تحلیلی بر پیمان دفاعی مکه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه تحولات سرزمین های اشغالی و مشاجره لفظی بایدن و نتانیاهو، واکنش تند بن گویر به سخنان رئیس جمهور آمریکا، درخواست هرتزوگ از سران اسرائیل برای تشکیل تیمهای مذاکره، ابقای گالانت در وزارت جنگ رژیم صهیونیستی، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو، دعوت زلنسکی از همتای چینی خود به اوکراین، ورود تانکهای آلمانی و انگلیسی به اوکراین، فراخوان در فرانسه برای ادامه اعتصابها و اعتراضات طی امروز، آزمایش موشکی روسیه در دریای ژاپن، تاکید پکن بر ادامه حمایت از مذاکرات تهران و ریاض ، چین خواستار لغو فوری تحریم های یک جانبه علیه سوریه، اعلام نامزدهای نهایی انتخابات ریاستجمهوری ترکیه ، انتخاب اولین نخست وزیر مسلمان اسکاتلند و انحلال حزب آنگ سان سوچی در میانمار از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه ناآرامی و تظاهرات در فلسطین اشغالی و احتمال سقوط نتانیاهو، پیوستن رئیس رژیم صهیونیستی به جمع مخالفان نتانیاهو، آماده باش ارتش اسرائیل، کاهش ارزش پول رژیم صهیونیستی در پی برکناری وزیر جنگ این رژیم، ابراز نگرانی شدید واشنگتن از وضعیت اسرائیل، واکنش روسیه و اتحادیه اروپا به نا آرامی ها در سرزمین های اشغالی، شرط روسیه برای مذاکرات جدید استارت، واکنش اوکراین به تصمیم روسیه برای استقرار سلاحهای هستهای تاکتیکی در بلاروس، اعلام شرایط احیای خط لوله «نورد استریم» از سوی مسکو، سفر رئیسجمهور پیشین تایوان به چین، ادامه آزمایش های موشکی کره شمالی، رونمایی از پهپاد جدید ترکیه، تصویب اصلاحات قانون انتخابات در پارلمان عراق، عربستان سعودی میزبان سران اتحادیه عرب، اعتصاب سراسری گسترده در بخش حملونقل آلمان و الحاق رسمی کرواسی به منطقه شنگن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بریتانیا از طریق تلاش برای حمایت از اوکراین در برابر روسیه، قدرت تعهدش به امنیت اروپا را نشان داده است. در طول سال گذشته، بریتانیا بر موقعیت قبلی خود به عنوان قویترین حامی اروپایی اوکراین تکیه کرد تا خود را در مرکز تلاشها برای تسریع حمایت نظامی متحدان قرار دهد. ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا در کنفرانس امنیتی اخیر مونیخ اظهار کرد که «امنیت قاره اروپای ما همیشه اولویت اصلی ما خواهد بود».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه تحولات سرزمین های اشغالی و مشاجره لفظی بایدن و نتانیاهو، واکنش تند بن گویر به سخنان رئیس جمهور آمریکا، درخواست هرتزوگ از سران اسرائیل برای تشکیل تیمهای مذاکره، ابقای گالانت در وزارت جنگ رژیم صهیونیستی، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو، دعوت زلنسکی از همتای چینی خود به اوکراین، ورود تانکهای آلمانی و انگلیسی به اوکراین، فراخوان در فرانسه برای ادامه اعتصابها و اعتراضات طی امروز، آزمایش موشکی روسیه در دریای ژاپن، تاکید پکن بر ادامه حمایت از مذاکرات تهران و ریاض ، چین خواستار لغو فوری تحریم های یک جانبه علیه سوریه، اعلام نامزدهای نهایی انتخابات ریاستجمهوری ترکیه ، انتخاب اولین نخست وزیر مسلمان اسکاتلند و انحلال حزب آنگ سان سوچی در میانمار از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه ناآرامی و تظاهرات در فلسطین اشغالی و احتمال سقوط نتانیاهو، پیوستن رئیس رژیم صهیونیستی به جمع مخالفان نتانیاهو، آماده باش ارتش اسرائیل، کاهش ارزش پول رژیم صهیونیستی در پی برکناری وزیر جنگ این رژیم، ابراز نگرانی شدید واشنگتن از وضعیت اسرائیل، واکنش روسیه و اتحادیه اروپا به نا آرامی ها در سرزمین های اشغالی، شرط روسیه برای مذاکرات جدید استارت، واکنش اوکراین به تصمیم روسیه برای استقرار سلاحهای هستهای تاکتیکی در بلاروس، اعلام شرایط احیای خط لوله «نورد استریم» از سوی مسکو، سفر رئیسجمهور پیشین تایوان به چین، ادامه آزمایش های موشکی کره شمالی، رونمایی از پهپاد جدید ترکیه، تصویب اصلاحات قانون انتخابات در پارلمان عراق، عربستان سعودی میزبان سران اتحادیه عرب، اعتصاب سراسری گسترده در بخش حملونقل آلمان و الحاق رسمی کرواسی به منطقه شنگن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بریتانیا از طریق تلاش برای حمایت از اوکراین در برابر روسیه، قدرت تعهدش به امنیت اروپا را نشان داده است. در طول سال گذشته، بریتانیا بر موقعیت قبلی خود به عنوان قویترین حامی اروپایی اوکراین تکیه کرد تا خود را در مرکز تلاشها برای تسریع حمایت نظامی متحدان قرار دهد. ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا در کنفرانس امنیتی اخیر مونیخ اظهار کرد که «امنیت قاره اروپای ما همیشه اولویت اصلی ما خواهد بود».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه تحولات سرزمین های اشغالی و مشاجره لفظی بایدن و نتانیاهو، واکنش تند بن گویر به سخنان رئیس جمهور آمریکا، درخواست هرتزوگ از سران اسرائیل برای تشکیل تیمهای مذاکره، ابقای گالانت در وزارت جنگ رژیم صهیونیستی، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو، دعوت زلنسکی از همتای چینی خود به اوکراین، ورود تانکهای آلمانی و انگلیسی به اوکراین، فراخوان در فرانسه برای ادامه اعتصابها و اعتراضات طی امروز، آزمایش موشکی روسیه در دریای ژاپن، تاکید پکن بر ادامه حمایت از مذاکرات تهران و ریاض ، چین خواستار لغو فوری تحریم های یک جانبه علیه سوریه، اعلام نامزدهای نهایی انتخابات ریاستجمهوری ترکیه ، انتخاب اولین نخست وزیر مسلمان اسکاتلند و انحلال حزب آنگ سان سوچی در میانمار از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه ناآرامی و تظاهرات در فلسطین اشغالی و احتمال سقوط نتانیاهو، پیوستن رئیس رژیم صهیونیستی به جمع مخالفان نتانیاهو، آماده باش ارتش اسرائیل، کاهش ارزش پول رژیم صهیونیستی در پی برکناری وزیر جنگ این رژیم، ابراز نگرانی شدید واشنگتن از وضعیت اسرائیل، واکنش روسیه و اتحادیه اروپا به نا آرامی ها در سرزمین های اشغالی، شرط روسیه برای مذاکرات جدید استارت، واکنش اوکراین به تصمیم روسیه برای استقرار سلاحهای هستهای تاکتیکی در بلاروس، اعلام شرایط احیای خط لوله «نورد استریم» از سوی مسکو، سفر رئیسجمهور پیشین تایوان به چین، ادامه آزمایش های موشکی کره شمالی، رونمایی از پهپاد جدید ترکیه، تصویب اصلاحات قانون انتخابات در پارلمان عراق، عربستان سعودی میزبان سران اتحادیه عرب، اعتصاب سراسری گسترده در بخش حملونقل آلمان و الحاق رسمی کرواسی به منطقه شنگن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بریتانیا از طریق تلاش برای حمایت از اوکراین در برابر روسیه، قدرت تعهدش به امنیت اروپا را نشان داده است. در طول سال گذشته، بریتانیا بر موقعیت قبلی خود به عنوان قویترین حامی اروپایی اوکراین تکیه کرد تا خود را در مرکز تلاشها برای تسریع حمایت نظامی متحدان قرار دهد. ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا در کنفرانس امنیتی اخیر مونیخ اظهار کرد که «امنیت قاره اروپای ما همیشه اولویت اصلی ما خواهد بود».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه تحولات سرزمین های اشغالی و مشاجره لفظی بایدن و نتانیاهو، واکنش تند بن گویر به سخنان رئیس جمهور آمریکا، درخواست هرتزوگ از سران اسرائیل برای تشکیل تیمهای مذاکره، ابقای گالانت در وزارت جنگ رژیم صهیونیستی، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو، دعوت زلنسکی از همتای چینی خود به اوکراین، ورود تانکهای آلمانی و انگلیسی به اوکراین، فراخوان در فرانسه برای ادامه اعتصابها و اعتراضات طی امروز، آزمایش موشکی روسیه در دریای ژاپن، تاکید پکن بر ادامه حمایت از مذاکرات تهران و ریاض ، چین خواستار لغو فوری تحریم های یک جانبه علیه سوریه، اعلام نامزدهای نهایی انتخابات ریاستجمهوری ترکیه ، انتخاب اولین نخست وزیر مسلمان اسکاتلند و انحلال حزب آنگ سان سوچی در میانمار از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه ناآرامی و تظاهرات در فلسطین اشغالی و احتمال سقوط نتانیاهو، پیوستن رئیس رژیم صهیونیستی به جمع مخالفان نتانیاهو، آماده باش ارتش اسرائیل، کاهش ارزش پول رژیم صهیونیستی در پی برکناری وزیر جنگ این رژیم، ابراز نگرانی شدید واشنگتن از وضعیت اسرائیل، واکنش روسیه و اتحادیه اروپا به نا آرامی ها در سرزمین های اشغالی، شرط روسیه برای مذاکرات جدید استارت، واکنش اوکراین به تصمیم روسیه برای استقرار سلاحهای هستهای تاکتیکی در بلاروس، اعلام شرایط احیای خط لوله «نورد استریم» از سوی مسکو، سفر رئیسجمهور پیشین تایوان به چین، ادامه آزمایش های موشکی کره شمالی، رونمایی از پهپاد جدید ترکیه، تصویب اصلاحات قانون انتخابات در پارلمان عراق، عربستان سعودی میزبان سران اتحادیه عرب، اعتصاب سراسری گسترده در بخش حملونقل آلمان و الحاق رسمی کرواسی به منطقه شنگن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بریتانیا از طریق تلاش برای حمایت از اوکراین در برابر روسیه، قدرت تعهدش به امنیت اروپا را نشان داده است. در طول سال گذشته، بریتانیا بر موقعیت قبلی خود به عنوان قویترین حامی اروپایی اوکراین تکیه کرد تا خود را در مرکز تلاشها برای تسریع حمایت نظامی متحدان قرار دهد. ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا در کنفرانس امنیتی اخیر مونیخ اظهار کرد که «امنیت قاره اروپای ما همیشه اولویت اصلی ما خواهد بود».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه تحولات سرزمین های اشغالی و مشاجره لفظی بایدن و نتانیاهو، واکنش تند بن گویر به سخنان رئیس جمهور آمریکا، درخواست هرتزوگ از سران اسرائیل برای تشکیل تیمهای مذاکره، ابقای گالانت در وزارت جنگ رژیم صهیونیستی، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو، دعوت زلنسکی از همتای چینی خود به اوکراین، ورود تانکهای آلمانی و انگلیسی به اوکراین، فراخوان در فرانسه برای ادامه اعتصابها و اعتراضات طی امروز، آزمایش موشکی روسیه در دریای ژاپن، تاکید پکن بر ادامه حمایت از مذاکرات تهران و ریاض ، چین خواستار لغو فوری تحریم های یک جانبه علیه سوریه، اعلام نامزدهای نهایی انتخابات ریاستجمهوری ترکیه ، انتخاب اولین نخست وزیر مسلمان اسکاتلند و انحلال حزب آنگ سان سوچی در میانمار از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه ناآرامی و تظاهرات در فلسطین اشغالی و احتمال سقوط نتانیاهو، پیوستن رئیس رژیم صهیونیستی به جمع مخالفان نتانیاهو، آماده باش ارتش اسرائیل، کاهش ارزش پول رژیم صهیونیستی در پی برکناری وزیر جنگ این رژیم، ابراز نگرانی شدید واشنگتن از وضعیت اسرائیل، واکنش روسیه و اتحادیه اروپا به نا آرامی ها در سرزمین های اشغالی، شرط روسیه برای مذاکرات جدید استارت، واکنش اوکراین به تصمیم روسیه برای استقرار سلاحهای هستهای تاکتیکی در بلاروس، اعلام شرایط احیای خط لوله «نورد استریم» از سوی مسکو، سفر رئیسجمهور پیشین تایوان به چین، ادامه آزمایش های موشکی کره شمالی، رونمایی از پهپاد جدید ترکیه، تصویب اصلاحات قانون انتخابات در پارلمان عراق، عربستان سعودی میزبان سران اتحادیه عرب، اعتصاب سراسری گسترده در بخش حملونقل آلمان و الحاق رسمی کرواسی به منطقه شنگن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بریتانیا از طریق تلاش برای حمایت از اوکراین در برابر روسیه، قدرت تعهدش به امنیت اروپا را نشان داده است. در طول سال گذشته، بریتانیا بر موقعیت قبلی خود به عنوان قویترین حامی اروپایی اوکراین تکیه کرد تا خود را در مرکز تلاشها برای تسریع حمایت نظامی متحدان قرار دهد. ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا در کنفرانس امنیتی اخیر مونیخ اظهار کرد که «امنیت قاره اروپای ما همیشه اولویت اصلی ما خواهد بود».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه تحولات سرزمین های اشغالی و مشاجره لفظی بایدن و نتانیاهو، واکنش تند بن گویر به سخنان رئیس جمهور آمریکا، درخواست هرتزوگ از سران اسرائیل برای تشکیل تیمهای مذاکره، ابقای گالانت در وزارت جنگ رژیم صهیونیستی، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو، دعوت زلنسکی از همتای چینی خود به اوکراین، ورود تانکهای آلمانی و انگلیسی به اوکراین، فراخوان در فرانسه برای ادامه اعتصابها و اعتراضات طی امروز، آزمایش موشکی روسیه در دریای ژاپن، تاکید پکن بر ادامه حمایت از مذاکرات تهران و ریاض ، چین خواستار لغو فوری تحریم های یک جانبه علیه سوریه، اعلام نامزدهای نهایی انتخابات ریاستجمهوری ترکیه ، انتخاب اولین نخست وزیر مسلمان اسکاتلند و انحلال حزب آنگ سان سوچی در میانمار از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه ناآرامی و تظاهرات در فلسطین اشغالی و احتمال سقوط نتانیاهو، پیوستن رئیس رژیم صهیونیستی به جمع مخالفان نتانیاهو، آماده باش ارتش اسرائیل، کاهش ارزش پول رژیم صهیونیستی در پی برکناری وزیر جنگ این رژیم، ابراز نگرانی شدید واشنگتن از وضعیت اسرائیل، واکنش روسیه و اتحادیه اروپا به نا آرامی ها در سرزمین های اشغالی، شرط روسیه برای مذاکرات جدید استارت، واکنش اوکراین به تصمیم روسیه برای استقرار سلاحهای هستهای تاکتیکی در بلاروس، اعلام شرایط احیای خط لوله «نورد استریم» از سوی مسکو، سفر رئیسجمهور پیشین تایوان به چین، ادامه آزمایش های موشکی کره شمالی، رونمایی از پهپاد جدید ترکیه، تصویب اصلاحات قانون انتخابات در پارلمان عراق، عربستان سعودی میزبان سران اتحادیه عرب، اعتصاب سراسری گسترده در بخش حملونقل آلمان و الحاق رسمی کرواسی به منطقه شنگن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بریتانیا از طریق تلاش برای حمایت از اوکراین در برابر روسیه، قدرت تعهدش به امنیت اروپا را نشان داده است. در طول سال گذشته، بریتانیا بر موقعیت قبلی خود به عنوان قویترین حامی اروپایی اوکراین تکیه کرد تا خود را در مرکز تلاشها برای تسریع حمایت نظامی متحدان قرار دهد. ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا در کنفرانس امنیتی اخیر مونیخ اظهار کرد که «امنیت قاره اروپای ما همیشه اولویت اصلی ما خواهد بود».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه تحولات سرزمین های اشغالی و مشاجره لفظی بایدن و نتانیاهو، واکنش تند بن گویر به سخنان رئیس جمهور آمریکا، درخواست هرتزوگ از سران اسرائیل برای تشکیل تیمهای مذاکره، ابقای گالانت در وزارت جنگ رژیم صهیونیستی، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو، دعوت زلنسکی از همتای چینی خود به اوکراین، ورود تانکهای آلمانی و انگلیسی به اوکراین، فراخوان در فرانسه برای ادامه اعتصابها و اعتراضات طی امروز، آزمایش موشکی روسیه در دریای ژاپن، تاکید پکن بر ادامه حمایت از مذاکرات تهران و ریاض ، چین خواستار لغو فوری تحریم های یک جانبه علیه سوریه، اعلام نامزدهای نهایی انتخابات ریاستجمهوری ترکیه ، انتخاب اولین نخست وزیر مسلمان اسکاتلند و انحلال حزب آنگ سان سوچی در میانمار از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: ادامه ناآرامی و تظاهرات در فلسطین اشغالی و احتمال سقوط نتانیاهو، پیوستن رئیس رژیم صهیونیستی به جمع مخالفان نتانیاهو، آماده باش ارتش اسرائیل، کاهش ارزش پول رژیم صهیونیستی در پی برکناری وزیر جنگ این رژیم، ابراز نگرانی شدید واشنگتن از وضعیت اسرائیل، واکنش روسیه و اتحادیه اروپا به نا آرامی ها در سرزمین های اشغالی، شرط روسیه برای مذاکرات جدید استارت، واکنش اوکراین به تصمیم روسیه برای استقرار سلاحهای هستهای تاکتیکی در بلاروس، اعلام شرایط احیای خط لوله «نورد استریم» از سوی مسکو، سفر رئیسجمهور پیشین تایوان به چین، ادامه آزمایش های موشکی کره شمالی، رونمایی از پهپاد جدید ترکیه، تصویب اصلاحات قانون انتخابات در پارلمان عراق، عربستان سعودی میزبان سران اتحادیه عرب، اعتصاب سراسری گسترده در بخش حملونقل آلمان و الحاق رسمی کرواسی به منطقه شنگن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: بریتانیا از طریق تلاش برای حمایت از اوکراین در برابر روسیه، قدرت تعهدش به امنیت اروپا را نشان داده است. در طول سال گذشته، بریتانیا بر موقعیت قبلی خود به عنوان قویترین حامی اروپایی اوکراین تکیه کرد تا خود را در مرکز تلاشها برای تسریع حمایت نظامی متحدان قرار دهد. ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا در کنفرانس امنیتی اخیر مونیخ اظهار کرد که «امنیت قاره اروپای ما همیشه اولویت اصلی ما خواهد بود».
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: راهبرد بازدارندگی فعال ایران، ضمن افزایش هزینههای مداخله آمریکا، شکافهای پنهان میان منافع واشنگتن و رژیم صهیونیستی را بیش از پیش آشکار کرده است.