نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از فروپاشی شوروی، بسیاری در غرب تصور میکردند که روسها علاقهمند به پیوستن به جهان غرب هستند و بیشتر شبیه به اروپاییها و آمریکاییها خواهند شد، اما بهزودی مشخص شد که قرنها تاریخ روسیه موجب شکلگیری فهم متمایز و منحصربهفرد از جایگاه این کشور در جهان شده است. مسکو هماکنون محدوده امنیتی خود را نه مرزهای فدراسیون روسیه، بلکه مرزهای شوروی میداند و خواستار آن است که ایالاتمتحده و اروپا نیز این موضوع را بپذیرند.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در واکنش به جاسوسی سایبری، دخالت در انتخابات آمریکا و مسمومیت الکسی ناوالنی رهبر مخالفان روسیه، جو بایدن از دور جدید تحریمها و اخراج مقامات روسی خبر داده است؛ اما بهراستی این تحریمها بهاندازه کافی به صنعت دفاعی روسیه آسیب میرساند تا رفتار تهاجمی کرملین را مهار کند یا نه؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ میشود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: مخالفت شدید چین با تحریم های آمریکا علیه روسیه، بودجه۳۰۰ میلیون دلاری آمریکا برای مقابله با طرح یک کمربند-یک جاده چین، قرارگرفتن ایالات متحده در لیست کشورهای غیر دوست روسیه، سفر وزیر خارجه آمریکا به اوکراین، گفتگوی تلفنی «پوتین» و «ماکرون» پیرامون وضعیت در شرق اوکراین، درخواست آمریکا برای تضمین خروج کامل نیروهای اریتره از تیگرای، اظهارات جدید سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات هستهای در وین، ورود هیئت اسرائیلی به آمریکا برای گفتوگو درباره برجام، مخالفت تلآویو با برگزاری انتخابات در قدس اشغالی، انتقاد رئیس کمیسیون اروپا از اردوغان،احتمال تعلیق برخی تفاهمنامههای دفاعی و اقتصادی میان آنکارا-واشنگتن توسط دولت اردوغان، دیدار روسای جمهور ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی، اعلام آمادگی آمریکا برای کمک به هند در مقابله با شیوع کرونا، برگزاری نشست شش جانبه همه گیری کرونا به میزبانی وزیر خارجه چین و شکسن حزب حاکم لیبرال دموکرات ژاپن در انتخابات از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارکاخ سفید به روسیه درخصوص مرگ ناوالنی و واکنش مسکو، نگرانی آمریکا از طرح روسیه در دریای سیاه، هشدار اتحادیه اروپا درخصوص تجمع نیروهای روسیه در مرز اوکراین، برگزاری رزمایش نظامی گسترده ناوگان شمال روسیه در قطب شمال، پایان شش دهه حکومت برادران کاسترو بر کوبا، طرح دولت بریتانیا برای مبارزه با کشورهای متخاصم، درخواست نتانیاهو برای برگزاری انتخابات مستقیم برای تعیین نخستوزیر، تنش چین و فیلیپین در دریای چین جنوبی، انتقاد رئیس سابق کمیسیون اتحادیه اروپا از روند کند واکسیناسیون در قاره سبز، ادعای واشنگتنپست درخصوص بازگشت همزمان ایران و آمریکا به برجام، برگزاری جلسه دیگر کمیسیون برجام در وین ، جمهوریخواهان آمریکایی بدنبال رونمایی از طرح فشار حداکثری علیه ایران و برگزاری چهارمین دور نشست اعتمادسازی بین ترکیه و یونان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پس از هفتهها گمانهزنی، اکنون میدانیم که دولت بایدن چگونه روسیه را در پاسخی مستقیم به محکومیت و بازداشت الکسی ناوالنی، رهبر اپوزیسیون روسیه، تحریم خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضوع تکمیل خط لوله نورد استریم 2 به یکی از بحران¬های جدید میان آمریکا و روسیه و البته روابط فراآتلانتیکی تبدیل شده است.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از چهار سال انتظار در مورد عقبنشینی یا عدم عقبنشینی آمریکا از نقش رهبری جهانی خود، جهان شاهد تعدادی اقدامات گیجکننده است که دولت بایدن برای احیاء جایگاه بینالمللی آمریکا برداشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی بازگشت ناوالنی به روسیه با روی کار آمدن بایدن نشان میدهد که دموکراتها همچنان تلاش دارند تا با وام گرفتن از مفاهیم انتزاعی چون دموکراسی و حقوق شهروندی، منافع خود را در راستای فشار حداکثری به دولت فعلی روسیه وارد کنند. موضوعی که میتواند در تکمیل فشارهای اقتصادی قرار بگیرد و به جرقهای برای اعتراضات تبدیل شود.
دکتر احمد وخشیته – استاد دانشگاه ملی اوراسیا
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از فروپاشی شوروی، بسیاری در غرب تصور میکردند که روسها علاقهمند به پیوستن به جهان غرب هستند و بیشتر شبیه به اروپاییها و آمریکاییها خواهند شد، اما بهزودی مشخص شد که قرنها تاریخ روسیه موجب شکلگیری فهم متمایز و منحصربهفرد از جایگاه این کشور در جهان شده است. مسکو هماکنون محدوده امنیتی خود را نه مرزهای فدراسیون روسیه، بلکه مرزهای شوروی میداند و خواستار آن است که ایالاتمتحده و اروپا نیز این موضوع را بپذیرند.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در واکنش به جاسوسی سایبری، دخالت در انتخابات آمریکا و مسمومیت الکسی ناوالنی رهبر مخالفان روسیه، جو بایدن از دور جدید تحریمها و اخراج مقامات روسی خبر داده است؛ اما بهراستی این تحریمها بهاندازه کافی به صنعت دفاعی روسیه آسیب میرساند تا رفتار تهاجمی کرملین را مهار کند یا نه؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ میشود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: مخالفت شدید چین با تحریم های آمریکا علیه روسیه، بودجه۳۰۰ میلیون دلاری آمریکا برای مقابله با طرح یک کمربند-یک جاده چین، قرارگرفتن ایالات متحده در لیست کشورهای غیر دوست روسیه، سفر وزیر خارجه آمریکا به اوکراین، گفتگوی تلفنی «پوتین» و «ماکرون» پیرامون وضعیت در شرق اوکراین، درخواست آمریکا برای تضمین خروج کامل نیروهای اریتره از تیگرای، اظهارات جدید سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات هستهای در وین، ورود هیئت اسرائیلی به آمریکا برای گفتوگو درباره برجام، مخالفت تلآویو با برگزاری انتخابات در قدس اشغالی، انتقاد رئیس کمیسیون اروپا از اردوغان،احتمال تعلیق برخی تفاهمنامههای دفاعی و اقتصادی میان آنکارا-واشنگتن توسط دولت اردوغان، دیدار روسای جمهور ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی، اعلام آمادگی آمریکا برای کمک به هند در مقابله با شیوع کرونا، برگزاری نشست شش جانبه همه گیری کرونا به میزبانی وزیر خارجه چین و شکسن حزب حاکم لیبرال دموکرات ژاپن در انتخابات از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارکاخ سفید به روسیه درخصوص مرگ ناوالنی و واکنش مسکو، نگرانی آمریکا از طرح روسیه در دریای سیاه، هشدار اتحادیه اروپا درخصوص تجمع نیروهای روسیه در مرز اوکراین، برگزاری رزمایش نظامی گسترده ناوگان شمال روسیه در قطب شمال، پایان شش دهه حکومت برادران کاسترو بر کوبا، طرح دولت بریتانیا برای مبارزه با کشورهای متخاصم، درخواست نتانیاهو برای برگزاری انتخابات مستقیم برای تعیین نخستوزیر، تنش چین و فیلیپین در دریای چین جنوبی، انتقاد رئیس سابق کمیسیون اتحادیه اروپا از روند کند واکسیناسیون در قاره سبز، ادعای واشنگتنپست درخصوص بازگشت همزمان ایران و آمریکا به برجام، برگزاری جلسه دیگر کمیسیون برجام در وین ، جمهوریخواهان آمریکایی بدنبال رونمایی از طرح فشار حداکثری علیه ایران و برگزاری چهارمین دور نشست اعتمادسازی بین ترکیه و یونان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پس از هفتهها گمانهزنی، اکنون میدانیم که دولت بایدن چگونه روسیه را در پاسخی مستقیم به محکومیت و بازداشت الکسی ناوالنی، رهبر اپوزیسیون روسیه، تحریم خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضوع تکمیل خط لوله نورد استریم 2 به یکی از بحران¬های جدید میان آمریکا و روسیه و البته روابط فراآتلانتیکی تبدیل شده است.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از چهار سال انتظار در مورد عقبنشینی یا عدم عقبنشینی آمریکا از نقش رهبری جهانی خود، جهان شاهد تعدادی اقدامات گیجکننده است که دولت بایدن برای احیاء جایگاه بینالمللی آمریکا برداشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی بازگشت ناوالنی به روسیه با روی کار آمدن بایدن نشان میدهد که دموکراتها همچنان تلاش دارند تا با وام گرفتن از مفاهیم انتزاعی چون دموکراسی و حقوق شهروندی، منافع خود را در راستای فشار حداکثری به دولت فعلی روسیه وارد کنند. موضوعی که میتواند در تکمیل فشارهای اقتصادی قرار بگیرد و به جرقهای برای اعتراضات تبدیل شود.
دکتر احمد وخشیته – استاد دانشگاه ملی اوراسیا
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از فروپاشی شوروی، بسیاری در غرب تصور میکردند که روسها علاقهمند به پیوستن به جهان غرب هستند و بیشتر شبیه به اروپاییها و آمریکاییها خواهند شد، اما بهزودی مشخص شد که قرنها تاریخ روسیه موجب شکلگیری فهم متمایز و منحصربهفرد از جایگاه این کشور در جهان شده است. مسکو هماکنون محدوده امنیتی خود را نه مرزهای فدراسیون روسیه، بلکه مرزهای شوروی میداند و خواستار آن است که ایالاتمتحده و اروپا نیز این موضوع را بپذیرند.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در واکنش به جاسوسی سایبری، دخالت در انتخابات آمریکا و مسمومیت الکسی ناوالنی رهبر مخالفان روسیه، جو بایدن از دور جدید تحریمها و اخراج مقامات روسی خبر داده است؛ اما بهراستی این تحریمها بهاندازه کافی به صنعت دفاعی روسیه آسیب میرساند تا رفتار تهاجمی کرملین را مهار کند یا نه؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ میشود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: مخالفت شدید چین با تحریم های آمریکا علیه روسیه، بودجه۳۰۰ میلیون دلاری آمریکا برای مقابله با طرح یک کمربند-یک جاده چین، قرارگرفتن ایالات متحده در لیست کشورهای غیر دوست روسیه، سفر وزیر خارجه آمریکا به اوکراین، گفتگوی تلفنی «پوتین» و «ماکرون» پیرامون وضعیت در شرق اوکراین، درخواست آمریکا برای تضمین خروج کامل نیروهای اریتره از تیگرای، اظهارات جدید سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات هستهای در وین، ورود هیئت اسرائیلی به آمریکا برای گفتوگو درباره برجام، مخالفت تلآویو با برگزاری انتخابات در قدس اشغالی، انتقاد رئیس کمیسیون اروپا از اردوغان،احتمال تعلیق برخی تفاهمنامههای دفاعی و اقتصادی میان آنکارا-واشنگتن توسط دولت اردوغان، دیدار روسای جمهور ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی، اعلام آمادگی آمریکا برای کمک به هند در مقابله با شیوع کرونا، برگزاری نشست شش جانبه همه گیری کرونا به میزبانی وزیر خارجه چین و شکسن حزب حاکم لیبرال دموکرات ژاپن در انتخابات از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارکاخ سفید به روسیه درخصوص مرگ ناوالنی و واکنش مسکو، نگرانی آمریکا از طرح روسیه در دریای سیاه، هشدار اتحادیه اروپا درخصوص تجمع نیروهای روسیه در مرز اوکراین، برگزاری رزمایش نظامی گسترده ناوگان شمال روسیه در قطب شمال، پایان شش دهه حکومت برادران کاسترو بر کوبا، طرح دولت بریتانیا برای مبارزه با کشورهای متخاصم، درخواست نتانیاهو برای برگزاری انتخابات مستقیم برای تعیین نخستوزیر، تنش چین و فیلیپین در دریای چین جنوبی، انتقاد رئیس سابق کمیسیون اتحادیه اروپا از روند کند واکسیناسیون در قاره سبز، ادعای واشنگتنپست درخصوص بازگشت همزمان ایران و آمریکا به برجام، برگزاری جلسه دیگر کمیسیون برجام در وین ، جمهوریخواهان آمریکایی بدنبال رونمایی از طرح فشار حداکثری علیه ایران و برگزاری چهارمین دور نشست اعتمادسازی بین ترکیه و یونان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پس از هفتهها گمانهزنی، اکنون میدانیم که دولت بایدن چگونه روسیه را در پاسخی مستقیم به محکومیت و بازداشت الکسی ناوالنی، رهبر اپوزیسیون روسیه، تحریم خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضوع تکمیل خط لوله نورد استریم 2 به یکی از بحران¬های جدید میان آمریکا و روسیه و البته روابط فراآتلانتیکی تبدیل شده است.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از چهار سال انتظار در مورد عقبنشینی یا عدم عقبنشینی آمریکا از نقش رهبری جهانی خود، جهان شاهد تعدادی اقدامات گیجکننده است که دولت بایدن برای احیاء جایگاه بینالمللی آمریکا برداشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی بازگشت ناوالنی به روسیه با روی کار آمدن بایدن نشان میدهد که دموکراتها همچنان تلاش دارند تا با وام گرفتن از مفاهیم انتزاعی چون دموکراسی و حقوق شهروندی، منافع خود را در راستای فشار حداکثری به دولت فعلی روسیه وارد کنند. موضوعی که میتواند در تکمیل فشارهای اقتصادی قرار بگیرد و به جرقهای برای اعتراضات تبدیل شود.
دکتر احمد وخشیته – استاد دانشگاه ملی اوراسیا
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از فروپاشی شوروی، بسیاری در غرب تصور میکردند که روسها علاقهمند به پیوستن به جهان غرب هستند و بیشتر شبیه به اروپاییها و آمریکاییها خواهند شد، اما بهزودی مشخص شد که قرنها تاریخ روسیه موجب شکلگیری فهم متمایز و منحصربهفرد از جایگاه این کشور در جهان شده است. مسکو هماکنون محدوده امنیتی خود را نه مرزهای فدراسیون روسیه، بلکه مرزهای شوروی میداند و خواستار آن است که ایالاتمتحده و اروپا نیز این موضوع را بپذیرند.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در واکنش به جاسوسی سایبری، دخالت در انتخابات آمریکا و مسمومیت الکسی ناوالنی رهبر مخالفان روسیه، جو بایدن از دور جدید تحریمها و اخراج مقامات روسی خبر داده است؛ اما بهراستی این تحریمها بهاندازه کافی به صنعت دفاعی روسیه آسیب میرساند تا رفتار تهاجمی کرملین را مهار کند یا نه؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ میشود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: مخالفت شدید چین با تحریم های آمریکا علیه روسیه، بودجه۳۰۰ میلیون دلاری آمریکا برای مقابله با طرح یک کمربند-یک جاده چین، قرارگرفتن ایالات متحده در لیست کشورهای غیر دوست روسیه، سفر وزیر خارجه آمریکا به اوکراین، گفتگوی تلفنی «پوتین» و «ماکرون» پیرامون وضعیت در شرق اوکراین، درخواست آمریکا برای تضمین خروج کامل نیروهای اریتره از تیگرای، اظهارات جدید سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات هستهای در وین، ورود هیئت اسرائیلی به آمریکا برای گفتوگو درباره برجام، مخالفت تلآویو با برگزاری انتخابات در قدس اشغالی، انتقاد رئیس کمیسیون اروپا از اردوغان،احتمال تعلیق برخی تفاهمنامههای دفاعی و اقتصادی میان آنکارا-واشنگتن توسط دولت اردوغان، دیدار روسای جمهور ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی، اعلام آمادگی آمریکا برای کمک به هند در مقابله با شیوع کرونا، برگزاری نشست شش جانبه همه گیری کرونا به میزبانی وزیر خارجه چین و شکسن حزب حاکم لیبرال دموکرات ژاپن در انتخابات از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارکاخ سفید به روسیه درخصوص مرگ ناوالنی و واکنش مسکو، نگرانی آمریکا از طرح روسیه در دریای سیاه، هشدار اتحادیه اروپا درخصوص تجمع نیروهای روسیه در مرز اوکراین، برگزاری رزمایش نظامی گسترده ناوگان شمال روسیه در قطب شمال، پایان شش دهه حکومت برادران کاسترو بر کوبا، طرح دولت بریتانیا برای مبارزه با کشورهای متخاصم، درخواست نتانیاهو برای برگزاری انتخابات مستقیم برای تعیین نخستوزیر، تنش چین و فیلیپین در دریای چین جنوبی، انتقاد رئیس سابق کمیسیون اتحادیه اروپا از روند کند واکسیناسیون در قاره سبز، ادعای واشنگتنپست درخصوص بازگشت همزمان ایران و آمریکا به برجام، برگزاری جلسه دیگر کمیسیون برجام در وین ، جمهوریخواهان آمریکایی بدنبال رونمایی از طرح فشار حداکثری علیه ایران و برگزاری چهارمین دور نشست اعتمادسازی بین ترکیه و یونان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پس از هفتهها گمانهزنی، اکنون میدانیم که دولت بایدن چگونه روسیه را در پاسخی مستقیم به محکومیت و بازداشت الکسی ناوالنی، رهبر اپوزیسیون روسیه، تحریم خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضوع تکمیل خط لوله نورد استریم 2 به یکی از بحران¬های جدید میان آمریکا و روسیه و البته روابط فراآتلانتیکی تبدیل شده است.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از چهار سال انتظار در مورد عقبنشینی یا عدم عقبنشینی آمریکا از نقش رهبری جهانی خود، جهان شاهد تعدادی اقدامات گیجکننده است که دولت بایدن برای احیاء جایگاه بینالمللی آمریکا برداشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی بازگشت ناوالنی به روسیه با روی کار آمدن بایدن نشان میدهد که دموکراتها همچنان تلاش دارند تا با وام گرفتن از مفاهیم انتزاعی چون دموکراسی و حقوق شهروندی، منافع خود را در راستای فشار حداکثری به دولت فعلی روسیه وارد کنند. موضوعی که میتواند در تکمیل فشارهای اقتصادی قرار بگیرد و به جرقهای برای اعتراضات تبدیل شود.
دکتر احمد وخشیته – استاد دانشگاه ملی اوراسیا
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از فروپاشی شوروی، بسیاری در غرب تصور میکردند که روسها علاقهمند به پیوستن به جهان غرب هستند و بیشتر شبیه به اروپاییها و آمریکاییها خواهند شد، اما بهزودی مشخص شد که قرنها تاریخ روسیه موجب شکلگیری فهم متمایز و منحصربهفرد از جایگاه این کشور در جهان شده است. مسکو هماکنون محدوده امنیتی خود را نه مرزهای فدراسیون روسیه، بلکه مرزهای شوروی میداند و خواستار آن است که ایالاتمتحده و اروپا نیز این موضوع را بپذیرند.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در واکنش به جاسوسی سایبری، دخالت در انتخابات آمریکا و مسمومیت الکسی ناوالنی رهبر مخالفان روسیه، جو بایدن از دور جدید تحریمها و اخراج مقامات روسی خبر داده است؛ اما بهراستی این تحریمها بهاندازه کافی به صنعت دفاعی روسیه آسیب میرساند تا رفتار تهاجمی کرملین را مهار کند یا نه؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ میشود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: مخالفت شدید چین با تحریم های آمریکا علیه روسیه، بودجه۳۰۰ میلیون دلاری آمریکا برای مقابله با طرح یک کمربند-یک جاده چین، قرارگرفتن ایالات متحده در لیست کشورهای غیر دوست روسیه، سفر وزیر خارجه آمریکا به اوکراین، گفتگوی تلفنی «پوتین» و «ماکرون» پیرامون وضعیت در شرق اوکراین، درخواست آمریکا برای تضمین خروج کامل نیروهای اریتره از تیگرای، اظهارات جدید سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات هستهای در وین، ورود هیئت اسرائیلی به آمریکا برای گفتوگو درباره برجام، مخالفت تلآویو با برگزاری انتخابات در قدس اشغالی، انتقاد رئیس کمیسیون اروپا از اردوغان،احتمال تعلیق برخی تفاهمنامههای دفاعی و اقتصادی میان آنکارا-واشنگتن توسط دولت اردوغان، دیدار روسای جمهور ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی، اعلام آمادگی آمریکا برای کمک به هند در مقابله با شیوع کرونا، برگزاری نشست شش جانبه همه گیری کرونا به میزبانی وزیر خارجه چین و شکسن حزب حاکم لیبرال دموکرات ژاپن در انتخابات از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارکاخ سفید به روسیه درخصوص مرگ ناوالنی و واکنش مسکو، نگرانی آمریکا از طرح روسیه در دریای سیاه، هشدار اتحادیه اروپا درخصوص تجمع نیروهای روسیه در مرز اوکراین، برگزاری رزمایش نظامی گسترده ناوگان شمال روسیه در قطب شمال، پایان شش دهه حکومت برادران کاسترو بر کوبا، طرح دولت بریتانیا برای مبارزه با کشورهای متخاصم، درخواست نتانیاهو برای برگزاری انتخابات مستقیم برای تعیین نخستوزیر، تنش چین و فیلیپین در دریای چین جنوبی، انتقاد رئیس سابق کمیسیون اتحادیه اروپا از روند کند واکسیناسیون در قاره سبز، ادعای واشنگتنپست درخصوص بازگشت همزمان ایران و آمریکا به برجام، برگزاری جلسه دیگر کمیسیون برجام در وین ، جمهوریخواهان آمریکایی بدنبال رونمایی از طرح فشار حداکثری علیه ایران و برگزاری چهارمین دور نشست اعتمادسازی بین ترکیه و یونان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پس از هفتهها گمانهزنی، اکنون میدانیم که دولت بایدن چگونه روسیه را در پاسخی مستقیم به محکومیت و بازداشت الکسی ناوالنی، رهبر اپوزیسیون روسیه، تحریم خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضوع تکمیل خط لوله نورد استریم 2 به یکی از بحران¬های جدید میان آمریکا و روسیه و البته روابط فراآتلانتیکی تبدیل شده است.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از چهار سال انتظار در مورد عقبنشینی یا عدم عقبنشینی آمریکا از نقش رهبری جهانی خود، جهان شاهد تعدادی اقدامات گیجکننده است که دولت بایدن برای احیاء جایگاه بینالمللی آمریکا برداشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی بازگشت ناوالنی به روسیه با روی کار آمدن بایدن نشان میدهد که دموکراتها همچنان تلاش دارند تا با وام گرفتن از مفاهیم انتزاعی چون دموکراسی و حقوق شهروندی، منافع خود را در راستای فشار حداکثری به دولت فعلی روسیه وارد کنند. موضوعی که میتواند در تکمیل فشارهای اقتصادی قرار بگیرد و به جرقهای برای اعتراضات تبدیل شود.
دکتر احمد وخشیته – استاد دانشگاه ملی اوراسیا
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از فروپاشی شوروی، بسیاری در غرب تصور میکردند که روسها علاقهمند به پیوستن به جهان غرب هستند و بیشتر شبیه به اروپاییها و آمریکاییها خواهند شد، اما بهزودی مشخص شد که قرنها تاریخ روسیه موجب شکلگیری فهم متمایز و منحصربهفرد از جایگاه این کشور در جهان شده است. مسکو هماکنون محدوده امنیتی خود را نه مرزهای فدراسیون روسیه، بلکه مرزهای شوروی میداند و خواستار آن است که ایالاتمتحده و اروپا نیز این موضوع را بپذیرند.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در واکنش به جاسوسی سایبری، دخالت در انتخابات آمریکا و مسمومیت الکسی ناوالنی رهبر مخالفان روسیه، جو بایدن از دور جدید تحریمها و اخراج مقامات روسی خبر داده است؛ اما بهراستی این تحریمها بهاندازه کافی به صنعت دفاعی روسیه آسیب میرساند تا رفتار تهاجمی کرملین را مهار کند یا نه؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ میشود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: مخالفت شدید چین با تحریم های آمریکا علیه روسیه، بودجه۳۰۰ میلیون دلاری آمریکا برای مقابله با طرح یک کمربند-یک جاده چین، قرارگرفتن ایالات متحده در لیست کشورهای غیر دوست روسیه، سفر وزیر خارجه آمریکا به اوکراین، گفتگوی تلفنی «پوتین» و «ماکرون» پیرامون وضعیت در شرق اوکراین، درخواست آمریکا برای تضمین خروج کامل نیروهای اریتره از تیگرای، اظهارات جدید سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات هستهای در وین، ورود هیئت اسرائیلی به آمریکا برای گفتوگو درباره برجام، مخالفت تلآویو با برگزاری انتخابات در قدس اشغالی، انتقاد رئیس کمیسیون اروپا از اردوغان،احتمال تعلیق برخی تفاهمنامههای دفاعی و اقتصادی میان آنکارا-واشنگتن توسط دولت اردوغان، دیدار روسای جمهور ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی، اعلام آمادگی آمریکا برای کمک به هند در مقابله با شیوع کرونا، برگزاری نشست شش جانبه همه گیری کرونا به میزبانی وزیر خارجه چین و شکسن حزب حاکم لیبرال دموکرات ژاپن در انتخابات از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارکاخ سفید به روسیه درخصوص مرگ ناوالنی و واکنش مسکو، نگرانی آمریکا از طرح روسیه در دریای سیاه، هشدار اتحادیه اروپا درخصوص تجمع نیروهای روسیه در مرز اوکراین، برگزاری رزمایش نظامی گسترده ناوگان شمال روسیه در قطب شمال، پایان شش دهه حکومت برادران کاسترو بر کوبا، طرح دولت بریتانیا برای مبارزه با کشورهای متخاصم، درخواست نتانیاهو برای برگزاری انتخابات مستقیم برای تعیین نخستوزیر، تنش چین و فیلیپین در دریای چین جنوبی، انتقاد رئیس سابق کمیسیون اتحادیه اروپا از روند کند واکسیناسیون در قاره سبز، ادعای واشنگتنپست درخصوص بازگشت همزمان ایران و آمریکا به برجام، برگزاری جلسه دیگر کمیسیون برجام در وین ، جمهوریخواهان آمریکایی بدنبال رونمایی از طرح فشار حداکثری علیه ایران و برگزاری چهارمین دور نشست اعتمادسازی بین ترکیه و یونان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پس از هفتهها گمانهزنی، اکنون میدانیم که دولت بایدن چگونه روسیه را در پاسخی مستقیم به محکومیت و بازداشت الکسی ناوالنی، رهبر اپوزیسیون روسیه، تحریم خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضوع تکمیل خط لوله نورد استریم 2 به یکی از بحران¬های جدید میان آمریکا و روسیه و البته روابط فراآتلانتیکی تبدیل شده است.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از چهار سال انتظار در مورد عقبنشینی یا عدم عقبنشینی آمریکا از نقش رهبری جهانی خود، جهان شاهد تعدادی اقدامات گیجکننده است که دولت بایدن برای احیاء جایگاه بینالمللی آمریکا برداشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی بازگشت ناوالنی به روسیه با روی کار آمدن بایدن نشان میدهد که دموکراتها همچنان تلاش دارند تا با وام گرفتن از مفاهیم انتزاعی چون دموکراسی و حقوق شهروندی، منافع خود را در راستای فشار حداکثری به دولت فعلی روسیه وارد کنند. موضوعی که میتواند در تکمیل فشارهای اقتصادی قرار بگیرد و به جرقهای برای اعتراضات تبدیل شود.
دکتر احمد وخشیته – استاد دانشگاه ملی اوراسیا
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از فروپاشی شوروی، بسیاری در غرب تصور میکردند که روسها علاقهمند به پیوستن به جهان غرب هستند و بیشتر شبیه به اروپاییها و آمریکاییها خواهند شد، اما بهزودی مشخص شد که قرنها تاریخ روسیه موجب شکلگیری فهم متمایز و منحصربهفرد از جایگاه این کشور در جهان شده است. مسکو هماکنون محدوده امنیتی خود را نه مرزهای فدراسیون روسیه، بلکه مرزهای شوروی میداند و خواستار آن است که ایالاتمتحده و اروپا نیز این موضوع را بپذیرند.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: در واکنش به جاسوسی سایبری، دخالت در انتخابات آمریکا و مسمومیت الکسی ناوالنی رهبر مخالفان روسیه، جو بایدن از دور جدید تحریمها و اخراج مقامات روسی خبر داده است؛ اما بهراستی این تحریمها بهاندازه کافی به صنعت دفاعی روسیه آسیب میرساند تا رفتار تهاجمی کرملین را مهار کند یا نه؟
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پارلمان اروپا قطعنامه دیگری را علیه روسیه تصویب کرده است. این قطعنامه بازتابی از ادعاهای سیاسی کلیدی علیه مسکو است که اخیراً در دستور کار رسمی اتحادیه قرار گرفته است. این ادعاها شامل تشدید وضعیت در اوکراین، پرونده ناوالنی، رسوایی دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری چک در خصوص انفجار زاغه مهمات نظامی در سال ۲۰۱۴ میشود.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: مخالفت شدید چین با تحریم های آمریکا علیه روسیه، بودجه۳۰۰ میلیون دلاری آمریکا برای مقابله با طرح یک کمربند-یک جاده چین، قرارگرفتن ایالات متحده در لیست کشورهای غیر دوست روسیه، سفر وزیر خارجه آمریکا به اوکراین، گفتگوی تلفنی «پوتین» و «ماکرون» پیرامون وضعیت در شرق اوکراین، درخواست آمریکا برای تضمین خروج کامل نیروهای اریتره از تیگرای، اظهارات جدید سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره مذاکرات هستهای در وین، ورود هیئت اسرائیلی به آمریکا برای گفتوگو درباره برجام، مخالفت تلآویو با برگزاری انتخابات در قدس اشغالی، انتقاد رئیس کمیسیون اروپا از اردوغان،احتمال تعلیق برخی تفاهمنامههای دفاعی و اقتصادی میان آنکارا-واشنگتن توسط دولت اردوغان، دیدار روسای جمهور ترکیه و جمهوری ترک قبرس شمالی، اعلام آمادگی آمریکا برای کمک به هند در مقابله با شیوع کرونا، برگزاری نشست شش جانبه همه گیری کرونا به میزبانی وزیر خارجه چین و شکسن حزب حاکم لیبرال دموکرات ژاپن در انتخابات از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارکاخ سفید به روسیه درخصوص مرگ ناوالنی و واکنش مسکو، نگرانی آمریکا از طرح روسیه در دریای سیاه، هشدار اتحادیه اروپا درخصوص تجمع نیروهای روسیه در مرز اوکراین، برگزاری رزمایش نظامی گسترده ناوگان شمال روسیه در قطب شمال، پایان شش دهه حکومت برادران کاسترو بر کوبا، طرح دولت بریتانیا برای مبارزه با کشورهای متخاصم، درخواست نتانیاهو برای برگزاری انتخابات مستقیم برای تعیین نخستوزیر، تنش چین و فیلیپین در دریای چین جنوبی، انتقاد رئیس سابق کمیسیون اتحادیه اروپا از روند کند واکسیناسیون در قاره سبز، ادعای واشنگتنپست درخصوص بازگشت همزمان ایران و آمریکا به برجام، برگزاری جلسه دیگر کمیسیون برجام در وین ، جمهوریخواهان آمریکایی بدنبال رونمایی از طرح فشار حداکثری علیه ایران و برگزاری چهارمین دور نشست اعتمادسازی بین ترکیه و یونان از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین- رصد: پس از هفتهها گمانهزنی، اکنون میدانیم که دولت بایدن چگونه روسیه را در پاسخی مستقیم به محکومیت و بازداشت الکسی ناوالنی، رهبر اپوزیسیون روسیه، تحریم خواهد کرد.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: موضوع تکمیل خط لوله نورد استریم 2 به یکی از بحران¬های جدید میان آمریکا و روسیه و البته روابط فراآتلانتیکی تبدیل شده است.
علیرضا ثمودی-کارشناس مسائل اروپا
شورای راهبردی آنلاین – رصد: پس از چهار سال انتظار در مورد عقبنشینی یا عدم عقبنشینی آمریکا از نقش رهبری جهانی خود، جهان شاهد تعدادی اقدامات گیجکننده است که دولت بایدن برای احیاء جایگاه بینالمللی آمریکا برداشته است.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: همزمانی بازگشت ناوالنی به روسیه با روی کار آمدن بایدن نشان میدهد که دموکراتها همچنان تلاش دارند تا با وام گرفتن از مفاهیم انتزاعی چون دموکراسی و حقوق شهروندی، منافع خود را در راستای فشار حداکثری به دولت فعلی روسیه وارد کنند. موضوعی که میتواند در تکمیل فشارهای اقتصادی قرار بگیرد و به جرقهای برای اعتراضات تبدیل شود.
دکتر احمد وخشیته – استاد دانشگاه ملی اوراسیا
شوراي راهبردي آنلاين-گفتگو: يك كارشناس مسائل اروپا معتقد است مجموعه تحولاتی که در روابط روسیه و اروپا در سه دهه گذشته پس از فروپاشی شوروی روی داده است نشان میدهد که دولتهای اروپایی و آمریکا، روسیه را نه یک شریک که یک رقیب برای خود تلقی میکنند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»