شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: جنگ بین آمریکا و ایران، اقتصادهای شمال آفریقا را بیثبات میکند و این منطقه شکننده را در آستانه بحران چندگانه قرار میدهد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مسئول پیشین ستاد پشتیبانی افغانستان در وزارت امور خارجه با اشاره به رشد روابط اقتصادی ایران و افغانستان در سالهای اخیر گفت: با وجود تحولات سیاسی اخیر در این کشور، هرچند ممکن است شاهد فراز و نشیبهایی در مناسبات اقتصادی باشیم، اما حتی در بدترین شرایط افغانستان نمیتواند دادوستد خود با ایران را نادیده بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین یادداشت: شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر اخیراً با صدور فرمانی برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور را در 10 مهر اعلام کرد. این انتخابات اگرچه تمرین دموکراسی در کشوری با نظام قبیلهای تلقی میشود اما بیش از اینکه جنبههای انتخابات واقعی موردتوجه باشد رویکرد سایر رژیمهای قبیلهای مانند عربستان، امارات و بحرین را به چالش کشانده، زیر سوال میبرد.
حسن هانیزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شنبه 6 شهریور ماه، کشور عراق میزبان برگزاری یکی از نشستهای مهم منطقهای با عنوان «کنفرانس بغداد برای همکاری و شراکت» بود. میهمانان شرکتکننده در این نشست یک روزه شامل مقامات عالیرتبهای از کشورهای مؤثر عربی و غیرعربی بودند. کنفرانس بغداد از دو منظر حائز اهمیت بالا بود: نخست سطح و چینش شرکتکنندگان که به طور دوجانبه یا سهجانبه و در مواردی متعدد اختلافات عمیقی باهم دارند، دوم، اهدافی که از این نشست در سه سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی پیگیری میشد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به حق قانونی ایران برای دفاع و اقدام متقابل در برابر هر نوع تهدید گفت: پیش از این مقامات آمریکا به اسرائیل هشدار دادهاند که مشارکت آمریکا در هر نوع اقدام خرابکارانه اسرائیل علیه ایران به نفع آمریکا نیست و ممکن است پایگاهها و سربازان آمریکایی در منطقه مورد هدف قرار گیرند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبهقاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کردهاند و سوم در سطح بینالملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به انتقال پایگاههای نظامی آمریکا از قطر به اردن گفت: «با توجه به برخی ویژگیهای ژئوپلیتیکی اردن، این کشور میتواند نظم مدنظر آمریکا را در منطقه پیاده کند. ضمن آنکه با توجه به رویکرد سیاسی و جایگاه ژئوپلیتیک اردن، این کشور از اهمیت ویژهای در این راهبرد جدید کاخ سفید برخوردار خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکثر بازیگران بینالمللی در خصوص وضعیت تونس موضع ناظر را اتخاذ کردهاند و منتظرند ببینند وضعیت در تونس چطور پیش میرود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتیها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتیهای مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیسجمهور تونس است که طی اقدامی پیشبینینشده نخستوزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مسئول پیشین ستاد پشتیبانی افغانستان در وزارت امور خارجه با اشاره به رشد روابط اقتصادی ایران و افغانستان در سالهای اخیر گفت: با وجود تحولات سیاسی اخیر در این کشور، هرچند ممکن است شاهد فراز و نشیبهایی در مناسبات اقتصادی باشیم، اما حتی در بدترین شرایط افغانستان نمیتواند دادوستد خود با ایران را نادیده بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین یادداشت: شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر اخیراً با صدور فرمانی برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور را در 10 مهر اعلام کرد. این انتخابات اگرچه تمرین دموکراسی در کشوری با نظام قبیلهای تلقی میشود اما بیش از اینکه جنبههای انتخابات واقعی موردتوجه باشد رویکرد سایر رژیمهای قبیلهای مانند عربستان، امارات و بحرین را به چالش کشانده، زیر سوال میبرد.
حسن هانیزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شنبه 6 شهریور ماه، کشور عراق میزبان برگزاری یکی از نشستهای مهم منطقهای با عنوان «کنفرانس بغداد برای همکاری و شراکت» بود. میهمانان شرکتکننده در این نشست یک روزه شامل مقامات عالیرتبهای از کشورهای مؤثر عربی و غیرعربی بودند. کنفرانس بغداد از دو منظر حائز اهمیت بالا بود: نخست سطح و چینش شرکتکنندگان که به طور دوجانبه یا سهجانبه و در مواردی متعدد اختلافات عمیقی باهم دارند، دوم، اهدافی که از این نشست در سه سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی پیگیری میشد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به حق قانونی ایران برای دفاع و اقدام متقابل در برابر هر نوع تهدید گفت: پیش از این مقامات آمریکا به اسرائیل هشدار دادهاند که مشارکت آمریکا در هر نوع اقدام خرابکارانه اسرائیل علیه ایران به نفع آمریکا نیست و ممکن است پایگاهها و سربازان آمریکایی در منطقه مورد هدف قرار گیرند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبهقاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کردهاند و سوم در سطح بینالملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به انتقال پایگاههای نظامی آمریکا از قطر به اردن گفت: «با توجه به برخی ویژگیهای ژئوپلیتیکی اردن، این کشور میتواند نظم مدنظر آمریکا را در منطقه پیاده کند. ضمن آنکه با توجه به رویکرد سیاسی و جایگاه ژئوپلیتیک اردن، این کشور از اهمیت ویژهای در این راهبرد جدید کاخ سفید برخوردار خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکثر بازیگران بینالمللی در خصوص وضعیت تونس موضع ناظر را اتخاذ کردهاند و منتظرند ببینند وضعیت در تونس چطور پیش میرود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتیها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتیهای مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیسجمهور تونس است که طی اقدامی پیشبینینشده نخستوزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مسئول پیشین ستاد پشتیبانی افغانستان در وزارت امور خارجه با اشاره به رشد روابط اقتصادی ایران و افغانستان در سالهای اخیر گفت: با وجود تحولات سیاسی اخیر در این کشور، هرچند ممکن است شاهد فراز و نشیبهایی در مناسبات اقتصادی باشیم، اما حتی در بدترین شرایط افغانستان نمیتواند دادوستد خود با ایران را نادیده بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین یادداشت: شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر اخیراً با صدور فرمانی برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور را در 10 مهر اعلام کرد. این انتخابات اگرچه تمرین دموکراسی در کشوری با نظام قبیلهای تلقی میشود اما بیش از اینکه جنبههای انتخابات واقعی موردتوجه باشد رویکرد سایر رژیمهای قبیلهای مانند عربستان، امارات و بحرین را به چالش کشانده، زیر سوال میبرد.
حسن هانیزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شنبه 6 شهریور ماه، کشور عراق میزبان برگزاری یکی از نشستهای مهم منطقهای با عنوان «کنفرانس بغداد برای همکاری و شراکت» بود. میهمانان شرکتکننده در این نشست یک روزه شامل مقامات عالیرتبهای از کشورهای مؤثر عربی و غیرعربی بودند. کنفرانس بغداد از دو منظر حائز اهمیت بالا بود: نخست سطح و چینش شرکتکنندگان که به طور دوجانبه یا سهجانبه و در مواردی متعدد اختلافات عمیقی باهم دارند، دوم، اهدافی که از این نشست در سه سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی پیگیری میشد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به حق قانونی ایران برای دفاع و اقدام متقابل در برابر هر نوع تهدید گفت: پیش از این مقامات آمریکا به اسرائیل هشدار دادهاند که مشارکت آمریکا در هر نوع اقدام خرابکارانه اسرائیل علیه ایران به نفع آمریکا نیست و ممکن است پایگاهها و سربازان آمریکایی در منطقه مورد هدف قرار گیرند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبهقاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کردهاند و سوم در سطح بینالملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به انتقال پایگاههای نظامی آمریکا از قطر به اردن گفت: «با توجه به برخی ویژگیهای ژئوپلیتیکی اردن، این کشور میتواند نظم مدنظر آمریکا را در منطقه پیاده کند. ضمن آنکه با توجه به رویکرد سیاسی و جایگاه ژئوپلیتیک اردن، این کشور از اهمیت ویژهای در این راهبرد جدید کاخ سفید برخوردار خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکثر بازیگران بینالمللی در خصوص وضعیت تونس موضع ناظر را اتخاذ کردهاند و منتظرند ببینند وضعیت در تونس چطور پیش میرود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتیها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتیهای مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیسجمهور تونس است که طی اقدامی پیشبینینشده نخستوزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مسئول پیشین ستاد پشتیبانی افغانستان در وزارت امور خارجه با اشاره به رشد روابط اقتصادی ایران و افغانستان در سالهای اخیر گفت: با وجود تحولات سیاسی اخیر در این کشور، هرچند ممکن است شاهد فراز و نشیبهایی در مناسبات اقتصادی باشیم، اما حتی در بدترین شرایط افغانستان نمیتواند دادوستد خود با ایران را نادیده بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین یادداشت: شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر اخیراً با صدور فرمانی برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور را در 10 مهر اعلام کرد. این انتخابات اگرچه تمرین دموکراسی در کشوری با نظام قبیلهای تلقی میشود اما بیش از اینکه جنبههای انتخابات واقعی موردتوجه باشد رویکرد سایر رژیمهای قبیلهای مانند عربستان، امارات و بحرین را به چالش کشانده، زیر سوال میبرد.
حسن هانیزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شنبه 6 شهریور ماه، کشور عراق میزبان برگزاری یکی از نشستهای مهم منطقهای با عنوان «کنفرانس بغداد برای همکاری و شراکت» بود. میهمانان شرکتکننده در این نشست یک روزه شامل مقامات عالیرتبهای از کشورهای مؤثر عربی و غیرعربی بودند. کنفرانس بغداد از دو منظر حائز اهمیت بالا بود: نخست سطح و چینش شرکتکنندگان که به طور دوجانبه یا سهجانبه و در مواردی متعدد اختلافات عمیقی باهم دارند، دوم، اهدافی که از این نشست در سه سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی پیگیری میشد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به حق قانونی ایران برای دفاع و اقدام متقابل در برابر هر نوع تهدید گفت: پیش از این مقامات آمریکا به اسرائیل هشدار دادهاند که مشارکت آمریکا در هر نوع اقدام خرابکارانه اسرائیل علیه ایران به نفع آمریکا نیست و ممکن است پایگاهها و سربازان آمریکایی در منطقه مورد هدف قرار گیرند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبهقاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کردهاند و سوم در سطح بینالملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به انتقال پایگاههای نظامی آمریکا از قطر به اردن گفت: «با توجه به برخی ویژگیهای ژئوپلیتیکی اردن، این کشور میتواند نظم مدنظر آمریکا را در منطقه پیاده کند. ضمن آنکه با توجه به رویکرد سیاسی و جایگاه ژئوپلیتیک اردن، این کشور از اهمیت ویژهای در این راهبرد جدید کاخ سفید برخوردار خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکثر بازیگران بینالمللی در خصوص وضعیت تونس موضع ناظر را اتخاذ کردهاند و منتظرند ببینند وضعیت در تونس چطور پیش میرود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتیها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتیهای مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیسجمهور تونس است که طی اقدامی پیشبینینشده نخستوزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مسئول پیشین ستاد پشتیبانی افغانستان در وزارت امور خارجه با اشاره به رشد روابط اقتصادی ایران و افغانستان در سالهای اخیر گفت: با وجود تحولات سیاسی اخیر در این کشور، هرچند ممکن است شاهد فراز و نشیبهایی در مناسبات اقتصادی باشیم، اما حتی در بدترین شرایط افغانستان نمیتواند دادوستد خود با ایران را نادیده بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین یادداشت: شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر اخیراً با صدور فرمانی برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور را در 10 مهر اعلام کرد. این انتخابات اگرچه تمرین دموکراسی در کشوری با نظام قبیلهای تلقی میشود اما بیش از اینکه جنبههای انتخابات واقعی موردتوجه باشد رویکرد سایر رژیمهای قبیلهای مانند عربستان، امارات و بحرین را به چالش کشانده، زیر سوال میبرد.
حسن هانیزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شنبه 6 شهریور ماه، کشور عراق میزبان برگزاری یکی از نشستهای مهم منطقهای با عنوان «کنفرانس بغداد برای همکاری و شراکت» بود. میهمانان شرکتکننده در این نشست یک روزه شامل مقامات عالیرتبهای از کشورهای مؤثر عربی و غیرعربی بودند. کنفرانس بغداد از دو منظر حائز اهمیت بالا بود: نخست سطح و چینش شرکتکنندگان که به طور دوجانبه یا سهجانبه و در مواردی متعدد اختلافات عمیقی باهم دارند، دوم، اهدافی که از این نشست در سه سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی پیگیری میشد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به حق قانونی ایران برای دفاع و اقدام متقابل در برابر هر نوع تهدید گفت: پیش از این مقامات آمریکا به اسرائیل هشدار دادهاند که مشارکت آمریکا در هر نوع اقدام خرابکارانه اسرائیل علیه ایران به نفع آمریکا نیست و ممکن است پایگاهها و سربازان آمریکایی در منطقه مورد هدف قرار گیرند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبهقاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کردهاند و سوم در سطح بینالملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به انتقال پایگاههای نظامی آمریکا از قطر به اردن گفت: «با توجه به برخی ویژگیهای ژئوپلیتیکی اردن، این کشور میتواند نظم مدنظر آمریکا را در منطقه پیاده کند. ضمن آنکه با توجه به رویکرد سیاسی و جایگاه ژئوپلیتیک اردن، این کشور از اهمیت ویژهای در این راهبرد جدید کاخ سفید برخوردار خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکثر بازیگران بینالمللی در خصوص وضعیت تونس موضع ناظر را اتخاذ کردهاند و منتظرند ببینند وضعیت در تونس چطور پیش میرود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتیها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتیهای مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیسجمهور تونس است که طی اقدامی پیشبینینشده نخستوزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مسئول پیشین ستاد پشتیبانی افغانستان در وزارت امور خارجه با اشاره به رشد روابط اقتصادی ایران و افغانستان در سالهای اخیر گفت: با وجود تحولات سیاسی اخیر در این کشور، هرچند ممکن است شاهد فراز و نشیبهایی در مناسبات اقتصادی باشیم، اما حتی در بدترین شرایط افغانستان نمیتواند دادوستد خود با ایران را نادیده بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین یادداشت: شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر اخیراً با صدور فرمانی برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور را در 10 مهر اعلام کرد. این انتخابات اگرچه تمرین دموکراسی در کشوری با نظام قبیلهای تلقی میشود اما بیش از اینکه جنبههای انتخابات واقعی موردتوجه باشد رویکرد سایر رژیمهای قبیلهای مانند عربستان، امارات و بحرین را به چالش کشانده، زیر سوال میبرد.
حسن هانیزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شنبه 6 شهریور ماه، کشور عراق میزبان برگزاری یکی از نشستهای مهم منطقهای با عنوان «کنفرانس بغداد برای همکاری و شراکت» بود. میهمانان شرکتکننده در این نشست یک روزه شامل مقامات عالیرتبهای از کشورهای مؤثر عربی و غیرعربی بودند. کنفرانس بغداد از دو منظر حائز اهمیت بالا بود: نخست سطح و چینش شرکتکنندگان که به طور دوجانبه یا سهجانبه و در مواردی متعدد اختلافات عمیقی باهم دارند، دوم، اهدافی که از این نشست در سه سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی پیگیری میشد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به حق قانونی ایران برای دفاع و اقدام متقابل در برابر هر نوع تهدید گفت: پیش از این مقامات آمریکا به اسرائیل هشدار دادهاند که مشارکت آمریکا در هر نوع اقدام خرابکارانه اسرائیل علیه ایران به نفع آمریکا نیست و ممکن است پایگاهها و سربازان آمریکایی در منطقه مورد هدف قرار گیرند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبهقاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کردهاند و سوم در سطح بینالملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به انتقال پایگاههای نظامی آمریکا از قطر به اردن گفت: «با توجه به برخی ویژگیهای ژئوپلیتیکی اردن، این کشور میتواند نظم مدنظر آمریکا را در منطقه پیاده کند. ضمن آنکه با توجه به رویکرد سیاسی و جایگاه ژئوپلیتیک اردن، این کشور از اهمیت ویژهای در این راهبرد جدید کاخ سفید برخوردار خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکثر بازیگران بینالمللی در خصوص وضعیت تونس موضع ناظر را اتخاذ کردهاند و منتظرند ببینند وضعیت در تونس چطور پیش میرود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتیها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتیهای مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیسجمهور تونس است که طی اقدامی پیشبینینشده نخستوزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: مسئول پیشین ستاد پشتیبانی افغانستان در وزارت امور خارجه با اشاره به رشد روابط اقتصادی ایران و افغانستان در سالهای اخیر گفت: با وجود تحولات سیاسی اخیر در این کشور، هرچند ممکن است شاهد فراز و نشیبهایی در مناسبات اقتصادی باشیم، اما حتی در بدترین شرایط افغانستان نمیتواند دادوستد خود با ایران را نادیده بگیرد.
شورای راهبردی آنلاین یادداشت: شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر اخیراً با صدور فرمانی برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور را در 10 مهر اعلام کرد. این انتخابات اگرچه تمرین دموکراسی در کشوری با نظام قبیلهای تلقی میشود اما بیش از اینکه جنبههای انتخابات واقعی موردتوجه باشد رویکرد سایر رژیمهای قبیلهای مانند عربستان، امارات و بحرین را به چالش کشانده، زیر سوال میبرد.
حسن هانیزاده-کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: شنبه 6 شهریور ماه، کشور عراق میزبان برگزاری یکی از نشستهای مهم منطقهای با عنوان «کنفرانس بغداد برای همکاری و شراکت» بود. میهمانان شرکتکننده در این نشست یک روزه شامل مقامات عالیرتبهای از کشورهای مؤثر عربی و غیرعربی بودند. کنفرانس بغداد از دو منظر حائز اهمیت بالا بود: نخست سطح و چینش شرکتکنندگان که به طور دوجانبه یا سهجانبه و در مواردی متعدد اختلافات عمیقی باهم دارند، دوم، اهدافی که از این نشست در سه سطح داخلی، منطقهای و بینالمللی پیگیری میشد.
برسام محمدی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل بینالملل با اشاره به حق قانونی ایران برای دفاع و اقدام متقابل در برابر هر نوع تهدید گفت: پیش از این مقامات آمریکا به اسرائیل هشدار دادهاند که مشارکت آمریکا در هر نوع اقدام خرابکارانه اسرائیل علیه ایران به نفع آمریکا نیست و ممکن است پایگاهها و سربازان آمریکایی در منطقه مورد هدف قرار گیرند.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل شبهقاره درباره برندگان و بازندگان تحولات افغانستان و قدرت گرفتن طالبان، آن را به سه بخش مجزا شامل نخست برندگان و بازندگان داخلی، دوم در سطح همسایگان و کشورهایی که منافعی برای خود در افغانستان تعریف کردهاند و سوم در سطح بینالملل تقسیم کرد.
شورای راهبردی آنلاین-گفتگو: یک کارشناس مسائل خاورمیانه با اشاره به انتقال پایگاههای نظامی آمریکا از قطر به اردن گفت: «با توجه به برخی ویژگیهای ژئوپلیتیکی اردن، این کشور میتواند نظم مدنظر آمریکا را در منطقه پیاده کند. ضمن آنکه با توجه به رویکرد سیاسی و جایگاه ژئوپلیتیک اردن، این کشور از اهمیت ویژهای در این راهبرد جدید کاخ سفید برخوردار خواهد بود.»
شورای راهبردی آنلاین: اعلام آمادگی گوترش برای گفتوگو با طالبان، درخواست طالبان از جامعه بین الملل، نگرانی روسیه از قصد آمریکا برای افزایش حضور نظامی خود در لهستان، احتمال تمدید استقرار نیروهای آمریکایی در افغانستان، استقرار نیروی نظامی ترکیه در مرزهای ایران، شکایت لبنان از اسرائيل به سازمان ملل، مخالفت پوتین با طرح بایدن برای تأسیس پایگاههای نظامی در خاورمیانه، اعتراض به اعطای عضویت ناظر به رژیم صهیونیستی در اتحادیه آفریقا، اذعان رئیس جمهوری چک به شکست ناتو در افغانستان، اسماعیل صبری نخست وزیر جدید مالزی، وعده یک مقام ناتو بر خروج سریعتر از افغانستان، توافق دوحه با سازمان ملل و رژیم صهیونیستی برای کمک مالی به غزه و تصویب قانون سه فرزندی در چین از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اکثر بازیگران بینالمللی در خصوص وضعیت تونس موضع ناظر را اتخاذ کردهاند و منتظرند ببینند وضعیت در تونس چطور پیش میرود.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس مسائل آفریقا در رابطه با وضعیت اخیر در کشور تونس به عنوان خاستگاه کشورهایی که در آنها بهار عربی رخ داد و بروز برخی نارضایتیها از سوی مردم گفت: «اعتراضات اخیر تونس ناشی از نارضایتیهای مردمی و برخی مقامات سیاسی نسبت به تصمیمات رئیسجمهور تونس است که طی اقدامی پیشبینینشده نخستوزیر را برکنار و پارلمان را به تعلیق درآورد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات امنیتی دو سال اخیر، اهمیت شکل دهی متناسب سیاست خارجی ایران را با محوریت پیوند بازدارندگی، دیپلماسی همسایگی، ژئو اکونومی و تنوعبخشی به روابط خارجی بیش از هر زمان دیگری آشکار ساخته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اخبار اعلام شده درباره تفاهم ایران و عمان درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز، بار دیگر ظرفیت سازوکارهای منطقهای برای کاهش تنش و مدیریت امنیت خلیجفارس را به نمایش گذاشته است، هرچند که هنوز این توافق نهایی و اجرایی نشده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روز جمعه ۱۶ مرداد، رؤسای سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان متنی را تحت عنوان «توافقنامه دفاع مشترک مکه» امضا کردند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش بریکس در سال ۲۰۲۴ با عضویت دو کشور آفریقایی اتیوپی و مصر و الحاق نیجریه و اوگاندا به عنوان کشورهای شریک در سال ۲۰۲۵، بحثهایی را درباره شکلگیری یک محور آفریقایی در درون این بلوک برانگیخته است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بحران تنگه هرمز دیگر صرفاً پیامد یک رویارویی نظامی نیست، بلکه نشانه گذار از نظم دریایی آمریکا محور به ساختار جدید امنیت انرژی با مشارکت قدرتهای نوظهور و نقشآفرین است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: ابتکار احیای راهآهن حجاز، فراتر از یک پروژه حملونقل، تلاشی برای بازتعریف ژئوپلیتیک، اقتصاد و جایگاه منطقهای ترکیه محسوب میشود؛ اما به نظر میرسد تحقق آن با چالشهای مالی، امنیتی و نهادی مهمی روبهروست.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «ترکیه در تاریخ ۳۰ ژانویه، جنگندههای اف-۱۶ خود را به سومالی اعزام و هدف از این اقدام را حفاظت از داراییهای راهبردی رو به رشد خود در این کشور و همچنین حمایت از کارزار نظامی جاری دولت موگادیشو علیه گروه شبهنظامی الشباب اعلام کرد. استقرار این هواپیماهای پیشرفته، نشاندهنده تشدید نقشآفرینی امنیتی ترکیه در سومالی است و بر اهمیتی که آنکارا برای شاخ آفریقا در چارچوب راهبرد امنیتی منطقهای گستردهتر خود قائل است، تاکید میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در اواخر سال ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام، بشار اسد را در عرض ۱۱ روز از قدرت برکنار کرد. سوریه اکنون توسط احمد الشرع، فرمانده هیئت تحریرالشام، اداره میشود. دولت او تحت رهبری سنیها حکومت میکند و برای اقلیتهایی که بخش بزرگی از کشور را تشکیل میدهند، پرسش این نیست که سوریه تغییر کرده یا نه، بلکه این پرسش مطرح است که آیا سوریه امنتر شده است یا خیر؟»