نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: منطقه شاخ آفریقا اخیرا در پی امضای دو توافقنامه، شاهد شکل گیری طوفانی دیپلماتیک بوده است که باعث شد دو مساله منطقهای اهمیت بیشتری پیدا کند: تمایل دیرینه اتیوپی برای دسترسی به دریا و وضعیت نامشخص سومالی لند. پرداختن همزمان به این مسائل به دلیل تنشهای منطقهای و ژئوپلیتیک نظیر درگیری اتیوپی-تیگری، جنگ داخلی سودان و ادامه تنشها بر سر ساخت سد بزرگ رنسانس توسط اتیوپی بر روی رود نیل کاری دشوار است.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: اقدام فنلاند و سوئد در ارائه درخواست رسمی برای پیوستن به ناتو، تاکید اتحادیه اروپا برحمایت کامل از سوئد و فنلاند، اخراج دهها دیپلمات فرانسه و ایتالیا از مسکو، استقرار موشکهای هستهای روسیه در مرز فنلاند، مطالبات ترکیه برای تأیید درخواست عضویت فنلاند و سوئد در ناتو، تعلیق گفتگوهای صلح اوکراین و روسیه، اعزام بزرگترین هیئت بازرسی تاریخ دیوان لاهه به اوکراین، تاکید ماکرون بر احیای برجام در گفتگو با بنت، سفر وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آمریکا برای رایزنی درباره ایران، سفر اردوغان به ابوظبی، شکایت رسمی عراق از ترکیه در شورای امنیت، دیدار و گفتگوی مشاور امنیتی دولت آمریکا با مقامات عربستان سعودی، اختلاف شدید میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر تغییر قوانین پسابرگزیت، تلاش ژاپن برای پیوستن به چارچوب اقتصادی منطقه اقیانوس های هند و آرام، واکنش چین به گسترش همکاری های دو جانبه ژاپن و آمریکا، استقرار نیروهای آمریکایی در سومالی به بهانه مقابله با گروه تروریستی الشباب و تلاش رژیم صهیونیستی برای افزایش نفوذ در قاره آفریقا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تلاشهای اخیر ترامپ برای خارج کردن نیروهای آمریکا از افغانستان، عراق، سومالی و دیگر کشورهایی که حضور نظامی آمریکا با جنگ همراه بوده است، یکی از مهمترین مسائل پیش روی دولت جو بایدن خواهد بود. این در حالی است که دولت ترامپ بهوضوح تلاش میکند تا نیروهای آمریکا را به سطحی برساند که دیگر برای کشورهای میزبان کارایی نداشته باشند. کاهش تعداد نیروهای آمریکا، مأموریت واقعی آنها، تأسیسات و پایگاههای تحت اختیار آنها و سطح واقعی هزینههای مربوطه کلاً نامشخص بوده و معلوم نیست که دولت ترامپ چه هدفی را دنبال میکند.
شورای راهبردی آنلاین: دستور ترامپ برای خارج شدن سربازان آمریکایی از سومالی، حملات هوایی ائتلاف بینالمللی به اهداف داعش در عراق، هلگا اشمید دبیرکل جدید سازمان امنیت و همکاری اروپا، پایان دور نهایی مذاکرات برگزیت بدون توافق، استقبال مجدد انصارالله از تلاش ها برای توقف جنگ در یمن، آمادگی پنتاگون برای همکاری با تیم انتقالی بایدن، مخالفت با نامزدی بحرین برای ریاست شورای حقوق بشر سازمان ملل، دیدار سردار قاآنی با مقامات عراقی، استقبال گسترده بینالمللی از توافق برای حل بحران قطر، آغاز واکسیناسیون سراسری کرونا در روسیه، واکنش جو بایدن به ترور محسن فخریزاده، هشدار سازمان جهانی بهداشت در مورد سهل انگاری در مقابله با کرونا، دور پنجم نشست کمیته قانون اساسی سوریه در بهمن ماه و مخالفت حماس با بازگشت به مذاکرات سازش از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: امکان احیای جهان در شرایطی که کرونا رو به افزایش است، دلایل شکست غرب در برابر ترکیه، چرایی تبدیل ایاصوفیه به مسجد، چرایی اجرای قانون امنیتی چین در هنگکنگ در این مقطع زمانی، ظهور مفهوم جدید ژئوپلیتیک هندواقیانوسیه، تبعیض و پیشداوری در مورد شخصیت های برخاسته از کشورهای جنوب، امنیت غذایی خاورمیانه در بحبوحه شیوع کرونا، ناآرامی در داخل و سیاست خارجی آمریکا، روابط چین-روسیه الگویی برای قدرتهای بزرگ، پوپولیسم و کرونا، تسریع اصلاحات ساختاری ژاپن با شیوع کرونا و شراکت عملگرایانه چین و ایران از جمله برجستهترین موضوعات مورد توجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: داعش در بخشی از فعالیت خویش برای گسترش حضورش در سراسر آفریقا، به تقویت شاخههای خود در آفریقا پرداخته است. ابوبکر البغدادی، سرکرده پیشین داعش در سخنرانی خود در اوت 2018، به هدف این گروه برای توسعه ولایت آفریقای مرکزی اشاره کرده بود؛ بااینحال، این امر زمانی اتفاق افتاد که رسانههای وابسته به داعش در آوریل 2019 مدعی شدند که حمله به «بینی» واقع در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، کار ولایت آفریقای مرکزی است. اواخر همان ماه، بغدادی در پیامی ویدئویی این ولایت را بهطور رسمی تائید کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: داعش و گروههای نظیر آن بهعنوان یک بازیگر غیردولتی به این میاندیشند که همواره اقدامات موردنظر خود را در سرزمینهای بدون ساختار و یا دچار اصطکاک حاکمیتی انجام دهند.
دکتر حسین ابراهیم نیا – مدرس دانشگاه و کارشناس خاورمیانه و شمال آفریقا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اقدامات اخیر دولت ترامپ باعث شده است که کره جنوبی و ژاپن در مورد اعتبار آمریکا به عنوان یک متحد دچار شک و تردید شوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در صورت تشکیل باشگاه تحریمیها میتوان با بهکارگیری روشهایی نظیر گسترش پیمانهای پولی چندجانبه، ایجاد پیامرسانهای مالی جایگزین برای سوئیفت و ایجاد بسترهای مالی جدید، میزان اثرگذاری ابزارهای تحریمی را کاهش داد و از طرف دیگر با همافزایی میان اقتصادهای کشورهای تحریمی، این کشورها را در مقابل تحریمهای تجاری آمریکا مصون کرد.
سید محمدرضا موسوی / پژوهشگر اقتصاد سیاسی دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
امیرحسین عرب پور / پژوهشگر بازاریابی سیاسی بینالملل دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق(ع)
شورا آنلاین – ترجمه: از سال 2012 تاکنون هیچ دزدی دریایی موفقی در سومالی اتفاق نیفتاده؛ گرچه سرقتهای مسلحانه ای در سطح محدود و علیه کشتیهای ماهیگیری و تجاری محلی رخ داده است. سوال اصلی این است که آیا دوران دزدیهای دریایی گسترده در سومالی به پایان رسیده است؟ و دیگر اینکه چه درسهایی می توان از دزدیهای دریایی سومالی برای ایجاد امنیت دریایی آموخت؟
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»