر میگذارد.
مریم وریج کاظمی – پژوهشگر مسائل ژئوپلیتیک
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»