جدیدترین مطالب

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

أحدث المقالات

ضربه سنگین جنگ علیه ایران به بنیان‌های اقتصادی کشورهای خلیج‌فارس

شورای راهبردی آنلاین – رصد: درگیری با ایران و ایجاد اختلال در تنگه هرمز، اگرچه از نظر مالی توسط کشورهای حاشیه خلیج فارس قابل مدیریت است، اما اعتبار ثبات و امنیت این منطقه را که پایه‌گذار برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ است، به چالش کشیده و ترمیم آن دشوارتر از بازسازی ۲۰۰ میلیارد دلاری زیرساخت‌ها خواهد بود.

مولفه‌های قدرت بازدارندگی ایران

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: در شرایطی که معادلات امنیتی منطقه تحت تأثیر تقابل راهبردی ایران با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به مرحله‌ای حساس رسیده است، پرسش از ماهیت قدرت دفاعی تهران بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در حالی که واشنگتن و تل‌آویو بر برتری تکنولوژیک خود تکیه دارند، جمهوری اسلامی ایران مدلی از بازدارندگی را ارائه کرده که فراتر از محاسبات مادی ارتش‌های کلاسیک جهان است. این قدرت که ریشه در پیوند میان «میدان» و «مردم» دارد، نه تنها توازن قوا را در نبردهای اخیر تغییر داده، بلکه محاسبات دشمنان را در مواجهه با عمق استراتژیک ایران دچار اختلال کرده است.

اعراب میان ایران و ناتو؛ بازتعریف سوال‌ برانگیز امنیت خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تحرک تازه برخی اعضای شورای همکاری خلیج فارس برای حضور فعال‌تر در ترتیبات امنیتی ناتو را نباید به‌عنوان یک چرخش ناگهانی یا تغییر بنیادین در سیاست خارجی این کشورها تفسیر کرد.

خلیج فارس؛ میدان نبرد سرد پکن و واشنگتن

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رقابت سال‌های اخیر میان آمریکا و چین هم مناطق جغرافیایی مختلف از جمله هندوپاسیفیک، غرب آسیا، قطب شمال و جنوب و آفریقا را در بر می‌گیرد و هم در حوزه‌های مختلف مانند اقتصادی و فناوری جاری است. در این میان، یک رقابت راهبردی نیز در منطقه خلیج فارس در حوزه‌های اقتصادی، فناورانه و نظامی شکل گرفته است.

تنگه هرمز و تولد ژئوپلیتیک جدید در حوزه انرژی

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: تنگه هرمز از یک گذرگاه انرژی به ابزاری ژئوپلیتیک بدل شده و اذعان ناخواسته غرب به توانایی ایران در ایجاد اختلال در آن، بازدارندگی تهران را تثبیت کرده است.

دستاورد نشست نمایشی سران آمریکا و چین در پکن؟

شورای راهبردی آنلاین-رصد: «سفر دونالد ترامپ به چین نمایشی بزرگ بود که چیز زیادی برای نشان دادن نداشت. ترامپ که در سفری دو روزه به پکن در دیدارها و مراسمات مختلفی شرکت کرد، گفت که او و شی جین پینگ «بسیاری از مشکلات مختلف را رفع کرده‌اند» اما به نظر نمی‌رسد آنها در خصوص مسایلی که با دقت دنبال می‌شود، از تجارت و فناوری تا جنگ ایران، به توافقاتی مهم دست یافته باشند.»

وابستگی پایدار تامین انرژی اروپا به خلیج فارس

شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: گفتمان رایج در حوزه امنیت انرژی اروپا طی دو دهه گذشته بر محور تنوع‌بخشی به منابع تأمین و کاهش تدریجی وابستگی به انرژی‌های فسیلی شکل گرفته است. این روایت، که به‌ویژه پس از بحران گاز اوکراین در سال ۲۰۰۶ و تشدید آن در ۲۰۱۴ و ۲۰۲۲ قوت گرفت، بر این فرض استوار بود که اروپا می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، واردات گاز طبیعی مایع از منابع متنوع و ایجاد زیرساخت‌های جدید، خود را از آسیب‌پذیری‌های ژئوپلیتیک ناشی از وابستگی به تأمین‌کنندگان خاص رها سازد. با این حال، تحلیل دقیق‌تر داده‌های تجاری انرژی و بررسی ساختار زنجیره تأمین جهانی نفت و گاز، تصویری متفاوت ارائه می‌دهد. اروپا نه‌تنها نتوانسته است وابستگی خود به خلیج فارس را به‌طور معنادار کاهش دهد، بلکه در برخی بخش‌ها، به‌ویژه در واردات گاز طبیعی مایع، این وابستگی عمیق‌تر شده است. این واقعیت، که اغلب در گفتمان عمومی نادیده گرفته می‌شود، پرسش‌های بنیادینی درباره پایداری استراتژی‌های امنیت انرژی اروپا و تأثیر آن بر معادلات قدرت منطقه‌ای مطرح می‌کند.

Loading

راه‌ نجات مذاکرات صلح افغانستان

شورای راهبردی آنلاین – رصد: کلاوزویتس در یکی از مشهورترین نقل قول‌های خود درباره جنگ اظهار داشته بود «جنگ تنها یک عمل سیاسی نیست، بلکه نوعی ابزار واقعی سیاسی است و به معنای ادامه خط مشی سیاسی و اجرای همان مقصود اما با ابزاری دیگر است.» با این وجود، در مواقعی مذاکرات صلح برعکس عمل می‌کنند، به این معنا که مذاکرات صلح باعث ادامه جنگ می‌شوند. برخی از طرف‎های مذاکره‌کننده، مذاکره را با جنگ، تهدید و ارعاب ترکیب می‌کنند یا از مذاکرات به عنوان پوششی برای پیشبرد اشکال مختلف جنگ استفاده می‌کنند.

آنتونی کوردزمن در یادداشتی که وب سایت مرکز مطالعات راهبردی و بین‌الملل آمریکا آن را منتشر کرد؛ نوشت: حتی مذاکرات به ظاهر موفق نیز اغلب در ایجاد کشورهایی با ثبات یا در جلوگیری از درگیری‌های بیشتر ناکام می‌مانند. چنین مذاکراتی، سازش‌های سیاسی برای پایان بخشیدن به درگیری‌های فعلی را ایجاد می‌کنند، اما عوامل ایجاد درگیری را حذف نمی‌کنند. آنها عمدتا برای ایجاد سیستم‌های سیاسی – امنیتی، پیشرفت اقتصادی و حاکمیت قانون برای پیش‌گیری از جنگ‌های جدید و یا ایجاد یک کشور با ثبات موفق نیستند.

 

صلح واقعی نیازمند چیست؟

طالبان، دولت مرکزی و اکثر افغان‌ها هم اکنون این واقعیت‌ها را پذیرفته‌اند؛ اما سوال اصلی این است که چه تغییرات اساسی می‌توان انجام داد تا صلح واقعی و موفق در افغانستان شکل بگیرد؟ زمان بسیار کمی برای مذاکره واقعی وجود دارد و بین ایدئولوژی و ارزش‌های دولت مرکزی افغانستان و طالبان فاصله بسیار زیادی وجود دارد. ایالات متحده هم با دو چالش مهم روبرو است که تمرکز بر افغانستان را دشوار می‌کند. یکی نتیجه انتخابات ایالات متحده و دیگری تأثیرات سیاسی، اقتصادی و امنیتی ویروس کرونا بر این کشور.

صلح واقعی در افغانستان به معنای حل و فصل مسائل کلیدی است که دولت مرکزی افغانستان را تقویت کرده و اختلافات عمیق بین دولت و طالبان را رفع کند. در طی ماه های آینده، دولت مرکزی و طالبان باید برای ایجاد موارد زیر اقدام کنند تا زمینه های یک صلح واقعی شکل بگیرد:

  • ایجاد یک ساختار سیاسی مبتنی بر دولت یکپارچه یا فدرالیسم که بر رویکردهای جدید در حوزهای حاکمیتی، خدمات دولتی، امنیت و توسعه اقتصادی مبتنی باشد.
  • تمهیدات جدید برای درآمدزایی داخلی و کمک‌های خارجی به منظور بودجه‌بندی و مدیریت برنامه‌ها و همچنین تزریق پول به ارکان مختلف دولت.
  • ساختارها و ترتیبات تقسیم قدرت باید در راستای توسعه اقتصادی، سرمایه‌گذاری و توسعه زیرساخت‌ها، خدمات بانکی و مالی، تجارت، قانون تجارت و قانون استخدام و حمایت از حقوق کارگران عمل کنند.
  • یکپارچه‌سازی یا ایجاد سیستم‌های امنیتی موازی و همچنین مقابله با هرگونه کمک و پشتیبانی نظامی خارجی. همچنین برای مقابله با حوادث، درگیری‌ها و اختصاص منابع برای بازنشستگی و خدمات باید سازوکارهایی ایجاد شود.
  • پیشبرد برنامه‌هایی برای مقابله با نگهداری اسلحه و به موازات آن تقویت نیروهای نظامی رسمی.
  • توافقاتی درباره ایجاد یک سیستم حقوقی، حقوق بشر، اجرای حاکمیت قانون، پلیس و امنیت محلی. با توجه به اهمیت مواد مخدر در اقتصاد افغانستان، باید در مورد درآمد و اجرای قانونی محدودیت‌های تولید و صادرات آن توافق حاصل شود.
  • درباره موضوعاتی همچون آموزش، آزادی بیان، رفتار اجتماعی، سرگرمی و حقوق زنان باید توافقاتی صورت گیرد.
  • زمان‌بندی‌ها و روش‌هایی برای تأیید اجرای مرحله‌ای این اقدامات باید صورت گیرد.
  • دولت مرکزی و طالبان باید راه‌حل‌هایی برای مدیریت و کنترل ابزارهای قدرت خود پیدا کنند.

 

تلاش برای رسیدن به یک روند صلح موفق

با نگاهی به تاریخچه تلاش‌های صلح که تا به امروز انجام شده، هیچ راهی برای فهم اینکه، آیا رویکرد ایالات متحده به روند صلح موفق بوده یا خیر، وجود ندارد. با این حال، این احتمال وجود دارد که در صورت عدم موفقیت در روند صلح یا هرگونه توافق‌نامه صلح، ایالات متحده می‌تواند برای ایجاد صلح اقدام کند.

  • به نظر می‌رسد دولت افغانستان توانایی کافی برای تشکیل دولت مشترک یا یک دولت فدرال با طالبان را ندارد.
  • نیروهای افغانستان پیشرفت‌هایی داشته‌اند ولی هنوز به کمک ایالات متحده برای کمک و پشتیبانی نیروهای خود نیاز دارند.
  • ویروس کووید – 19، مشکلات اقتصادی افغانستان و بسیاری از شرکای استراتژیک ایالات متحده و همچنین خود آمریکا را بسیار پیچیده کرده است.
  • دولت مرکزی اکنون به کمک‌های نظامی و غیرنظامی خارجی وابسته است.

 

دلایل زیادی برای امیدواری به توافق صلح وجود دارد

  • احتمال شکاف در طالبان با از بین رفتن رهبران ایدئولوژیک آن.
  • طالبان در استفاده از زور از قدرت زیادی برخوردار است، اما محبوبیت زیادی برای اداره و حرکت افغانستان به سمت توسعه ندارد.
  • احتمال تضعیف یا تقسیم طالبان وجود دارد. طالبان حتی اگر «پیروز شود»، برای ماندن در قدرت با چالش‌های بزرگی روبرو است.
  • پس از خروج آمریكا، مسئولیت رسیدگی به امور افغانستان به دوش همسایگان آن یعنی روسیه، چین، ایران و پاكستان خواهد افتاد.
  • اگرچه به نظر می‌رسد روابط طالبان با القاعده همچنان ادامه دارد، اما طالبان با داعش به عنوان یک رقیب رفتار می‌کند. برنامه کمک مشروط آمریکا می‌تواند خطر حمایت طالبان از القاعده را کاهش دهد و همچنین طالبان را در برابر داعش فعال نگه دارد.

ارائه چنین پیشنهادهایی می‌تواند تاثیرات منفی خروج پیش از موعد نیروهای ایالات متحده از افغانستان را کاهش داده و همزمان مسئولیت سرنوشت افغانستان را به خودشان واگذار خواهد کرد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *