انحلال قسد و چالشهای بیپایان ترکیه در سوریه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انحلال قسد، اگرچه دستاوردی برای امنیت ترکیه محسوب میشود، اما چالشهای ناشی از تجاوز و توسعهطلبی رژیم صهیونیستی، پناهجویان و شکنندگی سوریه همچنان پابرجا هستند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انحلال قسد، اگرچه دستاوردی برای امنیت ترکیه محسوب میشود، اما چالشهای ناشی از تجاوز و توسعهطلبی رژیم صهیونیستی، پناهجویان و شکنندگی سوریه همچنان پابرجا هستند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هنگامی که وزیران هفت کشور کلیدی عضو اوپک پلاس در دوم اوت ۲۰۲۶ اعلام کردند که تولید نفت برای ماه سپتامبر ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت، بازارهای مالی از لندن تا نیویورک بار دیگر به روال همیشگی بازگشتند. تحلیلگران میزان افزایش تولید، پایبندی اعضا به «بیانیه همکاری» و تاثیر این تصمیم بر قیمتهای کوتاهمدت نفت را بررسی و ارزیابی کردند که آیا این تعدیل میتواند قیمتهای آتی کوتاهمدت را تثبیت کند یا خیر؟ این رویکرد، بازار جهانی نفت را همچون ترازنامهای حساس در نظر میگیرد که در آن شیرهای عرضه، سلامت اقتصادی کشورهای صنعتی را تعیین میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مخالفت شورای امنیت با درخواست تحقیقات مستقل پیرامون «نورد استریم»، تحویل تانکهای چلنجر2 انگلستان و لئوپارد ۲ آلمان به اوکراین، مشخص شدن ۴ کاندیدای ریاست جمهوری ترکیه، سفر هیئتی از بحرین به ایران، درخواست مقامات سابق آمریکا از دولت بایدن برای ممانعت از نزدیکی روابط سوریه با کشورهای عربی، رونمایی از نسل سوم پهپاد بیرق دار ترکیه، انتقاد مقام ارشد پارلمان رژیم صهیونیستی از برکناری وزیر جنگ، احتمال انتصاب رفیق شفیق شارون به عنوان وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، اعلام آمادگی چین برای حمایت از گفتوگوهای ایران و عربستان، افشای گزارش محرمانه درباره افزایش کمکهای نظامی آلمان به اوکراین، هشدار آلمان نسبت به نقش فعال برلین در جنگ اوکراین، تائید عضویت فنلاند در ناتو پس از ماهها تاخیر در پارلمان مجارستان، تعویق طرح «اصلاحات قضایی» توسط نتانیاهو در بحبوحه گسترش اعتراضها در اسرائیل، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو ، سفر رئیس جمهور پیشین تایوان به چین با وعده «صلح»، دستور کیم جونگ اون برای افزایش تولید تسلیحات هسته ای، دعوت نتانیاهو به کاخ سفید پس از توقف طرح اصلاحات قضایی، آزمایش موشکهای مافوق صوت ضد کشتی توسط روسیه، تصویب بودجه نظامی رکوردشکن در پارلمان ژاپن، و احضار بلینکن توسط مجلس نمایندگان آمریکا به دلیل خروج «بینظم» از افغانستان، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافقنامه راهبردی ایران و عربستان در پکن به دگرگونی شرایط سیاسی و امنیتی و حرکت به سمت یک صلح و ثبات پایدار در منطقه کمک خواهد کرد. این توافقنامه به تنشهای هزینه دار بین تهران و ریاض پایان خواهد داد و شرایط جدیدی به لحاظ پایداری سیاسی و امنیتی و گسترش همکاریهای بین کشورهای منطقه ایجاد میکند.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش با بیان اینکه رزمایش مرکب کمربند امنیت دریایی 2023، به توسعه همکاریها میان نیروهای دریایی ایران، چین و روسیه و همچنین افزایش آمادگی برای تامین امنیت دریایی و ایمنی دریانوردی به صورت مشترک در راستای ایجاد صلح و ثبات منطقهای کمک میکند، از تلاشها برای حضور کشورهای منطقه در رزمایش کمربند دریایی و همچنین همکاریهای فرماندهان نیروهای دریایی اقیانوس هند (IONS) برای سال آینده خبر داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انحلال قسد، اگرچه دستاوردی برای امنیت ترکیه محسوب میشود، اما چالشهای ناشی از تجاوز و توسعهطلبی رژیم صهیونیستی، پناهجویان و شکنندگی سوریه همچنان پابرجا هستند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هنگامی که وزیران هفت کشور کلیدی عضو اوپک پلاس در دوم اوت ۲۰۲۶ اعلام کردند که تولید نفت برای ماه سپتامبر ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت، بازارهای مالی از لندن تا نیویورک بار دیگر به روال همیشگی بازگشتند. تحلیلگران میزان افزایش تولید، پایبندی اعضا به «بیانیه همکاری» و تاثیر این تصمیم بر قیمتهای کوتاهمدت نفت را بررسی و ارزیابی کردند که آیا این تعدیل میتواند قیمتهای آتی کوتاهمدت را تثبیت کند یا خیر؟ این رویکرد، بازار جهانی نفت را همچون ترازنامهای حساس در نظر میگیرد که در آن شیرهای عرضه، سلامت اقتصادی کشورهای صنعتی را تعیین میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مخالفت شورای امنیت با درخواست تحقیقات مستقل پیرامون «نورد استریم»، تحویل تانکهای چلنجر2 انگلستان و لئوپارد ۲ آلمان به اوکراین، مشخص شدن ۴ کاندیدای ریاست جمهوری ترکیه، سفر هیئتی از بحرین به ایران، درخواست مقامات سابق آمریکا از دولت بایدن برای ممانعت از نزدیکی روابط سوریه با کشورهای عربی، رونمایی از نسل سوم پهپاد بیرق دار ترکیه، انتقاد مقام ارشد پارلمان رژیم صهیونیستی از برکناری وزیر جنگ، احتمال انتصاب رفیق شفیق شارون به عنوان وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، اعلام آمادگی چین برای حمایت از گفتوگوهای ایران و عربستان، افشای گزارش محرمانه درباره افزایش کمکهای نظامی آلمان به اوکراین، هشدار آلمان نسبت به نقش فعال برلین در جنگ اوکراین، تائید عضویت فنلاند در ناتو پس از ماهها تاخیر در پارلمان مجارستان، تعویق طرح «اصلاحات قضایی» توسط نتانیاهو در بحبوحه گسترش اعتراضها در اسرائیل، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو ، سفر رئیس جمهور پیشین تایوان به چین با وعده «صلح»، دستور کیم جونگ اون برای افزایش تولید تسلیحات هسته ای، دعوت نتانیاهو به کاخ سفید پس از توقف طرح اصلاحات قضایی، آزمایش موشکهای مافوق صوت ضد کشتی توسط روسیه، تصویب بودجه نظامی رکوردشکن در پارلمان ژاپن، و احضار بلینکن توسط مجلس نمایندگان آمریکا به دلیل خروج «بینظم» از افغانستان، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافقنامه راهبردی ایران و عربستان در پکن به دگرگونی شرایط سیاسی و امنیتی و حرکت به سمت یک صلح و ثبات پایدار در منطقه کمک خواهد کرد. این توافقنامه به تنشهای هزینه دار بین تهران و ریاض پایان خواهد داد و شرایط جدیدی به لحاظ پایداری سیاسی و امنیتی و گسترش همکاریهای بین کشورهای منطقه ایجاد میکند.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش با بیان اینکه رزمایش مرکب کمربند امنیت دریایی 2023، به توسعه همکاریها میان نیروهای دریایی ایران، چین و روسیه و همچنین افزایش آمادگی برای تامین امنیت دریایی و ایمنی دریانوردی به صورت مشترک در راستای ایجاد صلح و ثبات منطقهای کمک میکند، از تلاشها برای حضور کشورهای منطقه در رزمایش کمربند دریایی و همچنین همکاریهای فرماندهان نیروهای دریایی اقیانوس هند (IONS) برای سال آینده خبر داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مخالفت شورای امنیت با درخواست تحقیقات مستقل پیرامون «نورد استریم»، تحویل تانکهای چلنجر2 انگلستان و لئوپارد ۲ آلمان به اوکراین، مشخص شدن ۴ کاندیدای ریاست جمهوری ترکیه، سفر هیئتی از بحرین به ایران، درخواست مقامات سابق آمریکا از دولت بایدن برای ممانعت از نزدیکی روابط سوریه با کشورهای عربی، رونمایی از نسل سوم پهپاد بیرق دار ترکیه، انتقاد مقام ارشد پارلمان رژیم صهیونیستی از برکناری وزیر جنگ، احتمال انتصاب رفیق شفیق شارون به عنوان وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، اعلام آمادگی چین برای حمایت از گفتوگوهای ایران و عربستان، افشای گزارش محرمانه درباره افزایش کمکهای نظامی آلمان به اوکراین، هشدار آلمان نسبت به نقش فعال برلین در جنگ اوکراین، تائید عضویت فنلاند در ناتو پس از ماهها تاخیر در پارلمان مجارستان، تعویق طرح «اصلاحات قضایی» توسط نتانیاهو در بحبوحه گسترش اعتراضها در اسرائیل، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو ، سفر رئیس جمهور پیشین تایوان به چین با وعده «صلح»، دستور کیم جونگ اون برای افزایش تولید تسلیحات هسته ای، دعوت نتانیاهو به کاخ سفید پس از توقف طرح اصلاحات قضایی، آزمایش موشکهای مافوق صوت ضد کشتی توسط روسیه، تصویب بودجه نظامی رکوردشکن در پارلمان ژاپن، و احضار بلینکن توسط مجلس نمایندگان آمریکا به دلیل خروج «بینظم» از افغانستان، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافقنامه راهبردی ایران و عربستان در پکن به دگرگونی شرایط سیاسی و امنیتی و حرکت به سمت یک صلح و ثبات پایدار در منطقه کمک خواهد کرد. این توافقنامه به تنشهای هزینه دار بین تهران و ریاض پایان خواهد داد و شرایط جدیدی به لحاظ پایداری سیاسی و امنیتی و گسترش همکاریهای بین کشورهای منطقه ایجاد میکند.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش با بیان اینکه رزمایش مرکب کمربند امنیت دریایی 2023، به توسعه همکاریها میان نیروهای دریایی ایران، چین و روسیه و همچنین افزایش آمادگی برای تامین امنیت دریایی و ایمنی دریانوردی به صورت مشترک در راستای ایجاد صلح و ثبات منطقهای کمک میکند، از تلاشها برای حضور کشورهای منطقه در رزمایش کمربند دریایی و همچنین همکاریهای فرماندهان نیروهای دریایی اقیانوس هند (IONS) برای سال آینده خبر داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انحلال قسد، اگرچه دستاوردی برای امنیت ترکیه محسوب میشود، اما چالشهای ناشی از تجاوز و توسعهطلبی رژیم صهیونیستی، پناهجویان و شکنندگی سوریه همچنان پابرجا هستند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هنگامی که وزیران هفت کشور کلیدی عضو اوپک پلاس در دوم اوت ۲۰۲۶ اعلام کردند که تولید نفت برای ماه سپتامبر ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت، بازارهای مالی از لندن تا نیویورک بار دیگر به روال همیشگی بازگشتند. تحلیلگران میزان افزایش تولید، پایبندی اعضا به «بیانیه همکاری» و تاثیر این تصمیم بر قیمتهای کوتاهمدت نفت را بررسی و ارزیابی کردند که آیا این تعدیل میتواند قیمتهای آتی کوتاهمدت را تثبیت کند یا خیر؟ این رویکرد، بازار جهانی نفت را همچون ترازنامهای حساس در نظر میگیرد که در آن شیرهای عرضه، سلامت اقتصادی کشورهای صنعتی را تعیین میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مخالفت شورای امنیت با درخواست تحقیقات مستقل پیرامون «نورد استریم»، تحویل تانکهای چلنجر2 انگلستان و لئوپارد ۲ آلمان به اوکراین، مشخص شدن ۴ کاندیدای ریاست جمهوری ترکیه، سفر هیئتی از بحرین به ایران، درخواست مقامات سابق آمریکا از دولت بایدن برای ممانعت از نزدیکی روابط سوریه با کشورهای عربی، رونمایی از نسل سوم پهپاد بیرق دار ترکیه، انتقاد مقام ارشد پارلمان رژیم صهیونیستی از برکناری وزیر جنگ، احتمال انتصاب رفیق شفیق شارون به عنوان وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، اعلام آمادگی چین برای حمایت از گفتوگوهای ایران و عربستان، افشای گزارش محرمانه درباره افزایش کمکهای نظامی آلمان به اوکراین، هشدار آلمان نسبت به نقش فعال برلین در جنگ اوکراین، تائید عضویت فنلاند در ناتو پس از ماهها تاخیر در پارلمان مجارستان، تعویق طرح «اصلاحات قضایی» توسط نتانیاهو در بحبوحه گسترش اعتراضها در اسرائیل، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو ، سفر رئیس جمهور پیشین تایوان به چین با وعده «صلح»، دستور کیم جونگ اون برای افزایش تولید تسلیحات هسته ای، دعوت نتانیاهو به کاخ سفید پس از توقف طرح اصلاحات قضایی، آزمایش موشکهای مافوق صوت ضد کشتی توسط روسیه، تصویب بودجه نظامی رکوردشکن در پارلمان ژاپن، و احضار بلینکن توسط مجلس نمایندگان آمریکا به دلیل خروج «بینظم» از افغانستان، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافقنامه راهبردی ایران و عربستان در پکن به دگرگونی شرایط سیاسی و امنیتی و حرکت به سمت یک صلح و ثبات پایدار در منطقه کمک خواهد کرد. این توافقنامه به تنشهای هزینه دار بین تهران و ریاض پایان خواهد داد و شرایط جدیدی به لحاظ پایداری سیاسی و امنیتی و گسترش همکاریهای بین کشورهای منطقه ایجاد میکند.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش با بیان اینکه رزمایش مرکب کمربند امنیت دریایی 2023، به توسعه همکاریها میان نیروهای دریایی ایران، چین و روسیه و همچنین افزایش آمادگی برای تامین امنیت دریایی و ایمنی دریانوردی به صورت مشترک در راستای ایجاد صلح و ثبات منطقهای کمک میکند، از تلاشها برای حضور کشورهای منطقه در رزمایش کمربند دریایی و همچنین همکاریهای فرماندهان نیروهای دریایی اقیانوس هند (IONS) برای سال آینده خبر داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انحلال قسد، اگرچه دستاوردی برای امنیت ترکیه محسوب میشود، اما چالشهای ناشی از تجاوز و توسعهطلبی رژیم صهیونیستی، پناهجویان و شکنندگی سوریه همچنان پابرجا هستند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هنگامی که وزیران هفت کشور کلیدی عضو اوپک پلاس در دوم اوت ۲۰۲۶ اعلام کردند که تولید نفت برای ماه سپتامبر ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت، بازارهای مالی از لندن تا نیویورک بار دیگر به روال همیشگی بازگشتند. تحلیلگران میزان افزایش تولید، پایبندی اعضا به «بیانیه همکاری» و تاثیر این تصمیم بر قیمتهای کوتاهمدت نفت را بررسی و ارزیابی کردند که آیا این تعدیل میتواند قیمتهای آتی کوتاهمدت را تثبیت کند یا خیر؟ این رویکرد، بازار جهانی نفت را همچون ترازنامهای حساس در نظر میگیرد که در آن شیرهای عرضه، سلامت اقتصادی کشورهای صنعتی را تعیین میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مخالفت شورای امنیت با درخواست تحقیقات مستقل پیرامون «نورد استریم»، تحویل تانکهای چلنجر2 انگلستان و لئوپارد ۲ آلمان به اوکراین، مشخص شدن ۴ کاندیدای ریاست جمهوری ترکیه، سفر هیئتی از بحرین به ایران، درخواست مقامات سابق آمریکا از دولت بایدن برای ممانعت از نزدیکی روابط سوریه با کشورهای عربی، رونمایی از نسل سوم پهپاد بیرق دار ترکیه، انتقاد مقام ارشد پارلمان رژیم صهیونیستی از برکناری وزیر جنگ، احتمال انتصاب رفیق شفیق شارون به عنوان وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، اعلام آمادگی چین برای حمایت از گفتوگوهای ایران و عربستان، افشای گزارش محرمانه درباره افزایش کمکهای نظامی آلمان به اوکراین، هشدار آلمان نسبت به نقش فعال برلین در جنگ اوکراین، تائید عضویت فنلاند در ناتو پس از ماهها تاخیر در پارلمان مجارستان، تعویق طرح «اصلاحات قضایی» توسط نتانیاهو در بحبوحه گسترش اعتراضها در اسرائیل، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو ، سفر رئیس جمهور پیشین تایوان به چین با وعده «صلح»، دستور کیم جونگ اون برای افزایش تولید تسلیحات هسته ای، دعوت نتانیاهو به کاخ سفید پس از توقف طرح اصلاحات قضایی، آزمایش موشکهای مافوق صوت ضد کشتی توسط روسیه، تصویب بودجه نظامی رکوردشکن در پارلمان ژاپن، و احضار بلینکن توسط مجلس نمایندگان آمریکا به دلیل خروج «بینظم» از افغانستان، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافقنامه راهبردی ایران و عربستان در پکن به دگرگونی شرایط سیاسی و امنیتی و حرکت به سمت یک صلح و ثبات پایدار در منطقه کمک خواهد کرد. این توافقنامه به تنشهای هزینه دار بین تهران و ریاض پایان خواهد داد و شرایط جدیدی به لحاظ پایداری سیاسی و امنیتی و گسترش همکاریهای بین کشورهای منطقه ایجاد میکند.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش با بیان اینکه رزمایش مرکب کمربند امنیت دریایی 2023، به توسعه همکاریها میان نیروهای دریایی ایران، چین و روسیه و همچنین افزایش آمادگی برای تامین امنیت دریایی و ایمنی دریانوردی به صورت مشترک در راستای ایجاد صلح و ثبات منطقهای کمک میکند، از تلاشها برای حضور کشورهای منطقه در رزمایش کمربند دریایی و همچنین همکاریهای فرماندهان نیروهای دریایی اقیانوس هند (IONS) برای سال آینده خبر داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انحلال قسد، اگرچه دستاوردی برای امنیت ترکیه محسوب میشود، اما چالشهای ناشی از تجاوز و توسعهطلبی رژیم صهیونیستی، پناهجویان و شکنندگی سوریه همچنان پابرجا هستند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هنگامی که وزیران هفت کشور کلیدی عضو اوپک پلاس در دوم اوت ۲۰۲۶ اعلام کردند که تولید نفت برای ماه سپتامبر ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت، بازارهای مالی از لندن تا نیویورک بار دیگر به روال همیشگی بازگشتند. تحلیلگران میزان افزایش تولید، پایبندی اعضا به «بیانیه همکاری» و تاثیر این تصمیم بر قیمتهای کوتاهمدت نفت را بررسی و ارزیابی کردند که آیا این تعدیل میتواند قیمتهای آتی کوتاهمدت را تثبیت کند یا خیر؟ این رویکرد، بازار جهانی نفت را همچون ترازنامهای حساس در نظر میگیرد که در آن شیرهای عرضه، سلامت اقتصادی کشورهای صنعتی را تعیین میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مخالفت شورای امنیت با درخواست تحقیقات مستقل پیرامون «نورد استریم»، تحویل تانکهای چلنجر2 انگلستان و لئوپارد ۲ آلمان به اوکراین، مشخص شدن ۴ کاندیدای ریاست جمهوری ترکیه، سفر هیئتی از بحرین به ایران، درخواست مقامات سابق آمریکا از دولت بایدن برای ممانعت از نزدیکی روابط سوریه با کشورهای عربی، رونمایی از نسل سوم پهپاد بیرق دار ترکیه، انتقاد مقام ارشد پارلمان رژیم صهیونیستی از برکناری وزیر جنگ، احتمال انتصاب رفیق شفیق شارون به عنوان وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، اعلام آمادگی چین برای حمایت از گفتوگوهای ایران و عربستان، افشای گزارش محرمانه درباره افزایش کمکهای نظامی آلمان به اوکراین، هشدار آلمان نسبت به نقش فعال برلین در جنگ اوکراین، تائید عضویت فنلاند در ناتو پس از ماهها تاخیر در پارلمان مجارستان، تعویق طرح «اصلاحات قضایی» توسط نتانیاهو در بحبوحه گسترش اعتراضها در اسرائیل، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو ، سفر رئیس جمهور پیشین تایوان به چین با وعده «صلح»، دستور کیم جونگ اون برای افزایش تولید تسلیحات هسته ای، دعوت نتانیاهو به کاخ سفید پس از توقف طرح اصلاحات قضایی، آزمایش موشکهای مافوق صوت ضد کشتی توسط روسیه، تصویب بودجه نظامی رکوردشکن در پارلمان ژاپن، و احضار بلینکن توسط مجلس نمایندگان آمریکا به دلیل خروج «بینظم» از افغانستان، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافقنامه راهبردی ایران و عربستان در پکن به دگرگونی شرایط سیاسی و امنیتی و حرکت به سمت یک صلح و ثبات پایدار در منطقه کمک خواهد کرد. این توافقنامه به تنشهای هزینه دار بین تهران و ریاض پایان خواهد داد و شرایط جدیدی به لحاظ پایداری سیاسی و امنیتی و گسترش همکاریهای بین کشورهای منطقه ایجاد میکند.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش با بیان اینکه رزمایش مرکب کمربند امنیت دریایی 2023، به توسعه همکاریها میان نیروهای دریایی ایران، چین و روسیه و همچنین افزایش آمادگی برای تامین امنیت دریایی و ایمنی دریانوردی به صورت مشترک در راستای ایجاد صلح و ثبات منطقهای کمک میکند، از تلاشها برای حضور کشورهای منطقه در رزمایش کمربند دریایی و همچنین همکاریهای فرماندهان نیروهای دریایی اقیانوس هند (IONS) برای سال آینده خبر داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انحلال قسد، اگرچه دستاوردی برای امنیت ترکیه محسوب میشود، اما چالشهای ناشی از تجاوز و توسعهطلبی رژیم صهیونیستی، پناهجویان و شکنندگی سوریه همچنان پابرجا هستند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هنگامی که وزیران هفت کشور کلیدی عضو اوپک پلاس در دوم اوت ۲۰۲۶ اعلام کردند که تولید نفت برای ماه سپتامبر ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت، بازارهای مالی از لندن تا نیویورک بار دیگر به روال همیشگی بازگشتند. تحلیلگران میزان افزایش تولید، پایبندی اعضا به «بیانیه همکاری» و تاثیر این تصمیم بر قیمتهای کوتاهمدت نفت را بررسی و ارزیابی کردند که آیا این تعدیل میتواند قیمتهای آتی کوتاهمدت را تثبیت کند یا خیر؟ این رویکرد، بازار جهانی نفت را همچون ترازنامهای حساس در نظر میگیرد که در آن شیرهای عرضه، سلامت اقتصادی کشورهای صنعتی را تعیین میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد حقوق بینالملل ایجاد کمیسیون پیگیری «جنایات جنگی روسیه» را از سوی شورای حقوق بشر، اقدامی سیاسی و در راستای اعمال فشار به مسکو ارزیابی کرد و گفت: نباید جنایاتی را که در جنگ اوکراین از سوی هر دو طرف انجام شده است، نادیده گرفت، اما سازمانهای حقوقی بینالمللی باید به بررسی علل واقعی آغاز جنگ اوکراین و عاملان اصلی ایجاد زمینه بروز این جنگ نیز بپردازند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روابط روسیه و رژیم صهیونیستی همواره با فرازونشیبهای زیادی همراه بوده است. در مواردی همکاری و هماهنگی و در مواردی نیز، تضاد و اختلاف، تعریف کننده روابط طرفین بوده است. این وضعیت به دنبال وقوع جنگ اوکراین مشهودتر نیز شد. اگرچه تل آویو از ابتدا تلاش داشت نوعی بی طرفی را در قبال جنگ اوکراین به نمایش بگذارد، اما از همان ابتدا زمزمه کمکهای نظامی آن به اوکراین، به شکل گیری موجی از اختلافها میان تل آویو و مسکو منجر شد.
محمدجواد قهرمانى – پژوهشگر مسائل بين الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: مخالفت شورای امنیت با درخواست تحقیقات مستقل پیرامون «نورد استریم»، تحویل تانکهای چلنجر2 انگلستان و لئوپارد ۲ آلمان به اوکراین، مشخص شدن ۴ کاندیدای ریاست جمهوری ترکیه، سفر هیئتی از بحرین به ایران، درخواست مقامات سابق آمریکا از دولت بایدن برای ممانعت از نزدیکی روابط سوریه با کشورهای عربی، رونمایی از نسل سوم پهپاد بیرق دار ترکیه، انتقاد مقام ارشد پارلمان رژیم صهیونیستی از برکناری وزیر جنگ، احتمال انتصاب رفیق شفیق شارون به عنوان وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، اعلام آمادگی چین برای حمایت از گفتوگوهای ایران و عربستان، افشای گزارش محرمانه درباره افزایش کمکهای نظامی آلمان به اوکراین، هشدار آلمان نسبت به نقش فعال برلین در جنگ اوکراین، تائید عضویت فنلاند در ناتو پس از ماهها تاخیر در پارلمان مجارستان، تعویق طرح «اصلاحات قضایی» توسط نتانیاهو در بحبوحه گسترش اعتراضها در اسرائیل، فراخوان صهیونیستها برای ادامه اعتراضات علیه کابینه نتانیاهو ، سفر رئیس جمهور پیشین تایوان به چین با وعده «صلح»، دستور کیم جونگ اون برای افزایش تولید تسلیحات هسته ای، دعوت نتانیاهو به کاخ سفید پس از توقف طرح اصلاحات قضایی، آزمایش موشکهای مافوق صوت ضد کشتی توسط روسیه، تصویب بودجه نظامی رکوردشکن در پارلمان ژاپن، و احضار بلینکن توسط مجلس نمایندگان آمریکا به دلیل خروج «بینظم» از افغانستان، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها مورد توجه قرار گرفت. در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: تاکید انصارالله براینکه آمریکا درصدد حفظ ریاض و ابوظبی در جنگ یمن است، خطرناکتر بودن جنگ سرد دوم درمقایسه با جنگ اول از نگاه کیسینجر، روسیه از نقش توافق ۲۰۲۰ توسط جمهوری آذربایجان خبرداد، تاکید پوتین براینکه ائتلاف نظامی با چین تشکیل نداده است، عربستان سعودی میزبان اجلاس آتی اتحادیه عرب، نامه کشورهای عربی خلیج فارس علیه تل آویو به آمریکا، گفتگوی روسای ستاد ارتش آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران، پایان اختلافهای الجزیره و پاریس با بازگشت سفیر الجزایر به فرانسه، هشدار صندوق بینالمللی پول نسبت به افزایش خطرها برای ثبات مالی جهانی، تصمیم روسیه برای استقرارتسلیحات هسته ای تاکتیکی در بلاروس، همکاری پاکستان و طالبان برای نابودی گروههای تروریستی، تاکید نخست وزیر اسپانیا براینکه جهان باید به صدای چین گوش کند، چین و روسیه در صدر کشورهای دارای مازاد تراز تجاری سال ۲۰۲۲، آغاز مذاکرات ایران و بحرین پس از سفر آیتالله رئیسی به ریاض، دستیابی به توافق نهایی برای حل بحران سودان و تدوین پیش نویس اولیه توافق، ممنوع شدن انتقاد کارمندان جامو وکشمیر هند از دولت، درخواست سوئیس برای افزایش همکاریها با ناتو، بیانیه وزارت دفاع آذربایجان درباره تحرکات اخیر، تحصن اعتراضی به تغییر قانون انتخابات عراق در بغداد، هندوراس روابط دیپلماتیک با تایوان را قطع کرد و با چین از سر گرفت، درخواست ریاض از جامعه بینالملل برای ایفای مسئولیتش برای پایان دادن به اشغالگری اسرائیل، یک گروه عراقی مسؤولیت حمله به پایگاه آمریکادر سوریه رابرعهده گرفت، عدم دعوت از ترکیه و مجارستان برای نشست «دموکراسی» از سوی بایدن، ادعای بریتانیا درخصوص استفاده روسیه از ۷۱ پهپاد ایرانی در ماه مارس، و موفقیت عراق در شکایت از ترکیه برای صادرات نفت اقلیم کردستان، ازمهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب يافت.در ادامه گزيده ای از آنها را مرور می کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: توافقنامه راهبردی ایران و عربستان در پکن به دگرگونی شرایط سیاسی و امنیتی و حرکت به سمت یک صلح و ثبات پایدار در منطقه کمک خواهد کرد. این توافقنامه به تنشهای هزینه دار بین تهران و ریاض پایان خواهد داد و شرایط جدیدی به لحاظ پایداری سیاسی و امنیتی و گسترش همکاریهای بین کشورهای منطقه ایجاد میکند.
حسن هانیزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: 17مارس 2023 دیوان بینالمللی کیفری حکم بازداشت ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه را صادر کرد و برای اولین بار در تاریخ سازمان ملل پس از جنگ دوم جهانی، رئیس جمهور کشوری که دارای عضویت دائم درشورای امنیت و حق وتو در آن است، با موضوع صدور حکم کیفری بازداشت در نظام کیفری بینالمللی مواجه میشود؛ امری که حکایت از تحولی ساختاری در نظام حقوق بینالمللی دارد.
دکتر سیدنصرالله ابراهیمی – دانشیار دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش با بیان اینکه رزمایش مرکب کمربند امنیت دریایی 2023، به توسعه همکاریها میان نیروهای دریایی ایران، چین و روسیه و همچنین افزایش آمادگی برای تامین امنیت دریایی و ایمنی دریانوردی به صورت مشترک در راستای ایجاد صلح و ثبات منطقهای کمک میکند، از تلاشها برای حضور کشورهای منطقه در رزمایش کمربند دریایی و همچنین همکاریهای فرماندهان نیروهای دریایی اقیانوس هند (IONS) برای سال آینده خبر داد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: وقوع جنگ اوکراین، چین را در وضعیت پیچیدهای قرار داد. بدین معنا که اتخاذ موضعی که بتواند روسیه را از خود دور نکند و در عین حال به مدیریت روابط با غرب بینجامد برای این کشور امری دشوار بود. بر همین اساس طی یک سال گذشته پکن اگرچه به انتقاد جدی از روسیه نپرداخته اما در عین حال، تاکنون از ارائه حمایتی از روسیه که تغییردهنده بازی به شمار آید، از جمله انتقال تسلیحات، خودداری کرده است. در مقابل، انتقاداتی را نیز به غرب از جمله در موضوع گسترش ناتو وارد کرده است.
محمد جواد قهرمانی – پژوهشگر مسائل چین
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اتحادیه اروپا در زمانی که شاهد بازگشت جنگ در اروپا است، برنامهای را تحت عنوان “قطبنمای استراتژیک برای امنیت و دفاع”
«A Strategic Compass for Security and Defence» به شکل رسمی تایید کرده است که یک اقدام بلندپروازانه برای تقویت سیاست امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا تا سال 2030 ارائه میدهد.
پوریا نبیپور – دکترای علوم سیاسی و روابط بینالملل
شورای راهبردی آنلاین-رصد: دو رویداد مهم در سال 2022 آینده مناقشه آمریکا و چین را تحت الشعاع خود قرار داد: جنگ اوکراین – روسیه و سفر نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان. در این گزارش تأثیر این دو رویداد بر رویارویی آمریکا و چین و روند آینده این مناقشه و نیز واکنشهای نظامی ژاپن با توجه به این رویدادها بررسی خواهد شد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: انحلال قسد، اگرچه دستاوردی برای امنیت ترکیه محسوب میشود، اما چالشهای ناشی از تجاوز و توسعهطلبی رژیم صهیونیستی، پناهجویان و شکنندگی سوریه همچنان پابرجا هستند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هنگامی که وزیران هفت کشور کلیدی عضو اوپک پلاس در دوم اوت ۲۰۲۶ اعلام کردند که تولید نفت برای ماه سپتامبر ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت، بازارهای مالی از لندن تا نیویورک بار دیگر به روال همیشگی بازگشتند. تحلیلگران میزان افزایش تولید، پایبندی اعضا به «بیانیه همکاری» و تاثیر این تصمیم بر قیمتهای کوتاهمدت نفت را بررسی و ارزیابی کردند که آیا این تعدیل میتواند قیمتهای آتی کوتاهمدت را تثبیت کند یا خیر؟ این رویکرد، بازار جهانی نفت را همچون ترازنامهای حساس در نظر میگیرد که در آن شیرهای عرضه، سلامت اقتصادی کشورهای صنعتی را تعیین میکنند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «چین همزمان با نزدیک کردن مدلهای هوش مصنوعی خود به رقبای آمریکایی، در تلاش است قواعد حاکم بر نحوه استفاده از هوش مصنوعی را نیز تعیین کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «طبق یک ضربالمثل، یکی از تعاریف دیوانگی این است که یک کار را بارها و بارها انجام دهید، اما منتظر رسیدن به نتایجی متفاوت باشید. این عبارت در مورد مذاکرات تجاری بینالمللی، بهویژه زمانی که مذاکرهکنندگان هر بار به دنبال توافق هستند، اما هیچکدام از طرفین در مورد مسائل مهم کوتاه نمیآیند، مناسب است. به عنوان مثال، اتحادیه اروپا و هند، سالها صرف مذاکره در مورد توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کردند که به نظر میرسید به جایی نمیرسد و باعث طرح این پرسش شد که اگر هیچ چیز اساسی تغییر نکرده است، چرا باید به دنبال توافق باشیم؟
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمان با آغاز رسمی جنگ اقتصادی ایالات متحده در قبال کشورمان با تمرکز بر ابزارهای تحریم، منزوی ساختن و فشار اقتصادی، اکنون آنچه بیش از پیش اهمیت یافته عدم همراهی دیگر قدرتهای بزرگ جهانی به ویژه چین با این سیاست است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران، با وجود تبلیغات گسترده، با ناکارآمدی ابزارهای تحریمی و مخالفت برخی از طرفهای تجاری تهران، با موانع جدی برای موفقیت روبهرو است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ترامپ پس از ناکامی نظامی، از اجرای تحریمها و فشارهای اقتصادی قدیمی با اسم جدید «بیسابقهترین عملیات اقتصادی» علیه ایران خبر داده است؛ اما تهران با چهار راهکار مشخص میتواند این محاصره را خنثی کند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ علیه ایران از ماه فوریه تا کنون، تا سهپنجم ذخایر موشکهای رهگیر پاتریوت آمریکا و حدود نیمی از ذخایر موشکهای ضدبالستیک تاد را مصرف کرده است. کارشناسان برآورد میکنند که ممکن است بازسازی کامل این ذخایر سالها طول بکشد.»