شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ترانزیت و به طور کلی ژئواکونومی حوزهای است که میتواند روابط تهران و تاشکند را به سطح راهبردی ارتقا دهد، گفت: با سفر رئیس جمهور ازبکستان به تهران و نهایی شدن بستهای از اسناد همکاری دوجانبه بین دو کشور میتوان برای سال آینده شاهد جهشی دیگر در مبادلات تجاری دو کشور بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ریشه اصلی اختلافات و درگیریهای مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان را باید در دوره شوروی سابق جستجو کرد، گفت: عواملی مانند تشدید درجه ناسیونالیسم در قرقیزستان، سخت شدن شرايط در تاجیکستان و نیز مناسبات قدرت میان جریانهای سیاسی و مداخلات خارجی در هر دو کشور در بروز درگیریهای اخیر نقش داشتهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه طالبان سعی میکند مسیر مشروعیت بینالمللی خود را از طریق قدرتهای منطقهای جلو ببرد، گفت: آنها تلاش دارند بدون در نظر گرفتن منافع گروههای قومی – سیاسی در افغانستان حکومت تشکیل دهند و درعینحال حمایت قدرتهای منطقهای را به دست آورند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه روسیه از خروج سربازان آمریکایی از افغانستان خوشحال است، اما کرملین از چشمانداز یک افغانستان بیثبات نیز نگران است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روسیه اعتقاد دارد حضور بیست ساله آمریکا و ناتو در افغانستان با فضاحت به پایان رسید و آن را نه فقط یک شکست، بلکه یک فاجعه میداند. مشکلات قدیمی همچون تروریسم، قاچاق مواد مخدر و سطح پایین زندگی مردم نه تنها لاینحل باقی ماند بلکه مشکلات حتی تشدید شد. نیروهای خارجی پس از خروج خود نتوانستند یک سیستم سیاسی باثبات ایجاد کنند. با روی کار آمدن طالبان، سیستم سیاسی دوباره تغییر شکل خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران افغانستان خطرات جدیدی برای منطقه ایجاد خواهد کرد، اما آسیای مرکزی مدتهاست که در مرزهای خود با هرجومرج زندگی میکند و در حال حاضر تجربهای بیستساله در مواجهه با طالبان دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ترانزیت و به طور کلی ژئواکونومی حوزهای است که میتواند روابط تهران و تاشکند را به سطح راهبردی ارتقا دهد، گفت: با سفر رئیس جمهور ازبکستان به تهران و نهایی شدن بستهای از اسناد همکاری دوجانبه بین دو کشور میتوان برای سال آینده شاهد جهشی دیگر در مبادلات تجاری دو کشور بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ریشه اصلی اختلافات و درگیریهای مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان را باید در دوره شوروی سابق جستجو کرد، گفت: عواملی مانند تشدید درجه ناسیونالیسم در قرقیزستان، سخت شدن شرايط در تاجیکستان و نیز مناسبات قدرت میان جریانهای سیاسی و مداخلات خارجی در هر دو کشور در بروز درگیریهای اخیر نقش داشتهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه طالبان سعی میکند مسیر مشروعیت بینالمللی خود را از طریق قدرتهای منطقهای جلو ببرد، گفت: آنها تلاش دارند بدون در نظر گرفتن منافع گروههای قومی – سیاسی در افغانستان حکومت تشکیل دهند و درعینحال حمایت قدرتهای منطقهای را به دست آورند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه روسیه از خروج سربازان آمریکایی از افغانستان خوشحال است، اما کرملین از چشمانداز یک افغانستان بیثبات نیز نگران است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روسیه اعتقاد دارد حضور بیست ساله آمریکا و ناتو در افغانستان با فضاحت به پایان رسید و آن را نه فقط یک شکست، بلکه یک فاجعه میداند. مشکلات قدیمی همچون تروریسم، قاچاق مواد مخدر و سطح پایین زندگی مردم نه تنها لاینحل باقی ماند بلکه مشکلات حتی تشدید شد. نیروهای خارجی پس از خروج خود نتوانستند یک سیستم سیاسی باثبات ایجاد کنند. با روی کار آمدن طالبان، سیستم سیاسی دوباره تغییر شکل خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران افغانستان خطرات جدیدی برای منطقه ایجاد خواهد کرد، اما آسیای مرکزی مدتهاست که در مرزهای خود با هرجومرج زندگی میکند و در حال حاضر تجربهای بیستساله در مواجهه با طالبان دارد.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ترانزیت و به طور کلی ژئواکونومی حوزهای است که میتواند روابط تهران و تاشکند را به سطح راهبردی ارتقا دهد، گفت: با سفر رئیس جمهور ازبکستان به تهران و نهایی شدن بستهای از اسناد همکاری دوجانبه بین دو کشور میتوان برای سال آینده شاهد جهشی دیگر در مبادلات تجاری دو کشور بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ریشه اصلی اختلافات و درگیریهای مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان را باید در دوره شوروی سابق جستجو کرد، گفت: عواملی مانند تشدید درجه ناسیونالیسم در قرقیزستان، سخت شدن شرايط در تاجیکستان و نیز مناسبات قدرت میان جریانهای سیاسی و مداخلات خارجی در هر دو کشور در بروز درگیریهای اخیر نقش داشتهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه طالبان سعی میکند مسیر مشروعیت بینالمللی خود را از طریق قدرتهای منطقهای جلو ببرد، گفت: آنها تلاش دارند بدون در نظر گرفتن منافع گروههای قومی – سیاسی در افغانستان حکومت تشکیل دهند و درعینحال حمایت قدرتهای منطقهای را به دست آورند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه روسیه از خروج سربازان آمریکایی از افغانستان خوشحال است، اما کرملین از چشمانداز یک افغانستان بیثبات نیز نگران است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روسیه اعتقاد دارد حضور بیست ساله آمریکا و ناتو در افغانستان با فضاحت به پایان رسید و آن را نه فقط یک شکست، بلکه یک فاجعه میداند. مشکلات قدیمی همچون تروریسم، قاچاق مواد مخدر و سطح پایین زندگی مردم نه تنها لاینحل باقی ماند بلکه مشکلات حتی تشدید شد. نیروهای خارجی پس از خروج خود نتوانستند یک سیستم سیاسی باثبات ایجاد کنند. با روی کار آمدن طالبان، سیستم سیاسی دوباره تغییر شکل خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران افغانستان خطرات جدیدی برای منطقه ایجاد خواهد کرد، اما آسیای مرکزی مدتهاست که در مرزهای خود با هرجومرج زندگی میکند و در حال حاضر تجربهای بیستساله در مواجهه با طالبان دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ترانزیت و به طور کلی ژئواکونومی حوزهای است که میتواند روابط تهران و تاشکند را به سطح راهبردی ارتقا دهد، گفت: با سفر رئیس جمهور ازبکستان به تهران و نهایی شدن بستهای از اسناد همکاری دوجانبه بین دو کشور میتوان برای سال آینده شاهد جهشی دیگر در مبادلات تجاری دو کشور بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ریشه اصلی اختلافات و درگیریهای مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان را باید در دوره شوروی سابق جستجو کرد، گفت: عواملی مانند تشدید درجه ناسیونالیسم در قرقیزستان، سخت شدن شرايط در تاجیکستان و نیز مناسبات قدرت میان جریانهای سیاسی و مداخلات خارجی در هر دو کشور در بروز درگیریهای اخیر نقش داشتهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه طالبان سعی میکند مسیر مشروعیت بینالمللی خود را از طریق قدرتهای منطقهای جلو ببرد، گفت: آنها تلاش دارند بدون در نظر گرفتن منافع گروههای قومی – سیاسی در افغانستان حکومت تشکیل دهند و درعینحال حمایت قدرتهای منطقهای را به دست آورند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه روسیه از خروج سربازان آمریکایی از افغانستان خوشحال است، اما کرملین از چشمانداز یک افغانستان بیثبات نیز نگران است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روسیه اعتقاد دارد حضور بیست ساله آمریکا و ناتو در افغانستان با فضاحت به پایان رسید و آن را نه فقط یک شکست، بلکه یک فاجعه میداند. مشکلات قدیمی همچون تروریسم، قاچاق مواد مخدر و سطح پایین زندگی مردم نه تنها لاینحل باقی ماند بلکه مشکلات حتی تشدید شد. نیروهای خارجی پس از خروج خود نتوانستند یک سیستم سیاسی باثبات ایجاد کنند. با روی کار آمدن طالبان، سیستم سیاسی دوباره تغییر شکل خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران افغانستان خطرات جدیدی برای منطقه ایجاد خواهد کرد، اما آسیای مرکزی مدتهاست که در مرزهای خود با هرجومرج زندگی میکند و در حال حاضر تجربهای بیستساله در مواجهه با طالبان دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ترانزیت و به طور کلی ژئواکونومی حوزهای است که میتواند روابط تهران و تاشکند را به سطح راهبردی ارتقا دهد، گفت: با سفر رئیس جمهور ازبکستان به تهران و نهایی شدن بستهای از اسناد همکاری دوجانبه بین دو کشور میتوان برای سال آینده شاهد جهشی دیگر در مبادلات تجاری دو کشور بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ریشه اصلی اختلافات و درگیریهای مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان را باید در دوره شوروی سابق جستجو کرد، گفت: عواملی مانند تشدید درجه ناسیونالیسم در قرقیزستان، سخت شدن شرايط در تاجیکستان و نیز مناسبات قدرت میان جریانهای سیاسی و مداخلات خارجی در هر دو کشور در بروز درگیریهای اخیر نقش داشتهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه طالبان سعی میکند مسیر مشروعیت بینالمللی خود را از طریق قدرتهای منطقهای جلو ببرد، گفت: آنها تلاش دارند بدون در نظر گرفتن منافع گروههای قومی – سیاسی در افغانستان حکومت تشکیل دهند و درعینحال حمایت قدرتهای منطقهای را به دست آورند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه روسیه از خروج سربازان آمریکایی از افغانستان خوشحال است، اما کرملین از چشمانداز یک افغانستان بیثبات نیز نگران است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روسیه اعتقاد دارد حضور بیست ساله آمریکا و ناتو در افغانستان با فضاحت به پایان رسید و آن را نه فقط یک شکست، بلکه یک فاجعه میداند. مشکلات قدیمی همچون تروریسم، قاچاق مواد مخدر و سطح پایین زندگی مردم نه تنها لاینحل باقی ماند بلکه مشکلات حتی تشدید شد. نیروهای خارجی پس از خروج خود نتوانستند یک سیستم سیاسی باثبات ایجاد کنند. با روی کار آمدن طالبان، سیستم سیاسی دوباره تغییر شکل خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران افغانستان خطرات جدیدی برای منطقه ایجاد خواهد کرد، اما آسیای مرکزی مدتهاست که در مرزهای خود با هرجومرج زندگی میکند و در حال حاضر تجربهای بیستساله در مواجهه با طالبان دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ترانزیت و به طور کلی ژئواکونومی حوزهای است که میتواند روابط تهران و تاشکند را به سطح راهبردی ارتقا دهد، گفت: با سفر رئیس جمهور ازبکستان به تهران و نهایی شدن بستهای از اسناد همکاری دوجانبه بین دو کشور میتوان برای سال آینده شاهد جهشی دیگر در مبادلات تجاری دو کشور بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ریشه اصلی اختلافات و درگیریهای مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان را باید در دوره شوروی سابق جستجو کرد، گفت: عواملی مانند تشدید درجه ناسیونالیسم در قرقیزستان، سخت شدن شرايط در تاجیکستان و نیز مناسبات قدرت میان جریانهای سیاسی و مداخلات خارجی در هر دو کشور در بروز درگیریهای اخیر نقش داشتهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه طالبان سعی میکند مسیر مشروعیت بینالمللی خود را از طریق قدرتهای منطقهای جلو ببرد، گفت: آنها تلاش دارند بدون در نظر گرفتن منافع گروههای قومی – سیاسی در افغانستان حکومت تشکیل دهند و درعینحال حمایت قدرتهای منطقهای را به دست آورند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه روسیه از خروج سربازان آمریکایی از افغانستان خوشحال است، اما کرملین از چشمانداز یک افغانستان بیثبات نیز نگران است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روسیه اعتقاد دارد حضور بیست ساله آمریکا و ناتو در افغانستان با فضاحت به پایان رسید و آن را نه فقط یک شکست، بلکه یک فاجعه میداند. مشکلات قدیمی همچون تروریسم، قاچاق مواد مخدر و سطح پایین زندگی مردم نه تنها لاینحل باقی ماند بلکه مشکلات حتی تشدید شد. نیروهای خارجی پس از خروج خود نتوانستند یک سیستم سیاسی باثبات ایجاد کنند. با روی کار آمدن طالبان، سیستم سیاسی دوباره تغییر شکل خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران افغانستان خطرات جدیدی برای منطقه ایجاد خواهد کرد، اما آسیای مرکزی مدتهاست که در مرزهای خود با هرجومرج زندگی میکند و در حال حاضر تجربهای بیستساله در مواجهه با طالبان دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ترانزیت و به طور کلی ژئواکونومی حوزهای است که میتواند روابط تهران و تاشکند را به سطح راهبردی ارتقا دهد، گفت: با سفر رئیس جمهور ازبکستان به تهران و نهایی شدن بستهای از اسناد همکاری دوجانبه بین دو کشور میتوان برای سال آینده شاهد جهشی دیگر در مبادلات تجاری دو کشور بود.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه چین در روابط با آسیای مرکزی، سیاست عملگرایانه با محوریت اقتصاد در نظر گرفته و این اقتصاد را در تعامل با سیاست قرار داده و برای همین در قبال موضوعات سیاسی و امنیتی بی تفاوت نبوده است، گفت: توافقات نشست اخیر سران چین و کشورهای آسیای مرکزی، تثبیت و تشدید حضور و نفوذ پکن در این منطقه و در پی آن افزایش توان بازیگری پکن در این کشورها را به همراه دارد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه: احتمال تغییر پلنهای واشنگتن در لبنان، افزایش بودجه دفاعی هند، شکایت جمهوری آذربایجان از ایران به سازمانهای بینالمللی، ممانعت ترکیه از ورود شناورهای جنگی به دریای سیاه، تاکید بر توسعه همکاری نظامی در تماس وزیر جنگ اسرائیل با وزیر دفاع جمهوری آذربایجان، هشدار لاپید نسبت به نابودی رژیم صهیونیستی به دست کابینه نتانیاهو، درخواست مرکز امنیت جدید آمریکا برای تعامل با مخالفان سیاسی طالبان، بررسی ازسرگیری مذاکرات با ایران، محور اصلی سفر پنجشنبه وزیر خارجه عربستان به عراق، پیام جدید آمریکا به روسیه درباره اوکراین، غافلگری اسلام آباد پس از لغو سفر بن زاید، تاکید نتانیاهو بر اینکه صلح اسرائیل با عربستان به سران سعودی بستگی دارد، اعلام عدم حمایت ترکیه از درخواست عضویت سوئد در ناتو، تأکید عربستان سعودی بر ضرورت احیای روند سازش، تاکید ایروان بر اینکه اقدامات ایران باعث کاهش تنش در قفقاز شده است، ارزیابی بایدن نسبت به بیشتر بودن خطر تغییرات آب و هوایی نسبت به جنگ هستهای، درخواست دادستان نیویورک از دیوان عالی آمریکا برای مجازات ترامپ، تلاش آمریکا و ناتو برای کشاندن ژاپن و کره جنوبی به جنگ اوکراین، توقف خدمات حمل و نقل ریلی به افغانستان از سوی ازبکستان، گانه زنی نسبت به تصمیم ترکیه برای خشک کردن شمال سوریه، احتمال نامزدی «نیکی هیلی» برای ریاست جمهوری آمریکا، احتمال فروپاشی تشکیلات خودگردان در پی مباحث مربوط به جانشینی محمود عباس، از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که مورد توجه رسانهها قرار گرفت. در ادامه گزیدهای از آنها را مرور میکنیم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در اوایل ژانویه 2023، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، به چین سفر کرد و در دیدار با شی جین پینگ به مناسبت سی و یکمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور، دو طرف دیدگاه مشترک خود در خصوص امور بینالمللی از جمله در حوزه امنیت را اعلام کردند. در این سفر چند توافقنامه اولیه به امضا رسید که مهمترین آنها قصد دو کشور برای تقویت مقدمات ساخت خط لوله چهارم (به اصطلاح خط D) یا همان خط لوله گاز آسیای مرکزی – چین است که گاز ترکمنستان را از طریق ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان به چین منتقل مینماید. این توافق به طور ویژه مورد تاکید طرف چینی قرار گرفت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: نهمین اجلاس سازمان دولتهای ترک با حضور سران کشورهای ازبکستان، ترکیه، قرقیزستان، قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بهعنوان اعضای اصلی و ویکتور اوربان، نخست وزیر مجارستان و قربانقلی بردی محمداف رئیس مجلس علیای ترکمنستان بهعنوان اعضای ناظر با موضوع «دوران جدید برای تمدن ترک: به سوی توسعه و شکوفایی مشترک» در ازبکستان برگزار شد. وضعیت کنونی و چشمانداز همکاری در زمینههای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و بشردوستانه، موضوعات مرتبط با گسترش روابط تجاری، ساده سازی فرآیندهای مرتبط با حمل و نقل، خدمات گمرکی و ایجاد کریدورهای حمل و نقل در دستور کار این کنفرانس قرار داشت. در این نشست مسائل جاری مربوط به جهان ترک به تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت و زمینههای همکاری در دوره آتی تا برگزاری اجلاس بعدی در قزاقستان در سال 2023 مشخص شد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل آسیای مرکزی با بیان اینکه ریشه اصلی اختلافات و درگیریهای مرزی میان قرقیزستان و تاجیکستان را باید در دوره شوروی سابق جستجو کرد، گفت: عواملی مانند تشدید درجه ناسیونالیسم در قرقیزستان، سخت شدن شرايط در تاجیکستان و نیز مناسبات قدرت میان جریانهای سیاسی و مداخلات خارجی در هر دو کشور در بروز درگیریهای اخیر نقش داشتهاند.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل افغانستان با بیان اینکه طالبان سعی میکند مسیر مشروعیت بینالمللی خود را از طریق قدرتهای منطقهای جلو ببرد، گفت: آنها تلاش دارند بدون در نظر گرفتن منافع گروههای قومی – سیاسی در افغانستان حکومت تشکیل دهند و درعینحال حمایت قدرتهای منطقهای را به دست آورند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: اگرچه روسیه از خروج سربازان آمریکایی از افغانستان خوشحال است، اما کرملین از چشمانداز یک افغانستان بیثبات نیز نگران است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: روسیه اعتقاد دارد حضور بیست ساله آمریکا و ناتو در افغانستان با فضاحت به پایان رسید و آن را نه فقط یک شکست، بلکه یک فاجعه میداند. مشکلات قدیمی همچون تروریسم، قاچاق مواد مخدر و سطح پایین زندگی مردم نه تنها لاینحل باقی ماند بلکه مشکلات حتی تشدید شد. نیروهای خارجی پس از خروج خود نتوانستند یک سیستم سیاسی باثبات ایجاد کنند. با روی کار آمدن طالبان، سیستم سیاسی دوباره تغییر شکل خواهد داد.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بحران افغانستان خطرات جدیدی برای منطقه ایجاد خواهد کرد، اما آسیای مرکزی مدتهاست که در مرزهای خود با هرجومرج زندگی میکند و در حال حاضر تجربهای بیستساله در مواجهه با طالبان دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «تنها راهحل عملی برای بازگرداندن کشتیرانی در تنگه هرمز، رسیدن به یک توافق از طریق مذاکره است؛ چشماندازی که دستیابی به آن با خطر تشدید بیشتر درگیری نظامی، دشوارتر نیز شده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تشدید تنشهای لفظی و راهبردی میان ترکیه و رژیم صهیونیستی اگرچه احتمال جنگ مستقیم را افزایش نداده؛ اما از شکلگیری نظمی تازه در رقابتهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا حکایت دارد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: با گذشت چند ماه از آغاز جنگ آمریکا و ایران، و در حالی که آتشبسی که به سختی یک ماه دوام آورده بود، در حال فروپاشی است، دلیل چندانی ندارد که باور کنیم مسیر این درگیری به زودی تغییر خواهد کرد. بازارهای نفت و مصرفکنندگان باید برای بدترین سناریوهای ممکن آماده شوند و بپذیرند که اکنون «وضعیت عادی» خیالی متعلق به گذشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحولات اخیر در جغرافیای سیاسی غرب آسیا، از افزایش تنشها در خلیج فارس تا تحرکات موشکی و پهپادی در دریای سرخ و هشدار اخیر کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره تهدید آزادی کشتیرانی، نشاندهنده یک تغییر الگوی کلیدی است؛ جنگ آمریکا و ایران از صورت یک تقابل منطقهای و محلی خارج شده و دو گذرگاه حیاتی برای اقتصاد جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه بابالمندب را به یکدیگر پیوند داده است.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «متخصصان برنامهریزی نظامی در چین، چندین دهه است که لجستیک را عامل تعیینکننده در هرگونه عملیات علیه تایوان و در سراسر منطقه وسیع ایندوپاسیفیک در نظر گرفتهاند. حفظ عملیات گسترده در سراسر تنگه تایوان مستلزم جابهجایی و تأمین نیروها تحت فشار شدید خواهد بود که این امر لجستیک را هم به یک آسیبپذیری حیاتی و هم به یک اولویت برای اصلاحات تبدیل میکند.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سه سال پیش، واشنگتن بر این باور بود که با محدود کردن دسترسی چین به نیمههادیهای پیشرفته، میتواند برتری فناوری آمریکا را حفظ کند. اما این شرطبندی آنگونه که طراحانش انتظار داشتند پیش نرفته است. صنعت تجهیزات ساخت نیمههادی چین به سطحی از بلوغ رسیده که چند سال پیش، تصور آن نیز دشوار بود.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «پیشرفت فوتبال مراکش نمونهای از تحولی است که سالها دور از توجه رسانهها شکل گرفت. صعود این کشور به نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۲ و تساوی برابر برزیل در جام جهانی ۲۰۲۶، نتیجه سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساختها، آموزش و توسعه نهادی بود، نه یک اتفاق یا شگفتی. همین الگو در حوزه هوش مصنوعی نیز در حال تکرار است و خاورمیانه در مرکز این تحول قرار دارد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هفت درس از تهاجم نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان میدهد که قدرتهای بزرگ ممکن است عقبنشینی کنند، دیپلماسی همچنان کارساز و بازدارندگی هستهای در حال تحول بوده، اما خروج از بحران همچنان دشوارتر از ورود به آن است.»