نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان با تشریح طرح توافق روسیه برای آتشبس میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان گفت: این توافق به حل مناقشه قرهباغ نپرداخته و تلاشهای میانجی گرانه ایران برای حل این مناقشه و آزادی کامل قرهباغ باید ادامه پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم درگیریهای نظامی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان که از روز ششم مهر 1399 به واسطه تحرکات نظامی جمهوری آذربایجان برای بازپسگیری اراضی خود آغاز شد، از جنبههای مختلف قابل بحث و بررسی است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامیها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانهزنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان با تشریح طرح توافق روسیه برای آتشبس میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان گفت: این توافق به حل مناقشه قرهباغ نپرداخته و تلاشهای میانجی گرانه ایران برای حل این مناقشه و آزادی کامل قرهباغ باید ادامه پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم درگیریهای نظامی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان که از روز ششم مهر 1399 به واسطه تحرکات نظامی جمهوری آذربایجان برای بازپسگیری اراضی خود آغاز شد، از جنبههای مختلف قابل بحث و بررسی است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامیها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانهزنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان با تشریح طرح توافق روسیه برای آتشبس میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان گفت: این توافق به حل مناقشه قرهباغ نپرداخته و تلاشهای میانجی گرانه ایران برای حل این مناقشه و آزادی کامل قرهباغ باید ادامه پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم درگیریهای نظامی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان که از روز ششم مهر 1399 به واسطه تحرکات نظامی جمهوری آذربایجان برای بازپسگیری اراضی خود آغاز شد، از جنبههای مختلف قابل بحث و بررسی است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامیها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانهزنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان با تشریح طرح توافق روسیه برای آتشبس میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان گفت: این توافق به حل مناقشه قرهباغ نپرداخته و تلاشهای میانجی گرانه ایران برای حل این مناقشه و آزادی کامل قرهباغ باید ادامه پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم درگیریهای نظامی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان که از روز ششم مهر 1399 به واسطه تحرکات نظامی جمهوری آذربایجان برای بازپسگیری اراضی خود آغاز شد، از جنبههای مختلف قابل بحث و بررسی است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامیها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانهزنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان با تشریح طرح توافق روسیه برای آتشبس میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان گفت: این توافق به حل مناقشه قرهباغ نپرداخته و تلاشهای میانجی گرانه ایران برای حل این مناقشه و آزادی کامل قرهباغ باید ادامه پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم درگیریهای نظامی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان که از روز ششم مهر 1399 به واسطه تحرکات نظامی جمهوری آذربایجان برای بازپسگیری اراضی خود آغاز شد، از جنبههای مختلف قابل بحث و بررسی است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامیها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانهزنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان با تشریح طرح توافق روسیه برای آتشبس میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان گفت: این توافق به حل مناقشه قرهباغ نپرداخته و تلاشهای میانجی گرانه ایران برای حل این مناقشه و آزادی کامل قرهباغ باید ادامه پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم درگیریهای نظامی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان که از روز ششم مهر 1399 به واسطه تحرکات نظامی جمهوری آذربایجان برای بازپسگیری اراضی خود آغاز شد، از جنبههای مختلف قابل بحث و بررسی است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامیها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانهزنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان با تشریح طرح توافق روسیه برای آتشبس میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان گفت: این توافق به حل مناقشه قرهباغ نپرداخته و تلاشهای میانجی گرانه ایران برای حل این مناقشه و آزادی کامل قرهباغ باید ادامه پیدا کند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، 22 اکتبر در دیدار سالانه «باشگاه والدائی»، موضع روسیه در جنگ ناگورنو قرهباغ را تشریح کرد. وی تأکید کرد که روسیه نهتنها با ارمنستان بلکه با آذربایجان نیز روابط «ویژهای» دارد و این دو کشور برای روسیه شریکی یکسان محسوب میشوند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تداوم درگیریهای نظامی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان که از روز ششم مهر 1399 به واسطه تحرکات نظامی جمهوری آذربایجان برای بازپسگیری اراضی خود آغاز شد، از جنبههای مختلف قابل بحث و بررسی است.
دکتر شعیب بهمن – کارشناس مسائل روسیه
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تشدید ناآرامیها در مناطق مختلف اتحاد جماهیر شوروی سابق، این گمانهزنی را مطرح کرده است که روسیه کنترل خود بر همسایگانش را از دست داده است.
شورای راهبردی آنلاین: انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا در ایستگاه آخر، رد ادعای حقوقی ترامپ درمورد تقلب از سوی دادستان کل پنسیلوانیا، واکنش رهبر اکثریت سنا به عدم پذیرش انتقال قدرت توسط ترامپ، آغاز فعالیت تیم انتقال قدرت بایدن، انتشار اسامی وزرای احتمالی دولت بایدن، ادامه درگیری ها در قره باغ، تقدیر جمهوری آذربایجان از موضع ایران در مساله قره باغ، تکذیب بیماری پوتین، کاهش مبادلات تجاری چین و روسیه، ابراز خشنودی چین از عملکرد کری لم رئیس اجرایی هنگ کنگ، واکنش حزب الله به تحریم جبران باسیل، تاکید امارات بر پایان جنگ در سوریه، تحریم لوکاشنکو از سوی اتحادیه اروپا و گزارش اطلاعات روسیه درباره منشاء ویروس کرونا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین: «ما برای مدتی سنگها را دور انداختیم. حالا وقت آن رسیده است که سنگها را کنار یکدیگر بگذاریم»؛ این سخنان یک مقام ارشد رسمی فدراسیون روسیه در چچن در سال ۱۹۹۵ بود. اهداف و سیاستهای روسیه در قفقاز جنوبی بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی پایدار بوده اما قابلیتهایش برای قدرت و نفوذ افکنی در این منطقه با نوساناتی همراه بوده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: افکار عمومی آمریکا و اسرائیل در قرن ۲۱، عصر تغییر در زنجیرههای تأمین جهان، دلایل بالا بودن احتمال بروز خشونت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، برنامه پرهزینه اردوغان برای بازگشت شکوه و جلال به ترکیه، تغییرات اقلیمی و نقش ژئوپلیتیک جدید اروپا، انتظارات اروپا در صورت پیروزی بایدن، علل ناقص بودن برنامه مهاجرت و پناهجویی اتحادیه اروپا و عوامل داخلی تعیینکننده سیاست خارجی روسیه ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین: بازگشت اعتراضات “خیزش اکتبر” به بغداد، کمپین تحریم کالاهای فرانسوی در عراق در محکومیت اظهارات مکرون، ذوق زدگی آمریکا از اقدام گواتمالا علیه جریان مقاومت، تلاش امارات برای خرید سامانه ضد پهپادی از رژیم صهیونیستی، بمب گذاری انتحاری در غرب کابل، اظهارات جدید مدیرکل آژانس درباره بازرسیهای اخیر در ایران، تشکیل جبهه مقاومت سودان علیه عادی سازی روابط، ادعای ارتش رژیم صهیونیستی درباره تمرین جنگ با حزبالله، کشته شدن یک سیاه پوست دیگر در نتیجه خشونت پلیس آمریکا، عملیات ارتش آذربایجان برای آزادسازی مناطق اشغالی، حمله پهپادی ارتش یمن به دو فرودگاه و یک پایگاه نظامی سعودی، اجرای پیمان ممنوعیت جنگافزارهای هستهای تا ۹۰ روز دیگر و زیر سوال بردن سلامت عقل ماکرون توسط اردوغان از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اتحادیه اروپا با فشار بر ارمنستان و آذربایجان برای شروع اجرای طرح “اصول مادرید” میتوانست روند حل و فصل منازعه را سرعت ببخشد.
شورای راهبردی آنلاین: برگزاری آخرین مناظره بایدن و ترامپ، پیشتازی «جو بایدن» در نظرسنجی انتخاباتی در میان یهودیان آمریکا، تشکیل چارچوب مذاکراتی آمریکا-اتحادیه اروپا برای مقابله با چین، هشدار ضمنی رئیسجمهور چین به آمریکا، مخالفت شدید چین با فروش تسلیحات به تایوان توسط آمریکا، توافق بر سر آتش بس دائم در لیبی، تلاش انگلیس برای رهایی از انزوای اقتصادی، هشدار مصر درخصوص حضور ترکیه در سوریه ،تایید آزمایش سامانه موشکی اس ۴۰۰ توسط ترکیه آزادسازی کامل خط مرزی آذربایجان با ایران، مخالفت باکو با برگزاری همه پرسی در قره باغ، رایزنی وزیران دفاع ناتو درمورد خروج از افغانستان، تایید تاسیس پایگاه فضایی نانو در رامشتاین آلمان و اعلام تنها داروی مورد تایید برای درمان کووید-۱۹ در آمریکا از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»