جدیدترین مطالب
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
أحدث المقالات
موفقیتها و چالشهای همکاری روسیه و آفریقا پس از اجلاس سران ۲۰۲۳
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
اولویت منطقی واشنگتن: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره
ناکامی ترامپ در تحقق اهدافش در جنگ 6 ماهه علیه ایران
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
دیپلماسی ترکیه در دریای سیاه در قبال موانع عملیاتی روسیه
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
فرصتهای همسویی بریکس و سازمان همکاری شانگهای در اوراسیای بزرگ
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «نشستهای اخیر بریکس و سازمان همکاری شانگهای نشان میدهد که در میان کشورهای «اکثریت جهانی»، همکاریها بهتدریج در حال شکل دادن به چارچوبی جدید برای نظم جهانی است؛ چارچوبی که در آن نمایندگان غرب حضور ندارند و تمرکز اصلی بر همکاری میان قدرتهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است. اهمیت این روند صرفا در بیانیههای سیاسی نیست، بلکه در همراستا شدن پروژهها و سازوکارهای همکاری بریکس و سازمان همکاری شانگهای و شکلگیری ایده «اوراسیای بزرگ» آشکار میشود.»
فرجام تنشزدایی هند و چین
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «هند و چین در کمتر از ۶۰ روز، چهار گفتوگوی مهم دوجانبه با هدف یافتن راهحلی برای مسئله مرزی و در عین حال حفظ صلح در امتداد مرزها برگزار کردند. دو کشور در ماه اوت، مذاکرات دیپلماتیک و پس از آن، گفتوگوهایی میان نمایندگان ویژه دو کشور ترتیب دادند که در نهایت به برگزاری نخستین نشست در سطح فرماندهان در اوایل سپتامبر انجامید. سرانجام، نوبت به دیدار دوجانبه نارندرا مودی، نخستوزیر هند، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین رسید.»
تأثیر تحریمهای غرب بر حوزه نظامی روسیه

وبسایت اندیشکده آمریکایی رند (RAND) در یادداشتی نوشت: آمریکا 32 فرد و نهاد روسی را به لیست تحریمهای این کشور اضافه کرد. برخی معتقدند تشدید تحریمها و اخراج دیپلماتها باعث کنترل رفتار پوتین شده است. روسیه تعداد زیادی از نیروهای نظامی خود را از مرز اوکراین عقب کشیده است، اگرچه باقی ماندن برخی از تجهیزات نظامی آن همچنان تهدیدی برای اوکراین است. علاوه بر این، مشارکت پوتین در اجلاس آب و هوایی به میزبانی بایدن و دیدار آتی دو رهبر در ماه ژوئن نشانههایی از تعدیل رویکرد پوتین در قبال دولت جدید آمریکا است. بااینحال، سوابق کرملین نشان نمیدهد که پوتین عقبنشینی میکند و رویکردی مسئولیتپذیرانهتر را اتخاذ خواهد کرد.
از زمان حمله نظامی روسیه به کریمه و جنوب شرقی اوکراین، پوتین به دنبال راههایی برای کاهش فشارهای اقتصادی غرب بوده است. تحریمهای فعلی، توانایی روسیه برای واردات تجهیزات و ابزارآلات صنعتی کارآمد را محدود خواهد کرد و با گذشت زمان، تأثیر زیادی در بخش تولید فناوریهای پیشرفته روسیه خواهد داشت. روسیه برای کاهش تأثیر تحریمها بر صنعت تولید، برنامه واردات خود در بخشهای اصلی صنعتی را تغییر داد، اما هنوز تا رسیدن به اهداف موردنظرش فاصله دارد. بهعنوانمثال، تلاشهای مستمر روسیه برای جایگزین کردن برخی تجهیزات اصلی مانند موتورها و مواد کامپوزیتی بال هواپیما که قبلاً سازندگان اوکراینی و غربی آنها را تأمین میکردند، هنوز به نتیجه نرسیده است. این مسئله منجر به تأخیر در توسعه جنگندههای نسل پنجم سوخو-۵۷ و هواپیماهای غیرنظامی مانند ایرکوت امسی-۲۱ شده است. نیکولای پاتروشف، دبیر شورای امنیت روسیه سال گذشته اذعان داشت که صنعت دفاعی روسیه «هنوز به فنآوریهای خارجی وابسته است».
اگرچه روسیه برای تأمین برخی قطعات به چین روی آورده است، اما این قطعات با کیفیت اقلامی که روسیه قبلاً از اوکراین یا کشورهای همسو با آمریکا مانند آلمان و ژاپن وارد میکرد، یکسان نیستند. با گذشت زمان، این مشکلات میتواند بر کیفیت سلاحهای پیشرفته روسی بهعنوان اصلیترین کالای صادراتی روسیه تأثیر بگذارد.
علاوه بر نفت و گاز، سلاحهای پیشرفته متعارف جزو اصلیترین صادرات روسیه هستند؛ اما حتی اگر در حوزه فروش سلاح نیز بازاریابی خوبی صورت گیرد، صادرات تسلیحات روسیه دیگر بهاندازه گذشته سودآور نخواهد بود. در گزارش اخیر موسسه تحقیقات صلح بینالمللی استکهلم، صادرات تسلیحات روسیه در چهار سال گذشته (2020 – 2016) در مقایسه با چهار سال قبل از آن (2015-2011) 22 درصد کاهشیافته است. اقدامات دیپلماتیک آمریکا تعدادی از کشورها مانند اندونزی و مراکش را مجبور کرده تا برای تأمین سامانههای امنیتی خود تجهیزات غیر روسی را جایگزین کنند. اگرچه این تلاشها، فروش تسلیحات روسی را متوقف نکرده است، اما کاهش فروش آن، هزینهای که ارتش روسیه برای مدرنیزهسازی نظامی نیاز دارد را افزایش میدهد، زیرا در این صورت تولید بهصرفه نخواهد بود.
روسیه اقدامات دیگری نیز برای کمک به فروش تسلیحات خود در خارج از این کشور انجام داده است. بهعنوانمثال، روسیه سعی کرده با انجام معاملات با ارزهای ملی بهجای دلار آمریکا یا در پیش گرفتن معاملات تهاتری، به نحوی تحریمها را دور بزند. روسیه همچنین محدود کردن دسترسی به اطلاعات فروش تسلیحات خود را آغاز کرده تا از شرکتهای روسی که هنوز تحت تحریم نیستند محافظت کند. اگرچه این اقدامات موفقیت محدودی داشتهاند، اما روسیه از فشارهای تحریم مصون نیست.
سه سال پیش، کنگره آمریکا قانونی تصویب کرد که هدف آن منصرف کردن کشورها از خرید تسلیحات پیشرفته روسی بود تا از این طریق رفتارهای مخرب روسیه را مهار کند. اگرچه تهدید آمریكا برای تحریم كشورهایی كه سلاح روسی خریداری میكنند باعث شده تا بعضی كشورها در خرید تسلیحات روسی بازنگری كنند، اما این اقدام به روابط دوجانبه آمریكا با برخی کشورها آسیبزده است؛ چراکه مصوبه کنگره مجازات برخی کشورهای ثالث را به دنبال داشته است. بااینحال، وقتی کشورها خرید تسلیحات روسی را متوقف کنند، توانایی روسیه برای گسترش نفوذ خود در سراسر جهان کمتر شده و بودجه اقدامات تهاجمی روسیه نیز کاهش مییابد.
با عدم خرید تسلیحات روسی، کشورها میتوانند به مسکو اعلام کنند که دخالت روسیه در امور سایر کشورها هزینه دارد. درعینحال، کشورهای تولیدکننده اسلحه زیادی وجود دارند که میتوانند جایگزین تسلیحات روسی شوند.
اگرچه به نظر میرسد تحریمهای اعمالشده علیه صنعت دفاعی روسیه تأثیرات زیادی داشته است، اما ممکن است موجب تعدیل رویکردهای بینالمللی روسیه نشود.
0 Comments