بحران هرمز فرصتی برای برقراری گفتگوی سازنده بین چین و آ.سه.آن
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: امیرخان متقی، وزیر امور خارجه افغانستان با سفر اخیرش به هند، به عالیترین مقام طالبان تبدیل شد که پس از روی کار آمدن این گروه در افغانستان به هند سفر کرده است. دهلی در جریان این سفر و در بحبوحه وخامت روابط طالبان و پاکستان اعلام کرد که سفارتش در افغانستان را بازگشایی خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به ادامه مناقشه اروپا و آمریکا بر سر گرینلند، گفت: سیاست اروپا مبتنی بر افزایش حمایت سیاسی، دیپلماتیک یا حتی اقتصادی از دانمارک و گرینلند است و قطعا به سمت تشدید تنش با آمریکا نخواهد رفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد روابط بینالملل گفت: سفر اخیر وانگ یی، وزیر خارجه چین به دهلینو، تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست؛ بلکه نقطهای تعیینکننده در معادلات ژئوپلیتیک جنوب آسیا و حتی نظم نوین جهانی محسوب میشود. پس از چهار سال تنش و بیاعتمادی ناشی از درگیریهای مرزی مرگبار در لداخ و نیز حمایت تمام عیار پکن از اسلام آباد در جنگ چهار روزه هند و پاکستان، اکنون پکن و دهلی در شرایطی به سمت آشتی اقتصادی و سیاسی حرکت میکنند که متغیرهای بیرونی، از جمله فشار تعرفهای ترامپ و نزدیکی هند به روسیه، معادله را پیچیدهتر کرده است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس حوزه بینالملل گفت: دیپلماسی ترکیبی و چند بعدی ایران، اگر با رویکردی سنجیده، منعطف و کارآمدتر همراه شود، میتواند به خلق دستاوردهای ملموس داخلی و بینالمللی منجر شود. جهان در حال گذار به سوی نظمی چندقطبی است که در آن قدرت بهصورت پراکندهتر و میان بازیگران متعدد توزیع میشود. در این میان، ایران با اتخاذ سیاستی فراگیر و با تأکید بر همکاری با ائتلافهایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای، در پی بازآرایی راهبردی جایگاه خود در نظام بینالملل است. این سیاست، فراتر از واکنشی در قبال به اصطلاح انزوای تحمیلی غرب، نشانهای از تصمیم و انتخابی هنجاری برای ایجاد نظمی عادلانهتر و متوازنتر است که بر اصول عدالت، برابری و احترام به حاکمیت ملی استوار است. بااینحال، وابستگی بیشازحد به ائتلافها و بلوکهای خاص، میتوانند انتخاب راهبردی ایران را محدود کنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: امیرخان متقی، وزیر امور خارجه افغانستان با سفر اخیرش به هند، به عالیترین مقام طالبان تبدیل شد که پس از روی کار آمدن این گروه در افغانستان به هند سفر کرده است. دهلی در جریان این سفر و در بحبوحه وخامت روابط طالبان و پاکستان اعلام کرد که سفارتش در افغانستان را بازگشایی خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به ادامه مناقشه اروپا و آمریکا بر سر گرینلند، گفت: سیاست اروپا مبتنی بر افزایش حمایت سیاسی، دیپلماتیک یا حتی اقتصادی از دانمارک و گرینلند است و قطعا به سمت تشدید تنش با آمریکا نخواهد رفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد روابط بینالملل گفت: سفر اخیر وانگ یی، وزیر خارجه چین به دهلینو، تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست؛ بلکه نقطهای تعیینکننده در معادلات ژئوپلیتیک جنوب آسیا و حتی نظم نوین جهانی محسوب میشود. پس از چهار سال تنش و بیاعتمادی ناشی از درگیریهای مرزی مرگبار در لداخ و نیز حمایت تمام عیار پکن از اسلام آباد در جنگ چهار روزه هند و پاکستان، اکنون پکن و دهلی در شرایطی به سمت آشتی اقتصادی و سیاسی حرکت میکنند که متغیرهای بیرونی، از جمله فشار تعرفهای ترامپ و نزدیکی هند به روسیه، معادله را پیچیدهتر کرده است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس حوزه بینالملل گفت: دیپلماسی ترکیبی و چند بعدی ایران، اگر با رویکردی سنجیده، منعطف و کارآمدتر همراه شود، میتواند به خلق دستاوردهای ملموس داخلی و بینالمللی منجر شود. جهان در حال گذار به سوی نظمی چندقطبی است که در آن قدرت بهصورت پراکندهتر و میان بازیگران متعدد توزیع میشود. در این میان، ایران با اتخاذ سیاستی فراگیر و با تأکید بر همکاری با ائتلافهایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای، در پی بازآرایی راهبردی جایگاه خود در نظام بینالملل است. این سیاست، فراتر از واکنشی در قبال به اصطلاح انزوای تحمیلی غرب، نشانهای از تصمیم و انتخابی هنجاری برای ایجاد نظمی عادلانهتر و متوازنتر است که بر اصول عدالت، برابری و احترام به حاکمیت ملی استوار است. بااینحال، وابستگی بیشازحد به ائتلافها و بلوکهای خاص، میتوانند انتخاب راهبردی ایران را محدود کنند.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: امیرخان متقی، وزیر امور خارجه افغانستان با سفر اخیرش به هند، به عالیترین مقام طالبان تبدیل شد که پس از روی کار آمدن این گروه در افغانستان به هند سفر کرده است. دهلی در جریان این سفر و در بحبوحه وخامت روابط طالبان و پاکستان اعلام کرد که سفارتش در افغانستان را بازگشایی خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به ادامه مناقشه اروپا و آمریکا بر سر گرینلند، گفت: سیاست اروپا مبتنی بر افزایش حمایت سیاسی، دیپلماتیک یا حتی اقتصادی از دانمارک و گرینلند است و قطعا به سمت تشدید تنش با آمریکا نخواهد رفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد روابط بینالملل گفت: سفر اخیر وانگ یی، وزیر خارجه چین به دهلینو، تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست؛ بلکه نقطهای تعیینکننده در معادلات ژئوپلیتیک جنوب آسیا و حتی نظم نوین جهانی محسوب میشود. پس از چهار سال تنش و بیاعتمادی ناشی از درگیریهای مرزی مرگبار در لداخ و نیز حمایت تمام عیار پکن از اسلام آباد در جنگ چهار روزه هند و پاکستان، اکنون پکن و دهلی در شرایطی به سمت آشتی اقتصادی و سیاسی حرکت میکنند که متغیرهای بیرونی، از جمله فشار تعرفهای ترامپ و نزدیکی هند به روسیه، معادله را پیچیدهتر کرده است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس حوزه بینالملل گفت: دیپلماسی ترکیبی و چند بعدی ایران، اگر با رویکردی سنجیده، منعطف و کارآمدتر همراه شود، میتواند به خلق دستاوردهای ملموس داخلی و بینالمللی منجر شود. جهان در حال گذار به سوی نظمی چندقطبی است که در آن قدرت بهصورت پراکندهتر و میان بازیگران متعدد توزیع میشود. در این میان، ایران با اتخاذ سیاستی فراگیر و با تأکید بر همکاری با ائتلافهایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای، در پی بازآرایی راهبردی جایگاه خود در نظام بینالملل است. این سیاست، فراتر از واکنشی در قبال به اصطلاح انزوای تحمیلی غرب، نشانهای از تصمیم و انتخابی هنجاری برای ایجاد نظمی عادلانهتر و متوازنتر است که بر اصول عدالت، برابری و احترام به حاکمیت ملی استوار است. بااینحال، وابستگی بیشازحد به ائتلافها و بلوکهای خاص، میتوانند انتخاب راهبردی ایران را محدود کنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: امیرخان متقی، وزیر امور خارجه افغانستان با سفر اخیرش به هند، به عالیترین مقام طالبان تبدیل شد که پس از روی کار آمدن این گروه در افغانستان به هند سفر کرده است. دهلی در جریان این سفر و در بحبوحه وخامت روابط طالبان و پاکستان اعلام کرد که سفارتش در افغانستان را بازگشایی خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به ادامه مناقشه اروپا و آمریکا بر سر گرینلند، گفت: سیاست اروپا مبتنی بر افزایش حمایت سیاسی، دیپلماتیک یا حتی اقتصادی از دانمارک و گرینلند است و قطعا به سمت تشدید تنش با آمریکا نخواهد رفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد روابط بینالملل گفت: سفر اخیر وانگ یی، وزیر خارجه چین به دهلینو، تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست؛ بلکه نقطهای تعیینکننده در معادلات ژئوپلیتیک جنوب آسیا و حتی نظم نوین جهانی محسوب میشود. پس از چهار سال تنش و بیاعتمادی ناشی از درگیریهای مرزی مرگبار در لداخ و نیز حمایت تمام عیار پکن از اسلام آباد در جنگ چهار روزه هند و پاکستان، اکنون پکن و دهلی در شرایطی به سمت آشتی اقتصادی و سیاسی حرکت میکنند که متغیرهای بیرونی، از جمله فشار تعرفهای ترامپ و نزدیکی هند به روسیه، معادله را پیچیدهتر کرده است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس حوزه بینالملل گفت: دیپلماسی ترکیبی و چند بعدی ایران، اگر با رویکردی سنجیده، منعطف و کارآمدتر همراه شود، میتواند به خلق دستاوردهای ملموس داخلی و بینالمللی منجر شود. جهان در حال گذار به سوی نظمی چندقطبی است که در آن قدرت بهصورت پراکندهتر و میان بازیگران متعدد توزیع میشود. در این میان، ایران با اتخاذ سیاستی فراگیر و با تأکید بر همکاری با ائتلافهایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای، در پی بازآرایی راهبردی جایگاه خود در نظام بینالملل است. این سیاست، فراتر از واکنشی در قبال به اصطلاح انزوای تحمیلی غرب، نشانهای از تصمیم و انتخابی هنجاری برای ایجاد نظمی عادلانهتر و متوازنتر است که بر اصول عدالت، برابری و احترام به حاکمیت ملی استوار است. بااینحال، وابستگی بیشازحد به ائتلافها و بلوکهای خاص، میتوانند انتخاب راهبردی ایران را محدود کنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: امیرخان متقی، وزیر امور خارجه افغانستان با سفر اخیرش به هند، به عالیترین مقام طالبان تبدیل شد که پس از روی کار آمدن این گروه در افغانستان به هند سفر کرده است. دهلی در جریان این سفر و در بحبوحه وخامت روابط طالبان و پاکستان اعلام کرد که سفارتش در افغانستان را بازگشایی خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به ادامه مناقشه اروپا و آمریکا بر سر گرینلند، گفت: سیاست اروپا مبتنی بر افزایش حمایت سیاسی، دیپلماتیک یا حتی اقتصادی از دانمارک و گرینلند است و قطعا به سمت تشدید تنش با آمریکا نخواهد رفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد روابط بینالملل گفت: سفر اخیر وانگ یی، وزیر خارجه چین به دهلینو، تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست؛ بلکه نقطهای تعیینکننده در معادلات ژئوپلیتیک جنوب آسیا و حتی نظم نوین جهانی محسوب میشود. پس از چهار سال تنش و بیاعتمادی ناشی از درگیریهای مرزی مرگبار در لداخ و نیز حمایت تمام عیار پکن از اسلام آباد در جنگ چهار روزه هند و پاکستان، اکنون پکن و دهلی در شرایطی به سمت آشتی اقتصادی و سیاسی حرکت میکنند که متغیرهای بیرونی، از جمله فشار تعرفهای ترامپ و نزدیکی هند به روسیه، معادله را پیچیدهتر کرده است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس حوزه بینالملل گفت: دیپلماسی ترکیبی و چند بعدی ایران، اگر با رویکردی سنجیده، منعطف و کارآمدتر همراه شود، میتواند به خلق دستاوردهای ملموس داخلی و بینالمللی منجر شود. جهان در حال گذار به سوی نظمی چندقطبی است که در آن قدرت بهصورت پراکندهتر و میان بازیگران متعدد توزیع میشود. در این میان، ایران با اتخاذ سیاستی فراگیر و با تأکید بر همکاری با ائتلافهایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای، در پی بازآرایی راهبردی جایگاه خود در نظام بینالملل است. این سیاست، فراتر از واکنشی در قبال به اصطلاح انزوای تحمیلی غرب، نشانهای از تصمیم و انتخابی هنجاری برای ایجاد نظمی عادلانهتر و متوازنتر است که بر اصول عدالت، برابری و احترام به حاکمیت ملی استوار است. بااینحال، وابستگی بیشازحد به ائتلافها و بلوکهای خاص، میتوانند انتخاب راهبردی ایران را محدود کنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: امیرخان متقی، وزیر امور خارجه افغانستان با سفر اخیرش به هند، به عالیترین مقام طالبان تبدیل شد که پس از روی کار آمدن این گروه در افغانستان به هند سفر کرده است. دهلی در جریان این سفر و در بحبوحه وخامت روابط طالبان و پاکستان اعلام کرد که سفارتش در افغانستان را بازگشایی خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به ادامه مناقشه اروپا و آمریکا بر سر گرینلند، گفت: سیاست اروپا مبتنی بر افزایش حمایت سیاسی، دیپلماتیک یا حتی اقتصادی از دانمارک و گرینلند است و قطعا به سمت تشدید تنش با آمریکا نخواهد رفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد روابط بینالملل گفت: سفر اخیر وانگ یی، وزیر خارجه چین به دهلینو، تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست؛ بلکه نقطهای تعیینکننده در معادلات ژئوپلیتیک جنوب آسیا و حتی نظم نوین جهانی محسوب میشود. پس از چهار سال تنش و بیاعتمادی ناشی از درگیریهای مرزی مرگبار در لداخ و نیز حمایت تمام عیار پکن از اسلام آباد در جنگ چهار روزه هند و پاکستان، اکنون پکن و دهلی در شرایطی به سمت آشتی اقتصادی و سیاسی حرکت میکنند که متغیرهای بیرونی، از جمله فشار تعرفهای ترامپ و نزدیکی هند به روسیه، معادله را پیچیدهتر کرده است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس حوزه بینالملل گفت: دیپلماسی ترکیبی و چند بعدی ایران، اگر با رویکردی سنجیده، منعطف و کارآمدتر همراه شود، میتواند به خلق دستاوردهای ملموس داخلی و بینالمللی منجر شود. جهان در حال گذار به سوی نظمی چندقطبی است که در آن قدرت بهصورت پراکندهتر و میان بازیگران متعدد توزیع میشود. در این میان، ایران با اتخاذ سیاستی فراگیر و با تأکید بر همکاری با ائتلافهایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای، در پی بازآرایی راهبردی جایگاه خود در نظام بینالملل است. این سیاست، فراتر از واکنشی در قبال به اصطلاح انزوای تحمیلی غرب، نشانهای از تصمیم و انتخابی هنجاری برای ایجاد نظمی عادلانهتر و متوازنتر است که بر اصول عدالت، برابری و احترام به حاکمیت ملی استوار است. بااینحال، وابستگی بیشازحد به ائتلافها و بلوکهای خاص، میتوانند انتخاب راهبردی ایران را محدود کنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: امیرخان متقی، وزیر امور خارجه افغانستان با سفر اخیرش به هند، به عالیترین مقام طالبان تبدیل شد که پس از روی کار آمدن این گروه در افغانستان به هند سفر کرده است. دهلی در جریان این سفر و در بحبوحه وخامت روابط طالبان و پاکستان اعلام کرد که سفارتش در افغانستان را بازگشایی خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: کارشناس اقتصاد بینالملل گفت: تحریمها در ادبیات سیاسی و اقتصادی، ابزاری برای وادار کردن کشورها به تغییر رفتار در سیاست خارجی یا داخلیشان هستند؛ اما پرسش اساسی این است که آیا این ابزار همیشه به نتایج مورد انتظار میرسند؟ اتحادیه اروپا که از سال ۲۰۱۴ بهویژه پس از جنگ اوکراین در ۲۰۲۲ سیاست تحریمی خود علیه روسیه را تشدید کرده است، اکنون در برابر این پرسش قرار گرفته است که تا چه اندازه این تحریمها توانستهاند ماشین اقتصادی مسکو را متوقف کنند؟ اگرچه از ۲۰۱۴ تاکنون بیش از ۵۰ بسته تحریمی علیه روسیه اعمال شده، اما آمارها و تحلیلها نشان میدهد که روسیه در بسیاری از موارد توانسته است از فشارها عبور کرده و حتی در برخی حوزهها سود بیشتری نیز کسب کند. کارشناسان بر این باورند که فقدان یکپارچگی در تصمیمگیریهای اروپا، تضاد منافع اقتصادی کشورهای عضو و وابستگی تاریخی برخی از آنها به انرژی روسیه، همگی دستبهدست هم داده تا سیاست تحریمی اروپا، نه تنها به هدف نهاییاش نرسد، بلکه در مواردی نتیجهای معکوس بر جای بگذارد. در این میان، بحث بر سر «تحریمهای ثانویه» و تغییر راهبردهای اتحادیه اروپا پس از جنگ اوکراین، نقطه عطفی در مسیر آینده روابط مسکو و بروکسل به شمار میرود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل راهبردی گفت: اخیرا، آمریکا از متحدان خود در گروه هفت و شرکایش در اتحادیه اروپا خواست تا دور تازهای از «تعرفههای معنادار» را بر چین و هند به دلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند. مطالبات تعرفهای ترامپ، شکافی آشکار در راهبرد بین واشنگتن و بروکسل را نشان میدهد. در حالی که دولت ترامپ ترجیح میدهد با اعمال تعرفه بر کشورهای ثالث، اقتصاد کرملین را تضعیف کند، اروپا به دنبال تحریمهای رسمی علیه شرکای تجاری و مالی مسکو است.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به ادامه مناقشه اروپا و آمریکا بر سر گرینلند، گفت: سیاست اروپا مبتنی بر افزایش حمایت سیاسی، دیپلماتیک یا حتی اقتصادی از دانمارک و گرینلند است و قطعا به سمت تشدید تنش با آمریکا نخواهد رفت.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: دیپلمات پیشین کشورمان گفت: هند اختلافات خود با آمریکا را محدود و در سطح دوجانبه نگاه خواهد داشت و به هیچ بلوک قدرتی علیه دیگر قدرتها نخواهد پیوست.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنش اخیر میان دهلی نو و اسلامآباد بر سر «پیمان آبهای ایندوس» و همچنین دادههای اقلیمی که نشاندهنده تحلیل رفتن منابع آب شیرین در نقاط مختلف جهان هستند، نشان میدهند که منابع آبی فراملیتی در قرن بیستویکم بهسرعت از یک موضوع فنی و توسعهای به یک متغیر راهبردی و حتی امنیتی تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر مسائل بینالملل گفت: اعمال تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر کالاهای صادراتی هند، نه تنها مناسبات اقتصادی دو کشور را به شدت تحت تأثیر قرار داده، بلکه مسیر تازهای را در سیاست خارجی دهلینو گشوده است.
در حالی که واشنگتن این اقدام را بهعنوان «تنبیه» هند به دلیل خرید نفت از روسیه توجیه کرده، دولت نارندرا مودی آن را غیرمنصفانه خوانده و بر ضرورت تضمین امنیت انرژی کشورش تأکید کرده است. اما واکنش هند صرفاً به موضعگیریهای لفظی محدود نمانده است؛ سفر مودی به چین و شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، عملاً در راستای چرخشی راهبردی به سوی شرق قابل ارزیابی است. همزمان، رفتوآمدهای دیپلماتیک میان سه قدرت آسیایی سرعت گرفته است: وزیر خارجه چین به دهلینو سفر کرده، همتای هندی او راهی مسکو شده و مودی نیز در دیدار با رهبران پکن، پیام آشکاری از تمایل هند به همکاری نزدیکتر با روسیه و چین ارسال کرده است. در این میان، بیپاسخ ماندن چندین تماس تلفنی ترامپ از سوی نخستوزیر هند، نشان میدهد که دهلینو در برابر فشارهای واشنگتن در حال بازتعریف اولویتهای سیاست خارجی خود است. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اقدامات اخیر هند نه صرفاً واکنشی کوتاهمدت، بلکه نشانهای از شکلگیری موازنهای تازه در معادلات قدرت در آسیا است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: بیستوپنجمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین را میتوان یکی از مهمترین رخدادهای سالهای اخیر در معادلات قدرت جهانی دانست. چین با میزبانی چشمگیر و اعلام ابتکارات مختلف اقتصادی و سیاسی، تلاش کرد تصویری از گذار تدریجی از نظم مالی غربمحور ارائه دهد. حضور رهبران روسیه، هند و کشورهای آسیای مرکزی نیز نشان داد که ایده چندقطبیگرایی دیگر تنها در حد شعار نیست، بلکه در قالب همکاریهای اقتصادی و نهادی در حال پیگیری است. همزمانی نشست شانگهای با رژه نظامی در پکن به مناسبت هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن نیز تلفیق راهبرد «قدرت سخت–قدرت نرم» را در عرصه بینالمللی نمایان کرد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: تحلیلگر ارشد روابط بینالملل گفت: سفر اخیر وانگ یی، وزیر خارجه چین به دهلینو، تنها یک دیدار دیپلماتیک معمولی نیست؛ بلکه نقطهای تعیینکننده در معادلات ژئوپلیتیک جنوب آسیا و حتی نظم نوین جهانی محسوب میشود. پس از چهار سال تنش و بیاعتمادی ناشی از درگیریهای مرزی مرگبار در لداخ و نیز حمایت تمام عیار پکن از اسلام آباد در جنگ چهار روزه هند و پاکستان، اکنون پکن و دهلی در شرایطی به سمت آشتی اقتصادی و سیاسی حرکت میکنند که متغیرهای بیرونی، از جمله فشار تعرفهای ترامپ و نزدیکی هند به روسیه، معادله را پیچیدهتر کرده است.
شورای راهبردی آنلاین- گفتگو: یک کارشناس حوزه بینالملل گفت: دیپلماسی ترکیبی و چند بعدی ایران، اگر با رویکردی سنجیده، منعطف و کارآمدتر همراه شود، میتواند به خلق دستاوردهای ملموس داخلی و بینالمللی منجر شود. جهان در حال گذار به سوی نظمی چندقطبی است که در آن قدرت بهصورت پراکندهتر و میان بازیگران متعدد توزیع میشود. در این میان، ایران با اتخاذ سیاستی فراگیر و با تأکید بر همکاری با ائتلافهایی مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای، در پی بازآرایی راهبردی جایگاه خود در نظام بینالملل است. این سیاست، فراتر از واکنشی در قبال به اصطلاح انزوای تحمیلی غرب، نشانهای از تصمیم و انتخابی هنجاری برای ایجاد نظمی عادلانهتر و متوازنتر است که بر اصول عدالت، برابری و احترام به حاکمیت ملی استوار است. بااینحال، وابستگی بیشازحد به ائتلافها و بلوکهای خاص، میتوانند انتخاب راهبردی ایران را محدود کنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: « کمبود نفت در نتیجه جنگ ایران فرصتی منحصر به فرد برای فیلیپین، به عنوان ریاست آ.سه.آن است تا با چین در خصوص قانون دریای جنوبی چین پیشرفت حاصل کند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعالتر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید بهعنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سالهای اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر میگیرد و هم در حوزههای مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزههای اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کردهاند» اما به نظر نمیرسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال میشود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوعبخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژیهای فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که بهویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا میتواند از طریق سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساختهای جدید، خود را از آسیبپذیریهای ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمینکنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیقتر دادههای تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه میدهد. اروپا نهتنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را بهطور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخشها، بهویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیقتر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته میشود، پرسشهای بنیادینی درباره پایداری استراتژیهای امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقهای مطرح میکند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در جنگهای مدرن، همیشه تصور بر این بوده است که هرچه سلاح گرانتر و پیشرفتهتر و متعلق به شرکتهای معروف و نامدار باشد، پیروزی قطعیتر خواهد بود. اما تحولات جبهه شمالی فلسطین اشغالی در ماههای اخیر، این باور قدیمی را به چالش کشیده است. جایی که ارتش رژیم صهیونیستی با داشتن پیشرفتهترین سامانههای پدافندی همچون گنبد آهنین، داوود و فلاخن و نیز جنگندههای نسل پنجم اف-۳۵ و تانکهای مرکاوا و سایر تجهیزات مدرن که در کمتر کشوری در جهان وجود دارند، در مقابل پهپادهای چندصد دلاری حزبالله لبنان عملاً درمانده شده است. اعتراف تلخ بنیامین نتانیاهو درباره ناتوانی در مقابله با این تهدید و دستور او برای تخصیص بودجهای نامحدود به منظور یافتن راهحل، نمایانگر این واقعیت است که دوران برتری محض فناوریهای گرانقیمت به پایان رسیده است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: درحالیکه هدف راهبرد فشار حداکثری آمریکا تسلیم کردن ایران بود، اما ناکامی این راهبرد علاوهبر چالشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی باعث شده است تا واشنگتن به دنبال راهی برای خروج از این وضعیت باشد.