طرح امپریالیستی ترامپ برای کنترل نفت عراق
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین: آغاز رزمایش مشترک روسیه و مصر در دریای سیاه، نشست وزرای خارجه آلمان، انگلیس و فرانسه درباره توافق هستهای ایران، شرط کرملین برای تبریک به رئیس جمهور منتخب آمریکا، حمله انصارالله یمن به تاسیسات نفتی آرامکو، آمریکا مانعی در برابر دستیابی عراق به سامانه اس-300، تحریم ۸۹ شرکت چینی به بهانههای نظامی، واکنش حماس به سفر نتانیاهو به ریاض، انتخاب «آنتونی بلینکن» به عنوان وزیر خارجه دولت بایدن، آغاز نشست ژنو در مورد افغانستان، خروج رسمی آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار بیل گیتس درباره تشدید ابتلا به کرونا در آمریکا و نشست نمایندگان لیبیایی برای ادغام دو پارلمان لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کلاوزویتس در یکی از مشهورترین نقل قولهای خود درباره جنگ اظهار داشته بود «جنگ تنها یک عمل سیاسی نیست، بلکه نوعی ابزار واقعی سیاسی است و به معنای ادامه خط مشی سیاسی و اجرای همان مقصود اما با ابزاری دیگر است.» با این وجود، در مواقعی مذاکرات صلح برعکس عمل میکنند، به این معنا که مذاکرات صلح باعث ادامه جنگ میشوند. برخی از طرفهای مذاکرهکننده، مذاکره را با جنگ، تهدید و ارعاب ترکیب میکنند یا از مذاکرات به عنوان پوششی برای پیشبرد اشکال مختلف جنگ استفاده میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: ریچارد هاس در کتاب «مقدمهای بر جهان» این باور را مطرح میکند که نظم نمیتواند صرفاً بر اصل استقلال استوار باشد، بلکه باید بر توازن قدرت نیز تکیه کند تا کشور مخالف نظم موجود نتواند آن را با نیروی نظامی براندازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین: آغاز رزمایش مشترک روسیه و مصر در دریای سیاه، نشست وزرای خارجه آلمان، انگلیس و فرانسه درباره توافق هستهای ایران، شرط کرملین برای تبریک به رئیس جمهور منتخب آمریکا، حمله انصارالله یمن به تاسیسات نفتی آرامکو، آمریکا مانعی در برابر دستیابی عراق به سامانه اس-300، تحریم ۸۹ شرکت چینی به بهانههای نظامی، واکنش حماس به سفر نتانیاهو به ریاض، انتخاب «آنتونی بلینکن» به عنوان وزیر خارجه دولت بایدن، آغاز نشست ژنو در مورد افغانستان، خروج رسمی آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار بیل گیتس درباره تشدید ابتلا به کرونا در آمریکا و نشست نمایندگان لیبیایی برای ادغام دو پارلمان لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کلاوزویتس در یکی از مشهورترین نقل قولهای خود درباره جنگ اظهار داشته بود «جنگ تنها یک عمل سیاسی نیست، بلکه نوعی ابزار واقعی سیاسی است و به معنای ادامه خط مشی سیاسی و اجرای همان مقصود اما با ابزاری دیگر است.» با این وجود، در مواقعی مذاکرات صلح برعکس عمل میکنند، به این معنا که مذاکرات صلح باعث ادامه جنگ میشوند. برخی از طرفهای مذاکرهکننده، مذاکره را با جنگ، تهدید و ارعاب ترکیب میکنند یا از مذاکرات به عنوان پوششی برای پیشبرد اشکال مختلف جنگ استفاده میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: ریچارد هاس در کتاب «مقدمهای بر جهان» این باور را مطرح میکند که نظم نمیتواند صرفاً بر اصل استقلال استوار باشد، بلکه باید بر توازن قدرت نیز تکیه کند تا کشور مخالف نظم موجود نتواند آن را با نیروی نظامی براندازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین: آغاز رزمایش مشترک روسیه و مصر در دریای سیاه، نشست وزرای خارجه آلمان، انگلیس و فرانسه درباره توافق هستهای ایران، شرط کرملین برای تبریک به رئیس جمهور منتخب آمریکا، حمله انصارالله یمن به تاسیسات نفتی آرامکو، آمریکا مانعی در برابر دستیابی عراق به سامانه اس-300، تحریم ۸۹ شرکت چینی به بهانههای نظامی، واکنش حماس به سفر نتانیاهو به ریاض، انتخاب «آنتونی بلینکن» به عنوان وزیر خارجه دولت بایدن، آغاز نشست ژنو در مورد افغانستان، خروج رسمی آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار بیل گیتس درباره تشدید ابتلا به کرونا در آمریکا و نشست نمایندگان لیبیایی برای ادغام دو پارلمان لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کلاوزویتس در یکی از مشهورترین نقل قولهای خود درباره جنگ اظهار داشته بود «جنگ تنها یک عمل سیاسی نیست، بلکه نوعی ابزار واقعی سیاسی است و به معنای ادامه خط مشی سیاسی و اجرای همان مقصود اما با ابزاری دیگر است.» با این وجود، در مواقعی مذاکرات صلح برعکس عمل میکنند، به این معنا که مذاکرات صلح باعث ادامه جنگ میشوند. برخی از طرفهای مذاکرهکننده، مذاکره را با جنگ، تهدید و ارعاب ترکیب میکنند یا از مذاکرات به عنوان پوششی برای پیشبرد اشکال مختلف جنگ استفاده میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: ریچارد هاس در کتاب «مقدمهای بر جهان» این باور را مطرح میکند که نظم نمیتواند صرفاً بر اصل استقلال استوار باشد، بلکه باید بر توازن قدرت نیز تکیه کند تا کشور مخالف نظم موجود نتواند آن را با نیروی نظامی براندازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین: آغاز رزمایش مشترک روسیه و مصر در دریای سیاه، نشست وزرای خارجه آلمان، انگلیس و فرانسه درباره توافق هستهای ایران، شرط کرملین برای تبریک به رئیس جمهور منتخب آمریکا، حمله انصارالله یمن به تاسیسات نفتی آرامکو، آمریکا مانعی در برابر دستیابی عراق به سامانه اس-300، تحریم ۸۹ شرکت چینی به بهانههای نظامی، واکنش حماس به سفر نتانیاهو به ریاض، انتخاب «آنتونی بلینکن» به عنوان وزیر خارجه دولت بایدن، آغاز نشست ژنو در مورد افغانستان، خروج رسمی آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار بیل گیتس درباره تشدید ابتلا به کرونا در آمریکا و نشست نمایندگان لیبیایی برای ادغام دو پارلمان لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کلاوزویتس در یکی از مشهورترین نقل قولهای خود درباره جنگ اظهار داشته بود «جنگ تنها یک عمل سیاسی نیست، بلکه نوعی ابزار واقعی سیاسی است و به معنای ادامه خط مشی سیاسی و اجرای همان مقصود اما با ابزاری دیگر است.» با این وجود، در مواقعی مذاکرات صلح برعکس عمل میکنند، به این معنا که مذاکرات صلح باعث ادامه جنگ میشوند. برخی از طرفهای مذاکرهکننده، مذاکره را با جنگ، تهدید و ارعاب ترکیب میکنند یا از مذاکرات به عنوان پوششی برای پیشبرد اشکال مختلف جنگ استفاده میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: ریچارد هاس در کتاب «مقدمهای بر جهان» این باور را مطرح میکند که نظم نمیتواند صرفاً بر اصل استقلال استوار باشد، بلکه باید بر توازن قدرت نیز تکیه کند تا کشور مخالف نظم موجود نتواند آن را با نیروی نظامی براندازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین: آغاز رزمایش مشترک روسیه و مصر در دریای سیاه، نشست وزرای خارجه آلمان، انگلیس و فرانسه درباره توافق هستهای ایران، شرط کرملین برای تبریک به رئیس جمهور منتخب آمریکا، حمله انصارالله یمن به تاسیسات نفتی آرامکو، آمریکا مانعی در برابر دستیابی عراق به سامانه اس-300، تحریم ۸۹ شرکت چینی به بهانههای نظامی، واکنش حماس به سفر نتانیاهو به ریاض، انتخاب «آنتونی بلینکن» به عنوان وزیر خارجه دولت بایدن، آغاز نشست ژنو در مورد افغانستان، خروج رسمی آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار بیل گیتس درباره تشدید ابتلا به کرونا در آمریکا و نشست نمایندگان لیبیایی برای ادغام دو پارلمان لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کلاوزویتس در یکی از مشهورترین نقل قولهای خود درباره جنگ اظهار داشته بود «جنگ تنها یک عمل سیاسی نیست، بلکه نوعی ابزار واقعی سیاسی است و به معنای ادامه خط مشی سیاسی و اجرای همان مقصود اما با ابزاری دیگر است.» با این وجود، در مواقعی مذاکرات صلح برعکس عمل میکنند، به این معنا که مذاکرات صلح باعث ادامه جنگ میشوند. برخی از طرفهای مذاکرهکننده، مذاکره را با جنگ، تهدید و ارعاب ترکیب میکنند یا از مذاکرات به عنوان پوششی برای پیشبرد اشکال مختلف جنگ استفاده میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: ریچارد هاس در کتاب «مقدمهای بر جهان» این باور را مطرح میکند که نظم نمیتواند صرفاً بر اصل استقلال استوار باشد، بلکه باید بر توازن قدرت نیز تکیه کند تا کشور مخالف نظم موجود نتواند آن را با نیروی نظامی براندازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین: آغاز رزمایش مشترک روسیه و مصر در دریای سیاه، نشست وزرای خارجه آلمان، انگلیس و فرانسه درباره توافق هستهای ایران، شرط کرملین برای تبریک به رئیس جمهور منتخب آمریکا، حمله انصارالله یمن به تاسیسات نفتی آرامکو، آمریکا مانعی در برابر دستیابی عراق به سامانه اس-300، تحریم ۸۹ شرکت چینی به بهانههای نظامی، واکنش حماس به سفر نتانیاهو به ریاض، انتخاب «آنتونی بلینکن» به عنوان وزیر خارجه دولت بایدن، آغاز نشست ژنو در مورد افغانستان، خروج رسمی آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار بیل گیتس درباره تشدید ابتلا به کرونا در آمریکا و نشست نمایندگان لیبیایی برای ادغام دو پارلمان لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کلاوزویتس در یکی از مشهورترین نقل قولهای خود درباره جنگ اظهار داشته بود «جنگ تنها یک عمل سیاسی نیست، بلکه نوعی ابزار واقعی سیاسی است و به معنای ادامه خط مشی سیاسی و اجرای همان مقصود اما با ابزاری دیگر است.» با این وجود، در مواقعی مذاکرات صلح برعکس عمل میکنند، به این معنا که مذاکرات صلح باعث ادامه جنگ میشوند. برخی از طرفهای مذاکرهکننده، مذاکره را با جنگ، تهدید و ارعاب ترکیب میکنند یا از مذاکرات به عنوان پوششی برای پیشبرد اشکال مختلف جنگ استفاده میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: ریچارد هاس در کتاب «مقدمهای بر جهان» این باور را مطرح میکند که نظم نمیتواند صرفاً بر اصل استقلال استوار باشد، بلکه باید بر توازن قدرت نیز تکیه کند تا کشور مخالف نظم موجود نتواند آن را با نیروی نظامی براندازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»
شورای راهبردی آنلاین: آغاز رزمایش مشترک روسیه و مصر در دریای سیاه، نشست وزرای خارجه آلمان، انگلیس و فرانسه درباره توافق هستهای ایران، شرط کرملین برای تبریک به رئیس جمهور منتخب آمریکا، حمله انصارالله یمن به تاسیسات نفتی آرامکو، آمریکا مانعی در برابر دستیابی عراق به سامانه اس-300، تحریم ۸۹ شرکت چینی به بهانههای نظامی، واکنش حماس به سفر نتانیاهو به ریاض، انتخاب «آنتونی بلینکن» به عنوان وزیر خارجه دولت بایدن، آغاز نشست ژنو در مورد افغانستان، خروج رسمی آمریکا از پیمان «آسمان های باز»، هشدار بیل گیتس درباره تشدید ابتلا به کرونا در آمریکا و نشست نمایندگان لیبیایی برای ادغام دو پارلمان لیبی از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین: مذاکره پمپئو با طالبان همزمان با انفجارهای کابل، تحرکات نظامی جدید ترکیه در شمال غرب سوریه، تاسیس نیروی سایبری ملی در بریتانیا، انتقاد تند چاووش اوغلو از فرانسه به دلیل ادامه حمایت از «اشغالگری ارمنستان»، تائید مرگ ایمن الظواهری، اصابت راکت به محوطه سفارت ایران در کابل، تمدید معافیت 45 روزه صادرات برق ایران به عراق، پیش بینی کاهش رشد اقتصادی آمریکا، پویش جهانی برای تحریم نشست جی ۲۰ در عربستان، تمدید تحریم کشورهای غربی توسط روسیه، تصمیم چین برای پیوستن به پیمان تی پی پی و ادغام فرماندهی نیروهای آمریکایی در اروپا و آفریقا در یک فرماندهی واحد از مهمترین خبرهای روابط خارجی بود که در رسانه ها بازتاب یافت. در ادامه گزیده ای از آنها را مرور می کنیم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل غرب آسیا معتقد است رویکرد راهبردی ایالات متحده به مسائل این منطقه در دوره ریاست جمهوری جو بایدن تفاوت ماهوی نخواهد داشت، اما دیدگاه تاکتیکی او با سلف خود تفاوت اساسی خواهد داشت.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: هماكنون، تمام كشورهاي جهان اقتصاد بازدارند و اقتصادی محصور در داخل مرزهای يك كشور وجود ندارد. بر اين اساس، تجارت خارجي يك بخش مهمي از اقتصاد تلقي ميشود. تاکنون راهكارهاي مختلفي براي تسهيل در تجارت خارجي، كاهش هزينه مبادله و جلوگيري از تهديد و تحريم تجاری اقتصادی دیگران اتخاذ شده است؛ تشكيل منطقه بهينه پولي، شكلگيري پول واحد منطقهاي، پيمان پولي و ارزي دوجانبه و چندجانبه و تجارت تهاتري از اين قبيل است.
محسن شرافتی نیا – پژوهشگر دفتر مطالعات دیپلماسی اقتصادی دانشگاه امام صادق (ع)
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان از دولت بعدی آمریکا خواسته که درروند مذاکرات با گروه طالبان بازنگری کند. دانش همچنین با انتقاد از افزایش خشونت و همکاری نکردن طالبان درروند صلح گفت اکثر اعضای طالبان که از زندانهای دولت افغانستان آزاد شدند برخلاف تعهدشان به میدانهای جنگ برگشتهاند. حال این موضوع مطرح است که آیا به دنبال پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا سیاستهای این کشور در قبال افغانستان تغییری خواهد کرد؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: دولت بایدن که در آستانه تشکیل شدن قرار دارد، احتمالاً تغییراتی جزیی و نه گسترده را در سیاست خاورمیانهای آمریکا ایجاد خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: کلاوزویتس در یکی از مشهورترین نقل قولهای خود درباره جنگ اظهار داشته بود «جنگ تنها یک عمل سیاسی نیست، بلکه نوعی ابزار واقعی سیاسی است و به معنای ادامه خط مشی سیاسی و اجرای همان مقصود اما با ابزاری دیگر است.» با این وجود، در مواقعی مذاکرات صلح برعکس عمل میکنند، به این معنا که مذاکرات صلح باعث ادامه جنگ میشوند. برخی از طرفهای مذاکرهکننده، مذاکره را با جنگ، تهدید و ارعاب ترکیب میکنند یا از مذاکرات به عنوان پوششی برای پیشبرد اشکال مختلف جنگ استفاده میکنند.
شورای راهبردی آنلاین: ریچارد هاس در کتاب «مقدمهای بر جهان» این باور را مطرح میکند که نظم نمیتواند صرفاً بر اصل استقلال استوار باشد، بلکه باید بر توازن قدرت نیز تکیه کند تا کشور مخالف نظم موجود نتواند آن را با نیروی نظامی براندازد.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بیاعتنایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا به قوانین و نهادهای بینالمللی برای اروپا یک کابوس بوده است. سیاستگذاران اروپایی، همکاریهای چندجانبه و نظام بینالمللی مبتنی بر قوانین را برای منافع خود ضروری میدانند؛ اما سیاست خارجی ترامپ معامله محور، نامنظم و در تضاد با همکاریهای بینالمللی بوده است. ترامپ، ایالاتمتحده را از نهادها و توافقات چندجانبه شامل توافقنامه آب و هوایی پاریس، سازمان بهداشت جهانی، شورای حقوق بشر و توافق هستهای ایران خارج کرده است.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: انتخابات 2016 اولین باری نبود که سیستم سیاسی آمریکا بسیاری از شرکای خارجی این کشور را نگران میکرد. پس از انتخابات 1832، انگلیس از اینکه آمریکا توسط «افراد عوامفریب» اداره میشود اظهار نارضایتی کرد؛ اما این بار متفاوت است. در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ، دوستان آمریکا برای اولین بار به دنبال نجات خویش هستند. دوره دوم احتمالی ترامپ هم باعث تقویت این روند خواهد شد و نظم بینالمللی را برای همیشه تغییر خواهد داد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «دولت ترامپ همزمان با کاهش حضور نظامی، با فشار سیاسی و اقتصادی و دخالت در روند نخستوزیری عراق، طرحی امپریالیستی برای گشودن صنعت نفت این کشور به شرکتهای آمریکایی پیش میبرد.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، یک گروه بین دولتی متشکل از ۱۱ بازار نوظهور و کشورهای در حال توسعه است که تقریبا نیمی از جمعیت جهان، حدود ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان و تقریبا یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل میدهد، اما همچنان با پرسشهایی درباره اهمیت و کارآمدی خود روبهروست.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «روابط امنیتی و دفاعی اتحادیه اروپا و آمریکا از دیرباز نقشی محوری در امنیت اروپا داشته است. واشنگتن از طریق ناتو، قابلیتهای نظامی کلیدی و تضمینهای امنیتی، بهویژه در زمینه اطلاعات، نظارت و شناسایی (ISR)، فرماندهی و کنترل، سوخترسانی هوایی، ترابری راهبردی هوایی و حملات دوربرد، در اختیار اروپا قرار داده است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: اجلاس وزرای امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی، پاکستان و مصر در استانبول فرصتی برای هماهنگی دیپلماتیک درباره بحرانهای غرب آسیا فراهم آورده، اما موفقیت آن به مشارکت بازیگران اصلی و تبدیل رایزنیها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: حضور هیئتهای عالیرتبه از کشورهای عضو «توافقنامه دفاع مشترک مکه» در تهران، در شرایطی که منطقه درگیر تنشهای نظامی و فرایند شکننده مذاکرات ایران و آمریکاست، نقطه عطفی در معادلات امنیتی خلیج فارس و غرب آسیا محسوب میشود.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: کاهش سطح آب دریای خزر دیگر صرفا یک مسئله زیستمحیطی یا آبشناختی (هیدرولوژیک) نیست، بلکه به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین چالشهای زیرساختی و اقتصادی برای کشتیرانی در سراسر این دریا است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: تحولات در نظم جهانی، فرصتها و چالشهایی را برای کشورهای جنوب جهان ایجاد میکند. نهادهایی که برای مدیریت روابط بینالملل در رابطه با امور مالی، امنیت، تجارت و دیپلماسی پس از جنگ جهانی دوم توسعه یافتند، هنوز هم کارآمد و مرتبط هستند اما ساختارهای اساسی آنها دیگر با توزیع جدید قدرت سازگار نیستند. با این حال، طی دو دهه گذشته، بسیاری از کشورها در آفریقا، آسیا، آمریکای لاتین و خاورمیانه از نظر اقتصادی قدرتمندتر شدهاند، نفوذ بیشتری در روابط بینالملل کسب کردهاند و میتوانند شبکههای جدیدی از همکاری ایجاد کنند. این تحولات فرصتی را برای ایجاد نهادهایی با نمایندگی بیشتر و موثرتر از آنچه امروز هستند، ایجاد میکند. با این حال، این امر مستلزم همکاری، غلبه بر خطوط تقسیم داخلی و حمایت از کشورهای کمدرآمد است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «قیمتهای نفت، گاز و سوخت نقشی محوری در جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران دارند؛ واشنگتن میخواهد قیمتها را کاهش دهد.»