شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از آنجایی که در سند راهبردی جدید ناتو، محیط امنیت جهانی با محوریت رقابت قدرت‌های بزرگ مورد تاکید قرار گرفته، آنکارا درصدد است تا اطمینان حاصل کند که موضوع تروریسم مورد بی‌توجهی قرار نگرفته و همچنان به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر ناتو باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هر چند پس از دیدار اردوغان و بایدن در اجلاس ناتو در مادرید و انصراف ترکیه از وتوی عضویت فنلاند و سوئد در ناتو علائم مثبتی برای خرید تسلیحات جدید ترکیه از آمریکا دیده شد و بایدن از فروش جنگنده‌های اف-16 و کیت‌های نوسازی به ترکیه حمایت کرد، اما مجلس نمایندگان آمریکا طرحی را براي ايجاد مانع در مورد فروش جنگنده‌های اف – 16 به ترکیه به‌تصویب رساند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسایل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنش‌ها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفته‌های اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترک‌ها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: طرح آمریکا برای یکپارچه‌سازی دفاع هوایی در خاورمیانه برای مقابله با ایران، مخالفت برخی کشورهای عربی با طرح صهیونیستی ائتلاف هوایی علیه ایران، رایزنی لاپید و بن زاید درباره ادامه عادی سازی در جهان عرب، امضا توافقنامه هوانوردی بین ترکیه ورژیم اسرائیل، دیدار بنی‌گانتس با ابومازن در رام الله، رد تحریم‌های جدید آمریکا علیه فروش نفت ایران از سوی چین، هجوم روس‌ها برای خرید یوان چین، رزمایش نظامی چین اطراف تایوان همزمان با ورود سناتور آمریکایی به این جزیره، هشدار روسای اف.بی.آی و ام آی ۵ درباره “تهدید از سوی چین”، آغاز نشست گروه ۲۰ در بالی، نشست سران کشورهای آسیای مرکزی در قرقیزستان ، خروج افغانستان از موقعیت «متحد اصلی غيرعضو ناتو» ، اظهارات جدید پوتین درخصوص جنگ اوکراین، برنامه فنلاند برای کنترل گذرگاههای مرزی خود با روسیه ، ترور آبه شینزو، نخست وزیر سابق ژاپن و واکنش ها به استعفای بوریس جانسون از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با تأکید بر اینکه ادعاهای حاکمیتی ترکیه بر جزایر دریای اژه فراتر از ادعاهای لفظی نخواهد بود، گفت: ترکیه احساس می‌کند تاکنون در تنش‌هایی که با یونان داشته از سوی ناتو تنها گذاشته شده و در این شرایط، با هشدارها تلاش می‌کند آنها را مجاب کند که در خصوص تحرکات نظامی یونان در جزایر، منصفانه قضاوت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشانه‌های متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد آمریکا به‌دنبال «طولانی کردن جنگ» در اوکراین است.
حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه عضویت سوئد و فنلاند نقطه عطفی در قدرت ناتو و موازنه جهانی میان قدرت‌های بزرگ است، گفت: با توجه به این سطح از اختلافات میان روسیه و ناتو، شرایط به قبل از جنگ اوکراین بازنخواهد گشت، ممکن است روسیه بخواهد شرایط را عوض کند و مثلاً پوتین در انتخابات 2024 شرکت نکند و با حضور شخص دیگری در قدرت، مواضع روسیه تعدیل و اصلاح شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش بریتانیا در پیشگامی برای دفاع از جناح شرقی و شمالی اروپا در برابر روسیه گفت: بریتانیا می‌خواهد با تقویت جناح شرقی و شمال اروپا به نقش سابق خود در سیاست دفاعی و امنیت اروپا برگردد و «رویکرد آتلانتیک گرایی» را که امنیت و دفاع اروپا را ذیل چتر امنیتی ناتو و پایگاه های آمریکا در اروپا تعریف می‌کرد، احیا کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قطب شمال به‌عنوان یک منطقه غیرقابل‌سکونت و درعین‌حال حساس در میان کشورهایی است که در آن منطقه قرار دارند. این حساسیت با توجه به گرم شدن زمین طی یک دهه گذشته بسیار افزایش‌یافته و کشورهایی که در محدوده قطب شمال قرار دارند به‌این‌ترتیب خواستار حضور محسوس‌تر و قدرتمندانه‌تر در این منطقه از کره زمین شده‌اند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش آمریکا ، کرواسی و ترکیه به درخواست رسمی فنلاند و سوئد برای عضویت در ناتو، گفتگوی وزرای خارجه آمریکا و ترکیه بر سر پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، بازخورد تصمیم فنلاند برای پیوستن به ناتو در میان مقامات روسی، واکنش روسیه به وقوع جنگ جهانی سوم، هشدار شدیدالحن آمریکا به کره شمالی در آستانه سفر بایدن، رد پیشنهاد کمک آمریکا برای مقابله با کرونا از سوی پیونگ یانگ، توافق هسته ای ایران از محورهای طرح راهبردی اروپا و کشورهای خلیج فارس ، فرمان حکومتی سلطان عمان برای همکاری کشورش با ایران، اذعان عالی‌ترین مقام نظامی رژیم صهیونیستی به توانمندی جبهه مقاومت، آغاز عملیات مقابله با ترویسم تاجیکستان نزدیک مرز افغانستان، اذعان رئیس جمهوری نیجر به مرگ گروه 5، هشدار جدی درباره روند سوء تغییرات اقلیمی در جهان و هشدار دوباره دبیرکل سازمان ملل متحد درخصوص ناامنی غذایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از آنجایی که در سند راهبردی جدید ناتو، محیط امنیت جهانی با محوریت رقابت قدرت‌های بزرگ مورد تاکید قرار گرفته، آنکارا درصدد است تا اطمینان حاصل کند که موضوع تروریسم مورد بی‌توجهی قرار نگرفته و همچنان به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر ناتو باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هر چند پس از دیدار اردوغان و بایدن در اجلاس ناتو در مادرید و انصراف ترکیه از وتوی عضویت فنلاند و سوئد در ناتو علائم مثبتی برای خرید تسلیحات جدید ترکیه از آمریکا دیده شد و بایدن از فروش جنگنده‌های اف-16 و کیت‌های نوسازی به ترکیه حمایت کرد، اما مجلس نمایندگان آمریکا طرحی را براي ايجاد مانع در مورد فروش جنگنده‌های اف – 16 به ترکیه به‌تصویب رساند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسایل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنش‌ها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفته‌های اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترک‌ها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: طرح آمریکا برای یکپارچه‌سازی دفاع هوایی در خاورمیانه برای مقابله با ایران، مخالفت برخی کشورهای عربی با طرح صهیونیستی ائتلاف هوایی علیه ایران، رایزنی لاپید و بن زاید درباره ادامه عادی سازی در جهان عرب، امضا توافقنامه هوانوردی بین ترکیه ورژیم اسرائیل، دیدار بنی‌گانتس با ابومازن در رام الله، رد تحریم‌های جدید آمریکا علیه فروش نفت ایران از سوی چین، هجوم روس‌ها برای خرید یوان چین، رزمایش نظامی چین اطراف تایوان همزمان با ورود سناتور آمریکایی به این جزیره، هشدار روسای اف.بی.آی و ام آی ۵ درباره “تهدید از سوی چین”، آغاز نشست گروه ۲۰ در بالی، نشست سران کشورهای آسیای مرکزی در قرقیزستان ، خروج افغانستان از موقعیت «متحد اصلی غيرعضو ناتو» ، اظهارات جدید پوتین درخصوص جنگ اوکراین، برنامه فنلاند برای کنترل گذرگاههای مرزی خود با روسیه ، ترور آبه شینزو، نخست وزیر سابق ژاپن و واکنش ها به استعفای بوریس جانسون از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با تأکید بر اینکه ادعاهای حاکمیتی ترکیه بر جزایر دریای اژه فراتر از ادعاهای لفظی نخواهد بود، گفت: ترکیه احساس می‌کند تاکنون در تنش‌هایی که با یونان داشته از سوی ناتو تنها گذاشته شده و در این شرایط، با هشدارها تلاش می‌کند آنها را مجاب کند که در خصوص تحرکات نظامی یونان در جزایر، منصفانه قضاوت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشانه‌های متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد آمریکا به‌دنبال «طولانی کردن جنگ» در اوکراین است.
حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه عضویت سوئد و فنلاند نقطه عطفی در قدرت ناتو و موازنه جهانی میان قدرت‌های بزرگ است، گفت: با توجه به این سطح از اختلافات میان روسیه و ناتو، شرایط به قبل از جنگ اوکراین بازنخواهد گشت، ممکن است روسیه بخواهد شرایط را عوض کند و مثلاً پوتین در انتخابات 2024 شرکت نکند و با حضور شخص دیگری در قدرت، مواضع روسیه تعدیل و اصلاح شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش بریتانیا در پیشگامی برای دفاع از جناح شرقی و شمالی اروپا در برابر روسیه گفت: بریتانیا می‌خواهد با تقویت جناح شرقی و شمال اروپا به نقش سابق خود در سیاست دفاعی و امنیت اروپا برگردد و «رویکرد آتلانتیک گرایی» را که امنیت و دفاع اروپا را ذیل چتر امنیتی ناتو و پایگاه های آمریکا در اروپا تعریف می‌کرد، احیا کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قطب شمال به‌عنوان یک منطقه غیرقابل‌سکونت و درعین‌حال حساس در میان کشورهایی است که در آن منطقه قرار دارند. این حساسیت با توجه به گرم شدن زمین طی یک دهه گذشته بسیار افزایش‌یافته و کشورهایی که در محدوده قطب شمال قرار دارند به‌این‌ترتیب خواستار حضور محسوس‌تر و قدرتمندانه‌تر در این منطقه از کره زمین شده‌اند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش آمریکا ، کرواسی و ترکیه به درخواست رسمی فنلاند و سوئد برای عضویت در ناتو، گفتگوی وزرای خارجه آمریکا و ترکیه بر سر پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، بازخورد تصمیم فنلاند برای پیوستن به ناتو در میان مقامات روسی، واکنش روسیه به وقوع جنگ جهانی سوم، هشدار شدیدالحن آمریکا به کره شمالی در آستانه سفر بایدن، رد پیشنهاد کمک آمریکا برای مقابله با کرونا از سوی پیونگ یانگ، توافق هسته ای ایران از محورهای طرح راهبردی اروپا و کشورهای خلیج فارس ، فرمان حکومتی سلطان عمان برای همکاری کشورش با ایران، اذعان عالی‌ترین مقام نظامی رژیم صهیونیستی به توانمندی جبهه مقاومت، آغاز عملیات مقابله با ترویسم تاجیکستان نزدیک مرز افغانستان، اذعان رئیس جمهوری نیجر به مرگ گروه 5، هشدار جدی درباره روند سوء تغییرات اقلیمی در جهان و هشدار دوباره دبیرکل سازمان ملل متحد درخصوص ناامنی غذایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از آنجایی که در سند راهبردی جدید ناتو، محیط امنیت جهانی با محوریت رقابت قدرت‌های بزرگ مورد تاکید قرار گرفته، آنکارا درصدد است تا اطمینان حاصل کند که موضوع تروریسم مورد بی‌توجهی قرار نگرفته و همچنان به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر ناتو باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هر چند پس از دیدار اردوغان و بایدن در اجلاس ناتو در مادرید و انصراف ترکیه از وتوی عضویت فنلاند و سوئد در ناتو علائم مثبتی برای خرید تسلیحات جدید ترکیه از آمریکا دیده شد و بایدن از فروش جنگنده‌های اف-16 و کیت‌های نوسازی به ترکیه حمایت کرد، اما مجلس نمایندگان آمریکا طرحی را براي ايجاد مانع در مورد فروش جنگنده‌های اف – 16 به ترکیه به‌تصویب رساند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسایل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنش‌ها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفته‌های اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترک‌ها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: طرح آمریکا برای یکپارچه‌سازی دفاع هوایی در خاورمیانه برای مقابله با ایران، مخالفت برخی کشورهای عربی با طرح صهیونیستی ائتلاف هوایی علیه ایران، رایزنی لاپید و بن زاید درباره ادامه عادی سازی در جهان عرب، امضا توافقنامه هوانوردی بین ترکیه ورژیم اسرائیل، دیدار بنی‌گانتس با ابومازن در رام الله، رد تحریم‌های جدید آمریکا علیه فروش نفت ایران از سوی چین، هجوم روس‌ها برای خرید یوان چین، رزمایش نظامی چین اطراف تایوان همزمان با ورود سناتور آمریکایی به این جزیره، هشدار روسای اف.بی.آی و ام آی ۵ درباره “تهدید از سوی چین”، آغاز نشست گروه ۲۰ در بالی، نشست سران کشورهای آسیای مرکزی در قرقیزستان ، خروج افغانستان از موقعیت «متحد اصلی غيرعضو ناتو» ، اظهارات جدید پوتین درخصوص جنگ اوکراین، برنامه فنلاند برای کنترل گذرگاههای مرزی خود با روسیه ، ترور آبه شینزو، نخست وزیر سابق ژاپن و واکنش ها به استعفای بوریس جانسون از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با تأکید بر اینکه ادعاهای حاکمیتی ترکیه بر جزایر دریای اژه فراتر از ادعاهای لفظی نخواهد بود، گفت: ترکیه احساس می‌کند تاکنون در تنش‌هایی که با یونان داشته از سوی ناتو تنها گذاشته شده و در این شرایط، با هشدارها تلاش می‌کند آنها را مجاب کند که در خصوص تحرکات نظامی یونان در جزایر، منصفانه قضاوت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشانه‌های متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد آمریکا به‌دنبال «طولانی کردن جنگ» در اوکراین است.
حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه عضویت سوئد و فنلاند نقطه عطفی در قدرت ناتو و موازنه جهانی میان قدرت‌های بزرگ است، گفت: با توجه به این سطح از اختلافات میان روسیه و ناتو، شرایط به قبل از جنگ اوکراین بازنخواهد گشت، ممکن است روسیه بخواهد شرایط را عوض کند و مثلاً پوتین در انتخابات 2024 شرکت نکند و با حضور شخص دیگری در قدرت، مواضع روسیه تعدیل و اصلاح شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش بریتانیا در پیشگامی برای دفاع از جناح شرقی و شمالی اروپا در برابر روسیه گفت: بریتانیا می‌خواهد با تقویت جناح شرقی و شمال اروپا به نقش سابق خود در سیاست دفاعی و امنیت اروپا برگردد و «رویکرد آتلانتیک گرایی» را که امنیت و دفاع اروپا را ذیل چتر امنیتی ناتو و پایگاه های آمریکا در اروپا تعریف می‌کرد، احیا کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قطب شمال به‌عنوان یک منطقه غیرقابل‌سکونت و درعین‌حال حساس در میان کشورهایی است که در آن منطقه قرار دارند. این حساسیت با توجه به گرم شدن زمین طی یک دهه گذشته بسیار افزایش‌یافته و کشورهایی که در محدوده قطب شمال قرار دارند به‌این‌ترتیب خواستار حضور محسوس‌تر و قدرتمندانه‌تر در این منطقه از کره زمین شده‌اند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش آمریکا ، کرواسی و ترکیه به درخواست رسمی فنلاند و سوئد برای عضویت در ناتو، گفتگوی وزرای خارجه آمریکا و ترکیه بر سر پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، بازخورد تصمیم فنلاند برای پیوستن به ناتو در میان مقامات روسی، واکنش روسیه به وقوع جنگ جهانی سوم، هشدار شدیدالحن آمریکا به کره شمالی در آستانه سفر بایدن، رد پیشنهاد کمک آمریکا برای مقابله با کرونا از سوی پیونگ یانگ، توافق هسته ای ایران از محورهای طرح راهبردی اروپا و کشورهای خلیج فارس ، فرمان حکومتی سلطان عمان برای همکاری کشورش با ایران، اذعان عالی‌ترین مقام نظامی رژیم صهیونیستی به توانمندی جبهه مقاومت، آغاز عملیات مقابله با ترویسم تاجیکستان نزدیک مرز افغانستان، اذعان رئیس جمهوری نیجر به مرگ گروه 5، هشدار جدی درباره روند سوء تغییرات اقلیمی در جهان و هشدار دوباره دبیرکل سازمان ملل متحد درخصوص ناامنی غذایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از آنجایی که در سند راهبردی جدید ناتو، محیط امنیت جهانی با محوریت رقابت قدرت‌های بزرگ مورد تاکید قرار گرفته، آنکارا درصدد است تا اطمینان حاصل کند که موضوع تروریسم مورد بی‌توجهی قرار نگرفته و همچنان به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر ناتو باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هر چند پس از دیدار اردوغان و بایدن در اجلاس ناتو در مادرید و انصراف ترکیه از وتوی عضویت فنلاند و سوئد در ناتو علائم مثبتی برای خرید تسلیحات جدید ترکیه از آمریکا دیده شد و بایدن از فروش جنگنده‌های اف-16 و کیت‌های نوسازی به ترکیه حمایت کرد، اما مجلس نمایندگان آمریکا طرحی را براي ايجاد مانع در مورد فروش جنگنده‌های اف – 16 به ترکیه به‌تصویب رساند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسایل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنش‌ها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفته‌های اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترک‌ها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: طرح آمریکا برای یکپارچه‌سازی دفاع هوایی در خاورمیانه برای مقابله با ایران، مخالفت برخی کشورهای عربی با طرح صهیونیستی ائتلاف هوایی علیه ایران، رایزنی لاپید و بن زاید درباره ادامه عادی سازی در جهان عرب، امضا توافقنامه هوانوردی بین ترکیه ورژیم اسرائیل، دیدار بنی‌گانتس با ابومازن در رام الله، رد تحریم‌های جدید آمریکا علیه فروش نفت ایران از سوی چین، هجوم روس‌ها برای خرید یوان چین، رزمایش نظامی چین اطراف تایوان همزمان با ورود سناتور آمریکایی به این جزیره، هشدار روسای اف.بی.آی و ام آی ۵ درباره “تهدید از سوی چین”، آغاز نشست گروه ۲۰ در بالی، نشست سران کشورهای آسیای مرکزی در قرقیزستان ، خروج افغانستان از موقعیت «متحد اصلی غيرعضو ناتو» ، اظهارات جدید پوتین درخصوص جنگ اوکراین، برنامه فنلاند برای کنترل گذرگاههای مرزی خود با روسیه ، ترور آبه شینزو، نخست وزیر سابق ژاپن و واکنش ها به استعفای بوریس جانسون از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با تأکید بر اینکه ادعاهای حاکمیتی ترکیه بر جزایر دریای اژه فراتر از ادعاهای لفظی نخواهد بود، گفت: ترکیه احساس می‌کند تاکنون در تنش‌هایی که با یونان داشته از سوی ناتو تنها گذاشته شده و در این شرایط، با هشدارها تلاش می‌کند آنها را مجاب کند که در خصوص تحرکات نظامی یونان در جزایر، منصفانه قضاوت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشانه‌های متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد آمریکا به‌دنبال «طولانی کردن جنگ» در اوکراین است.
حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه عضویت سوئد و فنلاند نقطه عطفی در قدرت ناتو و موازنه جهانی میان قدرت‌های بزرگ است، گفت: با توجه به این سطح از اختلافات میان روسیه و ناتو، شرایط به قبل از جنگ اوکراین بازنخواهد گشت، ممکن است روسیه بخواهد شرایط را عوض کند و مثلاً پوتین در انتخابات 2024 شرکت نکند و با حضور شخص دیگری در قدرت، مواضع روسیه تعدیل و اصلاح شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش بریتانیا در پیشگامی برای دفاع از جناح شرقی و شمالی اروپا در برابر روسیه گفت: بریتانیا می‌خواهد با تقویت جناح شرقی و شمال اروپا به نقش سابق خود در سیاست دفاعی و امنیت اروپا برگردد و «رویکرد آتلانتیک گرایی» را که امنیت و دفاع اروپا را ذیل چتر امنیتی ناتو و پایگاه های آمریکا در اروپا تعریف می‌کرد، احیا کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قطب شمال به‌عنوان یک منطقه غیرقابل‌سکونت و درعین‌حال حساس در میان کشورهایی است که در آن منطقه قرار دارند. این حساسیت با توجه به گرم شدن زمین طی یک دهه گذشته بسیار افزایش‌یافته و کشورهایی که در محدوده قطب شمال قرار دارند به‌این‌ترتیب خواستار حضور محسوس‌تر و قدرتمندانه‌تر در این منطقه از کره زمین شده‌اند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش آمریکا ، کرواسی و ترکیه به درخواست رسمی فنلاند و سوئد برای عضویت در ناتو، گفتگوی وزرای خارجه آمریکا و ترکیه بر سر پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، بازخورد تصمیم فنلاند برای پیوستن به ناتو در میان مقامات روسی، واکنش روسیه به وقوع جنگ جهانی سوم، هشدار شدیدالحن آمریکا به کره شمالی در آستانه سفر بایدن، رد پیشنهاد کمک آمریکا برای مقابله با کرونا از سوی پیونگ یانگ، توافق هسته ای ایران از محورهای طرح راهبردی اروپا و کشورهای خلیج فارس ، فرمان حکومتی سلطان عمان برای همکاری کشورش با ایران، اذعان عالی‌ترین مقام نظامی رژیم صهیونیستی به توانمندی جبهه مقاومت، آغاز عملیات مقابله با ترویسم تاجیکستان نزدیک مرز افغانستان، اذعان رئیس جمهوری نیجر به مرگ گروه 5، هشدار جدی درباره روند سوء تغییرات اقلیمی در جهان و هشدار دوباره دبیرکل سازمان ملل متحد درخصوص ناامنی غذایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از آنجایی که در سند راهبردی جدید ناتو، محیط امنیت جهانی با محوریت رقابت قدرت‌های بزرگ مورد تاکید قرار گرفته، آنکارا درصدد است تا اطمینان حاصل کند که موضوع تروریسم مورد بی‌توجهی قرار نگرفته و همچنان به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر ناتو باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هر چند پس از دیدار اردوغان و بایدن در اجلاس ناتو در مادرید و انصراف ترکیه از وتوی عضویت فنلاند و سوئد در ناتو علائم مثبتی برای خرید تسلیحات جدید ترکیه از آمریکا دیده شد و بایدن از فروش جنگنده‌های اف-16 و کیت‌های نوسازی به ترکیه حمایت کرد، اما مجلس نمایندگان آمریکا طرحی را براي ايجاد مانع در مورد فروش جنگنده‌های اف – 16 به ترکیه به‌تصویب رساند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسایل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنش‌ها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفته‌های اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترک‌ها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: طرح آمریکا برای یکپارچه‌سازی دفاع هوایی در خاورمیانه برای مقابله با ایران، مخالفت برخی کشورهای عربی با طرح صهیونیستی ائتلاف هوایی علیه ایران، رایزنی لاپید و بن زاید درباره ادامه عادی سازی در جهان عرب، امضا توافقنامه هوانوردی بین ترکیه ورژیم اسرائیل، دیدار بنی‌گانتس با ابومازن در رام الله، رد تحریم‌های جدید آمریکا علیه فروش نفت ایران از سوی چین، هجوم روس‌ها برای خرید یوان چین، رزمایش نظامی چین اطراف تایوان همزمان با ورود سناتور آمریکایی به این جزیره، هشدار روسای اف.بی.آی و ام آی ۵ درباره “تهدید از سوی چین”، آغاز نشست گروه ۲۰ در بالی، نشست سران کشورهای آسیای مرکزی در قرقیزستان ، خروج افغانستان از موقعیت «متحد اصلی غيرعضو ناتو» ، اظهارات جدید پوتین درخصوص جنگ اوکراین، برنامه فنلاند برای کنترل گذرگاههای مرزی خود با روسیه ، ترور آبه شینزو، نخست وزیر سابق ژاپن و واکنش ها به استعفای بوریس جانسون از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با تأکید بر اینکه ادعاهای حاکمیتی ترکیه بر جزایر دریای اژه فراتر از ادعاهای لفظی نخواهد بود، گفت: ترکیه احساس می‌کند تاکنون در تنش‌هایی که با یونان داشته از سوی ناتو تنها گذاشته شده و در این شرایط، با هشدارها تلاش می‌کند آنها را مجاب کند که در خصوص تحرکات نظامی یونان در جزایر، منصفانه قضاوت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشانه‌های متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد آمریکا به‌دنبال «طولانی کردن جنگ» در اوکراین است.
حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه عضویت سوئد و فنلاند نقطه عطفی در قدرت ناتو و موازنه جهانی میان قدرت‌های بزرگ است، گفت: با توجه به این سطح از اختلافات میان روسیه و ناتو، شرایط به قبل از جنگ اوکراین بازنخواهد گشت، ممکن است روسیه بخواهد شرایط را عوض کند و مثلاً پوتین در انتخابات 2024 شرکت نکند و با حضور شخص دیگری در قدرت، مواضع روسیه تعدیل و اصلاح شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش بریتانیا در پیشگامی برای دفاع از جناح شرقی و شمالی اروپا در برابر روسیه گفت: بریتانیا می‌خواهد با تقویت جناح شرقی و شمال اروپا به نقش سابق خود در سیاست دفاعی و امنیت اروپا برگردد و «رویکرد آتلانتیک گرایی» را که امنیت و دفاع اروپا را ذیل چتر امنیتی ناتو و پایگاه های آمریکا در اروپا تعریف می‌کرد، احیا کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قطب شمال به‌عنوان یک منطقه غیرقابل‌سکونت و درعین‌حال حساس در میان کشورهایی است که در آن منطقه قرار دارند. این حساسیت با توجه به گرم شدن زمین طی یک دهه گذشته بسیار افزایش‌یافته و کشورهایی که در محدوده قطب شمال قرار دارند به‌این‌ترتیب خواستار حضور محسوس‌تر و قدرتمندانه‌تر در این منطقه از کره زمین شده‌اند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش آمریکا ، کرواسی و ترکیه به درخواست رسمی فنلاند و سوئد برای عضویت در ناتو، گفتگوی وزرای خارجه آمریکا و ترکیه بر سر پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، بازخورد تصمیم فنلاند برای پیوستن به ناتو در میان مقامات روسی، واکنش روسیه به وقوع جنگ جهانی سوم، هشدار شدیدالحن آمریکا به کره شمالی در آستانه سفر بایدن، رد پیشنهاد کمک آمریکا برای مقابله با کرونا از سوی پیونگ یانگ، توافق هسته ای ایران از محورهای طرح راهبردی اروپا و کشورهای خلیج فارس ، فرمان حکومتی سلطان عمان برای همکاری کشورش با ایران، اذعان عالی‌ترین مقام نظامی رژیم صهیونیستی به توانمندی جبهه مقاومت، آغاز عملیات مقابله با ترویسم تاجیکستان نزدیک مرز افغانستان، اذعان رئیس جمهوری نیجر به مرگ گروه 5، هشدار جدی درباره روند سوء تغییرات اقلیمی در جهان و هشدار دوباره دبیرکل سازمان ملل متحد درخصوص ناامنی غذایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از آنجایی که در سند راهبردی جدید ناتو، محیط امنیت جهانی با محوریت رقابت قدرت‌های بزرگ مورد تاکید قرار گرفته، آنکارا درصدد است تا اطمینان حاصل کند که موضوع تروریسم مورد بی‌توجهی قرار نگرفته و همچنان به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر ناتو باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هر چند پس از دیدار اردوغان و بایدن در اجلاس ناتو در مادرید و انصراف ترکیه از وتوی عضویت فنلاند و سوئد در ناتو علائم مثبتی برای خرید تسلیحات جدید ترکیه از آمریکا دیده شد و بایدن از فروش جنگنده‌های اف-16 و کیت‌های نوسازی به ترکیه حمایت کرد، اما مجلس نمایندگان آمریکا طرحی را براي ايجاد مانع در مورد فروش جنگنده‌های اف – 16 به ترکیه به‌تصویب رساند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسایل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنش‌ها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفته‌های اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترک‌ها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: طرح آمریکا برای یکپارچه‌سازی دفاع هوایی در خاورمیانه برای مقابله با ایران، مخالفت برخی کشورهای عربی با طرح صهیونیستی ائتلاف هوایی علیه ایران، رایزنی لاپید و بن زاید درباره ادامه عادی سازی در جهان عرب، امضا توافقنامه هوانوردی بین ترکیه ورژیم اسرائیل، دیدار بنی‌گانتس با ابومازن در رام الله، رد تحریم‌های جدید آمریکا علیه فروش نفت ایران از سوی چین، هجوم روس‌ها برای خرید یوان چین، رزمایش نظامی چین اطراف تایوان همزمان با ورود سناتور آمریکایی به این جزیره، هشدار روسای اف.بی.آی و ام آی ۵ درباره “تهدید از سوی چین”، آغاز نشست گروه ۲۰ در بالی، نشست سران کشورهای آسیای مرکزی در قرقیزستان ، خروج افغانستان از موقعیت «متحد اصلی غيرعضو ناتو» ، اظهارات جدید پوتین درخصوص جنگ اوکراین، برنامه فنلاند برای کنترل گذرگاههای مرزی خود با روسیه ، ترور آبه شینزو، نخست وزیر سابق ژاپن و واکنش ها به استعفای بوریس جانسون از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با تأکید بر اینکه ادعاهای حاکمیتی ترکیه بر جزایر دریای اژه فراتر از ادعاهای لفظی نخواهد بود، گفت: ترکیه احساس می‌کند تاکنون در تنش‌هایی که با یونان داشته از سوی ناتو تنها گذاشته شده و در این شرایط، با هشدارها تلاش می‌کند آنها را مجاب کند که در خصوص تحرکات نظامی یونان در جزایر، منصفانه قضاوت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشانه‌های متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد آمریکا به‌دنبال «طولانی کردن جنگ» در اوکراین است.
حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه عضویت سوئد و فنلاند نقطه عطفی در قدرت ناتو و موازنه جهانی میان قدرت‌های بزرگ است، گفت: با توجه به این سطح از اختلافات میان روسیه و ناتو، شرایط به قبل از جنگ اوکراین بازنخواهد گشت، ممکن است روسیه بخواهد شرایط را عوض کند و مثلاً پوتین در انتخابات 2024 شرکت نکند و با حضور شخص دیگری در قدرت، مواضع روسیه تعدیل و اصلاح شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش بریتانیا در پیشگامی برای دفاع از جناح شرقی و شمالی اروپا در برابر روسیه گفت: بریتانیا می‌خواهد با تقویت جناح شرقی و شمال اروپا به نقش سابق خود در سیاست دفاعی و امنیت اروپا برگردد و «رویکرد آتلانتیک گرایی» را که امنیت و دفاع اروپا را ذیل چتر امنیتی ناتو و پایگاه های آمریکا در اروپا تعریف می‌کرد، احیا کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قطب شمال به‌عنوان یک منطقه غیرقابل‌سکونت و درعین‌حال حساس در میان کشورهایی است که در آن منطقه قرار دارند. این حساسیت با توجه به گرم شدن زمین طی یک دهه گذشته بسیار افزایش‌یافته و کشورهایی که در محدوده قطب شمال قرار دارند به‌این‌ترتیب خواستار حضور محسوس‌تر و قدرتمندانه‌تر در این منطقه از کره زمین شده‌اند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش آمریکا ، کرواسی و ترکیه به درخواست رسمی فنلاند و سوئد برای عضویت در ناتو، گفتگوی وزرای خارجه آمریکا و ترکیه بر سر پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، بازخورد تصمیم فنلاند برای پیوستن به ناتو در میان مقامات روسی، واکنش روسیه به وقوع جنگ جهانی سوم، هشدار شدیدالحن آمریکا به کره شمالی در آستانه سفر بایدن، رد پیشنهاد کمک آمریکا برای مقابله با کرونا از سوی پیونگ یانگ، توافق هسته ای ایران از محورهای طرح راهبردی اروپا و کشورهای خلیج فارس ، فرمان حکومتی سلطان عمان برای همکاری کشورش با ایران، اذعان عالی‌ترین مقام نظامی رژیم صهیونیستی به توانمندی جبهه مقاومت، آغاز عملیات مقابله با ترویسم تاجیکستان نزدیک مرز افغانستان، اذعان رئیس جمهوری نیجر به مرگ گروه 5، هشدار جدی درباره روند سوء تغییرات اقلیمی در جهان و هشدار دوباره دبیرکل سازمان ملل متحد درخصوص ناامنی غذایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از آنجایی که در سند راهبردی جدید ناتو، محیط امنیت جهانی با محوریت رقابت قدرت‌های بزرگ مورد تاکید قرار گرفته، آنکارا درصدد است تا اطمینان حاصل کند که موضوع تروریسم مورد بی‌توجهی قرار نگرفته و همچنان به عنوان بخش جدایی‌ناپذیر ناتو باقی مانده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هر چند پس از دیدار اردوغان و بایدن در اجلاس ناتو در مادرید و انصراف ترکیه از وتوی عضویت فنلاند و سوئد در ناتو علائم مثبتی برای خرید تسلیحات جدید ترکیه از آمریکا دیده شد و بایدن از فروش جنگنده‌های اف-16 و کیت‌های نوسازی به ترکیه حمایت کرد، اما مجلس نمایندگان آمریکا طرحی را براي ايجاد مانع در مورد فروش جنگنده‌های اف – 16 به ترکیه به‌تصویب رساند.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسایل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شرایط سخت منطقه و رویدادهای اوکراین، دور جدید تنش‌ها با یونان، احیای روابط با عربستان و تلاش برای برقراری مجدد روابط با رژیم صهیونیستی ذهن آنکارا را بیش از گذشته مشغول کرده است. در هفته‌های اخیر تلاش دو کشور سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو و مخالفت ترکیه در این زمینه به یکی از موضوعات اصلی دیپلماسی ترکیه تبدیل شد. در چنین فضایی، اعتراضات مکرر آنکارا و بالا بردن صدای اعتراض، روش ثابت ترک‌ها برای امتیازگیری در عرصه دیپلماسی است.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بین‌الملل
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: طرح آمریکا برای یکپارچه‌سازی دفاع هوایی در خاورمیانه برای مقابله با ایران، مخالفت برخی کشورهای عربی با طرح صهیونیستی ائتلاف هوایی علیه ایران، رایزنی لاپید و بن زاید درباره ادامه عادی سازی در جهان عرب، امضا توافقنامه هوانوردی بین ترکیه ورژیم اسرائیل، دیدار بنی‌گانتس با ابومازن در رام الله، رد تحریم‌های جدید آمریکا علیه فروش نفت ایران از سوی چین، هجوم روس‌ها برای خرید یوان چین، رزمایش نظامی چین اطراف تایوان همزمان با ورود سناتور آمریکایی به این جزیره، هشدار روسای اف.بی.آی و ام آی ۵ درباره “تهدید از سوی چین”، آغاز نشست گروه ۲۰ در بالی، نشست سران کشورهای آسیای مرکزی در قرقیزستان ، خروج افغانستان از موقعیت «متحد اصلی غيرعضو ناتو» ، اظهارات جدید پوتین درخصوص جنگ اوکراین، برنامه فنلاند برای کنترل گذرگاههای مرزی خود با روسیه ، ترور آبه شینزو، نخست وزیر سابق ژاپن و واکنش ها به استعفای بوریس جانسون از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل ترکیه با تأکید بر اینکه ادعاهای حاکمیتی ترکیه بر جزایر دریای اژه فراتر از ادعاهای لفظی نخواهد بود، گفت: ترکیه احساس می‌کند تاکنون در تنش‌هایی که با یونان داشته از سوی ناتو تنها گذاشته شده و در این شرایط، با هشدارها تلاش می‌کند آنها را مجاب کند که در خصوص تحرکات نظامی یونان در جزایر، منصفانه قضاوت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نشانه‌های متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد آمریکا به‌دنبال «طولانی کردن جنگ» در اوکراین است.
حمید خوش‌آیند – کارشناس مسائل منطقه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: عضو هیئت‌علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی با بیان اینکه عضویت سوئد و فنلاند نقطه عطفی در قدرت ناتو و موازنه جهانی میان قدرت‌های بزرگ است، گفت: با توجه به این سطح از اختلافات میان روسیه و ناتو، شرایط به قبل از جنگ اوکراین بازنخواهد گشت، ممکن است روسیه بخواهد شرایط را عوض کند و مثلاً پوتین در انتخابات 2024 شرکت نکند و با حضور شخص دیگری در قدرت، مواضع روسیه تعدیل و اصلاح شود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل اروپا با اشاره به تلاش بریتانیا در پیشگامی برای دفاع از جناح شرقی و شمالی اروپا در برابر روسیه گفت: بریتانیا می‌خواهد با تقویت جناح شرقی و شمال اروپا به نقش سابق خود در سیاست دفاعی و امنیت اروپا برگردد و «رویکرد آتلانتیک گرایی» را که امنیت و دفاع اروپا را ذیل چتر امنیتی ناتو و پایگاه های آمریکا در اروپا تعریف می‌کرد، احیا کند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: قطب شمال به‌عنوان یک منطقه غیرقابل‌سکونت و درعین‌حال حساس در میان کشورهایی است که در آن منطقه قرار دارند. این حساسیت با توجه به گرم شدن زمین طی یک دهه گذشته بسیار افزایش‌یافته و کشورهایی که در محدوده قطب شمال قرار دارند به‌این‌ترتیب خواستار حضور محسوس‌تر و قدرتمندانه‌تر در این منطقه از کره زمین شده‌اند.
مرتضی مکی- کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش آمریکا ، کرواسی و ترکیه به درخواست رسمی فنلاند و سوئد برای عضویت در ناتو، گفتگوی وزرای خارجه آمریکا و ترکیه بر سر پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو، بازخورد تصمیم فنلاند برای پیوستن به ناتو در میان مقامات روسی، واکنش روسیه به وقوع جنگ جهانی سوم، هشدار شدیدالحن آمریکا به کره شمالی در آستانه سفر بایدن، رد پیشنهاد کمک آمریکا برای مقابله با کرونا از سوی پیونگ یانگ، توافق هسته ای ایران از محورهای طرح راهبردی اروپا و کشورهای خلیج فارس ، فرمان حکومتی سلطان عمان برای همکاری کشورش با ایران، اذعان عالی‌ترین مقام نظامی رژیم صهیونیستی به توانمندی جبهه مقاومت، آغاز عملیات مقابله با ترویسم تاجیکستان نزدیک مرز افغانستان، اذعان رئیس جمهوری نیجر به مرگ گروه 5، هشدار جدی درباره روند سوء تغییرات اقلیمی در جهان و هشدار دوباره دبیرکل سازمان ملل متحد درخصوص ناامنی غذایی از مهم‌ترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، به‌طور فزاینده‌ای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پس‌زمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکل‌گیری است. اگرچه چین به‌طور مستقیم با آمریکا نمی‌جنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسه‌آن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرت‌های بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بین‌المللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا به‌جای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرم‌های مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش می‌یابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریم‌ها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااین‌حال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقه‌ای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعه‌ای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال می‌کند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاری‌ها در عرصه فناوری، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت به‌سرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمی‌توان مجموعه‌ای از درگیری‌های پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بین‌المللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحث‌هایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه می‌شود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلام‌آباد می‌دهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاری‌های جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژی‌های تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکت‌های دو کشور وارد مرحله تازه‌ای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و به‌عنوان نوعی «انبوه نام‌های اختصاری توخالی» در عصر جهانی‌شدن برخورد شد و بعدها نسخه‌ای ضعیف‌تر از باشگاه‌های جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سال‌های اخیر، به‌ویژه از سوی دونالد ترامپ، به‌عنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانه‌های غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کرده‌اند. با این حال، همه این برداشت‌ها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن به‌عنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده می‌گیرند.»