نگاهی به گسترش همکاری جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش های بین المللی به تصمیم اردوغان در اخراج سفیران ۱۰ کشور، واکنش آمریکا به قصد ترکیه برای اخراج سفیر این کشور، مخالفت قانونگذاران آمریکایی با فروش اف ۱۶ به ترکیه، تشدید تنش ها با آنکارا، درخواست آمریکا از کره شمالی برای بازگشت به میز مذاکره، تاکیدگزارشگر سازمان ملل در کره شمالی بر کاهش تحریمها علیه اینکشور، پایان رزمایش یک هفتهای روسیه و جمهوریهای آسیای میانه در مرز تاجیکستان و افغانستان، هشدار سرگئی شویگو درباره استقرار ناتو در مرزهای روسیه، هشدار ترکیه به شکل گیری اتحادهای جداگانه در داخل ناتو، اقدام جدید آمریکا علیه چین، عبور ناوهای جنگی چین و روسیه از تنگه اوسومی، تاکید ولادیمیر پوتین برپیشبرد گفتوگو بین طرف های افغانستان باکمک چین، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ازبکستان، تکذیب توافق پاکستان و آمریکا برای اجرای عملیات نظامی در افغانستان ، ده کشته و صدها زخمی در تظاهرات علیه فرانسه در پاکستان،ادامه تظاهرات در سودان و درخواست برای انحلال دولت، روند خطرناک تحولات شمال سوریه و تعویق دوباره انتشار اسناد محرمانه ترور «جان اف کندی» از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ تجاری آمریکا و چین موجب پیروزی اقتصادی بزرگی برای هیچ یک از این دو کشور نشده است. شاید برای ایالات متحده زمان آن فرا رسیده باشد که ابتدا بر سیاست اقتصادی داخلی خود متمرکز شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیلگران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کردهاند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کردهاند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا درباره دلایل تخلیه سه پایگاه نظامی آمریکا در سوریه گفت: «آمریکا از متحدان سنتی کردهای سوری است و از طریق حمایت از خودمختاری کردها تلاش داشته و دارد همچنان جایی برای نفوذ در سوریه بهویژه در مناطق نفتخیز این کشور داشته باشد؛ ولی بااینوجود، تسلط ارتش سوریه بر بیشتر مناطق، آنها را وادار کرده که به اشغال سه پایگاه نظامی در استان دیرالزور و حسکه پایان دهند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وقتی دولت ملی افغانستان با وجود بیست سال تلاش برای ایجاد نهادهای نظامی و دموکراتیک در این کشور سقوط کرد، اعتبار ایالاتمتحده ضربه سختی خورد. برای بسیاری، این واقعه، یادآور سقوط سایگون پایتخت ویتنام جنوبی در سال 1975 بود، چرا که نیروهای آمریکایی حتی مجبور به کمک برای تخلیه سفارتخانههای متحدان خود و غیرنظامیان وحشتزدهای شدند که برای سوار شدن به پروازهای خارجی تلاش میکردند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: دیدار نمایندگان ویژه روسیه، چین و پاکستان با کرزی و عبدالله و طالبان، هشدار عمران خان درخصوص بروز جنگ داخلی در افغانستان، دیدار نماینده پوتین در افغانستان با نمایندگان طالبان، توافق جانسون و بایدن درباره شروط به رسمیت شناختن طالبان، درخواست انگلیس از چین و روسیه برای توافق روی استراتژی افغانستان، انتخاب نماینده دائم طالبان در سازمان ملل متحد، حضور حداقلی اروپا در افغانستان، تصمیم جمهوریخواهان برای ارائه طرح استیضاح بایدن، تاکید بایدن بر عدم ورود آمریکا به یک جنگ سرد جدید، درخواست رسمی رئیس جمهور کره جنوبی برای پایان جنگ دو کره ، هشدار بایدن به جانسون درخصوص بهخطر افتادن صلح در ایرلند شمالی، افشای سندی درخصوص همکاری استرالیا و فرانسه، لغو نشست آمریکا با متحدان اروپاییاش، دیدار سران ارتشهای آمریکا و روسیه در هلسینکی و دستور شی جین پینگ برای خروج چین از پروژه های ساخت نیروگاه حرارتی در خارج از این کشور از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بایدن به دولتهای عرب خلیج (فارس) نشان داده، به جای ممانعت از احیای روابط آنها با حکومت بشار اسد، حاضر است چشمان خود را بر روی این موضوع ببندد. این، اگرچه نشانه تغییری جزئی، ولی قابل ملاحظه در سیاست آمریکا در سوریه است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارگوترش به چین و آمریکا درخصوص احتمال وقوع «جنگ سرد جدید»، ادامه بحران زیردریاییها، انتقاد شدید فرانسه از سیاست اول آمریکای بایدن،پیشنهاد گفتگوی بایدن به مکرون، انتقاد کره شمالی ازپیمان اوکوس، تظاهرات گسترده استرالیایی ها علیه قرارداد هسته ای با آمریکا، پیشتازی حزب روسیه متحد در انتخابات دوما، درخواست گوترش برای تعامل با طالبان، انتقاد طالبان از اظهارات عمرانخان درباره تشکیل دولت فراگیر در افغانستان ، سفر هیات بلندپایه آمریکا به وین برای شرکت در کنفرانس آژانس انرژی اتمی، تداوم اختلافات مهم بین ترکیه و اتحادیه اروپا، خیز ترکیه برای حضور پررنگ در آفریقا، تهدید آمریکا ضد لبنان ، افشای شرایط فروش جنگنده اف 22 به ژاپن و اسرائیل ، برگزاری نشست روسای ستاد کل نیروهای مسلح کشورهای عضو ناتو در آتن، رونمایی از طرح سازمان همکاری شانگهای برای مقابله با هژمونی دلار آمریکا و برگزاری اولین انتخابات در هنگ کنگ تحت نظام وفاداری به پکن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با تشریح دلایل و پیامدهای خروج سامانههای نظامی آمریکا از عربستان گفت: عربستان سعودی با درک پایان رسمی حمایتهای ایالات متحده از سیاستهای منطقهای این کشور، به ویژه در دولت ترامپ، به این نتیجه رسیده است که اگر سیاستهای ماجراجویانه خود را تداوم بخشد، مجبور است هزینههای سنگینتری بپردازد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش های بین المللی به تصمیم اردوغان در اخراج سفیران ۱۰ کشور، واکنش آمریکا به قصد ترکیه برای اخراج سفیر این کشور، مخالفت قانونگذاران آمریکایی با فروش اف ۱۶ به ترکیه، تشدید تنش ها با آنکارا، درخواست آمریکا از کره شمالی برای بازگشت به میز مذاکره، تاکیدگزارشگر سازمان ملل در کره شمالی بر کاهش تحریمها علیه اینکشور، پایان رزمایش یک هفتهای روسیه و جمهوریهای آسیای میانه در مرز تاجیکستان و افغانستان، هشدار سرگئی شویگو درباره استقرار ناتو در مرزهای روسیه، هشدار ترکیه به شکل گیری اتحادهای جداگانه در داخل ناتو، اقدام جدید آمریکا علیه چین، عبور ناوهای جنگی چین و روسیه از تنگه اوسومی، تاکید ولادیمیر پوتین برپیشبرد گفتوگو بین طرف های افغانستان باکمک چین، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ازبکستان، تکذیب توافق پاکستان و آمریکا برای اجرای عملیات نظامی در افغانستان ، ده کشته و صدها زخمی در تظاهرات علیه فرانسه در پاکستان،ادامه تظاهرات در سودان و درخواست برای انحلال دولت، روند خطرناک تحولات شمال سوریه و تعویق دوباره انتشار اسناد محرمانه ترور «جان اف کندی» از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ تجاری آمریکا و چین موجب پیروزی اقتصادی بزرگی برای هیچ یک از این دو کشور نشده است. شاید برای ایالات متحده زمان آن فرا رسیده باشد که ابتدا بر سیاست اقتصادی داخلی خود متمرکز شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیلگران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کردهاند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کردهاند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا درباره دلایل تخلیه سه پایگاه نظامی آمریکا در سوریه گفت: «آمریکا از متحدان سنتی کردهای سوری است و از طریق حمایت از خودمختاری کردها تلاش داشته و دارد همچنان جایی برای نفوذ در سوریه بهویژه در مناطق نفتخیز این کشور داشته باشد؛ ولی بااینوجود، تسلط ارتش سوریه بر بیشتر مناطق، آنها را وادار کرده که به اشغال سه پایگاه نظامی در استان دیرالزور و حسکه پایان دهند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وقتی دولت ملی افغانستان با وجود بیست سال تلاش برای ایجاد نهادهای نظامی و دموکراتیک در این کشور سقوط کرد، اعتبار ایالاتمتحده ضربه سختی خورد. برای بسیاری، این واقعه، یادآور سقوط سایگون پایتخت ویتنام جنوبی در سال 1975 بود، چرا که نیروهای آمریکایی حتی مجبور به کمک برای تخلیه سفارتخانههای متحدان خود و غیرنظامیان وحشتزدهای شدند که برای سوار شدن به پروازهای خارجی تلاش میکردند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: دیدار نمایندگان ویژه روسیه، چین و پاکستان با کرزی و عبدالله و طالبان، هشدار عمران خان درخصوص بروز جنگ داخلی در افغانستان، دیدار نماینده پوتین در افغانستان با نمایندگان طالبان، توافق جانسون و بایدن درباره شروط به رسمیت شناختن طالبان، درخواست انگلیس از چین و روسیه برای توافق روی استراتژی افغانستان، انتخاب نماینده دائم طالبان در سازمان ملل متحد، حضور حداقلی اروپا در افغانستان، تصمیم جمهوریخواهان برای ارائه طرح استیضاح بایدن، تاکید بایدن بر عدم ورود آمریکا به یک جنگ سرد جدید، درخواست رسمی رئیس جمهور کره جنوبی برای پایان جنگ دو کره ، هشدار بایدن به جانسون درخصوص بهخطر افتادن صلح در ایرلند شمالی، افشای سندی درخصوص همکاری استرالیا و فرانسه، لغو نشست آمریکا با متحدان اروپاییاش، دیدار سران ارتشهای آمریکا و روسیه در هلسینکی و دستور شی جین پینگ برای خروج چین از پروژه های ساخت نیروگاه حرارتی در خارج از این کشور از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بایدن به دولتهای عرب خلیج (فارس) نشان داده، به جای ممانعت از احیای روابط آنها با حکومت بشار اسد، حاضر است چشمان خود را بر روی این موضوع ببندد. این، اگرچه نشانه تغییری جزئی، ولی قابل ملاحظه در سیاست آمریکا در سوریه است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارگوترش به چین و آمریکا درخصوص احتمال وقوع «جنگ سرد جدید»، ادامه بحران زیردریاییها، انتقاد شدید فرانسه از سیاست اول آمریکای بایدن،پیشنهاد گفتگوی بایدن به مکرون، انتقاد کره شمالی ازپیمان اوکوس، تظاهرات گسترده استرالیایی ها علیه قرارداد هسته ای با آمریکا، پیشتازی حزب روسیه متحد در انتخابات دوما، درخواست گوترش برای تعامل با طالبان، انتقاد طالبان از اظهارات عمرانخان درباره تشکیل دولت فراگیر در افغانستان ، سفر هیات بلندپایه آمریکا به وین برای شرکت در کنفرانس آژانس انرژی اتمی، تداوم اختلافات مهم بین ترکیه و اتحادیه اروپا، خیز ترکیه برای حضور پررنگ در آفریقا، تهدید آمریکا ضد لبنان ، افشای شرایط فروش جنگنده اف 22 به ژاپن و اسرائیل ، برگزاری نشست روسای ستاد کل نیروهای مسلح کشورهای عضو ناتو در آتن، رونمایی از طرح سازمان همکاری شانگهای برای مقابله با هژمونی دلار آمریکا و برگزاری اولین انتخابات در هنگ کنگ تحت نظام وفاداری به پکن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با تشریح دلایل و پیامدهای خروج سامانههای نظامی آمریکا از عربستان گفت: عربستان سعودی با درک پایان رسمی حمایتهای ایالات متحده از سیاستهای منطقهای این کشور، به ویژه در دولت ترامپ، به این نتیجه رسیده است که اگر سیاستهای ماجراجویانه خود را تداوم بخشد، مجبور است هزینههای سنگینتری بپردازد.
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش های بین المللی به تصمیم اردوغان در اخراج سفیران ۱۰ کشور، واکنش آمریکا به قصد ترکیه برای اخراج سفیر این کشور، مخالفت قانونگذاران آمریکایی با فروش اف ۱۶ به ترکیه، تشدید تنش ها با آنکارا، درخواست آمریکا از کره شمالی برای بازگشت به میز مذاکره، تاکیدگزارشگر سازمان ملل در کره شمالی بر کاهش تحریمها علیه اینکشور، پایان رزمایش یک هفتهای روسیه و جمهوریهای آسیای میانه در مرز تاجیکستان و افغانستان، هشدار سرگئی شویگو درباره استقرار ناتو در مرزهای روسیه، هشدار ترکیه به شکل گیری اتحادهای جداگانه در داخل ناتو، اقدام جدید آمریکا علیه چین، عبور ناوهای جنگی چین و روسیه از تنگه اوسومی، تاکید ولادیمیر پوتین برپیشبرد گفتوگو بین طرف های افغانستان باکمک چین، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ازبکستان، تکذیب توافق پاکستان و آمریکا برای اجرای عملیات نظامی در افغانستان ، ده کشته و صدها زخمی در تظاهرات علیه فرانسه در پاکستان،ادامه تظاهرات در سودان و درخواست برای انحلال دولت، روند خطرناک تحولات شمال سوریه و تعویق دوباره انتشار اسناد محرمانه ترور «جان اف کندی» از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ تجاری آمریکا و چین موجب پیروزی اقتصادی بزرگی برای هیچ یک از این دو کشور نشده است. شاید برای ایالات متحده زمان آن فرا رسیده باشد که ابتدا بر سیاست اقتصادی داخلی خود متمرکز شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیلگران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کردهاند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کردهاند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا درباره دلایل تخلیه سه پایگاه نظامی آمریکا در سوریه گفت: «آمریکا از متحدان سنتی کردهای سوری است و از طریق حمایت از خودمختاری کردها تلاش داشته و دارد همچنان جایی برای نفوذ در سوریه بهویژه در مناطق نفتخیز این کشور داشته باشد؛ ولی بااینوجود، تسلط ارتش سوریه بر بیشتر مناطق، آنها را وادار کرده که به اشغال سه پایگاه نظامی در استان دیرالزور و حسکه پایان دهند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وقتی دولت ملی افغانستان با وجود بیست سال تلاش برای ایجاد نهادهای نظامی و دموکراتیک در این کشور سقوط کرد، اعتبار ایالاتمتحده ضربه سختی خورد. برای بسیاری، این واقعه، یادآور سقوط سایگون پایتخت ویتنام جنوبی در سال 1975 بود، چرا که نیروهای آمریکایی حتی مجبور به کمک برای تخلیه سفارتخانههای متحدان خود و غیرنظامیان وحشتزدهای شدند که برای سوار شدن به پروازهای خارجی تلاش میکردند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: دیدار نمایندگان ویژه روسیه، چین و پاکستان با کرزی و عبدالله و طالبان، هشدار عمران خان درخصوص بروز جنگ داخلی در افغانستان، دیدار نماینده پوتین در افغانستان با نمایندگان طالبان، توافق جانسون و بایدن درباره شروط به رسمیت شناختن طالبان، درخواست انگلیس از چین و روسیه برای توافق روی استراتژی افغانستان، انتخاب نماینده دائم طالبان در سازمان ملل متحد، حضور حداقلی اروپا در افغانستان، تصمیم جمهوریخواهان برای ارائه طرح استیضاح بایدن، تاکید بایدن بر عدم ورود آمریکا به یک جنگ سرد جدید، درخواست رسمی رئیس جمهور کره جنوبی برای پایان جنگ دو کره ، هشدار بایدن به جانسون درخصوص بهخطر افتادن صلح در ایرلند شمالی، افشای سندی درخصوص همکاری استرالیا و فرانسه، لغو نشست آمریکا با متحدان اروپاییاش، دیدار سران ارتشهای آمریکا و روسیه در هلسینکی و دستور شی جین پینگ برای خروج چین از پروژه های ساخت نیروگاه حرارتی در خارج از این کشور از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بایدن به دولتهای عرب خلیج (فارس) نشان داده، به جای ممانعت از احیای روابط آنها با حکومت بشار اسد، حاضر است چشمان خود را بر روی این موضوع ببندد. این، اگرچه نشانه تغییری جزئی، ولی قابل ملاحظه در سیاست آمریکا در سوریه است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارگوترش به چین و آمریکا درخصوص احتمال وقوع «جنگ سرد جدید»، ادامه بحران زیردریاییها، انتقاد شدید فرانسه از سیاست اول آمریکای بایدن،پیشنهاد گفتگوی بایدن به مکرون، انتقاد کره شمالی ازپیمان اوکوس، تظاهرات گسترده استرالیایی ها علیه قرارداد هسته ای با آمریکا، پیشتازی حزب روسیه متحد در انتخابات دوما، درخواست گوترش برای تعامل با طالبان، انتقاد طالبان از اظهارات عمرانخان درباره تشکیل دولت فراگیر در افغانستان ، سفر هیات بلندپایه آمریکا به وین برای شرکت در کنفرانس آژانس انرژی اتمی، تداوم اختلافات مهم بین ترکیه و اتحادیه اروپا، خیز ترکیه برای حضور پررنگ در آفریقا، تهدید آمریکا ضد لبنان ، افشای شرایط فروش جنگنده اف 22 به ژاپن و اسرائیل ، برگزاری نشست روسای ستاد کل نیروهای مسلح کشورهای عضو ناتو در آتن، رونمایی از طرح سازمان همکاری شانگهای برای مقابله با هژمونی دلار آمریکا و برگزاری اولین انتخابات در هنگ کنگ تحت نظام وفاداری به پکن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با تشریح دلایل و پیامدهای خروج سامانههای نظامی آمریکا از عربستان گفت: عربستان سعودی با درک پایان رسمی حمایتهای ایالات متحده از سیاستهای منطقهای این کشور، به ویژه در دولت ترامپ، به این نتیجه رسیده است که اگر سیاستهای ماجراجویانه خود را تداوم بخشد، مجبور است هزینههای سنگینتری بپردازد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش های بین المللی به تصمیم اردوغان در اخراج سفیران ۱۰ کشور، واکنش آمریکا به قصد ترکیه برای اخراج سفیر این کشور، مخالفت قانونگذاران آمریکایی با فروش اف ۱۶ به ترکیه، تشدید تنش ها با آنکارا، درخواست آمریکا از کره شمالی برای بازگشت به میز مذاکره، تاکیدگزارشگر سازمان ملل در کره شمالی بر کاهش تحریمها علیه اینکشور، پایان رزمایش یک هفتهای روسیه و جمهوریهای آسیای میانه در مرز تاجیکستان و افغانستان، هشدار سرگئی شویگو درباره استقرار ناتو در مرزهای روسیه، هشدار ترکیه به شکل گیری اتحادهای جداگانه در داخل ناتو، اقدام جدید آمریکا علیه چین، عبور ناوهای جنگی چین و روسیه از تنگه اوسومی، تاکید ولادیمیر پوتین برپیشبرد گفتوگو بین طرف های افغانستان باکمک چین، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ازبکستان، تکذیب توافق پاکستان و آمریکا برای اجرای عملیات نظامی در افغانستان ، ده کشته و صدها زخمی در تظاهرات علیه فرانسه در پاکستان،ادامه تظاهرات در سودان و درخواست برای انحلال دولت، روند خطرناک تحولات شمال سوریه و تعویق دوباره انتشار اسناد محرمانه ترور «جان اف کندی» از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ تجاری آمریکا و چین موجب پیروزی اقتصادی بزرگی برای هیچ یک از این دو کشور نشده است. شاید برای ایالات متحده زمان آن فرا رسیده باشد که ابتدا بر سیاست اقتصادی داخلی خود متمرکز شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیلگران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کردهاند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کردهاند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا درباره دلایل تخلیه سه پایگاه نظامی آمریکا در سوریه گفت: «آمریکا از متحدان سنتی کردهای سوری است و از طریق حمایت از خودمختاری کردها تلاش داشته و دارد همچنان جایی برای نفوذ در سوریه بهویژه در مناطق نفتخیز این کشور داشته باشد؛ ولی بااینوجود، تسلط ارتش سوریه بر بیشتر مناطق، آنها را وادار کرده که به اشغال سه پایگاه نظامی در استان دیرالزور و حسکه پایان دهند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وقتی دولت ملی افغانستان با وجود بیست سال تلاش برای ایجاد نهادهای نظامی و دموکراتیک در این کشور سقوط کرد، اعتبار ایالاتمتحده ضربه سختی خورد. برای بسیاری، این واقعه، یادآور سقوط سایگون پایتخت ویتنام جنوبی در سال 1975 بود، چرا که نیروهای آمریکایی حتی مجبور به کمک برای تخلیه سفارتخانههای متحدان خود و غیرنظامیان وحشتزدهای شدند که برای سوار شدن به پروازهای خارجی تلاش میکردند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: دیدار نمایندگان ویژه روسیه، چین و پاکستان با کرزی و عبدالله و طالبان، هشدار عمران خان درخصوص بروز جنگ داخلی در افغانستان، دیدار نماینده پوتین در افغانستان با نمایندگان طالبان، توافق جانسون و بایدن درباره شروط به رسمیت شناختن طالبان، درخواست انگلیس از چین و روسیه برای توافق روی استراتژی افغانستان، انتخاب نماینده دائم طالبان در سازمان ملل متحد، حضور حداقلی اروپا در افغانستان، تصمیم جمهوریخواهان برای ارائه طرح استیضاح بایدن، تاکید بایدن بر عدم ورود آمریکا به یک جنگ سرد جدید، درخواست رسمی رئیس جمهور کره جنوبی برای پایان جنگ دو کره ، هشدار بایدن به جانسون درخصوص بهخطر افتادن صلح در ایرلند شمالی، افشای سندی درخصوص همکاری استرالیا و فرانسه، لغو نشست آمریکا با متحدان اروپاییاش، دیدار سران ارتشهای آمریکا و روسیه در هلسینکی و دستور شی جین پینگ برای خروج چین از پروژه های ساخت نیروگاه حرارتی در خارج از این کشور از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بایدن به دولتهای عرب خلیج (فارس) نشان داده، به جای ممانعت از احیای روابط آنها با حکومت بشار اسد، حاضر است چشمان خود را بر روی این موضوع ببندد. این، اگرچه نشانه تغییری جزئی، ولی قابل ملاحظه در سیاست آمریکا در سوریه است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارگوترش به چین و آمریکا درخصوص احتمال وقوع «جنگ سرد جدید»، ادامه بحران زیردریاییها، انتقاد شدید فرانسه از سیاست اول آمریکای بایدن،پیشنهاد گفتگوی بایدن به مکرون، انتقاد کره شمالی ازپیمان اوکوس، تظاهرات گسترده استرالیایی ها علیه قرارداد هسته ای با آمریکا، پیشتازی حزب روسیه متحد در انتخابات دوما، درخواست گوترش برای تعامل با طالبان، انتقاد طالبان از اظهارات عمرانخان درباره تشکیل دولت فراگیر در افغانستان ، سفر هیات بلندپایه آمریکا به وین برای شرکت در کنفرانس آژانس انرژی اتمی، تداوم اختلافات مهم بین ترکیه و اتحادیه اروپا، خیز ترکیه برای حضور پررنگ در آفریقا، تهدید آمریکا ضد لبنان ، افشای شرایط فروش جنگنده اف 22 به ژاپن و اسرائیل ، برگزاری نشست روسای ستاد کل نیروهای مسلح کشورهای عضو ناتو در آتن، رونمایی از طرح سازمان همکاری شانگهای برای مقابله با هژمونی دلار آمریکا و برگزاری اولین انتخابات در هنگ کنگ تحت نظام وفاداری به پکن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با تشریح دلایل و پیامدهای خروج سامانههای نظامی آمریکا از عربستان گفت: عربستان سعودی با درک پایان رسمی حمایتهای ایالات متحده از سیاستهای منطقهای این کشور، به ویژه در دولت ترامپ، به این نتیجه رسیده است که اگر سیاستهای ماجراجویانه خود را تداوم بخشد، مجبور است هزینههای سنگینتری بپردازد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش های بین المللی به تصمیم اردوغان در اخراج سفیران ۱۰ کشور، واکنش آمریکا به قصد ترکیه برای اخراج سفیر این کشور، مخالفت قانونگذاران آمریکایی با فروش اف ۱۶ به ترکیه، تشدید تنش ها با آنکارا، درخواست آمریکا از کره شمالی برای بازگشت به میز مذاکره، تاکیدگزارشگر سازمان ملل در کره شمالی بر کاهش تحریمها علیه اینکشور، پایان رزمایش یک هفتهای روسیه و جمهوریهای آسیای میانه در مرز تاجیکستان و افغانستان، هشدار سرگئی شویگو درباره استقرار ناتو در مرزهای روسیه، هشدار ترکیه به شکل گیری اتحادهای جداگانه در داخل ناتو، اقدام جدید آمریکا علیه چین، عبور ناوهای جنگی چین و روسیه از تنگه اوسومی، تاکید ولادیمیر پوتین برپیشبرد گفتوگو بین طرف های افغانستان باکمک چین، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ازبکستان، تکذیب توافق پاکستان و آمریکا برای اجرای عملیات نظامی در افغانستان ، ده کشته و صدها زخمی در تظاهرات علیه فرانسه در پاکستان،ادامه تظاهرات در سودان و درخواست برای انحلال دولت، روند خطرناک تحولات شمال سوریه و تعویق دوباره انتشار اسناد محرمانه ترور «جان اف کندی» از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ تجاری آمریکا و چین موجب پیروزی اقتصادی بزرگی برای هیچ یک از این دو کشور نشده است. شاید برای ایالات متحده زمان آن فرا رسیده باشد که ابتدا بر سیاست اقتصادی داخلی خود متمرکز شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیلگران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کردهاند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کردهاند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا درباره دلایل تخلیه سه پایگاه نظامی آمریکا در سوریه گفت: «آمریکا از متحدان سنتی کردهای سوری است و از طریق حمایت از خودمختاری کردها تلاش داشته و دارد همچنان جایی برای نفوذ در سوریه بهویژه در مناطق نفتخیز این کشور داشته باشد؛ ولی بااینوجود، تسلط ارتش سوریه بر بیشتر مناطق، آنها را وادار کرده که به اشغال سه پایگاه نظامی در استان دیرالزور و حسکه پایان دهند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وقتی دولت ملی افغانستان با وجود بیست سال تلاش برای ایجاد نهادهای نظامی و دموکراتیک در این کشور سقوط کرد، اعتبار ایالاتمتحده ضربه سختی خورد. برای بسیاری، این واقعه، یادآور سقوط سایگون پایتخت ویتنام جنوبی در سال 1975 بود، چرا که نیروهای آمریکایی حتی مجبور به کمک برای تخلیه سفارتخانههای متحدان خود و غیرنظامیان وحشتزدهای شدند که برای سوار شدن به پروازهای خارجی تلاش میکردند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: دیدار نمایندگان ویژه روسیه، چین و پاکستان با کرزی و عبدالله و طالبان، هشدار عمران خان درخصوص بروز جنگ داخلی در افغانستان، دیدار نماینده پوتین در افغانستان با نمایندگان طالبان، توافق جانسون و بایدن درباره شروط به رسمیت شناختن طالبان، درخواست انگلیس از چین و روسیه برای توافق روی استراتژی افغانستان، انتخاب نماینده دائم طالبان در سازمان ملل متحد، حضور حداقلی اروپا در افغانستان، تصمیم جمهوریخواهان برای ارائه طرح استیضاح بایدن، تاکید بایدن بر عدم ورود آمریکا به یک جنگ سرد جدید، درخواست رسمی رئیس جمهور کره جنوبی برای پایان جنگ دو کره ، هشدار بایدن به جانسون درخصوص بهخطر افتادن صلح در ایرلند شمالی، افشای سندی درخصوص همکاری استرالیا و فرانسه، لغو نشست آمریکا با متحدان اروپاییاش، دیدار سران ارتشهای آمریکا و روسیه در هلسینکی و دستور شی جین پینگ برای خروج چین از پروژه های ساخت نیروگاه حرارتی در خارج از این کشور از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بایدن به دولتهای عرب خلیج (فارس) نشان داده، به جای ممانعت از احیای روابط آنها با حکومت بشار اسد، حاضر است چشمان خود را بر روی این موضوع ببندد. این، اگرچه نشانه تغییری جزئی، ولی قابل ملاحظه در سیاست آمریکا در سوریه است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارگوترش به چین و آمریکا درخصوص احتمال وقوع «جنگ سرد جدید»، ادامه بحران زیردریاییها، انتقاد شدید فرانسه از سیاست اول آمریکای بایدن،پیشنهاد گفتگوی بایدن به مکرون، انتقاد کره شمالی ازپیمان اوکوس، تظاهرات گسترده استرالیایی ها علیه قرارداد هسته ای با آمریکا، پیشتازی حزب روسیه متحد در انتخابات دوما، درخواست گوترش برای تعامل با طالبان، انتقاد طالبان از اظهارات عمرانخان درباره تشکیل دولت فراگیر در افغانستان ، سفر هیات بلندپایه آمریکا به وین برای شرکت در کنفرانس آژانس انرژی اتمی، تداوم اختلافات مهم بین ترکیه و اتحادیه اروپا، خیز ترکیه برای حضور پررنگ در آفریقا، تهدید آمریکا ضد لبنان ، افشای شرایط فروش جنگنده اف 22 به ژاپن و اسرائیل ، برگزاری نشست روسای ستاد کل نیروهای مسلح کشورهای عضو ناتو در آتن، رونمایی از طرح سازمان همکاری شانگهای برای مقابله با هژمونی دلار آمریکا و برگزاری اولین انتخابات در هنگ کنگ تحت نظام وفاداری به پکن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با تشریح دلایل و پیامدهای خروج سامانههای نظامی آمریکا از عربستان گفت: عربستان سعودی با درک پایان رسمی حمایتهای ایالات متحده از سیاستهای منطقهای این کشور، به ویژه در دولت ترامپ، به این نتیجه رسیده است که اگر سیاستهای ماجراجویانه خود را تداوم بخشد، مجبور است هزینههای سنگینتری بپردازد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش های بین المللی به تصمیم اردوغان در اخراج سفیران ۱۰ کشور، واکنش آمریکا به قصد ترکیه برای اخراج سفیر این کشور، مخالفت قانونگذاران آمریکایی با فروش اف ۱۶ به ترکیه، تشدید تنش ها با آنکارا، درخواست آمریکا از کره شمالی برای بازگشت به میز مذاکره، تاکیدگزارشگر سازمان ملل در کره شمالی بر کاهش تحریمها علیه اینکشور، پایان رزمایش یک هفتهای روسیه و جمهوریهای آسیای میانه در مرز تاجیکستان و افغانستان، هشدار سرگئی شویگو درباره استقرار ناتو در مرزهای روسیه، هشدار ترکیه به شکل گیری اتحادهای جداگانه در داخل ناتو، اقدام جدید آمریکا علیه چین، عبور ناوهای جنگی چین و روسیه از تنگه اوسومی، تاکید ولادیمیر پوتین برپیشبرد گفتوگو بین طرف های افغانستان باکمک چین، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ازبکستان، تکذیب توافق پاکستان و آمریکا برای اجرای عملیات نظامی در افغانستان ، ده کشته و صدها زخمی در تظاهرات علیه فرانسه در پاکستان،ادامه تظاهرات در سودان و درخواست برای انحلال دولت، روند خطرناک تحولات شمال سوریه و تعویق دوباره انتشار اسناد محرمانه ترور «جان اف کندی» از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ تجاری آمریکا و چین موجب پیروزی اقتصادی بزرگی برای هیچ یک از این دو کشور نشده است. شاید برای ایالات متحده زمان آن فرا رسیده باشد که ابتدا بر سیاست اقتصادی داخلی خود متمرکز شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیلگران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کردهاند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کردهاند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا درباره دلایل تخلیه سه پایگاه نظامی آمریکا در سوریه گفت: «آمریکا از متحدان سنتی کردهای سوری است و از طریق حمایت از خودمختاری کردها تلاش داشته و دارد همچنان جایی برای نفوذ در سوریه بهویژه در مناطق نفتخیز این کشور داشته باشد؛ ولی بااینوجود، تسلط ارتش سوریه بر بیشتر مناطق، آنها را وادار کرده که به اشغال سه پایگاه نظامی در استان دیرالزور و حسکه پایان دهند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وقتی دولت ملی افغانستان با وجود بیست سال تلاش برای ایجاد نهادهای نظامی و دموکراتیک در این کشور سقوط کرد، اعتبار ایالاتمتحده ضربه سختی خورد. برای بسیاری، این واقعه، یادآور سقوط سایگون پایتخت ویتنام جنوبی در سال 1975 بود، چرا که نیروهای آمریکایی حتی مجبور به کمک برای تخلیه سفارتخانههای متحدان خود و غیرنظامیان وحشتزدهای شدند که برای سوار شدن به پروازهای خارجی تلاش میکردند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: دیدار نمایندگان ویژه روسیه، چین و پاکستان با کرزی و عبدالله و طالبان، هشدار عمران خان درخصوص بروز جنگ داخلی در افغانستان، دیدار نماینده پوتین در افغانستان با نمایندگان طالبان، توافق جانسون و بایدن درباره شروط به رسمیت شناختن طالبان، درخواست انگلیس از چین و روسیه برای توافق روی استراتژی افغانستان، انتخاب نماینده دائم طالبان در سازمان ملل متحد، حضور حداقلی اروپا در افغانستان، تصمیم جمهوریخواهان برای ارائه طرح استیضاح بایدن، تاکید بایدن بر عدم ورود آمریکا به یک جنگ سرد جدید، درخواست رسمی رئیس جمهور کره جنوبی برای پایان جنگ دو کره ، هشدار بایدن به جانسون درخصوص بهخطر افتادن صلح در ایرلند شمالی، افشای سندی درخصوص همکاری استرالیا و فرانسه، لغو نشست آمریکا با متحدان اروپاییاش، دیدار سران ارتشهای آمریکا و روسیه در هلسینکی و دستور شی جین پینگ برای خروج چین از پروژه های ساخت نیروگاه حرارتی در خارج از این کشور از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بایدن به دولتهای عرب خلیج (فارس) نشان داده، به جای ممانعت از احیای روابط آنها با حکومت بشار اسد، حاضر است چشمان خود را بر روی این موضوع ببندد. این، اگرچه نشانه تغییری جزئی، ولی قابل ملاحظه در سیاست آمریکا در سوریه است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارگوترش به چین و آمریکا درخصوص احتمال وقوع «جنگ سرد جدید»، ادامه بحران زیردریاییها، انتقاد شدید فرانسه از سیاست اول آمریکای بایدن،پیشنهاد گفتگوی بایدن به مکرون، انتقاد کره شمالی ازپیمان اوکوس، تظاهرات گسترده استرالیایی ها علیه قرارداد هسته ای با آمریکا، پیشتازی حزب روسیه متحد در انتخابات دوما، درخواست گوترش برای تعامل با طالبان، انتقاد طالبان از اظهارات عمرانخان درباره تشکیل دولت فراگیر در افغانستان ، سفر هیات بلندپایه آمریکا به وین برای شرکت در کنفرانس آژانس انرژی اتمی، تداوم اختلافات مهم بین ترکیه و اتحادیه اروپا، خیز ترکیه برای حضور پررنگ در آفریقا، تهدید آمریکا ضد لبنان ، افشای شرایط فروش جنگنده اف 22 به ژاپن و اسرائیل ، برگزاری نشست روسای ستاد کل نیروهای مسلح کشورهای عضو ناتو در آتن، رونمایی از طرح سازمان همکاری شانگهای برای مقابله با هژمونی دلار آمریکا و برگزاری اولین انتخابات در هنگ کنگ تحت نظام وفاداری به پکن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با تشریح دلایل و پیامدهای خروج سامانههای نظامی آمریکا از عربستان گفت: عربستان سعودی با درک پایان رسمی حمایتهای ایالات متحده از سیاستهای منطقهای این کشور، به ویژه در دولت ترامپ، به این نتیجه رسیده است که اگر سیاستهای ماجراجویانه خود را تداوم بخشد، مجبور است هزینههای سنگینتری بپردازد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»
شورای راهبردی آنلاین – رسانه ها: واکنش های بین المللی به تصمیم اردوغان در اخراج سفیران ۱۰ کشور، واکنش آمریکا به قصد ترکیه برای اخراج سفیر این کشور، مخالفت قانونگذاران آمریکایی با فروش اف ۱۶ به ترکیه، تشدید تنش ها با آنکارا، درخواست آمریکا از کره شمالی برای بازگشت به میز مذاکره، تاکیدگزارشگر سازمان ملل در کره شمالی بر کاهش تحریمها علیه اینکشور، پایان رزمایش یک هفتهای روسیه و جمهوریهای آسیای میانه در مرز تاجیکستان و افغانستان، هشدار سرگئی شویگو درباره استقرار ناتو در مرزهای روسیه، هشدار ترکیه به شکل گیری اتحادهای جداگانه در داخل ناتو، اقدام جدید آمریکا علیه چین، عبور ناوهای جنگی چین و روسیه از تنگه اوسومی، تاکید ولادیمیر پوتین برپیشبرد گفتوگو بین طرف های افغانستان باکمک چین، برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ازبکستان، تکذیب توافق پاکستان و آمریکا برای اجرای عملیات نظامی در افغانستان ، ده کشته و صدها زخمی در تظاهرات علیه فرانسه در پاکستان،ادامه تظاهرات در سودان و درخواست برای انحلال دولت، روند خطرناک تحولات شمال سوریه و تعویق دوباره انتشار اسناد محرمانه ترور «جان اف کندی» از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: جنگ تجاری آمریکا و چین موجب پیروزی اقتصادی بزرگی برای هیچ یک از این دو کشور نشده است. شاید برای ایالات متحده زمان آن فرا رسیده باشد که ابتدا بر سیاست اقتصادی داخلی خود متمرکز شود.
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در 29 سپتامبر در شهر سوچی واقع در سواحل دریای سیاه روسیه دیدار و گفتگو کردند که البته کوتاه بودن مدت این ملاقات در مقایسه با دیدارهای طولانی در گذشته نظر تحلیلگران را به خود جلب کرده و آن را مرتبط با تشدید اختلافات دو طرف درقبال برخی موضوعات ارزیابی کردهاند. اردوغان و پوتین از زمان بروز بحران جنگنده در نوامبر 2015 یعنی از زمانی که جنگنده روسی توسط ترکیه سرنگون شد تا کنون، 26 بار به صورت حضوری دیدار و گفتگو کردهاند. آخرین دیدار رهبران دو کشور در 5 مارس 2020 در مسکو انجام شده بود.
محمود فاضلی – تحلیلگر مسائل بینالملل
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک کارشناس مسائل غرب آسیا درباره دلایل تخلیه سه پایگاه نظامی آمریکا در سوریه گفت: «آمریکا از متحدان سنتی کردهای سوری است و از طریق حمایت از خودمختاری کردها تلاش داشته و دارد همچنان جایی برای نفوذ در سوریه بهویژه در مناطق نفتخیز این کشور داشته باشد؛ ولی بااینوجود، تسلط ارتش سوریه بر بیشتر مناطق، آنها را وادار کرده که به اشغال سه پایگاه نظامی در استان دیرالزور و حسکه پایان دهند.»
شورای راهبردی آنلاین – رصد: وقتی دولت ملی افغانستان با وجود بیست سال تلاش برای ایجاد نهادهای نظامی و دموکراتیک در این کشور سقوط کرد، اعتبار ایالاتمتحده ضربه سختی خورد. برای بسیاری، این واقعه، یادآور سقوط سایگون پایتخت ویتنام جنوبی در سال 1975 بود، چرا که نیروهای آمریکایی حتی مجبور به کمک برای تخلیه سفارتخانههای متحدان خود و غیرنظامیان وحشتزدهای شدند که برای سوار شدن به پروازهای خارجی تلاش میکردند.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: دیدار نمایندگان ویژه روسیه، چین و پاکستان با کرزی و عبدالله و طالبان، هشدار عمران خان درخصوص بروز جنگ داخلی در افغانستان، دیدار نماینده پوتین در افغانستان با نمایندگان طالبان، توافق جانسون و بایدن درباره شروط به رسمیت شناختن طالبان، درخواست انگلیس از چین و روسیه برای توافق روی استراتژی افغانستان، انتخاب نماینده دائم طالبان در سازمان ملل متحد، حضور حداقلی اروپا در افغانستان، تصمیم جمهوریخواهان برای ارائه طرح استیضاح بایدن، تاکید بایدن بر عدم ورود آمریکا به یک جنگ سرد جدید، درخواست رسمی رئیس جمهور کره جنوبی برای پایان جنگ دو کره ، هشدار بایدن به جانسون درخصوص بهخطر افتادن صلح در ایرلند شمالی، افشای سندی درخصوص همکاری استرالیا و فرانسه، لغو نشست آمریکا با متحدان اروپاییاش، دیدار سران ارتشهای آمریکا و روسیه در هلسینکی و دستور شی جین پینگ برای خروج چین از پروژه های ساخت نیروگاه حرارتی در خارج از این کشور از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: تروریسم در آفریقا، شکست در اجرای توافقات ابراهیم، انتخابات دومای روسیه، جنگ تجاری آمریکا-چین، سالگرد حملات 11 سپتامبر، روابط تجاری اتحادیه اروپا-هند و انتخابات فدرال 2021 آلمان ازجمله برجستهترین موضوعات موردتوجه اندیشکدههای خارجی در هفته گذشته بودند.
شورای راهبردی آنلاین – رصد: بایدن به دولتهای عرب خلیج (فارس) نشان داده، به جای ممانعت از احیای روابط آنها با حکومت بشار اسد، حاضر است چشمان خود را بر روی این موضوع ببندد. این، اگرچه نشانه تغییری جزئی، ولی قابل ملاحظه در سیاست آمریکا در سوریه است.
شورای راهبردی آنلاین- رسانه ها: هشدارگوترش به چین و آمریکا درخصوص احتمال وقوع «جنگ سرد جدید»، ادامه بحران زیردریاییها، انتقاد شدید فرانسه از سیاست اول آمریکای بایدن،پیشنهاد گفتگوی بایدن به مکرون، انتقاد کره شمالی ازپیمان اوکوس، تظاهرات گسترده استرالیایی ها علیه قرارداد هسته ای با آمریکا، پیشتازی حزب روسیه متحد در انتخابات دوما، درخواست گوترش برای تعامل با طالبان، انتقاد طالبان از اظهارات عمرانخان درباره تشکیل دولت فراگیر در افغانستان ، سفر هیات بلندپایه آمریکا به وین برای شرکت در کنفرانس آژانس انرژی اتمی، تداوم اختلافات مهم بین ترکیه و اتحادیه اروپا، خیز ترکیه برای حضور پررنگ در آفریقا، تهدید آمریکا ضد لبنان ، افشای شرایط فروش جنگنده اف 22 به ژاپن و اسرائیل ، برگزاری نشست روسای ستاد کل نیروهای مسلح کشورهای عضو ناتو در آتن، رونمایی از طرح سازمان همکاری شانگهای برای مقابله با هژمونی دلار آمریکا و برگزاری اولین انتخابات در هنگ کنگ تحت نظام وفاداری به پکن از مهمترین خبرهای روابط خارجي بود که در رسانه ها بازتاب يافت. در ادامه گزيده اي از آنها را مرور مي کنيم.
شورای راهبردی آنلاین – گفتگو: یک تحلیلگر مسائل عربستان با تشریح دلایل و پیامدهای خروج سامانههای نظامی آمریکا از عربستان گفت: عربستان سعودی با درک پایان رسمی حمایتهای ایالات متحده از سیاستهای منطقهای این کشور، به ویژه در دولت ترامپ، به این نتیجه رسیده است که اگر سیاستهای ماجراجویانه خود را تداوم بخشد، مجبور است هزینههای سنگینتری بپردازد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «گسترش همکاریهای جمهوری آذربایجان و چین در حوزه انرژی، از نفت و گاز تا انرژیهای تجدیدپذیر، با توافقات جدید میان شرکتهای دو کشور وارد مرحله تازهای شده است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بریکس، که در ابتدا به آن با نگاه طنزآمیز و بهعنوان نوعی «انبوه نامهای اختصاری توخالی» در عصر جهانیشدن برخورد شد و بعدها نسخهای ضعیفتر از باشگاههای جهانی مانند گروه ۷ تلقی شد، در سالهای اخیر، بهویژه از سوی دونالد ترامپ، بهعنوان تهدیدی بالقوه برای سلطه دلار آمریکا مورد توجه قرار گرفته و رسانههای غربی نیز در آستانه اجلاس ۲۰۲۶ بر اختلافات داخلی آن تمرکز کردهاند. با این حال، همه این برداشتها اهمیت واقعی بریکس یعنی نقش آن بهعنوان الگویی اولیه از نظم چندقطبی در حال ظهور را نادیده میگیرند.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق، پایان حضور نظامی مستقیم واشنگتن در این کشور را رقم زده است؛ اما اهرمهای مالی، سیاسی و امنیتی آمریکا همچنان میتواند بر آینده این کشور اثرگذار و مشکلآفرین باشد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه در ماه ژوئیه و در آستانه سومین نشست روسیه و آفریقا که قرار است در پایان ماه اکتبر برگزار شود، به آفریقا سفر و از اتیوپی، نیجر، موزامبیک و بوروندی دیدار کرد. نخستین اجلاس روسیه و آفریقا در سال ۲۰۱۹ با حضور هر ۵۴ کشور آفریقایی برگزار شد و ۴۵ کشور در سطح سران دولتها در اجلاس شرکت کردند؛ در حالی که در دومین نشست، ۴۷ کشور و ۲۷ رئیس دولت حضور داشتند. در ۲۰ ژوئیه سال جاری، حضور بیش از ۳۰ کشور آفریقایی در سومین نشست تایید شد. کارشناسان معتقدند که سومین نشست بیشتر جنبهای تشریفاتی خواهد داشت، زیرا معیار سنجش موفقیت این اجلاس بهتدریج از تعداد شرکتکنندگان به ارزیابی گامهای عملیشده برای تعمیق همکاریها تغییر یافته است.»
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «مثلث راهبردی» چارچوبی شناختهشده برای توصیف ماهیت نظام معاصر قدرتهای بزرگ است که روابط میان مسکو، واشنگتن و پکن آن را شکل میدهد. تحولات سیاسی امروز بار دیگر مثلث قدرتهای بزرگ را به صحنه اصلی بازمیگرداند.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «بیش از شش ماه از آغاز جنگ علیه ایران میگذرد و هیچ چشماندازی برای پایان آن دیده نمیشود. موج نخست درگیریها از ۲۸ فوریه تا آتشبس ۸ آوریل ادامه یافت و در ۸ ژوئیه، درگیریها از سر گرفته شد. از ۱۴ ژوئیه، ارتش آمریکا محاصره بنادر ایران را دوباره برقرار و حملات تقریبا روزانه را آغاز کرد؛ با این وجود، کندی تردد کشتیها همچنان ادامه دارد. امروز اهداف اولیه جنگ که شامل پایان دادن به برنامه هستهای ایران، نابودی صنعت موشکی و نیروی دریایی و قطع حمایت ایران از نیروهای نیابتی در خاورمیانه بود، کنار گذاشته شدهاند و عملیات نظامی آمریکا تقریبا بهطور انحصاری بر بازگشایی تنگه هرمز متمرکز است.»
شورای راهبردی آنلاین – یادداشت: پس از ماهها جنگ و فشار اقتصادی، وضعیت ایران و آمریکا میان دو منطق متعارض قرار گرفته است؛ واشنگتن بر تشدید فشار برای کسب امتیاز تأکید دارد و تهران مذاکره تحتفشار را نمیپذیرد.
شورای راهبردی آنلاین-رصد: «با وجود تلاشهای ترکیه، علائم دریافتی از مسکو چشمانداز احیای دوباره «ابتکار غلات دریای سیاه» را تیره کرده است. حملات روسیه و اوکراین به بنادر، پایانههای بارگیری و کشتیهای دریای سیاه، صادرات مواد غذایی و عرضه جهانی غلات را مختل کرده و کشتیهای غیرنظامی کشورهای دیگر را نیز هدف قرار داده است. ترکیه بر اساس اختیارات اعطاشده به این کشور در کنوانسیون مونترو در سال ۱۹۳۶، کنترل تنگههای ترکیه، تنها مسیر دریایی میان دریای سیاه و مدیترانه، را در دست دارد. آنکارا در بخش بزرگی از جنگ روسیه و اوکراین خود را بهعنوان میانجی معرفی کرده است. با تشدید حملات در دریای سیاه، آنکارا در پی ایفای نقش بزرگتری در این میانجیگری است، اما موفقیت آن به آمادگی روسیه و اوکراین برای مذاکره بستگی دارد.»