ژئواکونومی جدید؛ انرژی، بریکس و فرسایش ساختار برتون وودز
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: برای تحلیل آثار مثبت و منفی بیماری کووید19 بر ملتهای مختلف جوامع را باید به دودسته جوامع مرفه و غیر مرفه و همزمان چگونگی رویکرد سران کشورها تقسیم کرد.
قاسم محبعلی – مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاریهای اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالشهای جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: قدردانی ترامپ از پلیس بخاطر سرکوب معترضان، درگذشت دبیرکل پیشین جنبش اسلامی فلسطین در لبنان، آمادگی دوحه برای گفتگوی بدون پیش شرط، برائت بوش پسر از ترامپ در انتخابات۲۰۲۰، گسترش دامنه اعتراضات ضدنژادپرستی به شهرهای مختلف آمریکا، تشکیل کابینه امنیتی جداگانه نتانیاهو و گانتز برای مقابله با ایران، تاکید ترکیه بر حل بحران لیبی از طریق گفتگو، موافقت اوپک پلاس با تمدید یک ماهه کاهش تولید نفت، خودداری ژاپن از امضای بیانیه انتقادی آمریکا و انگلیس علیه چین، شروط عربستان برای ازسرگیری روابط ۴ کشور عربی با قطر و افزایش چشمگیر قیمت نفت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: اختلاف نظر ترامپ و وزیر دفاع در استفاده از ارتش برای کنترل معترضان، واکنش چین به بریتانیا درباره پذیرش هنگ کنگیها، خودداری تشکیلات خودگردان از دریافت درآمدهای مالیاتی از اسرائیل، پیوستن رییس مجلس نمایندگان آمریکا به جمع تظاهرکنندگان، دیدار مقامات بلندپایه لیبی با وزیر خارجه روسیه در مسکو، واکنش دمشق به تشدید تحریم های آمریکا علیه سوریه، اقدام جدید آمریکا برای سرکوب رسانههای چین، تلاش ترامپ برای حل بحران قطر جهت کاهش پروازها از آسمان ایران، تهدید کره شمالی به خروج از توافقنامه نظامی با کره جنوبی، برچسب نژادپرستی توئیتر به ترامپ، ارسال جنگنده میگ ۲۹ روسیه به سوریه و معرفی ترامپ به عنوان تهدیدی برای قانون اساسی آمریکا توسط جیمز متیس از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: سخنرانی رهبر معظم انقلاب به مناسبت سالروز ارتحال امام خمینی (ره)، تاکید پمپئو بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران، ورود آخرین نفتکش ایران به سواحل ونزوئلا، هشدار اتحادیه اروپا نسبت به استفاده از خشونت بیشتر در آمریکا، دیدار وزیر نیرو ایران با نخست وزیر عراق، انتقاد بایدن از ترامپ درباره استفاده از خشونت علیه معترضان، ادامه وساطت کویت برای حل بحران خلیج فارس، تأکید حزبالله بر شکست قانون «سزار»، مخالفت ترکیه با هرگونه توافقی در مدیترانه شرقی بدون حضور آنکارا، رد گزارش سازمان ملل درباره همکاری با القاعده توسط طالبان، دستور واشنگتن به نتانیاهو برای توقف طرح الحاق کرانه باختری، مخالفت اتحادیه اروپا با الحاق روسیه به گروه هفت و تعویق فسخ پیمان دفاعی فیلیپین با آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول سالیان گذشته، فعالان سیاست خارجی منطقه خلیج (فارس) آمریکا را یگانه شریک راهبردی معتبر برای خود تصور میکردند، اما واقعیتهای جدید اکنون این عقل متعارف را به چالش میکشد که آمریکا یگانه شریک معتبر این منطقه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: برای تحلیل آثار مثبت و منفی بیماری کووید19 بر ملتهای مختلف جوامع را باید به دودسته جوامع مرفه و غیر مرفه و همزمان چگونگی رویکرد سران کشورها تقسیم کرد.
قاسم محبعلی – مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاریهای اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالشهای جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: قدردانی ترامپ از پلیس بخاطر سرکوب معترضان، درگذشت دبیرکل پیشین جنبش اسلامی فلسطین در لبنان، آمادگی دوحه برای گفتگوی بدون پیش شرط، برائت بوش پسر از ترامپ در انتخابات۲۰۲۰، گسترش دامنه اعتراضات ضدنژادپرستی به شهرهای مختلف آمریکا، تشکیل کابینه امنیتی جداگانه نتانیاهو و گانتز برای مقابله با ایران، تاکید ترکیه بر حل بحران لیبی از طریق گفتگو، موافقت اوپک پلاس با تمدید یک ماهه کاهش تولید نفت، خودداری ژاپن از امضای بیانیه انتقادی آمریکا و انگلیس علیه چین، شروط عربستان برای ازسرگیری روابط ۴ کشور عربی با قطر و افزایش چشمگیر قیمت نفت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: اختلاف نظر ترامپ و وزیر دفاع در استفاده از ارتش برای کنترل معترضان، واکنش چین به بریتانیا درباره پذیرش هنگ کنگیها، خودداری تشکیلات خودگردان از دریافت درآمدهای مالیاتی از اسرائیل، پیوستن رییس مجلس نمایندگان آمریکا به جمع تظاهرکنندگان، دیدار مقامات بلندپایه لیبی با وزیر خارجه روسیه در مسکو، واکنش دمشق به تشدید تحریم های آمریکا علیه سوریه، اقدام جدید آمریکا برای سرکوب رسانههای چین، تلاش ترامپ برای حل بحران قطر جهت کاهش پروازها از آسمان ایران، تهدید کره شمالی به خروج از توافقنامه نظامی با کره جنوبی، برچسب نژادپرستی توئیتر به ترامپ، ارسال جنگنده میگ ۲۹ روسیه به سوریه و معرفی ترامپ به عنوان تهدیدی برای قانون اساسی آمریکا توسط جیمز متیس از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: سخنرانی رهبر معظم انقلاب به مناسبت سالروز ارتحال امام خمینی (ره)، تاکید پمپئو بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران، ورود آخرین نفتکش ایران به سواحل ونزوئلا، هشدار اتحادیه اروپا نسبت به استفاده از خشونت بیشتر در آمریکا، دیدار وزیر نیرو ایران با نخست وزیر عراق، انتقاد بایدن از ترامپ درباره استفاده از خشونت علیه معترضان، ادامه وساطت کویت برای حل بحران خلیج فارس، تأکید حزبالله بر شکست قانون «سزار»، مخالفت ترکیه با هرگونه توافقی در مدیترانه شرقی بدون حضور آنکارا، رد گزارش سازمان ملل درباره همکاری با القاعده توسط طالبان، دستور واشنگتن به نتانیاهو برای توقف طرح الحاق کرانه باختری، مخالفت اتحادیه اروپا با الحاق روسیه به گروه هفت و تعویق فسخ پیمان دفاعی فیلیپین با آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول سالیان گذشته، فعالان سیاست خارجی منطقه خلیج (فارس) آمریکا را یگانه شریک راهبردی معتبر برای خود تصور میکردند، اما واقعیتهای جدید اکنون این عقل متعارف را به چالش میکشد که آمریکا یگانه شریک معتبر این منطقه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: برای تحلیل آثار مثبت و منفی بیماری کووید19 بر ملتهای مختلف جوامع را باید به دودسته جوامع مرفه و غیر مرفه و همزمان چگونگی رویکرد سران کشورها تقسیم کرد.
قاسم محبعلی – مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاریهای اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالشهای جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: قدردانی ترامپ از پلیس بخاطر سرکوب معترضان، درگذشت دبیرکل پیشین جنبش اسلامی فلسطین در لبنان، آمادگی دوحه برای گفتگوی بدون پیش شرط، برائت بوش پسر از ترامپ در انتخابات۲۰۲۰، گسترش دامنه اعتراضات ضدنژادپرستی به شهرهای مختلف آمریکا، تشکیل کابینه امنیتی جداگانه نتانیاهو و گانتز برای مقابله با ایران، تاکید ترکیه بر حل بحران لیبی از طریق گفتگو، موافقت اوپک پلاس با تمدید یک ماهه کاهش تولید نفت، خودداری ژاپن از امضای بیانیه انتقادی آمریکا و انگلیس علیه چین، شروط عربستان برای ازسرگیری روابط ۴ کشور عربی با قطر و افزایش چشمگیر قیمت نفت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: اختلاف نظر ترامپ و وزیر دفاع در استفاده از ارتش برای کنترل معترضان، واکنش چین به بریتانیا درباره پذیرش هنگ کنگیها، خودداری تشکیلات خودگردان از دریافت درآمدهای مالیاتی از اسرائیل، پیوستن رییس مجلس نمایندگان آمریکا به جمع تظاهرکنندگان، دیدار مقامات بلندپایه لیبی با وزیر خارجه روسیه در مسکو، واکنش دمشق به تشدید تحریم های آمریکا علیه سوریه، اقدام جدید آمریکا برای سرکوب رسانههای چین، تلاش ترامپ برای حل بحران قطر جهت کاهش پروازها از آسمان ایران، تهدید کره شمالی به خروج از توافقنامه نظامی با کره جنوبی، برچسب نژادپرستی توئیتر به ترامپ، ارسال جنگنده میگ ۲۹ روسیه به سوریه و معرفی ترامپ به عنوان تهدیدی برای قانون اساسی آمریکا توسط جیمز متیس از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: سخنرانی رهبر معظم انقلاب به مناسبت سالروز ارتحال امام خمینی (ره)، تاکید پمپئو بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران، ورود آخرین نفتکش ایران به سواحل ونزوئلا، هشدار اتحادیه اروپا نسبت به استفاده از خشونت بیشتر در آمریکا، دیدار وزیر نیرو ایران با نخست وزیر عراق، انتقاد بایدن از ترامپ درباره استفاده از خشونت علیه معترضان، ادامه وساطت کویت برای حل بحران خلیج فارس، تأکید حزبالله بر شکست قانون «سزار»، مخالفت ترکیه با هرگونه توافقی در مدیترانه شرقی بدون حضور آنکارا، رد گزارش سازمان ملل درباره همکاری با القاعده توسط طالبان، دستور واشنگتن به نتانیاهو برای توقف طرح الحاق کرانه باختری، مخالفت اتحادیه اروپا با الحاق روسیه به گروه هفت و تعویق فسخ پیمان دفاعی فیلیپین با آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول سالیان گذشته، فعالان سیاست خارجی منطقه خلیج (فارس) آمریکا را یگانه شریک راهبردی معتبر برای خود تصور میکردند، اما واقعیتهای جدید اکنون این عقل متعارف را به چالش میکشد که آمریکا یگانه شریک معتبر این منطقه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: برای تحلیل آثار مثبت و منفی بیماری کووید19 بر ملتهای مختلف جوامع را باید به دودسته جوامع مرفه و غیر مرفه و همزمان چگونگی رویکرد سران کشورها تقسیم کرد.
قاسم محبعلی – مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاریهای اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالشهای جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: قدردانی ترامپ از پلیس بخاطر سرکوب معترضان، درگذشت دبیرکل پیشین جنبش اسلامی فلسطین در لبنان، آمادگی دوحه برای گفتگوی بدون پیش شرط، برائت بوش پسر از ترامپ در انتخابات۲۰۲۰، گسترش دامنه اعتراضات ضدنژادپرستی به شهرهای مختلف آمریکا، تشکیل کابینه امنیتی جداگانه نتانیاهو و گانتز برای مقابله با ایران، تاکید ترکیه بر حل بحران لیبی از طریق گفتگو، موافقت اوپک پلاس با تمدید یک ماهه کاهش تولید نفت، خودداری ژاپن از امضای بیانیه انتقادی آمریکا و انگلیس علیه چین، شروط عربستان برای ازسرگیری روابط ۴ کشور عربی با قطر و افزایش چشمگیر قیمت نفت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: اختلاف نظر ترامپ و وزیر دفاع در استفاده از ارتش برای کنترل معترضان، واکنش چین به بریتانیا درباره پذیرش هنگ کنگیها، خودداری تشکیلات خودگردان از دریافت درآمدهای مالیاتی از اسرائیل، پیوستن رییس مجلس نمایندگان آمریکا به جمع تظاهرکنندگان، دیدار مقامات بلندپایه لیبی با وزیر خارجه روسیه در مسکو، واکنش دمشق به تشدید تحریم های آمریکا علیه سوریه، اقدام جدید آمریکا برای سرکوب رسانههای چین، تلاش ترامپ برای حل بحران قطر جهت کاهش پروازها از آسمان ایران، تهدید کره شمالی به خروج از توافقنامه نظامی با کره جنوبی، برچسب نژادپرستی توئیتر به ترامپ، ارسال جنگنده میگ ۲۹ روسیه به سوریه و معرفی ترامپ به عنوان تهدیدی برای قانون اساسی آمریکا توسط جیمز متیس از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: سخنرانی رهبر معظم انقلاب به مناسبت سالروز ارتحال امام خمینی (ره)، تاکید پمپئو بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران، ورود آخرین نفتکش ایران به سواحل ونزوئلا، هشدار اتحادیه اروپا نسبت به استفاده از خشونت بیشتر در آمریکا، دیدار وزیر نیرو ایران با نخست وزیر عراق، انتقاد بایدن از ترامپ درباره استفاده از خشونت علیه معترضان، ادامه وساطت کویت برای حل بحران خلیج فارس، تأکید حزبالله بر شکست قانون «سزار»، مخالفت ترکیه با هرگونه توافقی در مدیترانه شرقی بدون حضور آنکارا، رد گزارش سازمان ملل درباره همکاری با القاعده توسط طالبان، دستور واشنگتن به نتانیاهو برای توقف طرح الحاق کرانه باختری، مخالفت اتحادیه اروپا با الحاق روسیه به گروه هفت و تعویق فسخ پیمان دفاعی فیلیپین با آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول سالیان گذشته، فعالان سیاست خارجی منطقه خلیج (فارس) آمریکا را یگانه شریک راهبردی معتبر برای خود تصور میکردند، اما واقعیتهای جدید اکنون این عقل متعارف را به چالش میکشد که آمریکا یگانه شریک معتبر این منطقه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: برای تحلیل آثار مثبت و منفی بیماری کووید19 بر ملتهای مختلف جوامع را باید به دودسته جوامع مرفه و غیر مرفه و همزمان چگونگی رویکرد سران کشورها تقسیم کرد.
قاسم محبعلی – مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاریهای اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالشهای جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: قدردانی ترامپ از پلیس بخاطر سرکوب معترضان، درگذشت دبیرکل پیشین جنبش اسلامی فلسطین در لبنان، آمادگی دوحه برای گفتگوی بدون پیش شرط، برائت بوش پسر از ترامپ در انتخابات۲۰۲۰، گسترش دامنه اعتراضات ضدنژادپرستی به شهرهای مختلف آمریکا، تشکیل کابینه امنیتی جداگانه نتانیاهو و گانتز برای مقابله با ایران، تاکید ترکیه بر حل بحران لیبی از طریق گفتگو، موافقت اوپک پلاس با تمدید یک ماهه کاهش تولید نفت، خودداری ژاپن از امضای بیانیه انتقادی آمریکا و انگلیس علیه چین، شروط عربستان برای ازسرگیری روابط ۴ کشور عربی با قطر و افزایش چشمگیر قیمت نفت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: اختلاف نظر ترامپ و وزیر دفاع در استفاده از ارتش برای کنترل معترضان، واکنش چین به بریتانیا درباره پذیرش هنگ کنگیها، خودداری تشکیلات خودگردان از دریافت درآمدهای مالیاتی از اسرائیل، پیوستن رییس مجلس نمایندگان آمریکا به جمع تظاهرکنندگان، دیدار مقامات بلندپایه لیبی با وزیر خارجه روسیه در مسکو، واکنش دمشق به تشدید تحریم های آمریکا علیه سوریه، اقدام جدید آمریکا برای سرکوب رسانههای چین، تلاش ترامپ برای حل بحران قطر جهت کاهش پروازها از آسمان ایران، تهدید کره شمالی به خروج از توافقنامه نظامی با کره جنوبی، برچسب نژادپرستی توئیتر به ترامپ، ارسال جنگنده میگ ۲۹ روسیه به سوریه و معرفی ترامپ به عنوان تهدیدی برای قانون اساسی آمریکا توسط جیمز متیس از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: سخنرانی رهبر معظم انقلاب به مناسبت سالروز ارتحال امام خمینی (ره)، تاکید پمپئو بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران، ورود آخرین نفتکش ایران به سواحل ونزوئلا، هشدار اتحادیه اروپا نسبت به استفاده از خشونت بیشتر در آمریکا، دیدار وزیر نیرو ایران با نخست وزیر عراق، انتقاد بایدن از ترامپ درباره استفاده از خشونت علیه معترضان، ادامه وساطت کویت برای حل بحران خلیج فارس، تأکید حزبالله بر شکست قانون «سزار»، مخالفت ترکیه با هرگونه توافقی در مدیترانه شرقی بدون حضور آنکارا، رد گزارش سازمان ملل درباره همکاری با القاعده توسط طالبان، دستور واشنگتن به نتانیاهو برای توقف طرح الحاق کرانه باختری، مخالفت اتحادیه اروپا با الحاق روسیه به گروه هفت و تعویق فسخ پیمان دفاعی فیلیپین با آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول سالیان گذشته، فعالان سیاست خارجی منطقه خلیج (فارس) آمریکا را یگانه شریک راهبردی معتبر برای خود تصور میکردند، اما واقعیتهای جدید اکنون این عقل متعارف را به چالش میکشد که آمریکا یگانه شریک معتبر این منطقه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: برای تحلیل آثار مثبت و منفی بیماری کووید19 بر ملتهای مختلف جوامع را باید به دودسته جوامع مرفه و غیر مرفه و همزمان چگونگی رویکرد سران کشورها تقسیم کرد.
قاسم محبعلی – مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاریهای اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالشهای جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: قدردانی ترامپ از پلیس بخاطر سرکوب معترضان، درگذشت دبیرکل پیشین جنبش اسلامی فلسطین در لبنان، آمادگی دوحه برای گفتگوی بدون پیش شرط، برائت بوش پسر از ترامپ در انتخابات۲۰۲۰، گسترش دامنه اعتراضات ضدنژادپرستی به شهرهای مختلف آمریکا، تشکیل کابینه امنیتی جداگانه نتانیاهو و گانتز برای مقابله با ایران، تاکید ترکیه بر حل بحران لیبی از طریق گفتگو، موافقت اوپک پلاس با تمدید یک ماهه کاهش تولید نفت، خودداری ژاپن از امضای بیانیه انتقادی آمریکا و انگلیس علیه چین، شروط عربستان برای ازسرگیری روابط ۴ کشور عربی با قطر و افزایش چشمگیر قیمت نفت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: اختلاف نظر ترامپ و وزیر دفاع در استفاده از ارتش برای کنترل معترضان، واکنش چین به بریتانیا درباره پذیرش هنگ کنگیها، خودداری تشکیلات خودگردان از دریافت درآمدهای مالیاتی از اسرائیل، پیوستن رییس مجلس نمایندگان آمریکا به جمع تظاهرکنندگان، دیدار مقامات بلندپایه لیبی با وزیر خارجه روسیه در مسکو، واکنش دمشق به تشدید تحریم های آمریکا علیه سوریه، اقدام جدید آمریکا برای سرکوب رسانههای چین، تلاش ترامپ برای حل بحران قطر جهت کاهش پروازها از آسمان ایران، تهدید کره شمالی به خروج از توافقنامه نظامی با کره جنوبی، برچسب نژادپرستی توئیتر به ترامپ، ارسال جنگنده میگ ۲۹ روسیه به سوریه و معرفی ترامپ به عنوان تهدیدی برای قانون اساسی آمریکا توسط جیمز متیس از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: سخنرانی رهبر معظم انقلاب به مناسبت سالروز ارتحال امام خمینی (ره)، تاکید پمپئو بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران، ورود آخرین نفتکش ایران به سواحل ونزوئلا، هشدار اتحادیه اروپا نسبت به استفاده از خشونت بیشتر در آمریکا، دیدار وزیر نیرو ایران با نخست وزیر عراق، انتقاد بایدن از ترامپ درباره استفاده از خشونت علیه معترضان، ادامه وساطت کویت برای حل بحران خلیج فارس، تأکید حزبالله بر شکست قانون «سزار»، مخالفت ترکیه با هرگونه توافقی در مدیترانه شرقی بدون حضور آنکارا، رد گزارش سازمان ملل درباره همکاری با القاعده توسط طالبان، دستور واشنگتن به نتانیاهو برای توقف طرح الحاق کرانه باختری، مخالفت اتحادیه اروپا با الحاق روسیه به گروه هفت و تعویق فسخ پیمان دفاعی فیلیپین با آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول سالیان گذشته، فعالان سیاست خارجی منطقه خلیج (فارس) آمریکا را یگانه شریک راهبردی معتبر برای خود تصور میکردند، اما واقعیتهای جدید اکنون این عقل متعارف را به چالش میکشد که آمریکا یگانه شریک معتبر این منطقه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: از زمان سرنگونی معمر قذافی، رهبر سابق لیبی در سال 2011، لیبی گرفتار خشونت بین نیروهای رقیب، شبهنظامیان و گروههای بهاصطلاح جهادی بوده است. تلاشهای سازمان ملل برای پیشبرد صلح شکستخورده و بازیگران خارجی زیادی وارد صحنه شده و به حمایت از جناحهای مختلف پرداختهاند بهزعم اینکه آینده لیبی برای اهداف اقتصادی و امنیتی آنها حیاتی است.
شورای راهبردی آنلاین- یادداشت: برای تحلیل آثار مثبت و منفی بیماری کووید19 بر ملتهای مختلف جوامع را باید به دودسته جوامع مرفه و غیر مرفه و همزمان چگونگی رویکرد سران کشورها تقسیم کرد.
قاسم محبعلی – مدیرکل پیشین خاورمیانه وزارت خارجه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تأثیر کرونا بر روابط آمریکا و اروپا، اتحاد دوباره فلسطینیها در برابر الحاق کرانه باختری، علت بروز جنگ سرد میان چین و آمریکا، علت خروج سیاست خارجی از مذاکرات برگزیت، آینده انرژی پاک اروپا، رویکرد دفاعی جدید اتحادیه اروپا در برابر چین، گامهای بعدی در لیبی و گرم شدن روابط ترکیه و قطر ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: با وجود تداوم برخی همکاریهای اقتصادی میان ترکیه با عربستان و امارات، اما در حوزه سیاسی و امنیتی، در آینده چالشهای جدی پیش روی این کشورها قرار خواهد گرفت.
داود احمدزاده – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین: قدردانی ترامپ از پلیس بخاطر سرکوب معترضان، درگذشت دبیرکل پیشین جنبش اسلامی فلسطین در لبنان، آمادگی دوحه برای گفتگوی بدون پیش شرط، برائت بوش پسر از ترامپ در انتخابات۲۰۲۰، گسترش دامنه اعتراضات ضدنژادپرستی به شهرهای مختلف آمریکا، تشکیل کابینه امنیتی جداگانه نتانیاهو و گانتز برای مقابله با ایران، تاکید ترکیه بر حل بحران لیبی از طریق گفتگو، موافقت اوپک پلاس با تمدید یک ماهه کاهش تولید نفت، خودداری ژاپن از امضای بیانیه انتقادی آمریکا و انگلیس علیه چین، شروط عربستان برای ازسرگیری روابط ۴ کشور عربی با قطر و افزایش چشمگیر قیمت نفت از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: اختلاف نظر ترامپ و وزیر دفاع در استفاده از ارتش برای کنترل معترضان، واکنش چین به بریتانیا درباره پذیرش هنگ کنگیها، خودداری تشکیلات خودگردان از دریافت درآمدهای مالیاتی از اسرائیل، پیوستن رییس مجلس نمایندگان آمریکا به جمع تظاهرکنندگان، دیدار مقامات بلندپایه لیبی با وزیر خارجه روسیه در مسکو، واکنش دمشق به تشدید تحریم های آمریکا علیه سوریه، اقدام جدید آمریکا برای سرکوب رسانههای چین، تلاش ترامپ برای حل بحران قطر جهت کاهش پروازها از آسمان ایران، تهدید کره شمالی به خروج از توافقنامه نظامی با کره جنوبی، برچسب نژادپرستی توئیتر به ترامپ، ارسال جنگنده میگ ۲۹ روسیه به سوریه و معرفی ترامپ به عنوان تهدیدی برای قانون اساسی آمریکا توسط جیمز متیس از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: سخنرانی رهبر معظم انقلاب به مناسبت سالروز ارتحال امام خمینی (ره)، تاکید پمپئو بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران، ورود آخرین نفتکش ایران به سواحل ونزوئلا، هشدار اتحادیه اروپا نسبت به استفاده از خشونت بیشتر در آمریکا، دیدار وزیر نیرو ایران با نخست وزیر عراق، انتقاد بایدن از ترامپ درباره استفاده از خشونت علیه معترضان، ادامه وساطت کویت برای حل بحران خلیج فارس، تأکید حزبالله بر شکست قانون «سزار»، مخالفت ترکیه با هرگونه توافقی در مدیترانه شرقی بدون حضور آنکارا، رد گزارش سازمان ملل درباره همکاری با القاعده توسط طالبان، دستور واشنگتن به نتانیاهو برای توقف طرح الحاق کرانه باختری، مخالفت اتحادیه اروپا با الحاق روسیه به گروه هفت و تعویق فسخ پیمان دفاعی فیلیپین با آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در طول سالیان گذشته، فعالان سیاست خارجی منطقه خلیج (فارس) آمریکا را یگانه شریک راهبردی معتبر برای خود تصور میکردند، اما واقعیتهای جدید اکنون این عقل متعارف را به چالش میکشد که آمریکا یگانه شریک معتبر این منطقه است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: طبق توافق صورت گرفته میان آمریکا و طالبان در اسفند سال 1398، روند خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان آغاز شده و تا اواسط تیر ماه (ژوئیه 2020) تعداد نیروهای رزمی آمریکا به 8600 نفر خواهد رسید. این اتفاق در شرایطی در حال وقوع است که قرارداد دوجانبه امنیتی آمریکا و دولت افغانستان کماکان پابرجا و از اعتبار گذشته برخوردار است. ضمن آنکه در ماههای گذشته اقدامات گروههای تروریستی در افغانستان کاهش نیافته، بلکه علاوه بر حملات بهاری طالبان، اقدامات تروریستی داعش در افغانستان همچون گذشته از میان مردم مظلوم این کشور قربانی می¬گیرد و فضای ناامنی نسبت به گذشته تغییر محسوسی پیدا نکرده است. خروج نیروهای امریکا از افغانستان اگرچه امری مهم و ضروریست لیکن با توجه به کوتاهی و قصور آنها در انجام تعهداتشان به ویژه در زمینه آموزش نیروهای افغانستانی، ممکن است پیامدهای قابل توجهی بر آینده این کشور و منطقه داشته باشد که بایستی مسئولیت عواقب آن را پذیرفته و خسارت آن رابپردازند.
سید مصطفی هاشمی – کارشناس مسائل افغانستان
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت بر سر انرژی، مواد معدنی و زنجیرههای تأمین، ابزارهای ژئواکونومیک را گسترش داده و نقش بریکس و مسیرهای جایگزین را در نظم اقتصادی جهان برجسته کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نتایج انتخابات رژیم صهیونیستی میتواند بر ترکیب کابینه این رژیم و شیوه اجرای برنامههای متجاوزانه آن اثر بگذارد، اما تغییرات سیاسی داخلی لزوماً به دگرگونی راهبردی آن در قبال فلسطین، ایران و جبهه مقاومت منجر نمیشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نظامی آمریکا از عراق به معنای پایان رابطه امنیتی بغداد و واشنگتن نیست، بلکه آزمونی برای توان دولت عراق در مدیریت تهدیدهای داخلی و بازتعریف وابستگیهای خارجی محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گسترش شناورهای هوشمند بدون سرنشین (شهپاد) در هرمز و بابالمندب نشان میدهد که کنترل دریا صرفاً با ناوهای بزرگ، زیردریاییها وهواپیماهای مستقر بر ناوها امکانپذیر نمیباشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»