زلزله ژئوپلیتیک نتیجه جنگ علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: رزمایش چین در نزدیکی تایوان در واکنش به حمایت آمریکا، ابراز نگرانی تایوان ازانتقال صدها فروند هواپیما و کشتی چینی به اطراف این جزیره، گشت زنی کشتیهای چینی در آبهای اطراف ژاپن، استقرار موشکهای بالستیک هند در مرز چین و پاکستان، آمادگی پوتین برای مذاکره با طرفین درگیر در جنگ اوکراین، رد پیششرطهای اوکراین برای مذاکره از سوی روسیه، مخالفت معاون شورای امنیت روسیه با گفتگو با غرب ، درخواست پاپ فرانسیس برای پایان فوری جنگ «بیمعنی» در اوکراین، تاکید ژنرال حفتر بر برگزاری انتخابات سراسری در لیبی، ادامه سودای گازی اردوغان، بازدید وزیر دفاع ملی ترکیه از مناطق مرزی با سوریه، واکنش ترکیه به ناآرامیهای پاریس، توافق ضمنی در ائتلاف راستگرای نتانیاهو برای سازش با ریاض، زمین گیر شدن جنگندههای فوقپیشرفته رژیم صهیونیستی ، ابراز امیدواری مادورو به رشد اقتصاد غیر نفتی ونزوئلا و اذعان اندیشکده آمریکایی به ارزیابی های غلط موساد و سیا درباره ایران از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در دومین کنفرانس برلین در مورد لیبی که در 23 ژوئن برگزار شد، روسیه (و سایر شرکتکنندگان) بر درخواستهای قبلی خود مبنی بر «انجام گامهای معتبر در جهت برچیدن گروههای مسلح و شبهنظامیان توسط همه طرفها» تأکید کردند. یکی از «گروههای مسلح و شبهنظامیان » حاضر در لیبی، نیروهای نظامی خصوصی روسیه، با نام واگنر است. آیا این بدان معناست که مسکو واقعاً قصد دارد واگنر را از شرق لیبی خارج کند؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در 20 آوریل، پس از درگیریهایی که میان ارتش ملی چاد و شورشیان منطقه کانم در شمال چاد رخ داد، ادریس دبی، رئیس جمهور این کشور کشته شد. دبی که بیش از سه دهه چاد را رهبری کرده بود، زمانی که برای دیدار از نیروهای خود در خط مقدم ارتش به شمال چاد پرواز کرده بود، توسط شورشیان به قتل رسید.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک استاد دانشگاه با بیان اینکه در مذاکرات مراکش برای حل بحران لیبی جدیت و اراده وجود دارد، گفت: با اینکه طرفین متوجه قرار گرفتن در جنگی فرسایشی شدهاند اما به دلیل میزان فراز و نشیبهای پیش روی این مذاکرات نمیتوان چندان نسبت به اثربخشی آن خوشبین بود.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: راهبرد روسیه در لیبی از زمان انقلاب فوریه 2011 این کشور تا حدی متناقض بوده است. بااینحال، خودداری کرملین از حمایت از یکی از طرفین جنگ و تغییر رویکرد مداوم آن در میدان لیبی، درنهایت سود غیرمنتظرهای برای روسیه ایجاد کرده است بهطوریکه این راهبرد به روسیه امکان داده است تا به همراه ترکیه، فرایند صلح بحران لیبی را هدایت کنند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: موج جدید جنگ لیبی علیه ژنرال حفتر است. ایتالیا باید از این فرصت برای هماهنگسازی سیاست اروپا در قبال لیبی استفاده کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در میان قدرتهای بزرگ و متوسط درگیر در لیبی، چین عموما نادیده گرفته میشود. چین (مانند امارات، ترکیه و روسیه) به حملات هوایی یا ارسال جنگجوی مزدور مبادرت نمیکند، اما این کشور به طریقی به سرمایهگذاری و پیشبرد نفوذ خود میپردازد که در نهایت لیبی را با آمال جهانی چین همسو سازد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موقعیتهای خوب اقتصادی لیبی باعث شده است تا دولتهای اروپایی نیز در رقابتهای خود برای سیطره بر لیبی وارد مناقشهای جدی با یکدیگر شوند و هر یک بهصورت پنهان و آشکار از یکی از طرفهای درگیر در لیبی حمایت کنند یا همانند دولت لندن از طریق دستنشاندگان خود در دنیای عرب و بهکارگیری ارتجاع عربی به نیابت از خود، در درگیریهای جاری لیبی نقشی پررنگ ایفا کنند.
جعفر قنادباشی – کارشناس مسائل خاورمیانه
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین و کارشناس مسائل خاورمیانه با بیان اینکه تحرکات اخیر کشورهای عربی علیه ترکیه، توازن قوای جدیدی را شکل خواهد داد، گفت: اگر اردوغان به این موضوع توجه نشان ندهد، شاید در آینده این محور بیش از گذشته خود را در برابر ترکیه تقویت کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: خلیفه حفتر از اوایل سال 2019 تلاش زیادی کرد تا ارتش ملی لیبی را به یک نیروی مسلط سرزمینی در نیمه غربی لیبی تبدیل کند. تصرف فزان، استانی در جنوب غرب این کشور اولین گام در این مسیر بود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «خاورمیانه به میدان جنگی عظیم تبدیل شده است و شاید دامنهاش به همینجا ختم نشود.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت آمریکا و چین در هوش مصنوعی فقط مسابقه میان مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ تراشه، استعداد انسانی، امنیت سایبری و دسترسی کشورهای درحالتوسعه به فناوری نیز به عرصههای رقابت قدرت تبدیل شدهاند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «جنگ میان آمریکا و ایران، بهطور فزایندهای در حال فراتر رفتن از رویارویی صرف میان واشنگتن و تهران است زیرا در پسزمینه آن، رقابتی دیگر نیز در حال شکلگیری است. اگرچه چین بهطور مستقیم با آمریکا نمیجنگد، اما پیوندهای اقتصادی، فناوری و دیپلماتیکش با ایران، راهبرد واشنگتن را با پیچیدگی مواجه کرده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «حضور آسهآن در اجلاس بریکس ۲۰۲۶ فرصتی برای تقویت نقش دیپلماتیک جنوب شرق آسیا در نظم چندقطبی فراهم کرد، اما اختلافات داخلی این سازمان و تفاوت رویکرد اعضا به قدرتهای بزرگ، مانع از تبدیل این حضور به نفوذی یکپارچه و اثرگذار شد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «علی الزیدی، نخستوزیر عراق در تاریخ ۳۰ سپتامبر روز پایان ماموریت نیروهای ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق را گرامی داشت. اول اکتبر فرصتی برای واشنگتن بود تا بهجای پایان دادن به رابطه با عراق، آن را از نو تعریف کند. چالش آمریکا، گذار از کنترل به نفوذ است. اهرمهای مستقیم واشنگتن در عراق با خروج نیروهای آمریکایی از این کشور کاهش مییابد، اما آمریکا همچنان ابزارهایی مانند نظام مالی مبتنی بر دلار، تحریمها، تبادل اطلاعات و فروش تجهیزات دفاعی را در اختیار دارد. بااینحال، استفاده از این ابزارها برای تاثیرگذاری بر تصمیمات عراق با استفاده از آنها برای کنترل این کشور تفاوت دارد؛ رویکرد دوم احتمالا شکست خواهد خورد.»
شورای راهبردی آنلاین- رصد: «رقابت آمریکا و چین برای رهبری جهانی در عرصه علم و فناوری، به جنوب جهانی گسترش یافته است؛ منطقهای که کشورهای آن در پیگیری منافع توسعهای و اقتصادی خود، لزوما حاضر به همسویی با یکی از دو قدرت نیستند. گزارشی راهبردی با تاکید بر اهمیت این کشورها در رقابت این دو قدرت در عرصه فناوری، استدلال میکند که آمریکا برای حفظ موقعیت خود باید همکاریها در عرصه فناوری، سرمایهگذاری و اعتمادسازی با کشورهای جنوب جهانی را تقویت کند و در عین حال، از اتکای بیش از حد به ابزارهای قهری بپرهیزد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «وضعیت بهسرعت رو به وخامت در «شاخ آفریقا» را دیگر نمیتوان مجموعهای از درگیریهای پراکنده و محلی دانست؛ این وضعیت به یک بحران امنیتی جهانی تبدیل شده که نیازمند توجه فوری بازیگران بینالمللی است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «در حالی که «پیمان دفاعی مشترک مکه» بحثهایی را درباره اینکه آیا پاکستان بار دیگر مجبور به ورود به جنگ در خاورمیانه میشود یا خیر برانگیخته، معنای واقعی آن این است که آیا این توافق در صورت حمله به یکی از شرکا، فضایی برای مانور به اسلامآباد میدهد یا خیر؟»